Europese Commissie bouwt eigen communicatiesoftware op basis van Matrix-protocol

De Europese Commissie werkt aan een eigen opensourcetool voor interne communicatie als back-up voor de huidige software die zij gebruikt. Momenteel is Signal als back-up in gebruik, maar die dienst zou niet 'flexibel genoeg' zijn.

De tool zal gebruikmaken van het gedecentraliseerde Matrix-protocol, bevestigt een woordvoerder van de Europese Commissie aan Euractiv. De EC werkt aan eigen communicatiesoftware 'als onderdeel van ons streven om meer soevereine digitale oplossingen te gebruiken'. Deze tool wordt mogelijk niet alleen toegankelijk voor werknemers van de Europese Commissie, maar ook voor andere instellingen van de EU. Onder meer Duitse gezondheidsinstellingen en de Franse overheid maken al gebruik van een zelfontwikkelde chatdienst op basis van Matrix.

Er zijn geen plannen om de nieuwe dienst in te zetten als primair platform voor de interne communicatie. Momenteel is daarvoor Microsoft Teams in gebruik. Wel wil de Commissie de opensourcetool gebruiken als back-up. Vooralsnog vervult Signal die rol, maar deze chatdienst is volgens de woordvoerder niet 'flexibel genoeg' voor een grote organisatie als de EC.

In juli raadde de Commissie haar eigen medewerkers nog aan om Signal te gebruiken en daarbij de functie voor verdwijnende berichten in te schakelen. Daarmee overtreedt de Europese instelling mogelijk haar eigen regels.

Matrix Element
Matrix Element

Door Kevin Krikhaar

Redacteur

04-02-2026 • 15:33

49

Submitter: Anonymoussaurus

Reacties (49)

Sorteer op:

Weergave:

Ah, EINDELIJK!!

Als overheid kan je niet zonder een veilig platform voor communicatie, dat is een heel belangrijk punt om onafhankelijk in te zijn. De enige manier om zeker te weten wie wanneer waarbij kan, is om het zelf te doen. Sommige dingen zijn gewoon te belangrijk en gevoelig om aan andere partijen over te laten.

Het is jammer dat we een baviaan als Trump nodig hadden om wakkergeschud te worden, maar ik ben heel blij dat we het nu EINDELIJK serieus gaan nemen: digitale souvereiniteit.

Ik heb hier al veel vaker een lans gebroken voor Matrix, en ik ben blij dat behalve grote organisaties als de Duitse Bundeswehr, de NAVO en grote delen van de Franse overheid nu eindelijk ook Brussel wakker wordt.

Jaren geleden sprak ik al met Kim van Sparrentak over Matrix, en waren het er toen al over eens dat er zoiets zou moeten komen. Zij schatte echter -terecht- in dat het jaren zou duren voor zoiets eindelijk daadwerkelijk opgepakt zou worden.

https://www.europarl.europa.eu/meps/en/197870/KIM_VAN+SPARRENTAK/home

Ik kan iedereen warm aanbevelen om eens naar Matrix te kijken. Maak een account aan, join wat rooms en kijk eens rond. Mocht je hulp nodig hebben, geef maar een brul.

Je kunt mij vinden op @hans:woefdram.nl


https://matrix.org

https://element.io
Het (grootste) bedrijf achter de Matrix-standaard is Element. Zij hebben volgens mij dé serverkant voor Duitse gezondheidszorg gemaakt: https://element.io/en/server-suite/ti-messenger

Het is sowieso interessant om te zien wat zij aan enterprise features leveren. Volgens mij is het gedrag van hun Enterprise Server Suite nog end to end encryptie tussen twee eindgebruikers, en alleen archivering/auditing van groepskanalen. E2EE tussen twee eindgebruikers zou betekenen dat de archivering ook vanaf cliënt-side moet worden geregeld als je wil voldoen aan archiefwetgeving. Niet onmogelijk, maar wel een... uitdaging.
Element, dat werkt best aardig.

Heb hier een Synapse server als test draaien en is qua gebruik niet vervelender dan Teams. Ook niet met audio en/of video. Heb niet met de Android versie gespeeld, maar via Windows en Linux is het goed te doen. Heb (en wil) geen iPhone of Mac, dus kan daar, qua ervaringen met Element, niets over zeggen.
Ja, archiveren aan de ene kant en privacy aan de andere kant is een lastige combinatie.

