Nieuwe antiwitwaswet baart Raad van State zorgen

De Afdeling advisering van de Nederlandse Raad van State heeft grote zorgen over een aanscherping van een wet die witwassen en terrorismefinanciering moet voorkomen. Als de wet doorgaat, worden burgers 'risicogebaseerd' beoordeeld op basis van financiële gegevens. Er ontstaan dan grote risico's doordat onduidelijk is waar persoonsgegevens, waaronder heel gevoelige gegevens, naartoe worden gestuurd.

Dit nieuws in het kort

Er komt een Europese verordening aan die witwassen en terrorismefinanciering moet opsporen, vergelijkbaar met de huidige Wwft.
De Afdeling advisering van de Raad van State is daar erg kritisch over.
De verordening gaat uit van een 'risicogebaseerde aanpak', maar specificeert niet wat dat is.
Dat leidt tot risico's op discriminatie.

Dat schrijft de Afdeling advisering van de Raad van State, het hoogste adviesorgaan van de regering, in een advies over een Europese verordening die moet toezien op het bestrijden van witwassen en het financieren van terrorisme. De Anti-Money Laundering Regulation, afgekort tot AMLR, moet worden vertaald naar een nationale wet. De regering moet dat nog doen.

De Raad heeft grote zorgen over de implementatie van de wet, schrijft de Afdeling advisering. Dat komt omdat het doel van de wet moet worden bereikt met 'een risicogebaseerde aanpak', maar die is niet goed uitgewerkt, zegt de Raad.

Nederlandse Wwft

In de praktijk lijkt de verordening erg op de huidige Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, afgekort tot Wwft. Die is nu al in Nederland actief. De verordening scherpt die regels aan. Bovendien wordt de basis van de wet straks op Europees niveau geregeld. Dat gebeurt onder andere door de oprichting van een nieuwe Autoriteit voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering.

De Wwft is nu al een controversiële wet. De Raad van State verwacht dat dat alleen maar erger wordt. De kern van het probleem zit erin dat onder de Europese regels nog meer data kan worden gedeeld tussen instanties. Die kunnen dan de data analyseren en personen als potentiële witwassers of terroristen aanmerken.

Risicogebaseerd

Dat is een zogenaamde 'risicogebaseerde aanpak' en dat baart de Raad zorgen. "De Afdeling advisering waarschuwt voor het risico dat op een zeker moment het overzicht verloren gaat waar zich welke (vertrouwelijke) gegevens bevinden, voor wie deze toegankelijk zijn en met welk doel deze nog mogen worden gebruikt", schrijft de instantie.

"Dit gebrek aan overzicht kan ertoe leiden dat gegevens die volgens de verordening mogen worden verwerkt, worden verwerkt op een wijze die in strijd is met de daarvoor geldende Europese en nationale regels. Bijvoorbeeld omdat zij niet op tijd worden verwijderd of worden verwerkt voor doelen waarvoor zij niet gebruikt mogen worden."

Volgens de Raad van State heeft de huidige Wwft al zo'n risicogebaseerde aanpak, maar dat is nou niet bepaald een goed voorbeeld. Die aanpak 'is nog onvoldoende van de grond gekomen'. "Het is niet aannemelijk dat de nieuwe regelgeving als vanzelf tot een betere uitvoering zal leiden", schrijft de Raad.

"Op dit moment is nog onzeker hoe deze aanpak eruit zal komen te zien, terwijl wel vaststaat dat de aanpak en in het bijzonder de grootschalige gegevensdeling tussen tal van publieke en private partijen grote gevolgen zullen hebben voor burgers, bedrijven en instellingen."

'Let goed op'

De Raad van State zegt dat de Nederlandse regering 'een actieve houding' moet nemen 'om te zorgen voor een goed werkend systeem in Nederland'. Nederland zou daarnaast ook randvoorwaarden in de wet moeten vastleggen waarmee risico's op misbruik kunnen worden voorkomen.

Ook zou de regering 'een vinger aan de pols moeten houden bij de uitwerking van een risicogebaseerde benadering en de bescherming van persoonsgegevens'. Dat wordt wel moeilijk, erkent de Raad, omdat de wet Europees geregeld is, heeft Nederland niet zoveel in de melk te brokkelen.

Vorig nieuwsartikel Volgend nieuwsartikel

Door Tijs Hofmans

Nieuwscoördinator

Feedback • 17-08-2026 16:17
30 • submitter: Anonymoussaurus

17-08-2026 • 16:17

Submitter: Anonymoussaurus

Lees meer

Privacytoezichthouder wil dat overheid strenge nieuwe antiwitwaswet aanpast Nieuws van 16 januari 2026

DPG Media wint Big Brother Award voor advertentietracking Nieuws van 13 februari 2025

Belgische financiële waakhond vaardigt verbod uit tegen Binance Nieuws van 24 juni 2023

De Nederlandsche Bank legt cryptobeurs Binance boete op van 3,3 miljoen euro Nieuws van 18 juli 2022

Ministerie wil cryptovaluta opnemen in Nederlandse antiwitwaswet Nieuws van 11 december 2018

Meer producten en artikelen

Politiek en recht Nederland Rechtspraak Rechtszaak Wetgeving

IT-banen

Meer vacatures

Reacties (30)

-Moderatie-faq

Wijzig sortering

Freeaqingme 17 augustus 2026 16:31

Let ook op dat de politiek vaak doet alsof Witwassen heel erg is. Maar, het gaat om een secundair delict; het gaat immers om geld dat oneigenlijk verkregen is in het reguliere circuit te krijgen.

Het begint altijd dus met het 'oneigenlijk verkrijgen' deel, nooit met hoe je het dan in het reguliere circuit krijgt. Het is alsof men het wegmaken van een lijk zwaarder betitelt dan de moord of doodslag zelf.

Ook wordt bij witwassen vaak de bewijslast omgedraaid. Ineens is het de verdachte die moet bewijzen dat het geld niet oneigenlijk verkregen is. Hoewel misschien begrijpelijk, zorgt het er ook voor dat allerlei beginselen van onze rechtstaat ineens niet meer gelden.

Stel dat een bouwmarkt iedereen zou melden bij de overheid die een tapijt koopt, omdat een tapijt vaak gebruikt wordt om een lijk weg te werken (i.i.g. in films). Vervolgens gaat de politie iedereen die gemeld is door de bouwmarkt onderzoeken, en uiteindelijk moet jij je onschuld bewijzen als ze ook maar 'iets' vinden. Dat is wat we met deze losgeslagen jacht op witwassen doen.