De Teams Openbare Orde Inlichtingen (TOOI's) gaan vanaf volgend jaar hun werkwijze aanpassen na kritiek van de Autoriteit Persoonsgegevens. Die toezichthouder stelde dat deze politieteams onrechtmatig gevoelige gegevens van burgers verzamelden.
Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid zegt in een Kamerbrief dat de informatie die TOOI's verzamelen waardevol is. Wel moet er volgens hem 'een zorgvuldige balans worden gevonden tussen borging van maatschappelijke veiligheid en de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen'.
De minister meldt dat er op advies van de landsadvocaat 'mogelijkheden zijn om de werkwijze van het TOOI zo aan te passen dat deze binnen de grenzen van artikel 3 van de Politiewet blijft'. Wel zou de werkwijze van de politiediensten 'onder bepaalde omstandigheden' de grenzen van artikel 3 kunnen overschrijden.
Wat er precies aan de werkwijze wordt veranderd, is niet helemaal duidelijk. Dat betreft volgens minister Van Weel vertrouwelijke informatie. Wel schrijft hij dat de politieteams onderscheid maken tussen vier persoonscategorieën: potentiële informanten, informanten, subjecten en betrokkenen. Er worden voor iedere categorie 'nadere afspraken' gemaakt 'over de wijze waarop persoonsgegevens worden verzameld en verwerkt en welke waarborgen daarbij gelden'. Ook wordt er scherper toegezien op de naleving van de werkwijze.
De herziene werkwijze wordt vanaf volgend jaar getest. Dan wordt ook gekeken of 'voor de taakuitvoering relevante informatie als gevolg van de aangepaste werkwijze niet langer kan worden verkregen en welke gevolgen dit heeft voor politie en burgemeesters'. "Indien uit de pilot blijkt dat binnen het bestaande wettelijke kader onvoldoende ruimte bestaat om informatie te verkrijgen die noodzakelijk is voor een effectieve handhaving van de openbare orde, ligt het in de rede om te verkennen of een aanvullende wettelijke grondslag nodig is."
Waarop had de AP precies kritiek?
In maart kwam de AP met een kritisch rapport over de handelwijze van TOOI's. Die teams kunnen worden ingezet onder de bevoegdheid van een burgemeester als er vermoedens zijn van ernstige verstoringen van de openbare orde, bijvoorbeeld als er ergens rellen worden verwacht. TOOI's zijn geen Osint-teams die digitale bronnen bekijken, maar teams die met burgerinformanten werken. Deze teams zouden volgens artikel 3 van de Politiewet gegevens van burgers verzamelen, waaronder in sommige gevallen bijzondere persoonsgegevens, maar dat mag volgens de AP niet. Volgens de Nederlandse privacytoezichthouder wordt de wet misbruikt om grondrechten van burgers in te perken.
Naar aanleiding van het rapport zei Van Weel al dat hij de claims ging onderzoeken. Hij zei daarbij dat hij het mogelijk acht dat er naar aanleiding van deze kritiek een aanpassing van de werkwijze komt of dat bepaalde werkzaamheden van TOOI's helemaal verboden worden.
:strip_icc():strip_exif()/u/961/crop69b8f434281b1_cropped.jpg?f=community)