DNB waarschuwt voor risico's van betaaldiensten van bigtechbedrijven

Er moeten meer Europese alternatieven komen voor betaaldiensten van grote techbedrijven. Dat raadt De Nederlandsche Bank aan in een rapport. Volgens DNB kunnen er anders 'prijsstijgingen en ongewenste afhankelijkheden' ontstaan.

De Nederlandsche Bank vindt dat het betalingsverkeer in Nederland 'weerbaarder' moet worden tegen cyberaanvallen. Ook moet de afhankelijkheid van niet-Europese partijen op 'kritieke onderdelen' van de betaalketen worden verminderd. De centrale bank doet in zijn rapport Visie op Betalen 2026 - 2028 verschillende suggesties om dat te bereiken.

Zo roept DNB op om concurrenten te ontwikkelen voor betaalwallets van 'bigtechbedrijven'. "Zonder alternatieven in de markt kunnen deze een machtsconcentratie met hun wallets krijgen. Hierdoor kunnen prijsstijgingen en ongewenste afhankelijkheden ontstaan." Ook de Europese Unie werkt momenteel aan een eigen wallet, hoewel volgens DNB nog wordt onderzocht of daarmee ook betalingen kunnen worden verricht.

De Nederlandsche Bank zegt verder voorstander te zijn van de digitale euro, omdat deze de afhankelijkheid van buitenlandse kaartaanbieders als Visa en Mastercard verkleint. "Daarmee kan onze cruciale betaalinfrastructuur gebruikt worden als geopolitiek drukmiddel. Maar een offline variant van de digitale euro biedt consumenten de mogelijkheid om altijd digitaal te kunnen betalen, zelfs bij storingen in het internet- of stroomnetwerk." Verder raadt DNB winkeliers aan om offline pinnen aan te bieden, zodat pinbetalingen ook mogelijk zijn tijdens een netwerkstoring.

In oktober waarschuwde de centrale bank al dat de financiële sector in Nederland een groeiend risico loopt door de toenemende afhankelijkheid van een klein aantal niet-Europese IT-leveranciers. Dat zou onder meer kunnen leiden tot grootschalige storingen of 'risico's op systeemniveau'.

PayPal NFC-betalen iPhones Apple Pay

Door Kevin Krikhaar

Redacteur

09-03-2026 • 10:30

139

Submitter: dutchnltweaker

Reacties (139)

139
133
51
10
0
70

Sorteer op:

Weergave:

Zo'n 15 jaar geleden gingen wereldwijd alle Betaalpassen over van de magneetstrip naar de chip om de grote skimming fraude toen tegen te gaan. In Nederland hebben we toen besloten om over te gaan van het Nederlandse merk Pin naar internationale merken zoals Mastercard en Visa vanuit de gedachte dat we in Nederland niet de schaal hadden voor ons eigen Domestic Scheme en op deze manier automatisch voor innovaties zoals contactloos mee zouden varen. Niemand kon zich toen voorstellen dat deze keuze ooit tot zoiets als een geopolitiek risico zou kunnen leiden.

In Nieuwsuur gisteravond licht ik vanuit Betaalvereniging Nederland (Dutch Payments Association) samen met Inge van Dijk van De Nederlandsche Bank (DNB) dit verder toe.

Zie ons item vanaf 2130: https://lnkd.in/ePhf_RhR

Er wordt momenteel door Nederlandse en andere Europese banken binnen EPI Company hard gewerkt om met Wero een pan-Europees alternatief betaalmiddel te hebben.
Bron

Wat overigens leuk is, is dat op betaalautomaten in de VS tot de dag van vandaag een "skip PIN" knop zit, waarna de betaling alsnog gewoon wordt doorgezet. Je zou dus ook kunnen stellen dat skimming helemaal niet zo een groot probleem was/is (al is skimmen natuurlijk iets anders dan met een gevonden creditcard proberen te betalen).

[Reactie gewijzigd door Skit3000 op 9 maart 2026 11:09]

Het grappige is dat we in Belgie vandaag nog altijd gebruik maken van Bancontact, ons eigen, binnenlandse betaalsysteem maar dat onze kaarten daarnaast ook gewoon de internationale standaarden van Visa of Mastercard ondersteunen. Maar net voor die internationale gebruiken heb je nu eenmaal een internationaal netwerk nodig.
Gaat Bancontact ook niet in de nabije toekomst op in Wero, net als iDEAL?

Maar verder wel een verstandige keuze dat de internationale standaarden aanvullingen waren ipv een vervanging.
Nee, wel Payconiq (voormalig 'Bancontact' voor online en P2P betalingen).

Bancontact is naast online ook gewoon een netwerk voor fysieke betalingen en dat blijft zo.
Het "Nederlandse" PIN-systeem was achter de schermen gebouwd op Meastro wat van Mastercard is. Stiekem had elke PIN-pas gewoon een 16 cijferig kaartnummer, maar deze werd niet op de kaart gedrukt of met de klant gedeeld.

PIN was niets anders dan een merk van Computercentrum Cor van de Velden (CCV) dat als eerste betaaldiensten aanbood in Nederland. CCV werd een de facto standaard, omdat alle banken zich hierbij aansloten om een uniform systeem te hebben.

Waarom zou je een Engelse afkorting (Personal Identification Number) als merknaam nemen?

De reden waarom CCV koos voor het systeem van Mastercard is wat in jouw quote ook wordt genoemd. In Nederland hadden we de volumes niet om eigen kaarten en eigen hardware te ontwikkelen. Ook met het oog op internationale betalingen hadden we de middelen niet om met elke buitenlandse bank een contract af te sluiten.

Een eigen pan-Europees betaalsysteem opzetten is een kwestie van willen. Zelfs de Turken hebben een eigen betaalsysteem, dat Troy heet.
https://www.troyodeme.com/en/about-troy/about-us
Wikipedia: Troy (card scheme)

Maar zij lopen tegen het probleem aan dat Mastercard en Visa de hele markt in handen hebben en de kaarten van Troy niet accepteren op hun netwerk. Europa heeft de middelen om dat te forceren.

Maar ik vrees dat een dergelijk systeem in Europa gedoemd is om te falen. In Turkije en andere landen wordt er vanuit de overheid gezegd: "Dit gaan we doen, want dit is in het belang van ons allemaal". In Europa wordt dat overgelaten aan marktwerkingen en dan kun je blijven wachten, want of je komt er niet tussen of je wordt opgeslokt door Mastercard of Visa.

Zolang het Europees Parlement en de nationale regeringen niet afstappen van het gedachtegoed dat alles maar via marktwerking moet, zullen we op dit vlak en andere techgerelateerde vlakken niet ver komen. Je kunt van Turmp vinden wat je wil, maar de manier waarop hij brute force zijn eigen markt beschermt en van bovenaf de groei van de techindustrie dirigeert, werkt wel.