Maar het is zeer zeker niet onmogelijk hoor. Je zou bijvoorbeeld kunnen inregelen dat overheidsmedewerkers een account krijgen waarvan de key in beheer is van de EC. Dat betekent natuurlijk weer dat als die keys lekken, je een heel groot probleem hebt.

Zoals een groot filosoof ooit zei: elluk foordeel hep se nadeel.

Het grote voordeel is natuurlijk wel dat het compleet open is: client, server en protocol. Als je speciale wensen hebt (zoals bijvoorbeeld een speciale manier om sleutels op te bergen), dan kan je die wensen betaald laten vervullen door Element.io of, wellicht nog veel beter, met een groep eigen ontwikkelaars maken.

Dat laatste ging destijds bij het ontwikkelen van de Corona-app ook prima.

Publiek geld = publieke code
Binnen de overheid moet de communicatie en afspraken gewoon gearchiveerd worden. Dat heeft niets met privacy, maar met werk te maken. Voor werkgerelateerde communicatie heeft men over het algemeen ook een werk telefoon en een werk email. Voor privé zaken dien je je eigen e-mail adres en telefoon te gebruiken. Werk en privé houd je (zoveel mogelijk) gescheiden.

Niet bij alles wat met publiek geld betaald wordt hoeft de code publiek beschikbaar komen. Er blijft natuurlijk een hoop software die gewoon kant en klaar gekocht wordt, of voor zeer specifieke doelen gemaakt wordt. De code van de belastingdienst hoeft niet volledig open source te zijn, bedieningssoftware van bruggen, sluizen, stoplichten enz. juist liever niet.
En nu maar hopen dat element.io niet verkocht wordt aan een US bedrijf ;) Want het is wel gewoon een commercieel bedrijf met commerciele Venture Capital (VC) investeerders erachter.
Het maakt niet direct uit of Element.io verkocht zou worden.

Ten eerste is heel Matrix open: server, client en protocol. Als de ene hostingpartij vervelend wordt, pak je je boeltje op en ga je naar een ander. En een partij als de EC of een nationale overheid hoeft het helemaal niet bij een andere partij te hosten, je kunt dat prima zelf doen.

Een partij die Element.io betaalt om bepaalde functionaliteiten te laten implementeren (zeker een overheid, die dat met publiek geld doet), is ongetwijfeld slim genoeg om te eisen dat die betaalde code gewoon eigendom wordt. Dus mocht Element.io worden verkocht, dan heb je ook gewoon je aangepaste software nog tot je beschikking.
Als de standaarden bekend zijn is het wellicht mogelijk om eigen software te bouwen die daarop aansluit en (vrijwel) drempelloos over te stappen
Persoonlijk zou ik liever zien dat ze subsidie gaven aan start-ups om dit te ontwikkelen. En vervolgens daar dat product af te nemen. Hierna kunnen namelijk ook andere bedrijven zo'n dienst af gaan nemen als er behoeft aan is. Nu is het weer een duur intern speeltje waar de rest van de wereld niks aan heeft.
Waarom moet het per se door een bedrijf ontwikkeld zijn? Als ze de broncode openbaar maken kan iedere persoon en ieder bedrijf van de kennis profiteren, niet alleen het bedrijf dat het aanbestingscontract heeft gewonnen.
Moeten is een groot woord. Maar dan ligt de infrastructuur en financiën meteen op de juiste plek om er snel mee aan de slag te kunnen gaan.

Nu wordt het een administratieve rompslomp en krijgen de bedrijven versies waar in gewerkt wordt, maar geen opstart financiën. Met mijn voorstel heb je een kant-en-klaar pakket. Software + bedrijf, ready to sell.
Mooier zou zijn als de overheid hiervoor een subsidiepotje zou kunnen maken. Vervolgens stimuleren om te ontwikkelen aan dergelijke open source pakketten waar de overheid direct baat zou kunnen hebben.

Een mogelijkheid om zoiets te realiseren is om als overheid mensen in dienst te nemen die hier actief mee aan de slag gaan, zodat het ook echt volledig inzetbaar is voor de Nederlandse, dan wel Europese markt en overheden. Meer gebruikers = meer draagkracht = meer stimulans om door te ontwikkelen. Andere overheden zouden hier mogelijk ook al interesse in hebben.

Laat overigens voorop staan dat ik niet zit te denken aan een totaal inefficiënte overheidsonderneming waarbij het 2 jaar duurt om een basis-app neer te zetten, omdat er teveel mensen mee gemoeid moeten zijn, maar simpelweg incentive (€) voor het bijdragen aan de applicatie. Als "wij Nederland" graag grote stappen willen maken, moet er ook echt stimulans komen om iedereen te kunnen betrekken. Bijna letterlijk alle koppen bij elkaar steken.
Ook een prima idee.
Het punt is in ieder geval, geld moet naar bedrijven om te ontwikkelen en groeien. Dit moet niet binnen de overheid blijven. (en dan dus een overname verbod de EU uit.)
En dan kopen de Big Tech die bedrijven toch gewoon op of komt het in amerikaanse private equities hun handen ... Moeilijk tegen te gaan denk ik?
Nee, daar moet een verbod op komen. Iig voor start-ups en zeker als ze overheids data bevatten.

Ik heb dat vaker geschreven, zoals hier: Triblade_8472 in 'Immigratie­dienst IND wil stoppen met Zivver na overname door Amerikaans bedrijf'
Net zoals we DigiD hebben ondergebracht bij het Nederlandse bedrijf Solvinity?

Een commercieel bedrijf kan altijd overgenomen worden, of desnoods kapotgemaakt door de concurrentie te sponsoren en zo de markt kapot te maken. Bij open source heb je dat probleem niet.
Nee, er moet een verbod op de verkoop naar niet-EU landen komen wat mij betreft. Iig voor start-ups en zeker als ze overheids data bevatten.

Ik heb dat vaker geschreven, zoals hier: Triblade_8472 in 'Immigratie­dienst IND wil stoppen met Zivver na overname door Amerikaans bedrijf'
Tja, zolang dat verbod er niet is doen we er pas achteraf moeilijk over.
En dan gaan nog minder mensen een bedrijf starten in de EU maar net uitwijken naar bijv. de VS.
Persoonlijk zou ik liever zien dat ze subsidie gaven aan start-ups om dit te ontwikkelen. En vervolgens daar dat product af te nemen.
Die start-ups worden dan binnen de kortste keren door bijvoorbeeld Amerikaanse investeerders overgenomen en dan kan je van voren af aan beginnen.
Niet alles hoeft geprivatiseerd te worden.
Zeker niet, maar het helpt wel sneller bedrijven in de EU van Amerikaanse diensten af te komen. En, waarom niet?
Omdat commerciële bedrijven altijd enkel denken vanuit winstbejag.

Die zouden hun eigen product slechter maken als het hen meer geld oplevert.
En dat doen ze ook.
Daarmee dat er zoveel producten enshittifyen. Met abonnementen waar ook nog eens reclame in voorkomen. Bots die voor nep engagement zorgen. Algorithmes die speciaal gedesignd zijn om jou in jouw bubbel te houden en kwaad te maken.

Privatisering van zo'n belangrijke aspecten die door de overheid gebruikt worden zouden we nooit toe mogen laten. Anders zullen ze elke zoveel jaar moeten verwisselen omdat het weeral te slecht is geworden.

[Reactie gewijzigd door Honytawk op 4 februari 2026 17:44]

Misschien niet de meest ideale oplossing, maar iig een stap vooruit richting onafhankelijkheid. Je moet ergens beginnen!
Eens. Het is niet dat Teams nou zo fantastisch werkt en zo flexibel is. De lat ligt niet heel hoog.
Zou zeggen dat het beter is om nu al te ontwikkelen, met als inzicht dat dit MS Teams zal gaan vervangen. Hoe minder de VS geïntegreerd is binnen al onze systemen, hoe beter.
Op zich is een mooie eerste stap om überhaupt een backup te hebben. Dan kan je later misschien de rol van primair en backup verwisselen.
Dit klinkt als een goede stap. Zelf zit ik ook binnen een community te dubben over dit dilemma. Signal is nu algemeen geaccepteerd in veel omgevingen maar je maakt jezelf nog steeds afhankelijk van 1 partij. Matrix protocol is dan echt een strategisch betere keuze maar levert dan weer in op acceptatie en soms ook op gemak.
Het is tof dat email zo vroeg zo groot geworden is dat het een open protocol is wat door iedereen ondersteund is. Maar dat levert ook weer het nadeel op dat het protocol nu achterhaald is. Idealiter wil je dus ook een goede democratische manier hebben van een organisatie achter dit protocol zodat het goed geupdate kan worden en ontwikkeld kan worden op een manier die past bij de democratische waarden van een groep mensen waar het voor is.
Zou mooi zijn als de Europese Commissie dit dan ook verder op gaat pakken en het onderdeel maakt van de 'publieke' faciliteiten net zoals een dorpsplein, snelweg of een park.
Idealiter wil je dus ook een goede democratische manier hebben van een organisatie achter dit protocol zodat het goed geupdate kan worden en ontwikkeld kan worden op een manier die past bij de democratische waarden van een groep mensen waar het voor is.
Ik weet niet of protocollen democratisch definiëren (direct of via de organisatie erachter) de juiste keuze is. Democratie impliceert dat iedereen een stem heeft, niet enkel experts. Voor sommige zaken is democratie handig (zoals het vormen van een regering), voor andere zaken wat minder (zoals het vaststellen van veilige protocollen voor het inzetten van een nucleaire centrale).

Sommige zaken kunnen beter bij experts neergelegd worden, idealiter bij degenen die neutraal zijn qua belangen. Denk wat minder aan de Elon Musk's van de wereld en wat meer aan academici en ervaringsdeskundigen. :+

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 4 februari 2026 15:44]

dealiter bij degenen die neutraal zijn qua belangen. Denk wat minder aan de Elon Musk's van de wereld en wat meer aan academici en ervaringsdeskundigen.
Academici hebben grote belangen (wordt ik wel gepubliceerd? Want heb onderzoeksgeld nodig of meer salaris.). Sommige Nederlandse academici hebben aangetoond activistisch te zijn. Ze trokken niet zelf de stenen uit stoep maar stonden er wel naast. Of hun acties altruïstisch waren betwijfel ik zeer.

[Reactie gewijzigd door BartOtten op 4 februari 2026 16:11]

Nederlandse academici hebben aangetoond niet zelden activistisch te zijn.
Voldoende redenen om activistisch bezig te zijn, gekeken naar hoe megacorps en overheden de boel om zeep helpen.
Sommigen trokken niet zelf de stenen uit stoep maar stonden er wel naast.
• Sommigen zijn niet activistisch bezig.
• Sommigen zijn wel activistisch bezig en staan er niet naast.
• ...

Je punt, buiten dat je impliceert dat je academici en activisme vieze woorden vindt?

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 4 februari 2026 16:11]

Mijn punt: claimen dat ze "neutraal zijn qua belangen" te ver gaat.

Overigens vind ik academici en activisme geen vieze woorden. Ik geef alleen aan dat ze op gespannen voet staan met "neutraal qua belangen" (activisme is zelfs een tegenpool van neutraal).

edit: mijn post werd gewijzigd tijdens je schrijven. De strekking bleef het zelfde maar de bewoording was iets zuiverder.

[Reactie gewijzigd door BartOtten op 4 februari 2026 16:14]

Als academici een protocol definiëren, dan is dat vaker neutraal als dat een overheid of megacorp het doet. Zie bijvoorbeeld IRMA van Nederlandse bodem, wat een vorm van anonymous attribute-based authentication is waar een bedrijf nooit mee zou komen. Volledig neutraal.

Ik heb maar weinig FLOSS-producten uit de academische wereld gezien die niet neutraal waren.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 4 februari 2026 16:14]

De tool zal gebruikmaken van het gedecentraliseerde Matrix-protocol,
Dat protocol is niet alleen decentraal, maar ook federatief. Je kan dus net als met e-mail met iemand communiceren die gebruik maakt van een andere server. De servers regelen de communicatie onderling. Eventuele E2EE regelen de clients. Matrix gebruikersnamen ("MXID") zijn dan ook vergelijkbaar met e-mailadressen.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 4 februari 2026 16:23]

Dan moet federatie wel aanstaan in de server. Waarschijnlijk gaat de EU het voor hun server uitzetten en is het dus niet echt gedecentraliseerd.
Dat plaatje bij het artikel is nogal verouderd (komt nog uit de tijd dat Element Riot.im heette). De URL die in het screenshot te zien is, is ook niet meer de URL die je gebruikt als je op Matrix wilt chatten.

Misschien tijd om een nieuw plaatje van https://element.io/ over te nemen? Of https://app.element.io als je zelf op je account wilt inloggen.
Chatcontrol voor ons maar niet voor hen..
Kan de EC dit niet gewoon beschikbaar maken voor iedereen?

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn