Websites waarop gebruikers trackingcookies kunnen afkopen door te betalen, zijn 'onwenselijk, maar niet per definitie verboden'. Dat stelt de Nederlandse privacytoezichthouder, die in het verleden altijd vaag is geweest over de vraag of zo'n 'pay-or-okaymodel' onder de AVG is toegestaan. De AP raadt zo'n model af, maar verbiedt dat expliciet niet.
De Autoriteit Persoonsgegevens zegt dat op een onlangs gepubliceerde pagina over consent-or-paymodellen voor websites. Dat zijn websites waarbij bezoekers de 'keuze' krijgen om (tracking)cookies te accepteren of als alternatief te betalen voor toegang.
De AP noemt dat model niet wenselijk. "De AP vindt het belangrijk dat de privacy van iedereen goed wordt beschermd, niet alleen de privacy van degene die daarvoor betaalt. Mensen met weinig geld zullen eerder geneigd zijn om toestemming te geven voor het gebruik van hun persoonsgegevens voor gepersonaliseerde advertenties, terwijl ze dat mogelijk niet willen."
Onwenselijk ≠ verboden
Maar onwenselijk is niet hetzelfde als verboden. Ook dat benadrukt de AP. "Een consent-or-paymodel is niet per definitie altijd verboden onder de Algemene verordening gegevensbescherming. Maar zo'n model is alleen toelaatbaar als een website nauwkeurig voldoet aan alle vereisten van de AVG."
Dat laatste betekent in de praktijk dat websitebezoekers 'vrijelijke toestemming moeten kunnen geven, zonder onder druk te worden gezet'. Dat is een opvallende passage. In het verleden draaide de discussie rondom pay-or-okaymodellen vooral om de vraag wat vrijelijke toestemming was. Gedwongen worden om te kiezen tussen tracking of betaling is volgens veel critici niet vrijelijk, maar de AP zegt nu in de praktijk dat het wel zo is.
Wel moet een website dan uiteraard aan andere AVG-regels voldoen. De site moet bezoekers duidelijk de kans geven om te weigeren en duidelijk informeren over wat er met de gegevens gebeurt.
/i/2004364124.png?f=imagenormal)
Grote platforms
Niet alle websites mogen zomaar geld vragen als alternatief voor trackingcookies, zegt de AP. 'Grote online platforms' mogen dat niet. Die zijn dan zo groot, dat ze gebruikers 'onder grote druk zetten' om cookies te accepteren. Voor die websites gelden daarom ook andere regels. Die bedrijven mogen geen pay-or-okaymodel opzetten. Zij moeten een 'derde optie' aanbieden, wat in de praktijk betekent dat ze ook de mogelijkheid moeten bieden om tracking kosteloos te weigeren.
Dat laatste is niet nieuw. De Europese privacytoezichthouders besloten dat in 2024 al. Maar sindsdien hing de vraag altijd in de lucht hoe dat zit met kleine websites. De AP concludeert nu voor het eerst duidelijk dat zij wel de mogelijkheid hebben om een pay-or-okaymodel te implementeren, zolang ze voldoen aan de overige regels.