[Reactie gewijzigd door TechSupreme op 9 maart 2026 12:50]

Waarom zou je een Engelse afkorting (Personal Identification Number) als merknaam nemen?
Nou, nee, dat heette initieel toch (ook) gewoon het "Persoonlijk Identificatie Nummer" hoor. PIN dus. Gewoon Nederlands.
Bron: reclame uit 1985, vanaf ongeveer 1m25.

YouTube: 📼 Hoe gebruik je een pinpas? (1985)
Wikipedia: Personal identification number
Wikipedia: ISO 9564

PIN is een merknaam en heeft verder niets te maken met de code. De afkorting PIN is een internationale afkorting. Dat het in Nederland werd vertaald, is alleen bewijs van vertaling.

"Ik persoonlijk identificatienummer het"
"ik moet even wat geld persoonlijk identificatienummeren"

Die zinnen kloppen niet, hè?

Je kunt wel linken naar een Nederlandse reclame in de Nederlandse taal... maar dat is alleen bewijs dat het een vertaling was. De PIN + offset methode die werd gebruikt is anders een hele rare verbastering. Dat zou dan dus PIN + opweging moeten zijn.

[Reactie gewijzigd door TechSupreme op 10 maart 2026 01:53]

Je kunt van Turmp vinden wat je wil, maar de manier waarop hij brute force zijn eigen markt beschermt en van bovenaf de groei van de techindustrie dirigeert, werkt wel.
Uhh? Ik zie enkel een chaos monkey die de rest van de wereld er toe beweegt zich zo snel mogelijk onafhankelijk te maken van US tech. Natuurlijk duurt het wat jaren voor ze het resultaat in de cijfers gaan terugzien.

Ohja, hij doet nog een tweede ding voor de techindustrie: de zeepbellen (blockchain maar inmiddels vooral natuurlijk AI) nóg verder opblazen. Dat kan vast ook alleen maar goed gaan op de lange termijn..
Ja, dat is een zeer lange termijn verhaal en is ook maar de vraag of dat gaat lukken. Buiten dat over 3 jaartjes is hij toch weer weg en dan is de rest van de wereld dit alles vergeten en is de VS toch wel weer een paar campussen rijker.

Je kan wel zeggen dat AI een zeepbel is, maar die zeepbel wordt wel gefinancieerd door o.a. Europese gebruikers van Amerikaanse tech. Of je er omheen wil of niet, op andere vlakken zijn er bizar weinig ontwikkelingen vanuit Europa terwijl ze in Amerika aan het pompen zijn om die voorsprong te vergroten en om zelk ook onafhankelijk te worden van Taiwan en China,

Hij heeft het wel voor elkaar gekregen om meer productie richting Intel te trappen. Hij heeft het voor elkaar gekregen dat TSMC campussen aan het bouwen is in de VS. Hij heeft het voor elkaar gekregen dat Apple meer in andere landen en in het thuisland gaat produceren. Dat gaat dan weer om investeringen die heel snel gedaan worden en die voor de lange termijn zijn.

Ondertussen zijn er echt een hoop Intel x64 Windows systemen in Europa en 0 beweging richting vervanging van die systemen.

En nogmaals, het is niet een kwestie van kunnen, maar een kwestie van willen. Als we willen dan kunnen we al die systemen binnen een mum van tijd vervangen. Alleen moet dat wel van bovenaf gecoördineerd worden.

[Reactie gewijzigd door TechSupreme op 9 maart 2026 23:45]

een paar campussen rijker.
Die snap ik niet helemaal? Van wat ik begrijp is er juist een leegloop van talent aan de Amerikaanse universiteiten, aangezien deze eerder altijd de beste onderzoekers vanuit de hele wereld aantrokken. Dat enthousiasme is bij veel wetenschappers wat bekoeld.
maar die zeepbel wordt wel gefinancieerd door o.a. Europese gebruikers van Amerikaanse tech.
Nee hoor. Er wordt een klein beetje betaald voor het gebruik ervan. Maar dat staat in geen verhouding tot de immense investeringen die worden gedaan. Grotendeels Amerikaans geld. (Hoewel onze pensioenfondsen vast ook wel weer geheel onverwacht in elkaar zullen zakken als de bubble popt.)
Een campus.... is een collectie van gebouwen en voorzieningen op 1 terrein. Het kan geassocieerd worden met een universiteit, maar hoeft niet.
Nee hoor. Er wordt een klein beetje betaald voor het gebruik ervan. Maar dat staat in geen verhouding tot de immense investeringen die worden gedaan.
Je kan wel zeggen dat AI een zeepbel is, maar die zeepbel wordt wel gefinancieerd
Microsoft had in 2025 95 miljard dollar aan cashreserves. Hoe denk je dat die Amerikaanse bedrijven aan zoveel cashreserves komen? Niet door abonnementen te verkopen op de Panorama.

https://www.financialcont...ure-bet-and-future-growth

Je kan zeggen wat je wil, je kan ook speculeren wat je wil, maar dat geld komt sowieso o.a. van ons.

En dan wil ik het niet eens hebben over Google, dat een infinite money glitch heeft gevonden met Google Ads. Wil je weten hoeveel cashreserves die heeft?

[Reactie gewijzigd door TechSupreme op 10 maart 2026 00:10]

Dus ze hebben in het verleden veel geld verdiend in de EU? Klopt, maar dat is inmiddels dus hun geld. En dat is het geld dat ze nu als koploze kippen aan het investeren zijn.
Ben je nou echt dingen aan het schrijven om iets te kunnen schrijven of snap je het echt niet?
Volgens mij ben jij juist degene die de situatie niet snapt of wil snappen. Maar gezien je er niet meer inhoudelijk op ingaat zal ik dat ook niet doen.
Ik zeg wij hebben hun dat geld gegeven...

Jij zegt nee het komt van pensioenfondsen...

Ik zeg nee ze hebben 95 miljard contant op zak...

Jij zegt, ja dat hebben wij hun gegeven en daar mogen ze mee doen wat ze willen...

Leg eens uit.
Dat geld waren wij al kwijt/aan het betalen voordat ChatGPT überhaupt een ding was.

Als je bedoelt dat ons geld de enorme investeringen in de VS voor een deel mogelijk maakt, dan klopt dat natuurlijk. Maar dat is wel wat anders dan dat wij zelf dik invested zijn in AI.
Over het algemeen moet je geld verdienen voor je het uit kan geven, ben ik het mee eens. Klopt als een bus.
Dat geeft alleen maar aan de Amerikaanse banken security totaal niet serieus nemen en zegt niets over skimming.
Een simpele kostenafweging: betere security vs de vergoedingen die ze nu betalen voor fraude (zij vergoeden gewoonlijk de gebruiker de kosten bij fraude).

