Minister onderzoekt onrechtmatig verzamelen data door politie na kritiek AP

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid zegt in een Kamerbrief dat hij gaat onderzoeken of en op welke manier bepaalde politieteams onrechtmatig gevoelige burgerdata verzamelen. Dit gebeurt naar aanleiding van een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

Bron: Robert vt Hoenderdaal/iStock/Getty Images

In de Kamerbrief erkent Van Weel dat de AP kritiek uitte op de data die zogeheten Teams Openbare Orde Inlichtingen (TOOI) verzamelen van bepaalde burgers. Hij zegt het rapport nader te gaan bestuderen en met de politie en de AP te bespreken.

Daarnaast wordt er een 'juridische analyse' van het rapport gemaakt. Daaruit zal moeten blijken of de betreffende dataverzameling inderdaad in strijd is met de wet. "Hierbij zal worden bekeken op welke wijze de werkprocessen van TOOI moeten worden aangepast zodat de informatievergaring en -verwerking binnen de wettelijke kaders plaatsvindt." Het is niet duidelijk wanneer Van Weel de conclusie van de twee onderzoeken verwacht te presenteren.

AP kritisch op politieteams

Onlangs uitte de AP kritiek op de handelwijze van TOOI's. Die teams kunnen worden ingezet onder de bevoegdheid van een burgemeester als er vermoedens zijn van ernstige verstoringen van de openbare orde, bijvoorbeeld als er ergens rellen worden verwacht. TOOI's zijn geen Osint-teams die digitale bronnen bekijken, maar teams die met burgerinformanten werken. Deze teams zouden volgens artikel 3 van de Politiewet gegevens van burgers verzamelen, maar dat mag volgens de AP niet.

Volgens de Nederlandse privacytoezichthouder wordt de wet misbruikt om grondrechten in te perken. Vanwege deze kritiek kiest het ministerie van Justitie en Veiligheid er nu voor om dit bestaande proces onder de loep te nemen en te controleren wat er volgens de wet precies mogelijk is. Volgens de minister is het mogelijk dat er een aanpassing van de werkwijze komt of dat bepaalde werkzaamheden van TOOI's helemaal verboden worden.

Reacties (15)

[Pietopdeheuvel]

Maken we ons drukker over de privacy van relschoppers dan over de schade die er wordt aangericht?

[nallath]

Hangt af van de inbreuk en de privacy, hoeveel schade er aangericht word en hoe effectief deze aanpak is.

Dus zonder gegevens? Ja. Dan maak ik me zorgen. Privacy is een recht en de "bewijslast" om hier afbreuk aan te doen ligt toch echt bij de politie. Zonder bewijs dat dit echt nodig is zou dit imho niet toegestaan moeten zijn

[GoodGuy]

In dit artikel gaat het over het al dan niet naleven van de wet door de politie, en mogelijk het aanpassen van procedures of de wet als blijkt dat huidige methode in strijd zijn met de wet.

De privacy van relschoppers en de schade veroorzaakt door relschoppers wordt in dit artikel niet besproken

[Patjec]

Hangt af van je definitie: Voor u zijn dat waarschijnlijk oa hangjongeren en zwart blok deelnemers bij betogingen, voetbal (en andere) hooligans, etc. Voor een ijverige wetsdienaar kan dat iedereen worden die zich 'anders' gedraagt dan wat hij/zij/whatever als burgerlijke norm hanteert of een Nederlandse trumpiaanse variant die vindt dat ieder die geen foto van hem boven zijn bed heeft hangen een relschopper is.

[Ortep]

Dus jij vindt niet dat de politie zich aan de wet moet houden?

[wildhagen]

Privacy is belangrijk. Iedereen, ook verdachten, en ook daders, heeft daar recht op. Schade is zeker erg, maar dat betekent niet dat het verlies van privacy dan zomaar geaccepteerd dient te worden.

Iedereen, dus ook de politie, heeft zich aan de wet te houden. In zijn algemeen, dus ook voor wat betreft privacy.

Als we daaraan gaan tornen zitten we op een glijdende schaal naar beneden qua burgerrechten. Waar eindigen we dan?

Dus dat hier aandacht voor is lijkt me alleen maar een positieve zaak.

[Floort]

Ik ben geen relschopper, maar er zijn heel wat overheidsorganisaties die mij online in de gaten houden. Ga er vanuit dat er zeker met online monitoren veel bijvangt is. En eigenlijk ook met meer gericht inlichtingenwerk. Dat is niet perse erg, maar het is onredelijk om de impact kleiner voor te doen komen dan het daadwerkelijk is. Er zitten ook elementen in de kritiek waarbij het niet zozeer gaat om het beschermen van relschoppers, maar waar de bevoegdheden van de politie net niet aansluiten bij wat er in de praktijk nodig is. Een pietluttig voorbeeld zijn informanten. De politie heeft bevoegdheden om persoonsgegevens te verwerken over informanten. Best logisch om verschillende redenen. Maar in de praktijk moet de politie ook zorgvuldig informanten werven. Maar voordat iemand ook informatie heeft verstrekt is het nog geen informant en heeft de politie eigenlijk geen bevoegdheden om te onderzoeken wie een geschikte informant zou zijn. Volgens mij is dat duidelijk niet de bedoeling. De juiste oplossing is niet dat de politie dat dan maar toch gewoon doet. De juiste oplossing is dat de wet wordt aangepast om de politie die bevoegdheid wel te geven zodat het ook duidelijk mag. Een controle of de huidige bevoegdheden passen betekent niet dat men de privacy van relschoppers probeert te beschermen.

[adje123]

Ja, privacy geldt voor iedereen of voor niemand

[Lord Anubis]

Het gaat niet per se over relschoppers, maar burgervaders of burgerwachten, dus burgers die andere burgers onder de loep nemen van wege iets ( god knows what) en dit doorspelen. Iemand die een tegenstander is van een burgemeester en dat openlijk uit, zou wel eens door opgeblazen burgerwachten bespioneerd kunnen worden door beeld, tekst of door uitlokking uitdrukkingen door te geven.

[Mit-46]

Ik ben van mening dat wij ons druk moeten maken over allen die de regels niet overtreden. Of dat nu relschoppers zijn, degene die de relschoppers op moeten sporen of koning Willem Alexander wat mij part.

Over wie, van degene die de regels overtreden hebben, wij ons drukker maken is wat mij betreft minder relevant. Welke regels overtreden zijn en door wie vind ikzelf veel relevanter.

Dit gaat overigens niet over de privacy van deze en gene, maar over het schuilen achter een wet die hier niet voor is bedoeld.

Dat de politie op deze manier informatie verzamelt is het probleem niet als zij dit volgens de regels doen.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 23 maart 2026 17:19]

[adje123]

Ik vermoed dat de conclusie zal zijn dat de wet aangepast moet en gaat worden.

[RobbieT]

Dat zou kunnen, daar hebben we het kabinet voor en de eerste en tweede kamer.

Maar tot die tijd dient de overheid (en dus ook de politie) zich aan de geldende wetten te houden.

We leven in een tijd waarin je goed kan zien wat er gebeurd als een overheid lak heeft aan de wetten die er gelden.

Om die chaos te voorkomen hier, heeft de politie zich dus gewoon aan de wet te houden.

Als ze dat niet doen, dan weet je niet waar het eindigt.

[Buurtjes60]

Dat er een veilig systeem moet zijn om de privacy te beschermen is oké. De politie zelf zegt zelf waakzaam en dienstbaar te zijn. Deze zullen de privacy van iedere burger moeten respecteren. Ik snap dan ook niet dat deze diensten onder de AP vallen.

[zordaz]

Tja, what's new. De uitkomsten / conclusies van dit onderzoek staan voor 90% al vast als je het mij vraagt. Doe wat historisch onderzoek en er zijn talloze voorbeelden te vinden van dataverzameling (+opslag) bij de politie die onrechtmatig en disproportioneel blijkt. Er is in al die jaren maar heel weinig veranderd.

[FrostyPeet]

Goed, stel dat team X iets te veel data graait. Wat dan? Nog meer richtlijnen waar niemand zich aan houdt (toen mocht het niet en men deed het toch, dus zal dat in de toekomst ook wel gebeuren)? Een boete van een overheidsorgaan naar een ander overheidsorgaan?

Mensen zijn nieuwsgierig en als ze bij data kunnen dan gaat ook het potentiële vriendje van dochterlief opgezocht worden. Je ziet het ook bij de mega datalekken, er is er altijd eentje die de data download en bekijkt. Je ziet het bij de videodeurbel die iets te veel gluurt en de politie gewoon mag opvragen.