De Nederlandse Autoriteit Consument en Markt heeft een leidraad opgesteld waarmee bedrijven kunnen voldoen aan de Europese Dataverordening. De leidraad is bedoeld voor fabrikanten van bijvoorbeeld iot-apparatuur, maar zal er in de praktijk toe leiden dat eindgebruikers meer zeggenschap krijgen over de gegevens die door zulke apparaten worden verzameld.
Dit nieuws in het kort
- De Autoriteit Consument en Markt geeft met de leidraad invulling aan de Europese Dataverordening.
- De Dataverordening verplicht fabrikanten de data die een product verzamelt beschikbaar te stellen.
- Fabrikanten van iot-apparatuur weten nu hoe ze dat specifiek moeten doen.
De ACM heeft de Leidraad Data Delen van verbonden producten en gerelateerde diensten uitgebracht. Die is gericht op bedrijven en fabrikanten die in Nederland actief zijn met 'verbonden apparaten'. Dat zijn in de praktijk iot-apparaten zoals slimme thermostaten, maar ook auto's vallen eronder, naast industriële toepassingen. De ACM noemt melkrobots van boeren als voorbeeld.
De leidraad geeft invulling aan de Europese Dataverordening. Die werd in september 2023 van kracht en treedt in september van dit jaar officieel in werking. De ACM houdt in Nederland toezicht op naleving van die verordening. De Dataverordening is bedoeld om Europese burgers meer controle en inzicht te geven in de gegevens die door slimme apparaten worden verzameld. Ook diensten die daarbij horen, zoals apps of abonnementen, vallen onder de Dataverordening.
De Dataverordening kan worden gezien als een antwoord op veelgehoorde kritiek op de AVG. Daarin staat namelijk beschreven hoe bedrijven en overheden data mogen verwerken. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht zegt de AVG niets over de zeggenschap die burgers of gebruikers hebben over die gegevens. Ook geldt de AVG alleen voor persoonsgegevens en niet zomaar voor gebruikersdata.
Wat staat er in de leidraad?
In de leidraad staat beschreven wanneer en op welke manier fabrikanten gebruikersdata beschikbaar moeten maken aan eindgebruikers. De leidraad is in drie onderdelen gesplitst:
1. Informatieplicht
Dit bepaalt dat fabrikanten bij de verkoop of huur al duidelijk moeten aangeven welke gegevens er worden verzameld en op welke manier, hoe gebruikers die gegevens kunnen opvragen en met andere diensten kunnen delen, en bijvoorbeeld in welke taal en welk formaat dat moet gebeuren.
2. Toegangsverplichting
De toegangsverplichting heeft de meeste impact op eindgebruikers. Hierin wordt bepaald dat fabrikanten gegevens eenvoudig toegankelijk moeten maken voor gebruikers en welke gegevens fabrikanten precies beschikbaar moeten maken. Daarin staan bijvoorbeeld uitzonderingen voor bedrijfsgeheimen, maar in principe moeten fabrikanten onder dit onderdeel alle gegevens beschikbaar maken.
3. Voorwaarden
In dit onderdeel van de leidraad bepaalt de ACM specifieke voorwaarden voor het verstrekken van al die gegevens. Daarin staat bijvoorbeeld dat gebruikers hun gegevens niet mogen gebruiken voor commerciële doeleinden en wordt beschreven wat de relatie met derde partijen is.
:strip_exif()/i/2007996194.jpeg?f=imagenormal)
Wat heb je hier als burger of koper aan?
De ACM legt met de leidraad uit wat bedrijven moeten doen met dataverzameling. Een gemiddelde consument heeft niets aan de leidraad zelf, maar gaat daar in de toekomst wel veel van merken bij het aanschaffen van nieuwe producten. Die nieuwe producten moeten namelijk aan de leidraad voldoen.
De ACM geeft in een persbericht een duidelijk praktijkvoorbeeld van waar de Dataverordening voor bedoeld is. "In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat de eigenaar van een auto toegang krijgt tot de gegevens die de auto verzamelt en deze kan delen met een garage naar keuze voor reparatie. Of bijvoorbeeld dat een akkerbouwer de gegevens van sensoren in de bodem en zijn oogstmachine makkelijk kan delen met een innovatief bedrijf, dat vervolgens advies geeft over optimale irrigatie en bemesting. Zo kan de akkerbouwer kosten besparen en de milieubelasting terugdringen."
/i/2004735554.png?f=fpa)
:strip_exif()/i/2005763778.jpeg?f=fpa)
/i/2004779058.png?f=fpa)
:strip_exif()/u/292814/crop5617e1e874894_cropped.gif?f=community){kind=small}