Op zich niets mis mee, en past in het strict kapitalistisch model van de VS.
Ook leuk dat al onze banken van een eigen implementatie van contactloos betalen op de smartphone overgestapt zijn op Google/Apple pay.

[Reactie gewijzigd door wild_dog op 9 maart 2026 11:42]

Dat heeft weer te maken met big tech... Ze maken het onmogelijk om eenzelfde positie in te nemen als hun eigen implementatie. Ik weet dat de ING app heel omslachtig was, terwijl je met Apple Pay maar 2x op de zijknop hoeft te tikken.

Apple en Google hebben dat stukje marketing heel goed aangepakt. Het werkt allemaal naadloos in het hele ecosysteem.

Dat stukje zou in mijn mening ook onder poortwachter moeten vallen.

[Reactie gewijzigd door TechSupreme op 9 maart 2026 13:03]

Nog erger. Voor "beveiligingsredenen" is het bij beide keihard dichtgetimmerd en moet je wel gebruik maken van de diensten van Apple/Google. Nou zijn die beveiliging redenaties dus heel duidelijk het verhullen van het echte voordeel. Platform lock-in. Beide willen dat je hun systemen gebruikt omdat dat voor hun geld oplevert (de fee) en een schat aan informatie (voor google dan, advertenties).

Volgens mij zei 1 van die banken dat een tijdje gelden ook dat ze niet van google diensten gebruik willen maken omdat dan elke transactie met metadata ook naar google moet.

Met wat grommende tegenzin gaat dat uiteindelijk allemaal wel goed als beide partijen (en landen/economische blokken) een beetje aardig met elkaar omgaan. Maar dat verandert wanneer 1 van de 2 ineens vijandige trekjes begint te krijgen. En zo zitten we heerlijk vast in een spagaat van belangen waar het belang van de 1 het nadeel van de ander is.
Op Android werkte het niet anders toen het nog van ING zelf was en nu het Google Pay is behalve dat de notificatie er wat anders uitziet (net zo gemakkelijk). Ik heb nooit begrepen waarom ze er vanaf gestapt zijn om nu de kas van Google te gaan spekken. De afhankelijkheid van de VS speelde toen nog niet zo erg.
Ik heb nooit begrepen waarom ze er vanaf gestapt zijn om nu de kas van Google te gaan spekken.
Waarschijnlijk zijn Apple/Google goedkoper dan het zelf in eigen beheer onderhouden van een contactloze betaal-app.
Betaal dagelijks met Garmin Pay, werkt top.
Dus Garmin moet maar de volgende monopolist worden?
Wel een Duitse 😜 / Europese tech. Je hoeft Google of eifone niet te gebruiken. Er is keuze.
Garmin is helaas een amerikaans bedrijf.
Oeps, hoe ik daarbij kom geen idee. Wel een desillusie. :-(
Rabobank, toen het nog werkte, hoefde de telefoon enkel unlocked te zijn.
"Een offline variant van de digitale euro." Oftewel munt en briefgeld :9
Een digitaal iets kan ook zonder internet bestaan. Ik weet dat het voor de always connected generaties bijzonder is. Zet je telefoon eens op vliegtuigstand en je ziet dat hij nog steeds werkt, inclusief veel apps. Je kan prima een cryptografische sleutel offline bewaren en die op een betaal terminal verifiëren.
Ja, ik sta er tegenwoordig eigenlijk ook niet meer bij stil. Alles is verbonden en online. Maar dit soort zaken zijn natuurlijk ook decentraal en offline te ontwikkelen. Dit is alleen geen vereiste in de meeste gevallen dat de betaal methode wordt ontwikkeld.

Apple Pay werkt tot op zekere hoogte offline, in die zin dat er geen verbinding nodig is met internet om er gebruik van te maken. Er wordt een soort cryptografische sleutel op de Secure Enclave van de iPhone opgeslagen. De pinterminal moet wel contact hebben met de relevante financiële instanties om de betaling te kunnen verwerken.

Voor Google Pay is wel een verbinding nodig. Er zit weliswaar een offline modus ingebouwd, waardoor je een x-aantal transacties kunt maken op basis van eerder uitgegeven tokens. Maar in de basis gaat het ervan uit dat er een verbinding is met internet en worden de servers van Google ook betrokken bij de transactie. Als je vooraf gecachte tokens op zijn of als de server van Google niet bereikbaar is, kun je geen betaling meer verrichten.
Is het zo dat die terminal dat nodig heeft? Want ze worden juist veel gebruikt op tijdelijke locaties waar door extreem gebruik geen stabiele mobiele connectie is, denk aan een concert.
Nee, er bestaat ook een mogelijkheid om offline betalingen te accepteren en daarna in batch te verwerken. Denk aan bijvoorbeeld buy-on-board in vliegtuigen (die geen wifi hebben). Dat werkt al 15+ jaar ook met credit- en debitcards.

Er zijn wel kunstmatige beperkingen ingesteld hierop om misbruik tegen te gaan.
Een digitaal iets kan ook zonder internet bestaan.
Niets nieuws. Zie Chipknip en Chipper.
het is ook vanwege absurde netwerk dependency dat vele (bank) apps haperen bij internet uitval
Of Chippen zoals vroeger 😁 Maar net zoals dat toen misbruikt werd, ga ik ofline pinnen echt niet accepteren als de bank niet 100% garant gaat staan dat ik mijn geld ten alle tijden zal krijgen.
Ik dacht dat offline pinnen al kan. Voornamelijk voor dingen als festivals waar niet altijd een goede verbinding mogelijk is. Als je dan als klant geen geld op de rekening hebt ga je gewoon in het rood ook al zit je al aan je max / heb je rood staan uitstaan.
Ik vroeg mij af 'waarom doet niet iedereen dit dan?' en heb het even geGoogled. Blijkbaar ligt het betaalrisico bij de ondernemer. In andere woorden.. In tegenstelling tot wat jij zegt krijgt de ondernemer geen geld als de klant geen saldo blijkt te hebben.
Dat is wel apart! Dus je zou gewoon een nieuwe lege bankrekening kunnen openen en dan je kop eraf zuipen voor gratis op Lowlands of Pinkpop?
Ja, maar alleen als Lowlands of Pinkpop geen Internet heeft. Als ze dat wel hebben krijg je gewoon 'Geen saldo'
Offline betalen daarentegen bied mogelijkheden. Mijn ouders hebben ooit iets met een eurocheque betaald in het buitenland en die is nooit ge-ind.
Dat was ook bij mij het enige waar ik aan kon denken.

Offline crypto ruilen lijkt me vrij moeilijk als er een online ledger moet worden bij gehouden. Hooguit kun je je hele wallet met daarop bijvoorbeeld D€ 90 afgeven bij een winkel en dan €5 wisselgeld krijgen, of mis ik nou iets?
Somehow chipknip returned :Y)
En dan ook beginnen over de digitale euro. Die natuurlijk bijna al die risico's waar zo kwistig mee gestrooid wordt (hacken, DOS attacks, etc) ook heeft. Nee DNB. Meer cash als reserve werkt. En die digitale euro is precies het tegenovergestelde van wat je met cash bereikt.
De digitale euro zie ik dan ook niet als een vervanger voor cash (noem 1 situatie waarin iemand die nu met cash betaald dat ineens zou laten zitten om met de digitale euro te gaan betalen?), maar als alternatief op bank-gebaseerde betalingen (pinnen, "tikkie's", ideal/wero). In dat opzicht is het een vooruitgang. De bank weet dat ze een zwakke schakel zijn omdat ze decennia lang alles naar online zijn gaan migreren, dus raden ze nu aan ook alternatieven te hebben omdat online dreigingen steeds groter worden en daarmee de kans op downtime.
Dat dus. Of dezelfde DNB die niet zo'n bezwaar had dat alle betaalpassen in een Mastercard/Visa card ecosysteem hangen.
Of dezelfde DNB die niet zo'n bezwaar had dat alle betaalpassen in een Mastercard/Visa card ecosysteem hangen.
Helaas is er geen open standaard voor elektronische betaalsystemen die globaal gebruikt kan worden. Overheden nemen geen initiatieven om zo'n standaard te ontwikkelen of af te dwingen. Dus zijn we afhankelijk van de paar private ondernemingen die de markt beheersen omdat ze in tegenstelling tot overheden wel initiatieven nemen. Blijkbaar helpt het als ergens aandeelhouders achter zitten die rendement eisen. Of misschien accepteren de aandeelhouders van de overheid (lees: de burgers) teveel bullshit.
Zolang je baas niet in cash uitbetaald is een digitale euro echt een goed idee. Het is een alternatief voor ons huidige digitale geld niet voor cash.
We horen vooral overal dat we zelf actie moeten ondernemen in de zin van onafhankelijk van USA diensten, maar we praten en praten en praten, mar gebeurt er ook daad werkelijk iets ik heb geen idee.

las wel pas dat Frankrijk een eigen Office systeem in gebruik heeft bijv.
De digitale euro is vooral in de praatfase, maar met initiatieven als Wero wordt door Europese banken wel degelijk hard aan de weg getimmerd om de Amerikaanse afhankelijkheid te verminderen.

Kort door de bocht kan je nu, met iDeal bijvoorbeeld, wél internetbetalingen doen waar geen Amerikaans bedrijf aan te pas komt, maar alle manieren van digitaal betalen in een winkel, zowel met een pasje als met een telefoon, zijn afhankelijk van Amerikaanse diensten. Als Wero uitbreidt naar zulke 'point of sale' betalingen kunnen we straks ook in winkels digitaal betalen zonder Amerikanen ertussen.
Ondertussen van de ING net de nieuwe pas binnen met Visa koppeling dus het lukt nog niet helemaal.
De pas staat los van Wero.
Dat klopt maar hij heeft wel een punt, onze betaalpassen zijn net allemaal overgegaan naar wederom een Amerikaans systeem/bedrijf en hoewel dat al geruime tijd in de planning zat is het natuurlijk wel pijnlijk in dit verband.
Onze passen zijn niet overgegaan naar een Amerikaans systeem, daar zaten ze al jarenlang op. Alle betaalpassen in Nederland waren vroeger Maestro (van Mastercard) of VPay (van VISA). Ze zijn alleen overgestapt op een andere variant, resp. Mastercard Debit en VISA Debit, die wereldwijd geaccepteerd wordt en daar al jaren wordt gebruikt. Maestro en VPay waren in de basis gelimiteerde, en dus goedkopere, versies van de Mastercard en VISA systemen.

Het verschil in prijs was bijvoorbeeld ook waarom veel winkel in Nederland geen creditcards, maar ook geen Mastercard/VISA Debit, accepteerden. Maestro/VPay werkte met tarief A, terwijl de rest van Mastercard/VISA werkt met tarief B. Omdat alle Nederlandse pinpassen (debit cards) op Maestro/VPay draaiden kon een winkel ervoor kiezen alleen dat te accepteren, en de rest van Mastercard/VISA te weigeren.
Ditto met betalen via telefoon. Eerst werkte dat prima via de ING app zelf, maar toen moest het opeens alleen via google pay.
ING heeft hier weinig te kiezen. De enige passen die overal in winkels over de grens werken zijn Visa en Mastercard. Als ING het al voor elkaar krijgt om een eigen standaard te ontwikkelen, zijn alle klanten al vertrokken naar een andere bank waarvan de passen wel gewoon in Belgien, Duitsland, Frankrijk, Spanje, werken.
Dat was voorheen Maestro, van Mastercard. Ook Amerikaans. In dat opzicht geen verschil.
Op zich natuurlijk een kwestie van een Barcode scannen zoals ook bij tikkie gebeurd. Dat kan ook al en is bijvoorbeeld ook in zweden en belgie in gebruik. De betaling wordt dan online verder uitgevoerd in winkels. Toen was er gekozen voor een barcode omdat NFC door Apple werd geblokeerd.
las wel pas dat Frankrijk een eigen Office systeem in gebruik heeft bijv.
Steeds meer overheden in Duitsland gebruiken Collabora (een Libre Office alternatief voor Office 365 en Workspace)

[Reactie gewijzigd door anandus op 9 maart 2026 11:02]

Datzelfde op opensource gebaseerde componenten bestaat ook in Duitsland, en de NL overheid begint er ook een beetje naar te kijken.
Het blijft dus niet alleen bij praten, maar het gaat wel traag vooruit.
Het enige voordeel van Trump is dat we wakker geworden zijn.
Er zijn wel meer voordelen aan Trump en US in het algemeen. Ik kom zelf uit een oorlogsgebied waarbij US uiteindelijk heeft ingegrepen waarbij Europa bijna niks deed om erger te voorkomen. Eigen continent notabene. De Iraniers in mijn omgeving zijn ook erg blij met Trump/US.
Op big tech gebied hebben we natuurlijk wel wat "issues". We moeten inderdaad onafhankelijk worden van US en meer zelfgemaakte broodjes gaan eten, echter, geeft onze overheid al een slecht voorbeeld met DigiD en BTW inning.
Ik begrijp je opluchting volkomen.

Als Europa verlamd toekijkt hoe het in de eigen achtertuin (zoals in voormalig Joegoslavië) misgaat, is de militaire daadkracht van de VS letterlijk een redding. Het gevaar is alleen dat zo'n ingreep vaak als de eindstreep wordt gezien. Een tiran verdrijven is een tactische momentopname, maar een stabiele samenleving opbouwen is een permanent onderhoudscontract. Als dat langdurige, complexe civiele werk uitblijft, zie je in landen als Irak of Libië dat het ontstane machtsvacuüm vaak meer langdurige ellende (zoals de opkomst van IS) oplevert dan de oorspronkelijke situatie.

Bovendien vergeten we bij Iran vaak dat juist de westerse inmenging (de door de VS en het VK onder Churchill georkestreerde coup tegen premier Mossadegh in 1953) de directe voedingsbodem heeft gecreëerd voor de Islamitische Revolutie van 1979 en daarmee het huidige regime.

Ironisch genoeg zien we bij Big Tech nu exact dezelfde valkuil. We hebben decennialang gekozen voor de convenience culture (kortetermijngemak) van Amerikaanse (cloud)diensten, net zoals we voor onze veiligheid op hen leunden. Dat onze overheid vitale infrastructuur zoals DigiD (zeker met de recente overname van Solvinity door Kyndryl) aan buitenlandse systemen ophangt, is onverantwoord. Om niet overgeleverd te zijn aan de politieke grillen van de VS, moeten we onze technologische soevereiniteit terugeisen en bouwen op open, publieke systemen die we zelf kunnen controleren en onderhouden.
Ik denk dat de Iraniers die hun land en voorzieningen in puin geschoten zien worden heel anders over Trump denken. Die willen denk ik geen Amerikaans slaaf als hoogste baas. Dat ze geen fans waren van de ayatollahs maakt ze nog geen fan van Amerika. Zeker niet als Amerika met zijn gebruikelijke nauwkeurigheid weer eens een school of ziekenhuis raakt.

Mensen die gemigreerd zijn naar andere landen hebben makkelijk praten en kiezen. Zij hoeven niet meer onder die omstandigheden te leven en werken. Zitten niet meer in de oorlog. Voorbeeldje, Erdogan is enorm populair onder turken in het buitenland. Maar die hoeven niet meer onder het beleid van die gast te lijden. Terwijl de Turken in Turkije de waarde van hun geld zien dalen en dus hun levensstandaard door die mafklapper zijn vage economische beleid.

Het is makkelijk praten van een afstandje. Ik hoor liever de mening van de mensen die nog in Iran wonen.
De grote vraag is, ben jij wel eens bevrijd van een onderdrukkend regime? Zo niet, dan vind ik het juist makkelijk praten.

De demonstraties die afgelopen weken gevoerd zijn, geven een goed beeld van wat er speelt in Iran. De mensen om mij heen spreken hun familieleden en die zijn blij met de hulp die ze krijgen, tegelijkertijd snappen ze dat hierna ook wederopbouw nodig is.
Ik hoop voor je dat het goed afloopt maar de laatste interventie van de VS waarbij het daarna beter gegaan is is waarschijnlijk in Europa geweest na de 2e wereldoorlog of misschien die van Zuid-Korea (met een zeer lang verloop). Meestal wordt het er niet beter op en creëert het alleen maar meer ellende en extremisme. Als er nou een georganiseerde oppositie was in Iran was er nog een kans maar als ik historici mag geloven is die er niet (vooral door de onderdrukking).

[Reactie gewijzigd door RoelRoel op 9 maart 2026 15:42]

Ook in de 2e wereld oorlog was Amerika neutraal tot ze zelf werden aangevallen. We hadden waarschijnlijk zonder ze gekund. Want de duitsers waren overal aan het verliezen. Ze hadden tekorten aan alles. Ze waren veel te vlug veel te ver gegaan.

Zelfs het marshal plan was alleen om te proberen ons aan amerika te binden. Want de duitsers lieten zoveel industrie achter dat we ook zonder dat wel konden opstarten.
Heb je gezien hoe goed het in Afghanistan gaat? Hoe goed in Irak? De amerikanen laten overal een puinhoop achter. Ja de dictators zijn geen pretje, maar vanuit mijn perspectief is het medicijn erger dan de kwaal. Vraag het aan de mensen die het leven van hun schoolkind ingeruild hebben voor de dood van de ayatollahs. Vraag hen maar of ze het de moeite waard vinden.

Ik weet niet waar jij vandaan komt. Maar de situatie was daar mogelijk heel anders. Als de iraniers verandering wilden dan was het aan hen om de hoe te bepalen. En ik hoorde ze niet om Amerikaanse bommen roepen. Ik zag ze wel steeds grotere protesten houden. De regering werd langzaam zwakker. Met een beetje mazzel had het met relatief weinig geweld kunnen veranderen.

De Vs moedigd ook de koerden aan en wil die wellicht bewapenen. Leuk dat Amerika even een burgeroorlog regelt voor ze.

Mensen die hun landgenoten hebben achtergelaten hebben makkelijk praten.

Trump doet niets voor anderen. Trump wil alleen voor eigen ego dingen doen en de olieprijs omhoog helpen. Hij geeft niets om Iran. Denken dat dit gebeurd vanuit een vorm van goedheid is heel naïf. Veel plezier met de volgende Sjah. Deze keer via Trump in plaats van de CIA.
Afghanistan en Irak hebben de keuze gekregen om een eigen regime te vormen en die hebben ze gepakt. Is het geweldig? Nee, althans vanuit ons perspectief gezien niet. Denk jij dat iedereen hier in NL gelukkig onder de huidige regering? Nee, soms heb je geluk en soms niet.

De mensen die aan het protesteren waren werden niet sterker, je kan geen leger bevechten zonder wapens. Iran gaf al aan dat er 3000 doden zijn gevallen, US Human Rights had de schatting op 6000 doden en nog eens 18000 doden die onderzocht moesten worden. De Iraniers die aan het protesteren waren, waren Trump zijn naam aan het scanderen en riepen om hulp.

Wat is er nu anders met Iran dan met Afghanistan bijvoorbeeld? In Amerika woont een man genaamd Reza Pahlavi, dat is de kroonprins van Iran. Zet hem aan de leiding(hij wilt het zelf ook heel graag) en dan ben ik benieuwd wat er allemaal gebeurt.
Denk je nou werkelijk dat de taliban is Afghanistan als "gekozen" telt? En Irak is een bende van ruziende stammen. Wat is er mis met jou om dit te vergelijken met "ook niet iedereen in NL vind de regering leuk"?
In Amerika woont een man genaamd Reza Pahlavi, dat is de kroonprins van Iran. Zet hem aan de leiding(hij wilt het zelf ook heel graag) en dan ben ik benieuwd wat er allemaal gebeurt.
De zoon van de sjah die door de cia/amerika in het zadel geholpen is, door zijn land uitgekotst en door de ayatollahs vervangen is na de revolutie. Hij mag graag willen, maar hij heeft geen enkel machtsbasis in iran en waarschijnlijk ook heel weinig steun.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 10 maart 2026 16:22]

Dat de HELE wereld toe kijkt naar landen als Venuzuela, Iran is inderdaad jammer. Maar je kunt moeilijk een land binnenvallen, de leider vermoorden en denken dat het probleem daarme is opgelost. Verder zijn er voldoende landen in de wereld waar het misschien nog 'erger' is zoals Afganistan, Soedan, Congo, Somanlië, etc maar waar schijnbaar weinig valt te halen.
Verder kun je onze maatstaven niet aan ander opdwingen. Dus we moeten China maar binnenvallen omdat er geen democratie is en ze de bevolking onderdrukken ?
Zelf geloof ik meer in dipomatie en gepaste druk. Maar dan inderdaad gezamelijk. de VS is zelf uit een wapen accoord gestapt, en het gedrag van Trump vind ik redelijk narcistisch.
En dan denk ik zorgen dat je geen spullen van bijvoorbeeld China nodig hebt of het midden oosten zodat je ook die druk kunt opvoeren. Als we geen olie meer nodig hebben, dan is de invloed van geld en de inkomsten van machthebbers een stuk kleiner.
De landen die je opnoemt vormen geen bedreiging voor de rest van de wereld. De regering van Iran wel.

Ook, de landen die je opnoemen zijn grotendeels afhankelijk van de rest van de wereld, die kan je makkelijk sturen door sancties(ook niet netjes). Iran is een buitencategorie die vriendjes is met China en Rusland.
Is de vluchtelingen stroom uit Afrika geen 'probleem' voor Europa. En dan doel ik het op de drukt die het oplevert in opvang lokaties en de politiek. Of mensenrechten en kind soldaten ?

De dreigingen van Iran zijn zeker bedrijgingen maar ook hoofdzakelijk naar Israël. En persoonlijk zie ik deze niet van Venezuela. Ik zie één groot verschil olie.
Vluchtelingenstroom kan je tegenhouden, dat doet Europa nauwelijks, maar het kan wel. Een regering tegenhouden om kernwapens te gebruiken tegen een land waar het een hekel aan heeft is een stuk lastiger.
En het grote risico bij zo'n 'hype' die too little too late is (het Amerikaanse gore security-apparaat is al tientallen jaren zo en echt niet pas sinds Trump), is dat wanneer er een zoetsappige Democratische vrouw president wordt die iedereen hier een 'frisse wind' en 'sympathiek' vindt, deze hele hype weer gaat liggen en niemand meer iets geeft over Europese soevereiniteit op soft- en hardware gebied.
Toen Biden president werd dachten we ook dat we van Trump afwaren, niemand kon vermoeden dat we Trump 2.0 zouden krijgen. Maar de realiteit toont aan dat dit wel mogelijk is. Daar moeten we uit leren dat zelfs wanneer een volgende president ons beter gezind is, het tij altijd kan keren.

Het is daarnaast ook aan ons, de bevolking, om onze politici daar regelmatig op te wijzen.
Eens, maar wat @SherlockHolmes volgens mij zegt is dat je er niet op kunt rekenen dat, wanneer je nu grote investeringen gaat doen om Europa onafhankelijker te maken, je over een paar jaar nog steeds de politieke wind en publieke opinie mee hebt.
Voor hoelang? Is de vraag....
Trump zit er nog bijna drie jaar, dus dat zou net genoeg moeten zijn om de boel echt in beweging te krijgen.
Wel, in theorie zit hij er nog drie jaar. Er kan natuurlijk van alles gebeuren in de tussentijd. Maar met die Vance als mogelijke vervanger/opvolger mag er inderdaad wel wat in beweging komen.
Het enige voordeel van Trump is dat we wakker geworden zijn.
Nu nog uit bed komen en iets gaan doen. We zijn nog in het stadium dat we in bed om onze moeder liggen te huilen en hopen dat het allemaal een nachtmerrie is die zo weer verdwijnt.


Zonder metaforen: afgezien van een paar boze debatten doen we niet veel om de situatie te verbeteren. Het is tijd voor Digitale Deltawerken. In 1953 verloren 100.000 mensen hun huis en gingen duizenden bedrijven failliet. Hoewel een digitale ramp niet betekent dat we op straat komen staan denk ik dat er wel meer dan 5.000 bedrijven over de kop gaan als ze niet meer bij hun MS-omgeving kunnen. Sterker nog, ik denk dat we de failliesementsaanvragen niet eens kunnen behandelen zonder (MS-)software.
Idd, ik snap nog niet hoe de EU het heeft laten gebeuren dat ook bij andere betaalsystemen de VS gewoon kan meekijken.

Gelukkig is er voor de particulier wel een vangnet, heet contant. Dat misschien iets minder demoniseren en gelijk stellen aan crimineel gedrag. En intussen als de sodemieter aan de gang met een nationaal systeem.
En wat vind je dan van het beleid wat Von der Leyen doet in de EU, waarbij zij regels opstellen die boven die van ons land staan?

Gewoon een vraag, ik volg geen Trump,,ik volg wat er in de EU gebeurd en dat wat ik daar zie, gaat er voor zorgen dat ik straks Europa verlaat.

Mensen zien alleen Trump in het nieuws, maat het gevaar dicht bij, daar zie je niets van.

En hier doet DPG media goed aan mee.

En dat is mijn mening.
Het is altijd een vorm van compromissen als je samen met andere landen een democratische eenheid wilt vormen. Soms zijn er wetten of zaken die strenger zijn dan de jouwe.
Je comment bestaat uit een what-about-ism, waarbij je niet eens de moeite neemt te vermelden wat de andere partij dan precies net zo slecht maakt. Om het compleet te maken sluit je nog even af met een DGP verwijzing zonder enige inhoud. En dat geheel dek je in met een 'En dat is mijn mening', wat betekent dat er niet over gediscussieerd mag worden (want jij mag een mening hebben) en je laat daarmee gelijk voorzichtig doorschemeren dat je niet van plan bent je door wat dan ook (laat staan door feiten) te laten overtuigen van iets anders.

Heb ik je comment zo goed begrepen?
Ze hebben weer iets gevonden om het idee van de digitale euro er doorheen te drukken.

Trump heeft in dit hele verhaal een ding wel goed gedaan. Europa wakker schudden dat het niet te afhankelijk moet zijn van de VS of big-tech.
De grootste tegenstanders van de digitale euro zijn banken en creditcardmaatschappijen. Geeft mij direct meer vertrouwen in dit systeem. Al ben ik van mening dat contant geld ook moet blijven
De grootste tegenstanders van de digitale euro zijn banken en creditcardmaatschappijen. Geeft mij direct meer vertrouwen in dit systeem. Al ben ik van mening dat contant geld ook moet blijven
Gelukkig heeft Nederland een wet in behandeling die winkels verplicht contant geld aan te nemen.
Ja, en wat als de EU zeg dat dat anders moet worden, zijn we het bokkie en kunnen we er niets tegen doen.
Ze hebben weer iets gevonden om het idee van de digitale euro er doorheen te drukken.
Wat is er mis met de digitale euro? Een waardevaste digitale munt lijkt mij heel handig, eigenlijk. Betalingen doen en geld overmaken zonder dat er een betalingsprovider tussen moet zitten.
Eigenlijk wat bitcoin zou zijn voordat het een speculatie-object werd.
Bitcoin Cash is de voortzetting van wat Bitcoin oorspronkelijk was. De digitale euro gaat vooral om macht uitoefenen.
Waar baseer je dat laatste op?

Ik snap je scepsis, maar op dit moment wordt er vooral veel macht uitgeoefend door Amerikaanse betaal- en techbedrijven. Dan toch liever een aanvullende optie die Europees is (contant geld wordt niet afgeschaft).
Ik snap de scepsis m.b.t. de digitale euro wel. Ja, er is door het EP aangegeven dat de digitale Euro geen programeerbare munt zal worden, maar het is niet duidelijk hoe dit bereikt gaat worden. De mogelijkheid dat het een 'niet-geprogrameerde'-programeerbare munt gaat worden lijkt nog open, daar staat in de artikelen die ik op internet kan vinden geen informatie over in. Op dit moment is het zo dat het 'verordeneerd' is dat de munt niet programeerbaar mag zijn. Maar goed, de politiek is flexibel, je weet dus nooit of die later weer een keer ingetrokken gaat worden en de munt dan toch programeerbaar gemaakt wordt.

Persoonlijk zie ik de toegevoegde waarde er niet van: digitaal kan ik pinnen, anoniem is met cash.
oprechte vraag: waar haal jij je cash dan vandaan?
Meeste cash uit het casino, soms pinnen (in het casino), maar veel cash gebruik ik niet, maar ik het het altijd wel op voorraad.

Het gaat me er echter om dat de mogelijkheid moet blijven om te kunnen kiezen. Mijn vertrouwen in de politiek is dusdanig laag dat ik niet verbaast zou zijn als de digitale Euro na verloop van tijd toch een programmeerbare munt blijkt te zijn/gaat worden. Controle is macht en via macht kan je gedrag sturen om doelen te bereiken, ook als mensen het niet met die doelen eens zijn.

En wat is er makkelijker om b.v. obesitas tegen te gaan dan het onmogelijk te maken voor mensen met overgewicht om hun geld aan ongezond voedsel uit te geven.
En heeft BCH dat doel bereikt? Nee. Is ook nergens geaccepteerd. Zo mogelijk nog minder dan BTC
Al mijn muntjes zijn al decennia lang digitaal, geen pin geen klant.

Helemaal niet noodzakelijk om daar een aparte munt voor te maken.
Een stelling van de EU over de eerste digitale euro. Deze is niet programmeerbaar en waarborgt privacy.

Kom op, het is een geprogrammeerde munt.. die niet programmeerbaar is... :+
Dit gaat meer over Wero dan over de digitale euro uiteraard. Wero is een online alternatief voor Amerikaanse creditcards en PayPal. De digitale Euro wordt helemaal niet op die manier in de markt gezet, dat is een digitaal alternatief voor cash geld.

[Reactie gewijzigd door Mjappio op 9 maart 2026 15:44]

Wero is er zodat ze in brussel je uitgaven bij kunnen houden want als je te veel doet wat co2 uitstoot geet, dan ga je beperkt wordt.
Wero is van de banken, de commerciële banken wel te verstaan. Daar hebben ze in Brussel bar weinig mee te maken, behalve dan dat ze het promoten omdat het een Europees digitaal alternatief is om mee te betalen, onafhankelijk van de VS.
Snap sowieso niet dat je je betalingsverkeer via een advertentieboer laat lopen. (Android). Ben benieuwd wanneer we de Wero app actief wordt in NL.
Zoals met bijna elke beslissing van een bedrijf (wat banken gewoon zijn natuurlijk). Wat is de makkelijkste en goedkoopste manier om iets te doen. Oh, google heeft een api met goede documentatie en wat vet snel in te bouwen is? Super. Minder werk, meer winst voor de CEO.
Zo, dat is op tijd van de DNB.

Hier wordt al jaren voor gewaarschuwd....

Zo maar spontaan bedacht daar bij de DNB? 8)7
Bedenk je wel dat de DNB een gigantische verantwoordelijkheid draagt in dit soort zaken. Als zij ergens voor waarschuwen, dan heeft dat vaak impact. Banken kijken naar de DNB, en de politiek ook. Dat betekent dat je dus niet te snel iets in de media kan slingeren.

Dat ze er niet al jaren geleden voor gewaarschuwd hebben vind ik zelf nog niet zo vreemd. Het was in handen van bedrijven die gerespecteerd zijn, en een lang trackrecord hebben. Ze zijn gevestigd in de VS, wat toen nog een trouwe bondgenoot was. Het probleem nu is dat dat laatste is veranderd, en dat is niet iets van jaren, maar ongeveer 1 jaar nu.
Juist omdat de DNB zoveel impact heeft zou ze dit soort dingen vooraf moeten bedenken en niet pas als de afhankelijkheid er is.
Ik leerde mijn harde les over betaaldiensten. Hoe minder schakels tussen mij en de ontvanger hoe beter. Prima als het werkt, maar als het fout gaat wijzen ze allemaal naar elkaar. Al die respectabele namen, de grote merken de banken, die willen een ding, niet opdraaien voor de schade.

Ik had dus ooit zo'n payment processor. De agent zat in Nederland. Het administratieve adres zat in Ierland. Het hoofdkantoor in Duitsland en het werd uitbesteed aan Visa.

Toen ging dat veelbelovende Duitse fintech bedrijf aan een schandaal ten onder. De website ging uit de lucht. Visa sloot onmiddellijk de toegang af tot mijn geld. Vervolgens gingen maandenlang alle toezichthouders, bedrijven, vertegenwoordigers en banken op radiostilte terwijl iedereen uitzocht hoe het nou eigenlijk zat. Na een paar maanden kreeg ik toch mijn geld terug.

Nooit zal ik Apple Pay, Google Pay, Garmin Pay o.i.d. gebruiken. Ik blijf weg bij alles wat crypto is. Want als het fout gaat heb ik een hoop gedoe. In Nederland zijn meer dan genoeg uitstekende betaalopties.
Afhankelijkheid van Big Tech is zeker niet goed te noemen, maar Big Tech biedt wel concurrentie voor banken in dit geval. Net zoals crypto dat (op zeer kleine schaal) doet. En dat op zich is niet verkeerd.

Banken zijn schofterige organisaties. Ja, schofterig: ze weten dat de maatschappij van ze afhankelijk is, ze kunnen exorbitante tarieven rekenen voor hun dienstverlening, een bepaald gedeelte van hun medewerkers asociale bonussen geven en totaal onverantwoorde risico's nemen. Gaat het fout, op wat voor manier dan ook? De maatschappij redt ze wel, want de maatschappij moet wel.

Is dit totaal de schuld van de banken? Nee, wij zijn ook schuldig, want we laten het gebeuren. Na de financiele crisis van 2008 was er een kans om het systeem aan te passen. Dat hebben we nagelaten. Stom.
edit:
typo

[Reactie gewijzigd door MIB75 op 9 maart 2026 12:38]

Grappig, had vorige week nog een gesprek met iemand. Die was naar een hypotheekadviseur gegaan die niet vraagt naar zijn studielening.
Dit omdat de bank maar zo moeilijk deed daarover en hij minder kon lenen.

Nu heeft hij een maximale hypotheek via die adviseur en betaalt zich rot in combinatie met de studielening aflossing. Maar he, banken zijn zo slecht voor de maatschappij en nemen onverantwoorde risico's ten koste van ons.
Een enkel voorbeeld als bewijs? Lees even alle berichten rond de financiele crisis door en dan heb je "iets" meer bewijs dat ze rotte organisaties zijn. Allemaal? Vast niet. Maar een veel te groot gedeelte wel.
Je hebt een punt maar er is ook veel veranderd sindsdien. Jammer genoeg worden regels op dit moment juist versoepeld waardoor banken meer ruimte geven om mensen die een huis willen kopen de strop strakker om de nek laten doen.

Ik vind big-tech juist een risico omdat zij toegang hebben tot zeer veel gegevens en omdat ook betaalplatformen onder te brengen is wat mij betreft een no-no. Het maakt onze samenleving vatbaar voor gevoeligheden. In een wereld waar stabiliteit niet vanzelfsprekend is zouden wij minder afhankelijk moeten nastreven, helaas is het tegendeel waar.

Qote uit jouw eerdere reactie:
Banken zijn schofterige organisaties. Ja, schofterig: ze weten dat de maatschappij van ze afhankelijk is, ze kunnen exorbitante tarieven rekening voor hun dienstverlening, een bepaald gedeelte van hun medewerkers asociale bonussen geven en totaal onverantwoorde risico's nemen.
Echt he, de bonussen zijn ook weer flink aan het stijgen met als gevolg dat er meer misstanden ontstaan. Dat was nu net de reden om destijds de hoogte van bonussen aan banden te leggen. Ook het verpakken van risicovolle schulden en de doorverkoop ervan is vandaag de dag nog meer in trek.

En om helemaal de link naar 2008 te leggen, de handel in derivaten is op het moment gigantisch. De wereld is allang vergeten waar het toen misging en dus herhaalt de geschiedenis zichzelf. :{
En om helemaal de link naar 2008 te leggen, de handel in derivaten is op het moment gigantisch.
Ik geloof je, want voor de eeuwwisseling was ik ook een van de weinigen die de crisis om die reden zag aankomen. Had alleen deze veel eerder verwacht. Maar heb je daar toevallig een link van?
Ik zou willen dat ik één link heb. Deze informatie is echter gefragmenteerd en ik heb er geen mooi overzicht van kunnen vinden.

Edit:
Hoewel OTF alleen niet heel veel zegt gebruik ik dit maar als indicator.
https://www.bis.org/publ/otc_hy2512.htm

[Reactie gewijzigd door bazs2000 op 9 maart 2026 16:01]

Blijft toch raar dat je met 10k studieschuld met de laagst mogelijke rente 30k minder kan lenen tegen commerciële rente
Dit blijkt maar weer hoe dom mensen zijn.

Neem geen hypotheek op de max, dus stel je je eisen omlaag. En ja dat is lastig tegenwoordig, gezien de jeugd niet met geld kan omgaan, althans de meeste dan.
Jammer genoeg is er nog een factor bijgekomen. Hoge prijzen en concurreren tegen mensen die zeer veel overbieden.

Mensen gaan een belachelijk hoge hypotheek aan omdat het woningaanbod tekort schiet. Dat is ook onderdeel van de realiteit.

Zelf als 47 jarige met een goede baan loop hier ook tegenaan. Zou graag verhuizen maar het verschil met wat ik nu betaal versus wat ik dan betaal is te groot.
Ik heb ook zo iets vergelijkbaars gedaan bij mijn eerste koopwoning destijds om vergelijkbare reden.
Het waren wel andere tijden dan nu op de woningmarkt, maar in principe blijft de situatie vergelijkbaar.

De woning na 4.5 jaar verkocht met veel overwaarde en met die overwaarde alle schulden afbetaald (niet alleen die van DUO).
Een nieuwe max hypotheek genomen en aangevuld met hoeveel nodig was van de overwaarde die nog over was om een andere woning te kopen (wel in een andere stad vanwege de lagere prijzen daar).


Ik had gewoon uitgerekend wat het mij per maand zou kosten en of ik dit zou kunnen betalen. Wat de bank daarvan vond kon mij niet zoveel boeien.

Iedereen zijn situatie is anders, maar ik ben blij dat ik het gedaan heb. Het hoeft dus niet per se slecht uit te pakken, maar nogmaals, iedere situatie is anders en ieder persoon is anders.

Of ik het nu weer zou doen zou afhangen of het nog mogelijk zou zijn. Tegenwoordig is de woningen zo duur dat het ervoor zorgt dat de lasten ook veel hoger zijn. Dat was toen niet zo.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 9 maart 2026 19:30]

Ik had gewoon uitgerekend wat het mij per maand zou kosten en of ik dit zou kunnen betalen. Wat de bank daarvan vond kon mij niet zoveel boeien.
Dat het voor jou goed heeft uitgewerkt is natuurlijk fijn, maar die regels zijn er ter bescherming van de consument. (en in het verlengde daarvan bescherming van de bank)

Vandaar dat ik dat voorbeeld gebruikte als reactie op de "schofterige banken" opmerking van mib75.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn