Europa gaat mogelijk ook Apple Maps reguleren onder DMA

De Europese Commissie is door Apple op de hoogte gesteld dat Apple Ads en Apple Maps voldoen aan de drempelwaarden van de Digital Markets Act. De Commissie gaat nu onderzoeken of Apple als poortwachter voor de diensten moet worden aangewezen.

De Europese Commissie schrijft dat het onderzoek 45 dagen zal duren. Als de Commissie Apple aanwijst als poortwachter voor Apple Ads en/of Apple Maps, heeft het daarna zes maanden de tijd om te voldoen aan de eisen van de DMA. Het bedrijf is al aangewezen als poortwachter van het besturingssysteem iOS, de App Store en de Safari-browser.

De DMA beoogt de macht van grote techbedrijven in te perken door strenge regels op te leggen, die ervoor moeten zorgen dat kleinere bedrijven niet worden benadeeld. Naast Apple zijn ook Google- en YouTube-moederbedrijf Alphabet, Amazon, Booking, TikTok-moederbedrijf ByteDance, Meta en Microsoft aangewezen als poortwachter. De EU startte eerder deze maand samen met de Nederlandse Autoriteit Consument en Markt ook een DMA-onderzoek naar clouddiensten Amazon Web Services en Microsoft Azure.

Reacties (50)

[supersnathan94]

zucht.

Gaan we weer. De manier waarop Brussel deze regels nu toepast, laat zien hoe de wet dreigt door te slaan in een digitale eenheidsworst waar innovatie, onderscheidende features en gebruikersgemak ondergeschikt worden aan juridische symmetrie.

Het idee dat elke dienst dezelfde rechten, verplichtingen en interfaces moet hebben, klinkt mooi in theorie. In de praktijk betekent het vooral dat platforms geen eigen, geïntegreerde oplossingen meer kunnen bouwen zonder risico op boetes, rechtszaken of extra compliance-lasten. Daardoor schuift de markt niet richting méér keuze, maar richting minder onderscheid. Alles moet op elkaar lijken, of het nu om kaartapps, app stores, berichtenplatformen of advertentiesystemen gaat.

En ironisch genoeg is dat precies de situatie waarin grote spelers als Google en Meta floreren, want zij hebben de schaal en de budgetten om deze compliance-kosten weg te masseren. Kleinere bedrijven niet.

We zien nu al dat het consumentenbelang wordt verdrongen door regeltechnische esthetiek:

• Anti-self-preferencing betekent dat simpele handelingen, zoals één klik van Google Search naar Google Maps, worden vervangen door omslachtige “neutrale” stappen. Dat maakt het niet eerlijker, alleen trager.
• Verplichte interoperabiliteit klinkt sympathiek, maar dwingt bedrijven om interne systemen bloot te leggen, met echte risico’s voor veiligheid, privacy en integriteit. Je krijgt dan apparaten en apps die minder naadloos werken, minder veilig zijn en meer attack-surface bieden.
• Voorzorgsregulering zet innovaties stil voordat ze gelanceerd worden. Apple Intelligence kwam maanden later in Europa. Threads pas veel later naar de EU. Dat is geen theoretische schade, dat is concreet verlies aan functionaliteit voor miljoenen gebruikers.
• En ondertussen moeten mkb-bedrijven en startups zich óók verhouden tot die nieuwe verplichtingen, die vaak indirect op hen afstralen. Precies de groep die de DMA zegt te willen helpen, betaalt nu mee aan de complexiteit die vooral de allergrootste bedrijven makkelijk kunnen slikken.

Het eindresultaat? Platforms durven nauwelijks nog unieke keuzes te maken, Europese gebruikers krijgen meer frictie en minder functionaliteit, en we bewegen richting een digitale markt waarin innovatie wordt gesmoord door de angst om “te geïntegreerd” of “te groot” te zijn.

De DMA was bedoeld om afhankelijkheid van grote Amerikaanse bedrijven te verkleinen, maar het risico is nu dat Europa zelf achterop raakt. Niet omdat we geen talent of technologie hebben, maar omdat we een regelset creëren die elk onderscheidend voordeel afstraft en elke innovatieve sprong ondermijnt voordat die kan worden uitgeprobeerd.

Google producten zijn echt significant slechter geworden qua UX en Apple kan bepaalde features gewoon helemaal niet meer uitbrengen omdat de security implicaties ervan te groot zijn. Ik bedacht me er laatst nog eentje waar de EU straks weer op gaat zitten hameren, namelijk "Hotspot sync" waarbij je je telefoon als hotspot kunt gebruiken vanaf je AppleID ingelogde mac. Dat zal straks ook wel een onderzoek opleveren. Het verslechteren van producten zal zeker ook niet beter worden. Het verslechteren van Google Search is namelijk ook een probleem voor andere partijen:

quote: https://www.bruegel.org/s...2021%20181223%20final.pdf

Regulators should be careful however with sharing of pooled data to avoid weakening network effects, because doing so may be welfare-reducing for users (Martens, 2023). To the extent that Google Search’s market share declines when it shares data with competitors and more competing search engines enter the market, the quality of Google Search will also decline because it collects less user data and the size of its data pool will diminish. As a result, competitors will learn less from access to Google’s data, especially in the long tail of rare queries. The quality of competitor search services will not exceed the declining quality of Google Search. Consequently, the efficiency of all search engines will decline, and so will user welfare, with the weakening of data pooling and network effects.

In een poging de markt open te breken, dreigt Europa een systeem te bouwen waar alle diensten uiteindelijk op elkaar moeten lijken, een eenheidsworst waar niemand echt beter van wordt, en waar de gebruiker vooral te maken krijgt met meer kliks, minder features en achterlopende productinnovatie. Ik blijf het herhalen, het afbrokkelen van de top van de markt is niet de weg naar een gezondere markt.

Waar we daadwerkelijk wat aan willen doen is de platformen, maar een van de grootste problemen met de DMA is dat ze de verkeerde vorm van concurrentie probeert te stimuleren. De wet kijkt vooral naar de omvang van een platform, niet naar het werkelijke concurrentielandschap. Daardoor dwingt Brussel vooral intra-platform strijd af, concurrentie op een platform, maar vrijwel geen inter-brand concurrentie: concurrentie tússen platformen.

Zoals econoom Cristina Caffarra scherp stelt: de DMA verandert niets aan de machtspositie van de grote platforms zelf. Het verplicht Apple en Google vooral om andere partijen binnen hun ecosysteem toe te laten, maar dat creëert geen echte rivalen. Het blijft allemaal binnen dezelfde muren, waardoor de kern van het concurrentieprobleem intact blijft.

quote: https://cristinacaffarra....s-europe-finally-getting/

But when, at which point, did we actually start believing that economic regulation (the DMA) would deliver us our own digital industry?

The reality is that the nettle was never really grasped. Never really spelled out. Never really debated. In the rush to push out a regulatory solution where Europe was a pioneer, no one stopped a moment to ask “but what will this do – even assuming we can make it work”?

Daarbovenop blijven de netwerk-effecten volledig overeind. Bertin Martens (Bruegel) wijst terecht op iets dat iedereen die een smartphone heeft intuïtief begrijpt: het bestaan van alternatieve appstores of betaalsystemen betekent niets zolang ontwikkelaars en consumenten massaal kiezen voor de dominante store. Developers moeten op de plek zijn waar de gebruikers zitten, en gebruikers blijven op de plek waar de apps zijn. Dat lock-in mechanisme verandert de DMA niet.

De DMA wil een vlak speelveld creëren, maar in plaats daarvan bouwt het een extra rijtje kraampjes binnen dezelfde markt, terwijl de grote spelers buiten nog steeds het plein bezitten. De kernproblematiek van marktdominantie, schaal en netwerk-effecten worden niet aangepakt. Daardoor ontstaat geen echte concurrentie, alleen meer complexiteit zonder meer keuze. Het gevolg is dat de DMA een soort illusie van keuze creëert: je mág een andere store installeren, maar het levert je als consument geen enkel voordeel op. En voor ontwikkelaars betekent het alleen maar extra werk, hogere kosten en grotere risico’s. De “openstelling” verandert dus niets aan de marktstructuur, het verandert alleen de hoeveelheid compliance die nodig is.


Hier nog wat interessant naslagwerk:

quote: https://www.techpolicy.pr...e-eu-digital-markets-act/

There is unmitigated, giddy, dizzy pride in the Brussels antitrust bubble and among “digital do-gooders” around Europe about the stupendous innovation which is the Digital Market Act (DMA). It’s early – the DMA only entered into effect in March. But while I applaud the effort and commitment of the implementation team, I am less optimistic on what can realistically be achieved, and wish for some critical introspection amongst regulators and experts. I also hope to see more support for other, complementary initiatives.

[...]

Let us not just think that regulation and the DMA are the only worthwhile efforts in this space: yes we need to curb abuses of bargaining power by the current gatekeepers, but we will not achieve dispersion of power without deconcentration. So let’s not burn all calories with regulation. Because the effort may take a long time, and even if it succeeds it can only be a partial shift. We need more.

[jdh009]

Gaan we weer. De manier waarop Brussel deze regels nu toepast, laat zien hoe de wet dreigt door te slaan in een digitale eenheidsworst waar innovatie, onderscheidende features en gebruikersgemak ondergeschikt worden aan juridische symmetrie.

De DMA verplicht helemaal geen uniformiteit of "eenheidsworst" en ook geen gelijkschakeling van diensten of ingrepen in gebruikersgemak. De wet verbiedt uitsluitend exclusieve integratie die wordt gebruikt om concurrenten structureel te blokkeren, en dan alleen nog bij degene die als gatekeeper zijn aangemerkt m,et als doel de markt eerlijker en competitiever te maken.

The Digital Markets Act is the EU’s law to make the markets in the digital sector fairer and more contestable. In order to do so, the Digital Markets Act (“DMA”) establishes a set of clearly defined objective criteria to identify “gatekeepers”.

Gatekeepers are large digital platforms providing so called core platform services, such as online search engines, app stores, messenger services. Gatekeepers will have to comply with the do’s (i.e. obligations) and don’ts (i.e. prohibitions) listed in the DMA.

[....] regulate the gatekeeper power of the largest digital companies. The DMA complements, but does not change EU competition rules, which continue to apply fully.

Bron: https://digital-markets-act.ec.europa.eu/about-dma_en

Het idee dat elke dienst dezelfde rechten, verplichtingen en interfaces moet hebben, betekent dat platforms geen eigen, geïntegreerde oplossingen meer kunnen bouwen zonder risico op boetes, rechtszaken of extra compliance-lasten. Daardoor schuift de markt niet richting méér keuze, maar richting minder onderscheid. Alles moet op elkaar lijken, of het nu om kaartapps, app stores, berichtenplatformen of advertentiesystemen gaat.

Alleen exclusieve koppelingen die marktmacht misbruiken vallen onder de DMA. Je bewering dat “alles op elkaar moet lijken” slaat nergens op en is vooral een retorische overdrijving die de feitelijke werking verkeerd weergeeft.

Een concreet voorbeeld van hoe het wél werkt: Apple mag zijn eigen App Store, eigen betaalmethode en eigen beveiligingslaag gewoon blijven aanbieden. De DMA verplicht Apple niet om die functies te verwijderen en al hemaal niet om ze te laten “lijken” op alternatieven. Wat niet meer mag, is het blokkeren van alternatieve appstores en alternatieve betaalmethoden. Apple behoudt dus volledige integratie van zijn eigen diensten, maar mag die integratie en hun macht niet langer inzetten om toegang voor anderen onmogelijk te maken en daardoor concurrenten uit te sluiten van distributie, alternatieve betaling onmogelijk te maken en externe appstores tegen te houden.
Zie o.a. https://ecer.minbuza.nl/-...ng-dma-door-apple-en-meta
review: Apple dreigt EU deels te verlaten door DMA om jou bang te maken

Sowieso zijn de eerste verbeteringen al zichtbaar. Consumentenoranisaties zien precies het tegenovergestelde van jouw eenheidsworst. Zij constateren dat de DMA in de eerste achttien maanden concrete voordelen oplevert:

So, what are the benefits of the DMA for consumers? Our new report shows the first concrete benefits the DMA has delivered for consumers eighteen months into its application, which include:

• A choice screen to select your preferred default browser on iOS devices.
• Choice over the app you want to use by default on iOS devices across a wide variety of categories.
• The ability to make contactless payments on iPhones without going through Apple Pay.
• The ability to create a Google account without requiring a Gmail account.

Bron: https://www.beuc.eu/repor...after-eighteen-months-dma

Het gros hiervan levert juist meer keuze op en doorbreekt de afgesloten silo’s of lock-ins die de werkelijke eenheidsworst vormden. Wil je bij het oude blijven? Prima, bij veel zaken kan dat gewoon blijven bestaan en kun je die optie kiezen. De extra vrijheid is vaak optioneel en niets verplicht je om van alternatieven gebruik te maken. Dit weerspreekt de tevens je stelling dat “het consumentenbelang wordt verdrongen door regeltechnische esthetiek”, wat juist tegendeel is, juist consumenten winnen aan zeggenschap over hun apparaten en accounts. Daarbij is er nog genoeg "non-compliance" volgens BEUC en dus genoeg grote spelers die nog niet volledig gehoorzamen of bewust er voor lijken te kiezen de wet (tot bepaalde hoogte) tegen te werken en/of de consument een goed uitgevoerde oplossing te geven die wel gewoon zou kunnen binnen de regels. En vergeet niet, zonder DMA waren deze verbeteringen er waarschijnlijk niet geweest, gezien de historische onwil van partijen als Apple om hun ecosysteem open te breken.

En ironisch genoeg is dat precies de situatie waarin grote spelers als Google en Meta floreren, want zij hebben de schaal en de budgetten om deze compliance-kosten weg te masseren. Kleinere bedrijven niet.

Ehm… kleinere bedrijven vallen helemaal niet onder de DMA. Er gelden strikte drempels voor omzet, marktaandeel en gebruikersbereik voordat een bedrijf als poortwachter wordt aangewezen. Alleen partijen met extreme marktmacht en een groot structureel bereik krijgen die status. Kleinere spelers hebben dus helemaal geen DMA-verplichtingen en dragen hier dus ook geen lasten van. De bedoeling van de wet is juist om het speelveld minder scheef te maken door misbruikkanaal na misbruikkanaal af te sluiten.

Anti-self-preferencing betekent dat simpele handelingen, zoals één klik van Google Search naar Google Maps, worden vervangen door omslachtige “neutrale” stappen. Dat maakt het niet eerlijker, alleen trager.

De DMA schrijft helemaal geen trage UX voor of iets in die richting. Dat bedrijven, zoals Google, frictie inbouwen om (of wat) weerstand op te roepen is volledig hun eigen keuze. Neutraliteit betekent niet dat er automatisch meer kliks nodig zijn, het betekent alleen dat een platform zijn eigen dienst niet kunstmatig mag bevoordelen. Google kan zonder problemen een voorkeursmechanisme aanbieden dat de vroegere ervaring behoudt, net zoals bij het browserskeuzescherm, met dezelfde één-klik navigatie via de maps-knop, zolang jij vooraf hebt gekozen welke kaartenapp die knop moet openen. Dat kan nog steeds Google Maps zijn, maar dat moet een expliciete voorkeur zijn en geen opgelegde standaard. Ze kiezen er echter bewust voor dit niet te doen, omdat frictie creëren strategisch nuttiger voor hen is dan een correcte en gebruiksvriendelijke implementatie van deze neutraliteit. Dit zijn bedrijven die technisch zonder moeite alles gelikt en naadloos werkend krijgen. Ze kunnen dus prima een werkbare oplossing bouwen, maar dat ligt in veel gevallen simpelweg niet in hun eigen belang. Het kan waar zijn dat de DMA bedrijven dwingt tot wijzigingen die op korte termijn als ongemakkelijk kunnen worden ervaren. DOor integraties die voorheen soepel binnen één gesloten ecosysteem werkten, nu soms herzien moeten worden om ook anderen toe te laten, om dit in perspectief te zetten is er een beetje korte-termijn ongemak nodig om meer concurrentie te creëren. (zie, No pain, no gain? The Digital Markets Act)

But a degree of short-term consumer inconvenience may be needed to promote greater competition. Greater competition will serve consumers better in the long run – for example, by giving them more choices and speeding up innovation.

Verplichte interoperabiliteit klinkt sympathiek, maar dwingt bedrijven om interne systemen bloot te leggen, met echte risico’s voor veiligheid, privacy en integriteit. Je krijgt dan apparaten en apps die minder naadloos werken, minder veilig zijn en meer attack-surface bieden.

Bron? De DMA verplicht geen blootleggen van interne systemen zover ik weet maar gecontroleerde technische toegangspunten. Interoperabiliteit is geen open source en geen vrijgave van interne architectuur. Veiligheid blijft een verantwoordelijkheid van de poortwachter de wet vraagt van hen totaal niet om het loslaten daarvan. Andere Europese wetten omtrent data, privacy en dergelijke gelden ook nog gewoon... en verbeteringen worden nog steeds gemaakt of kunnen worden voorgesteld zoals bij de "guidelines on interplay between DMA and GDPR" door de Commissie enand EDPB. Dat gaat o.a. over:

This guidance outlines how the obligations under the Digital Markets Act (DMA) intersect with requirements of the General Data Protection Regulation (GDPR). It focuses on ensuring a consistent and complementary application of both laws by clarifying overlaps in areas such as consent (Art. 5(2) DMA), data portability (Art. 6(9) DMA vs. Art. 20 GDPR), and interoperability (Art. 7 DMA). The guidelines emphasize lawful processing under GDPR when implementing DMA measures, and address coordination between competent authorities.

Veel punten van je lijken van deze Amerikaanse denktank te komen of in ieder geval overeen te komen met:
https://cepa.org/article/...isks-of-interoperability/

Hun analyses vertrekken doorgaans vanuit een Amerikaans of trans Atlantisch beleidskader, wat de nadruk in hun argumenten verklaart. Veel gevaren worden gemaximaliseerd en voordelen of juridische randvoorwaarden minimaliseert, een risicoframing zonder evenwichtige afweging. Daarmee zeg ik niet dat veiligheidsbezwaren buiten beeld mogen blijven, maar wel dat veel van de genoemde risico’s geen directe relatie hoeven te hebben met wat de DMA feitelijk voorschrijft.

Daarbij… de DMA verplicht geen toegang tot privileged code paths of beveiliging in de hardware. De interoperabiliteitsplicht moet worden ingevuld via gedocumenteerde interfaces die gatekeepers zelf mogen ontwerpen zolang ze functioneel gelijkwaardig en veilig zijn. Kernprincipes zoals sandboxing, secure enclaves en code signing blijven buiten bereik en hoeven niet overboord gegooid te worden en vallen volledig binnen de verantwoordelijkheid van de poortwachter. De wet vraagt echt uitsluitend om gecontroleerde toegang tot afgebakende functionaliteit, niet om het vrijgeven van interne architectuur of cryptografisch materiaal. Als een poortwachter verder zou gaan dan dit (in negatieve zin), is dat een eigen keuze en niet het gevolg van de DMA.

3. The level of security, including the end-to-end encryption, where applicable, that the gatekeeper provides to its own end users shall be preserved across the interoperable services.

https://www.eu-digital-ma...arkets_Act_Article_7.html

Voorzorgsregulering zet innovaties stil voordat ze gelanceerd worden. Apple Intelligence kwam maanden later in Europa. Threads pas veel later naar de EU. Dat is geen theoretische schade, dat is concreet verlies aan functionaliteit voor miljoenen gebruikers.

Dit is een strategische vertraging door bedrijven die druk proberen te zetten op de wetgever. Ze kunnen dezelfde features veilig en DMA-conform bouwen. De vertraging is een commercieel motief, geen technische noodzaak en geen juridisch gevolg. Daarbij is er geen sprake van verlies van functionaliteit als iets nooit beschikbaar was...

We moeten hier bovendien niet vergeten dat de status quo zonder DMA ook (vaak) innovatie kan belemmeren en dat gebeurt meestal minder zichtbaar. Wanneer grote platforms kleinere concurrenten kunnen blokkeren, kopiëren, overnemen of uit de markt drukken, verdwijnt voor die kleinere innovator de prikkel of zelfs de mogelijkheid om iets nieuws te ontwikkelen. Grote partijen kunnen daarna achterover leunen, geld blijven binnenhalen en prijzen verhogen zonder dat er nog echte druk bestaat om te verbeteren. Dat is juist de sluipende innovatie rem die jarenlang ongemerkt/onaangepakt bleef en precies het soort marktverstikking is dat de DMA probeert te corrigeren. Wat ik tot nu toe van de DMA zie werkt dit eerder als een stimulans dan als een rem. Daarbij kunnen lock ins ook binnen één ecosysteem ertoe leiden dat innovatieve ideeën van buiten dat ecosysteem nooit tractie krijgen. Juist dit probleem probeert de DMA te adresseren door bottlenecks te "ontgrendelen" en de macht van poortwachters in te perken. Dat aanpakken stimuleert juist dus innovatie...

Ondertussen moeten mkb-bedrijven en startups zich óók verhouden tot die nieuwe verplichtingen, die vaak indirect op hen afstralen.

Kul... Zoals ik eerder al aangaf vallen startups en mkb helemaal niet onder de DMA. De verplichtingen gelden uitsluitend voor poortwachters met extreme marktmacht en een groot gebruikersbereik. Eventuele indirecte effecten ontstaan doordat die grote spelers zelf strategische keuzes maken om hun positie te behouden, niet doordat de wet kleinere bedrijven iets oplegt. Die hebben met deze wet pas te maken zodra ze daadwerkelijk de schaal bereiken waarop poortwachterschap überhaupt in beeld komt, en de vraag is of je ze met dat bereik en die inkomsten nog wel mkb of startup zou kunnen noemen.

2. An undertaking shall be presumed to satisfy the respective requirements in paragraph 1:

(a) as regards paragraph 1, point (a), where it achieves an annual Union turnover equal to or above EUR 7,5 billion in each of the last three financial years, or where its average market capitalisation or its equivalent fair market value amounted to at least EUR 75 billion in the last financial year, and it provides the same core platform service in at least three Member States;

(b) as regards paragraph 1, point (b), where it provides a core platform service that in the last financial year has at least 45 million monthly active end users established or located in the Union and at least 10 000 yearly active business users established in the Union, identified and calculated in accordance with the methodology and indicators set out in the Annex;

(c) as regards paragraph 1, point (c), where the thresholds in point (b) of this paragraph were met in each of the last three financial years.

Met andere woorden, neee.... bedrijven die deze drempels halen zijn geen mkb of startups. Een dienst met 45 miljoen maandelijkse eindgebruikers, 10 000 zakelijke gebruikers, miljardenomzetten en/oif een structurele aanwezigheid in meerdere lidstaten is simpelweg geen kleine speler of start-up. Dat volgt ook uit de eisen zelf, want de DMA verlangt dat deze aantallen in elk van de afgelopen drie jaren zijn gehaald. Een bedrijf dat nog in de startfase zit of nog maar kort bestaat komt hier per definitie nooit bij in de buurt en is in ieder geval al meer dan drie jaar actief voordat deze drempels überhaupt relevant kunnen worden. Als een bedrijf ooit in de buurt van deze cijfers komt, valt het precies in de categorie die de DMA hoort te reguleren en niet in de categorie die bescherming nodig heeft.

Europese gebruikers krijgen meer frictie en minder functionaliteit, en we bewegen richting een digitale markt waarin innovatie wordt gesmoord door de angst om “te geïntegreerd” of “te groot” te zijn.

Nogmaals, de frictie en functiebeperkingen ontstaan doordat bedrijven dit bewust inzetten als pressiemiddel. De DMA dicteert geen verminderde functionaliteit. Het enige dat wordt beperkt is marktmacht die rust op uitsluiting in plaats van kwaliteit. Bij de gevallen die ik ken zijn er oplossingen maar die zijn niet wenselijk voor het bedrijf zelf... En je ziet bovendien dat dezelfde features later alsnog worden uitgebracht, dit keer wel DMA-conform, zodra het eigen marktaandeel in gevaar dreigt te komen of iets dergelijks. Als het hen zelf raakt kunnen ze het dus wel degelijk, maar niet voldoen (lees: de oude manier van werken) of die wet wegkrijgen/saboteren levert simpelweg meer op. En eerlijk gezegd hoop ik er stiekem op dat dit precies het moment wordt waarop nieuwe spelers kunnen opstaan en gevestigde partijen dwingen om weer te innoveren in plaats van te vertragen.

De DMA was bedoeld om afhankelijkheid van grote Amerikaanse bedrijven te verkleinen, maar het risico is nu dat Europa zelf achterop raakt.

Die stelling klopt in mijn ogen niet. Het formele doel van de DMA is niet “afhankelijkheid van grote Amerikaanse bedrijven verkleinen”, maar "The Digital Markets Act is the EU's law to make the markets in the digital sector fairer and more contestable.". Dat bredere geopolitieke effect is niet het doel en komt in de wettekst ook niet voor. Het is hoogstens een politieke wens van enkele partijen buiten de juridische kern van de DMA. De DMA is geen beleid dat bedoeld is om de EU rijker te maken of Amerikaanse bedrijven te verzwakken maar een mededingingswetgeving die machtsmisbruik van poortwachters moet voorkomen. Europese bedrijven komen ook gewoon in aanmerking als die aan die criteria voldoen... Daarbij zie ik het nog steeds innovatie aanjagen, en via die weg profiteren de Amerikanen er indirect ook van, net als bij de GDPR. Ook internationaal zijn er al initiatieven om onderdelen van deze wetgeving over te nemen, wat het speelveld gelijk trekt in plaats van Europa te isoleren. Zie bijvoorbeeld hier (Wikipedia: Digital Markets Act (doorklikken naar de bronnen)), de ontwikkelingen in Brazilië, India, Japan, Zuid-Korea en het Verenigd Koninkrijk. Samen gaat het om bijna twee miljard mensen voor wie vergelijkbare wetgeving kan gaan gelden.

Het verslechteren van Google Search is namelijk ook een probleem voor andere partijen.

Serieus? Google Search heeft vooral te lijden onder het bewust verschuiven van prioriteiten binnen Google zelf, niet door de DMA. Empire of AI beschrijft hoe het bedrijf al jaren verdeeld is tussen Quality first Search en Revenue optimized Search, waarbij de commerciële tak steeds vaker bepaalt wat boven komt drijven.* De degradatie van de zoekkwaliteit komt dus grotendeels voort uit interne keuzes om SEO afval, engagementoptimalisatie en andere commerciële signalen boven relevante resultaten te plaatsen. Dat is een bedrijfsstrategie van Google, geen gevolg van Europese regulering. Zoals ik in mijn eerdere voorbeeld aangaf kan het bij Maps ook gewoon beter, maar dan moet de interne prioriteit wel weer op kwaliteit liggen.

Tevens is dit volledig theoretisch. Het door jou aangehaalde scenario is geen empirisch vastgesteld effect van de DMA en de wet schrijft nergens voor dat complete datasets gedeeld moeten worden. Het blijft dus speculatie... puur speculatief dus.

*een van de redenen dat personeel overstapte van de AI tak van Google naar te toen nog echt open lijkende OpenAI.

In een poging de markt open te breken, dreigt Europa een systeem te bouwen waar alle diensten uiteindelijk op elkaar moeten lijken, een eenheidsworst waar niemand echt beter van wordt.

Een herhaling van een onbewezen aanname...een framing zonder feitelijke verdieping, geen nieuw argument dus zie reactie hierboven.

De wet kijkt vooral naar de omvang van een platform, niet naar het werkelijke concurrentielandschap. Daardoor dwingt Brussel vooral intra-platform strijd af, maar vrijwel geen inter-brand concurrentie.

De DMA is mededingingsrecht dat machtsmisbruik adresseert. Het is stap één in het herstellen van structurele dominantie binnen platformmarkten. Inter brand concurrentie vergt aanvullende industriepolitiek, maar dat maakt stap één niet minder noodzakelijk. Het een sluit het ander niet uit... en het ontbreken van stap twee is geen argument om stap één weg te zetten alsof die geen functie zou hebben. Daarbij zijn diverse platformen inmiddels zo groot geworden dat er zonder een herstellend kader überhaupt geen ruimte meer ontstaat waar inter brand concurrentie zich nog kan ontwikkelen.

Zoals econoom Cristina Caffarra stelt: de DMA verandert niets aan de machtspositie van de grote platforms zelf.

Klopt, maar het openbreken van toegangskanalen en het speelveld zowel herstellen als behouden is een noodzakelijke voorwaarde voor elke verschuiving in marktmacht (als dat je doel is) of voor het in ieder geval eerlijker maken van de markt. Dat de DMA op zichzelf geen nieuwe Europese alternatieven creëert, betekent niet dat bestaande misbruikstructuren moeten blijven bestaan. Voor daadwerkelijke machtsverschuiving of Europese stimulering zijn aanvullende instrumenten nodig (of bestaan al), zoals industriepolitiek, investeringsfondsen en innovatiebeleid.

Het gevolg is dat de DMA een soort illusie van keuze creëert: je mág een andere store installeren, maar het levert je als consument geen enkel voordeel op.

Echte keuze ontstaat niet spontaan, maar door toetreding en tijd. De eerste stap is het openbreken van de distributiekanalen die jaren hermetisch gesloten waren. Dat is precies wat de DMA afdwingt.

En voor ontwikkelaars betekent het alleen maar extra werk, hogere kosten en grotere risico’s. De openstelling verandert dus niets aan de marktstructuur, het verandert alleen de hoeveelheid compliance die nodig is.

De openstelling verandert juist de marktstructuur: voor het eerst in tien jaar wordt alternatieve distributie op iOS niet juridisch of technisch geblokkeerd. Extra werk ontstaat vooral doordat platforms deze wijzigingen frustreren. Daarbij, ontwikkelaars hoeven er geen gebruik van te maken...

[Reactie gewijzigd door jdh009 op 28 november 2025 23:03]

[supersnathan94]

Allereerst thanks voor je uitgebreide reactie. Inhoudelijk kunnen discussiëren is wat we hier graag willen. Toch heb ik wel een paar kanttekeningen op je verhaal. Je kijkt heel erg naar de letter van de wet en wat de uitkomst daarvan zou moeten zijn, maar helaas niet verder dan de spreekwoordelijke DMA-neus naar wat dit dan ook daadwerkelijk doet voor de markt. En dat is waar de aangehaalde analysten bijvoorbeeld wel naar kijken. En ik ook. Leuk dat er nu een regel is en dat bedrijven er mee aan de gang zijn, maar wat doet het nu daadwerkelijk voor de markt. En het antwoord daar is eigenlijk dat het heel weinig doet voor de concurrentie die we zouden willen (tussen platformen, om een derde platform een optie te kunnen maken), maar dat het vooral de consument raakt.

De DMA verplicht helemaal geen uniformiteit of "eenheidsworst" en ook geen gelijkschakeling van diensten of ingrepen in gebruikersgemak.

Dat is ook helemaal niet wat ik zeg. Ik zeg niet dat de wet zo is, maar dat dit wel de uitwerking gaat hebben.

De wet verbiedt uitsluitend exclusieve integratie die wordt gebruikt om concurrenten structureel te blokkeren, en dan alleen nog bij degene die als gatekeeper zijn aangemerkt m,et als doel de markt eerlijker en competitiever te maken.

Het zijn niet integraties die concurrenten structureel blokkeren, het zijn integraties waar de markt gewoon om vraagt. Handige dingen zoals Maps kunnen gebruiken als ik zoek op een plaatsnaam. Wat heb ik nou aan een wikipedia pagina als ik zoek naar "route schubbekutteveen"? Nee ik wil dan navigatie. Google snapt dat, maar mág dat nu niet meer tonen (self preference)

En dan kun je zeggen, maar die integratie houd dus concurrentie tegen, maar niks staat Bing in de weg dit ook te doen met Bing Maps of met een andere maps provider. Maar Bing heeft dit niet. Als ik nu "bing" naar Route Amsterdam, krijg ik een AI gegenereerd antwoord met de suggestie om de GVB planner te gebruiken voor routes IN amsterdam. Totaal niet wat ik zoek.

ALLE andere zoekmachines kunnen dit doen, maar ze doen het niet. En nu mag Google dit dus niet meer standaard aanbieden.

Wat is dan het gevolg? Eenheidsworst. De slimme integratie waar mensen daadwerkelijk op zaten te wachten mag niet meer. Waar de DMA tracht in te grijpen om de concurrentie te verbeteren, is de concurrentie nog net zo slecht, maar moet Google nu afzakken naar hetzelfde niveau van "slechtheid"

Wat je zegt over de zogenaamde voordelen, ten eerste vind ik zelf de dingen die je aanhaalt echt marginaal een voordeel te noemen, sommigen zelfs negatief voor mijn gebruikerservaring, maar je kijkt niet verder naar de daadwerkelijke uitvoering. Fijn dat we nu alternatieve appstores mogen gebruiken... but who cares? Android laat al 15 jaar zien dat het lood om oud ijzer is.

Alleen exclusieve koppelingen die marktmacht misbruiken vallen onder de DMA. Je bewering dat “alles op elkaar moet lijken” slaat nergens op en is vooral een retorische overdrijving die de feitelijke werking verkeerd weergeeft.

Er is niks overdreven aan. Het is letterlijk wat je nu ziet gebeuren. Dit voorbeeld hierboven is daar het meest zichtbare van.

So, what are the benefits of the DMA for consumers? Our new report shows the first concrete benefits the DMA has delivered for consumers eighteen months into its application, which include:

• A choice screen to select your preferred default browser on iOS devices.

Ik zie dit echt niet als een voordeel. Heb ik nooit gevonden, al niet sinds het gedoe met windows. Ik heb expliciet gekozen voor een iPhone omdat ik juist niet dat soort stomme dingen wil (wat op android namelijk altijd al het ding was)

Overigens kon dit al sinds 2014. Alleen wat er nu bij zit is reclame voor andere browsers. Je kon altijd al je default instellen, maar nu MOET je up front kiezen en staan er ook browsers bij waarvan je niet wist dat ze bestonden.

Een pop-up ≠ een substantiële gebruikerswinst.

• Choice over the app you want to use by default on iOS devices across a wide variety of categories.

iOS ondersteunt al sinds 2020 andere standaardapps voor mail, browser, muziek, navigatie. Het enige nieuwe is dat Apple nu nog meer categorieën toestaat, maar die zijn vooral edge cases. Het verandert niets aan effectieve concurrentie.

• The ability to make contactless payments on iPhones without going through Apple Pay.

Er zijn nog geen banken of betaalapps die het in de EU breed uitrollen. Er is ook helemaal geen wens om dat te kunnen doen. Alle banken zijn op Google Pay overgestapt om dat een eigen implementatie gewoon een goede duit geld kost en dat helemaal niet handig is. Dit levert netto exact -1 op voor de klant, want wij mogen wel betalen voor de API's en R&D.

Ik weet ongeveer wat het kost om zo'n eigen implementatie te maken, en er is echt geen enkele bank die dat echt een goed idee vind tenzij ze GROF kunnen verdienen met het verkopen van metadata. en dat willen we allemaal niet.

• The ability to create a Google account without requiring a Gmail account.

Google ondersteunt al sinds 2018 accounts waarbij je een extern e-mailadres gebruikt (Outlook, Yahoo, Apple, whatever).

Dus van de 4 punten die je noemt is er 1 daadwerkelijk een gevolg van de DMA en precies die is totaal níet relevant in de praktijk. En daarvan wisten we ook al van tevoren dat dit niet zo ging zijn.

De extra vrijheid is vaak optioneel en niets verplicht je om van alternatieven gebruik te maken

Dat is aantoonbaar niet waar. Kijk naar alle "self-preference" situaties van diensten. Dat is by default niet meer. Ik weet van veel zaken wel hoe ik het (na veel gedoe) weer in elkaar kan klikken, maar de gemiddelde consument niet. Die gaat deze verloren functionaliteit nooit meer terug krijgen.

“het consumentenbelang wordt verdrongen door regeltechnische esthetiek”, wat juist tegendeel is, juist consumenten winnen aan zeggenschap over hun apparaten en accounts.

Op papier misschien, in de praktijk zien we daar nu nog niks van. en dan kun je zeggen, ja maar korte termijn, maar ik durf wel te stellen dat het ook op lange termijn heeeeeel weinig toe gaat voegen op dat vlak. Zoals ik al zei, wat de BEUC opnoemde als voordelen is echt niet DMA gedreven. Dat is echt best wel dom van ze. Dingen die in 2014 al konden, gebruiken ter illustratie maakt je complete punt gewoon slap.

En vergeet niet, zonder DMA waren deze verbeteringen er waarschijnlijk niet geweest

Welke verbeteringen? Wat je aandraagt bestond al ver voor de DMA.

De DMA schrijft helemaal geen trage UX voor of iets in die richting. Dat bedrijven, zoals Google, frictie inbouwen om (of wat) weerstand op te roepen is volledig hun eigen keuze.

Het schrijft geen trage UX voor, maar het schrijft wel extra handeling voor. Zoals dat je zelf nu expliciet moet kiezen welke diensten je wil integreren, dat je nu up-front moet gaan zitten kiezen welke browser je eventueel zou willen gebruiken, als jij een nieuwe smartphone koopt, MOET jij een keuze maken in de wizard. Je kunt hem niet skippen, er is geen default. Dat is verplicht. Dat is niet hun eigen keuze. Dat soort dingen moeten gewoon. Zelfs als je die keuze ooit wel hebt gemaakt, moet je dat achteraf alsnog bevestigen. Kun jij zeggen "ja maar is maar eenmalig", Ik vind het zelf een nadelige UX en wil dit absoluut niet. Objectief is dit een verslechtering van de UX, want extra kliks.

Daarbij is er nog genoeg "non-compliance" volgens BEUC en dus genoeg grote spelers die nog niet volledig gehoorzamen of bewust er voor lijken te kiezen de wet (tot bepaalde hoogte) tegen te werken en/of de consument een goed uitgevoerde oplossing te geven die wel gewoon zou kunnen binnen de regels.

Omdat de regels ook nog helemaal niet duidelijk zijn. Er is nog genoeg om uit te zoeken met de DMA over wat er dan allemaal wel en niet onder valt. Het is heel logisch dat er nog non-compliance is als zelfs de bedrijven nog maar nauwelijks weten wat er wel en niet onder valt.

En momenteel werken voor mij als gebruiker de dingen die niet compliant zijn beter dan de dingen die wél compliant zijn.

Google kan zonder problemen een voorkeursmechanisme aanbieden dat de vroegere ervaring behoudt, net zoals bij het browserskeuzescherm

Het browerskeuzescherm is dus totaal niet dezelfde ervaring en in mijn optiek totaal ongewenst. Zeker als ik dit voor alles moet doen (wat op Android al best wel een ding is omdat veel toestellen met 2 apps voor hetzelfde komen). Dat is precies de reden dat ik een iPhone heb gekocht.

zolang jij vooraf hebt gekozen welke kaartenapp die knop moet openen

Dat is dus mijn punt. Het vooraf moeten kiezen levert marginaal iets op wat daadwerkelijk concurrentie bevordert en in praktisch alle gevallen is het irritant. Het is 100% een extra klik.

maar dat moet een expliciete voorkeur zijn en geen opgelegde standaard

en daar ben ik het dus niet mee eens. Dat is mijn mening. Als gebruiker heb ik er expliciet voor gekozen om te zeggen Apple, maak jij maar lekker die keuzes voor mij. Ik wil daar geen keuzes over maken, want ik heb daar helemaal geen zin in. Daarom heb ik expliciet niet een android telefoon. Ik wil helemaal niet die keuzes maken voor 101 apps en dingen.

Kul... Zoals ik eerder al aangaf vallen startups en mkb helemaal niet onder de DMA. De verplichtingen gelden uitsluitend voor poortwachters met extreme marktmacht en een groot gebruikersbereik. Eventuele indirecte effecten ontstaan doordat die grote spelers zelf strategische keuzes maken om hun positie te behouden, niet doordat de wet kleinere bedrijven iets oplegt. Die hebben met deze wet pas te maken zodra ze daadwerkelijk de schaal bereiken waarop poortwachterschap überhaupt in beeld komt, en de vraag is of je ze met dat bereik en die inkomsten nog wel mkb of startup zou kunnen noemen.

En dit is dus wat ik bedoelde met mijn eerste bericht. Je kijk alleen naar de letter van de wet en niet wat het verder met zich meebrengt. Ja het gaat om 6 poortwachters, maar juist door de platformen van die 6 zit de daadwerkelijke impact hem vooral onderaan bij de kleinere spelers. Overigens lees je ook niet goed, want ik zei ook al dat het indirect afstraalt en ik zal je vertellen waarom:

Hoewel de DMA regelgeving uitsluitend bedoeld is voor de allergrootste platformbedrijven, voelen kleine bedrijven en startups de gevolgen ervan juist. Ze staan dan wel niet als ‘gatekeeper’ aangemerkt, maar ze worden wel direct geraakt door de veranderingen die Apple, Google, Meta en anderen moeten doorvoeren om aan de regels te voldoen. Want zodra een platformarchitectuur wordt aangepast met nieuwe API’s, extra toestemmingsschermen, verplicht openbreken van systemen, alternatieve betaalstromen, strengere datascheiding, moeten álle partijen die daarop bouwen ineens mee veranderen. Het zijn de grote spelers die de compliance-kosten kunnen absorberen, terwijl kleine ontwikkelaars, e-commercestartups en mkb-diensten achterblijven met de complexiteit die zij niet zelf hebben veroorzaakt.

We zien dat nu al gebeuren: appbouwers moeten hun producten aanpassen aan nieuwe distributievormen en betaallogica, marketingbedrijven moeten opnieuw investeren in tracking- en attributionmechanismen, en PWA-ontwikkelaars worden geconfronteerd met beperkingen omdat Apple webapps in de EU strikter behandelt dan elders. Platformintegraties die voorheen simpel waren, worden omslachtig, duur of minder betrouwbaar. Grote bedrijven zetten daar probleemloos een team van juristen en engineers op, maar voor kleine spelers betekent het vaak simpelweg meer kosten, meer risico’s en minder tijd om aan hun eigen product te bouwen.

Ook de schijnbare extra keuze die de DMA creëert, bijvoorbeeld alternatieve appstores op iOS, levert kleine bedrijven weinig op. Door de sterke netwerk-effecten blijven gebruikers en ontwikkelaars massaal in de dominante stores. Developers moeten daardoor in alle stores aanwezig zijn, wat extra testing, distributie en support betekent, terwijl het nauwelijks extra klanten oplevert. De marktstructuur verandert dus niet, alleen de complexiteit neemt toe. Het mkb krijgt meer plichten en meer wegen om te moeten ondersteunen, maar niet meer kansen om daadwerkelijk te winnen.

Dit is een strategische vertraging door bedrijven die druk proberen te zetten op de wetgever. Ze kunnen dezelfde features veilig en DMA-conform bouwen. De vertraging is een commercieel motief, geen technische noodzaak en geen juridisch gevolg. Daarbij is er geen sprake van verlies van functionaliteit als iets nooit beschikbaar was...

[...]

En je ziet bovendien dat dezelfde features later alsnog worden uitgebracht, dit keer wel DMA-conform, zodra het eigen marktaandeel in gevaar dreigt te komen of iets dergelijks

Nee in de VS is er gewoon simpel minder regelgeving waar je je druk om hoeft te maken, ik weet niet of jij zelf in de software ontwikkeling zit, maar ik wel. En als ik zie wat ik allemaal kan bereiken in een DAG als GDPR en DMA (als ik me daar aan zou moeten houden) kan maken dan is dat echt een heel ander speelveld. Veel functies worden in eerste instantie via "rapid prototyping" gemaakt en uitgewerkt tot iets wat naar productie kan voor "de wereld", maar voor de EU moet er daarna echt nog een hele slag overheen om dit soort compliancy te regelen. Daarom is het daadwerkelijk later. Het kost gewoon veel meer tijd om te maken, ook omdat de DMA niet altijd nog duidelijk genoeg is en je dus ook zult moeten communiceren met de EC om te valideren of wat je nu aan het maken bent wel compliant is. Mogelijk omdat je <insert artikel lid 2 sublid X> anders interpreteert. en dat is helemaal niet gek, want er is gewoon nog amper jurisprudentie.

Als je als wereldwijd bedrijf eerst DMA compliant gaat zitten ontwerpen heb je echt een gat in je hoofd. dat kost bergen met geld extra voor een idee wat je nog helemaal niet hebt gevalideerd. Als je zegt "je kunt vanaf greenfield DMA compliant ontwerpen", dan snap je niet hoe de rest van de wereld en momentum werkt.

Bron? De DMA verplicht geen blootleggen van interne systemen zover ik weet maar gecontroleerde technische toegangspunten. Interoperabiliteit is geen open source en geen vrijgave van interne architectuur. Veiligheid blijft een verantwoordelijkheid van de poortwachter de wet vraagt van hen totaal niet om het loslaten daarvan.

De manier waarop bepaalde zaken werken zijn op basis van interne API's, voor de fabrikant kunnen die vaak veel meer informatie verschaffen omdat zij toch al verantwoordelijk zijn voor die data en beveiliging. Ga je echt functionaliteit die daarvan afhankelijk is, open moeten zetten zodat 3en er ook mee kunnen integreren dan creëer je wél een gat in je beveiliging, omdat deze mensen geen trusted party zijn. Daar moet je dan dus iets op verzinnen en dat kán dan ineens exorbitant veel geld gaan kosten.

Een mooi voorbeeld daarvan is die sync van passwords voor de Apple Watch, Screen mirrorring met de iPhone en macs (maar volgens jou is dat laatste geen verlies van functionaliteit want dat hadden we hier überhaupt niet).

De DMA dicteert geen verminderde functionaliteit

Nee, maar het dicteert wel dat non conforme functionaliteit niet mag. Dus dan kun je als partij kiezen tussen de functie dan maar niet aanbieden, of tonnen tot miljoenen in R&D steken om het wel conform te krijgen.

De DMA is mededingingsrecht dat machtsmisbruik adresseert. Het is stap één in het herstellen van structurele dominantie binnen platformmarkten. Inter brand concurrentie vergt aanvullende industriepolitiek, maar dat maakt stap één niet minder noodzakelijk. Het een sluit het ander niet uit... en het ontbreken van stap twee is geen argument om stap één weg te zetten alsof die geen functie zou hebben. Daarbij zijn diverse platformen inmiddels zo groot geworden dat er zonder een herstellend kader überhaupt geen ruimte meer ontstaat waar inter brand concurrentie zich nog kan ontwikkelen.
[...]
Klopt, maar het openbreken van toegangskanalen en het speelveld zowel herstellen als behouden is een noodzakelijke voorwaarde voor elke verschuiving in marktmacht (als dat je doel is) of voor het in ieder geval eerlijker maken van de markt. Dat de DMA op zichzelf geen nieuwe Europese alternatieven creëert, betekent niet dat bestaande misbruikstructuren moeten blijven bestaan. Voor daadwerkelijke machtsverschuiving of Europese stimulering zijn aanvullende instrumenten nodig (of bestaan al), zoals industriepolitiek, investeringsfondsen en innovatiebeleid.

Het punt is niet dat er regulering an sich onwenselijk is, of dat platformmacht geen probleem zou zijn. Het punt is dat de manier waarop de DMA nu is vormgegeven én toegepast, in de praktijk leidt tot een versmalling van diversiteit in functionaliteit, ontwerp en integratie, en dat dit geen onbedoelde bijzaak is, maar een logisch gevolg van de gekozen aanpak.

De DMA schrijft namelijk niet alleen voor dat gatekeepers toegang moeten openstellen, maar legt ook een uitgebreid pakket verplichtingen op dat platforms dwingt hun eigen geïntegreerde oplossingen minder geïntegreerd te maken. Het resultaat is dat diensten die vroeger konden concurreren op usability, samenhang en efficiëntie, nu worden teruggebracht tot de laagste gemeenschappelijke delers om boetes en risico’s te vermijden. Dat is geen aanname, maar exact wat we nu al zien: Google dat Maps-functionaliteit los moet halen van Search, Apple dat systemen als webapps en notificaties moet opsplitsen, Meta en Apple die nieuwe features maanden uitstellen of niet in de EU lanceren of zelfs weghalen omdat het anders te veel gaat kosten.

Dat is geen “framing”, maar geobserveerde realiteit.

Daarnaast wordt gesteld dat inter-brand concurrentie aanvullende instrumenten vergt. Dat klopt, maar het is tegelijkertijd een erkenning dat de DMA zelf geen inter-brand dynamiek creëert. En dat is precies het probleem: door uitsluitend te focussen op intra-platform toegang, zonder daadwerkelijk substituten te stimuleren, worden gebruikers niet geholpen aan meer keus tussen aanbieders, maar aan extra lagen tussen hen en dezelfde dominante aanbieders. Dat leidt tot meer frictie, niet tot meer concurrentie.

Cristina Caffarra’s punt dat de DMA niets verandert aan de machtspositie van de grote platforms is geen detail, maar een kernprobleem. Als de machtspositie intact blijft, maar de functionaliteit afneemt, is dat niet “noodzakelijke fase 1”, maar een regressie in gebruikerswaarde zonder tegenprestatie. Het speelveld wordt niet gelijker wanneer de dominante spelers blijven domineren, maar alleen minder efficiënt worden.

Die stelling klopt in mijn ogen niet. Het formele doel van de DMA is niet “afhankelijkheid van grote Amerikaanse bedrijven verkleinen”, maar "The Digital Markets Act is the EU's law to make the markets in the digital sector fairer and more contestable.". Dat bredere geopolitieke effect is niet het doel en komt in de wettekst ook niet voor.

Nou formeel is dat het natuurlijk ook niet, maar informeel wel. De criteria voor wanneer een bedrijf een gatekeeper is zijn super arbitrair. Daar had je natuurlijk alles onder kunnen laten vallen. Het is dan ook geheel niet toevallig dat er eigenlijk alleen maar Amerikaanse partijen onder vallen. (plus tiktok, maarja, die zou deels ook weer Amerikaans moeten worden dus he). De gekozen gatekeeper-criteria (omzetdrempels, >45M EU-gebruikers, core-platformdiensten) zijn zó specifiek dat bijna uitsluitend Amerikaanse bedrijven eronder vallen. Dat maakt het juridisch netjes, maar feitelijk wel degelijk een politiek gekozen filter. Daarom voelt het doel neutraal, maar de uitwerking niet.

Het EU-Parlement had immers óók kunnen kiezen voor:

• lagere drempels, of
• een bredere set “core services” die ook enterprise-software omvatten (office, creative suites), of
• een harde top-x lijst per sector zonder technische criteria.

Dat is niet gebeurd. Men koos criteria die Big Tech exact raken, en Europa’s eigen bedrijven "net" niet.

De openstelling verandert juist de marktstructuur: voor het eerst in tien jaar wordt alternatieve distributie op iOS niet juridisch of technisch geblokkeerd. Extra werk ontstaat vooral doordat platforms deze wijzigingen frustreren. Daarbij, ontwikkelaars hoeven er geen gebruik van te maken...

But who cares? Het idee dat de marktstructuur daarmee “voor het eerst in tien jaar” echt verandert, miskent de fundamentele realiteit van platformmarkten: toegang garandeert geen levensvatbaarheid. Android staat al vijftien jaar alternatieve appstores toe, inclusief volledige sideloading, en ondanks die volledige openheid is er geen enkele dominante concurrent ontstaan naast Google Play. Koop een willekeurige Samsung en de concurrent (Galaxy store) staat nota bene naast de Play store. Nogmaals, het is een compleet papieren werkelijkheid die op geen enkele wijze in de praktijk een voordeel geeft voor de consument, maar ook niet voor kleine ontwikkelaars. De netwerkeffecten blijven volledig intact: ontwikkelaars moeten zijn waar gebruikers zijn, en gebruikers blijven waar de apps zijn. Daardoor ontstaat er geen echte competitie tussen stores, alleen extra overhead voor ontwikkelaars die plotseling moeten testen, integreren en updaten voor meerdere distributiepaden, zelfs als ze die stores niet actief willen ondersteunen (nieuwe regelgeving stelt het verplicht dat partijen de catalgous actief aan andere stores aanbieden), omdat gebruikers problemen kunnen krijgen met side-loaded of DMA-storeversies van hun apps. En het is niet zo dat “extra werk vooral ontstaat doordat platforms de wijzigingen frustreren”; het ontstaat omdat de DMA verplicht tot geforceerde fragmentatie van functies, API’s en distributiekanalen, die developers dwingt hun apps compatibel te houden met meer varianten van dezelfde omgeving. Bovendien is het argument dat ontwikkelaars “er geen gebruik van hoeven te maken” een valse keuze: de markt verandert wél, het gedrag van gebruikers verandert wél, nieuwe regels gelden wél, en bedrijven moeten daar rekening mee houden, ook als ze in eerste instantie exclusief in de App Store blijven. Toegang zonder adoptie creëert geen concurrentie, en toegang zonder voordeel creëert alleen complexiteit. Precies dat zien we nu gebeuren op iOS: niet méér keuze die werkt, maar méér routes die niets toevoegen aan de waarde voor gebruikers, terwijl de kosten en risico’s bij ontwikkelaars blijven liggen.

Dat de DMA op zichzelf geen nieuwe Europese alternatieven creëert, betekent niet dat bestaande misbruikstructuren moeten blijven bestaan. Voor daadwerkelijke machtsverschuiving of Europese stimulering zijn aanvullende instrumenten nodig (of bestaan al), zoals industriepolitiek, investeringsfondsen en innovatiebeleid.

De EU presenteert de DMA vaak als “stap één” richting een eerlijkere en competitievere digitale markt, maar er bestaat nog geen echte, gecoördineerde “stap twee” die nieuwe Europese alternatieven moet opbouwen. Er zijn wél enkele initiatieven die in die richting wijzen, maar ze zijn beperkt en nog niet structureel.

Het EU Sovereign Tech Fund is het meest concrete voorbeeld. Een voorgesteld fonds om cruciale open-source en digitale infrastructuur in Europa te versterken. Daarnaast bestaan er beleidsdiscussies over concepten zoals EuroStack, een Europese technologie-stapel die op termijn minder afhankelijkheid van Amerikaanse platforms zou moeten creëren. Maar dit zijn ideeën of vroege projecten

Politiek is er ook belangstelling voor Europese publieke of gesubsidieerde digitale diensten, maar zonder breed gedragen financiering of duidelijke uitvoeringsagenda blijft dat vooral intentie. de EU denkt wel wat na over “stap twee”, maar voert die nog niet echt uit. De DMA staat daarom grotendeels op zichzelf: het corrigeert platformgedrag, maar bouwt geen nieuwe Europese concurrenten op. Voordat we Stap 2 daadwerkelijk kunnen gaan uitvoeren zijn we al weer 5-10 jaar verder. En dan vind ik

om dit in perspectief te zetten is er een beetje korte-termijn ongemak nodig om meer concurrentie te creëren. (zie, No pain, no gain? The Digital Markets Act)

Echt niet meer korte termijn ongemak.

Vergeet niet dat de DMA is gemaakt om business-to-business concurrentie te versterken: om te voorkomen dat grote platforms zakelijke gebruikers (adverteerders, ontwikkelaars, hotels, merchants) afhankelijk maken, blokkeren of uit de markt drukken.

Het is een markstructuurwet, geen consumentenwet. Het doel is dat andere bedrijven makkelijker kunnen concurreren met gatekeepers, niet dat jij als eindgebruiker morgen meer features krijgt. Sterker nog: de wetstekst erkent impliciet dat consumenteneffecten hooguit indirect en lange termijn zijn.

Daarom is het ook misleidend om te doen alsof de DMA al “concrete voordelen” voor eindgebruikers heeft opgeleverd. De wet is simpelweg nooit geschreven met het directe consumentvoordeel als primair doel, en het verwacht ook niet dat consumenten op korte termijn iets positiefs merken. En zolang we in de EU ook niet Stap 2 zetten verwacht ik niet dat we op lange termijn ook enige vorm van positieve effecten gaan merken.

offtopic:
Oh en als ik nog iets vergeten ben om op te reageren, laat het me even weten, het is echt lastig om op grote stukken zoals de onze te reageren merk ik.

[Reactie gewijzigd door supersnathan94 op 29 november 2025 17:47]

[iAR]

Ik heb me eigenlijk niet genoeg verdiept in de materie maar je punten komen op mij inderdaad zo over. En wat is er nu echt veranderd?

Datzelfde vind ik ook nog steeds met de cookies. Ik probeer ze automatisch weg te krijgen en ik blokkeer verder alles wat los en vast zit. Is volgens mij niet helemaal de bedoeling.

[jdh009]

Datzelfde vind ik ook nog steeds met de cookies. Ik probeer ze automatisch weg te krijgen en ik blokkeer verder alles wat los en vast zit. Is volgens mij niet helemaal de bedoeling.

Sorry, maar de wetgeving verplicht helemaal geen cookiewall. De enige wettelijke eis is dat voor niet-essentiële opslag of toegang tot informatie op je apparaat vooraf toestemming nodig is, waarbij de gebruiker eerst volledige informatie moet krijgen over het waarom dat nodig zou zijn en waarvoor ze het willen gebruiken. Dat is alles*.

Artikel 11.7a
1: Onverminderd de Algemene verordening gegevensbescherming is het via een elektronisch communicatienetwerk opslaan van of toegang verkrijgen tot informatie in de randapparatuur van een gebruiker, alleen toegestaan op voorwaarde dat de betrokken gebruiker [...] is voorzien van duidelijke en volledige informatie [...] over de doeleinden waarvoor deze informatie wordt gebruikt, EN daarvoor toestemming heeft verleend.

Zie: https://wetten.overheid.n...z=2025-09-01&g=2025-09-01

Het dichtzetten van een site met schermen en popups is een keuze van uitgevers/bedrijven/beheerders die zo veel mogelijk instemmingen willen afdwingen en datahonger heeft. Dat is geen vereiste van de wet maar een gevolg van commerciële optimalisatie, gebaseerd op de aanname dat gebruikers toch wel op accepteren klikken, vaak ondersteund door uiteenlopende vormen van al dan niet legale optimalisatie en dark patterns. Een website zou er gewoon voor kunnen kiezen je bijv niet te tracken en je dus gewoon een een 'normale' website serveren (zelfs met ads), maar daar kiezen ze dus niet voor. Voor mij illustreert dit vooral dat de regels onvoldoende scherp zijn, niet dat zij te beperkend zouden zijn en helaas tevens niet streng genoeg worden gehandhaafd .

De schuld daarvan (de cookiewall) moet je dus volledig bij de websites zelf neerleggen. ZIJ kiezen bewust voor dit soort irritante schermen omdat jouw data hun verdienmodel is en ze zoveel mogelijk toestemming willen lospeuteren. Dat is geen juridisch noodlot maar een commerciële keuze. Als je ergens moet klagen, is het bij de bedrijven die dit bewust optuigen om je te sturen, niet bij de wetgever. Als er al iets schort, is het dat de wet nog onvoldoende ingrijpt om precies dit gedrag te blokkeren, maar daar hoef je de huidige wetgeving niet voor bij het oud vuil te gooien.

*s.v.p. niet letterlijk nemen...

[Reactie gewijzigd door jdh009 op 28 november 2025 22:59]

[supersnathan94]

Sorry, maar de wetgeving verplicht helemaal geen cookiewall.

Nee, maar kijk nou eens even verder. Dit zagen we 14 jaar geleden al aankomen en daar is echt wel gewoon voor gewaarschuwd. Nu zien we exact dezelfde "malicious compliance" weer opkomen en dan is het ineens de schuld van de bedrijven?

De schuld daarvan (de cookiewall) moet je dus volledig bij de websites zelf neerleggen. ZIJ kiezen bewust voor dit soort irritante schermen omdat jouw data hun verdienmodel is en ze zoveel mogelijk toestemming willen lospeuteren.

Je hebt inhoudelijk volledig gelijk over wat de wet eist, maar het is denk ik belangrijk om de historische context ook mee te nemen.

Toen de cookieregels ruim tien jaar geleden (2012-2013) werden ingevoerd, waarschuwden privacy-organisaties, consumentenorganisaties en zelfs de overheid zelf al dat bedrijven precies dit zouden gaan doen. Massaal cookiewalls neerzetten, dark patterns toepassen en “toestemming” gebruiken als een marketingtruc in plaats van als beschermingsmechanisme. Dat was dus niet alleen “commerciële optimalisatie”, dat was voorspeld misbruik en precies het soort gedrag dat de wet had moeten voorkomen. En de oplossing daarvoor lag er toen ook al gewoon zoals ik hier ook al beschreef: supersnathan94 in 'Europa gaat mogelijk ook Apple Maps reguleren onder DMA' Deze oplossing staat notabene in de ePrivacy wetgeving zelf ook al benoemt, maar geheel vrijwillig. Als men toen gewoon had gezegd, hee, dit wordt het (wat de browser bouwers al aangaven dat de betere optie zou zijn) dan was dit allemaal niet zo uit de hand gelopen. Alleen Google en IAB (de grootste trackingsnetwerken ooit) blokkeerden dit.

De wet had dus strenger gekund en had ook strenger gehandhaafd moeten worden. Want hoewel de cookiewall inderdaad nergens als verplichting in de wettekst staat, is het wel een gevolgd bijproduct van te ruime interpretaties van “toestemming”, ontoereikende handhaving en een advertentiemarkt die volledig leunt op gedragsprofilering.

Je kunt bedrijven er ,terecht, op aanspreken, maar het is te simpel om te doen alsof de wet geen rol speelt. Als een juridische constructie massaal wordt misbruikt, dan is dat ook een signaal dat de regelgeving niet robuust genoeg was ingericht.

Het lijkt wel alsof ze toen deze rapporten hebben gepakt en alles daarin hebben gebruikt om de wetgeving zo vaag mogelijk te laten dat precies dit de uitkomst zou zijn.

https://www.beuc.eu/sites/default/files/publications/2012-00832-01-e.pdf

• toestemming die betekenisloos wordt door information overload
• click fatigue & routine clicking
• dark patterns in de interface
• oneerlijke voorwaarden verstopt in lange teksten
• misleidende structuren die verantwoordelijkheid bij de gebruiker leggen
• structurele machtsasymmetrie tussen consument en digitale platformen

https://ec.europa.eu/justice/article-29/documentation/opinion-recommendation/files/2011/wp187_en.pdf

Deze WP29-opinie is van juli 2011, dus één jaar vóór de grote cookiebanner-uitrol in 2012–2013.

Het waarschuwde al voor:

• click-fatigue
• UI-manipulatie
• pre-ticked boxes
• default-opt-ins
• verstopte weigermogelijkheden
• misbruik van onduidelijke informatie
• niet-vrijwillige consent door druk of nadeel
• tracking vóór toestemming

Met andere woorden: alle misstanden die later met cookiebanners ontstonden stonden al zwart op wit als problematisch. En toch weigerde men er nog een keer fatsoenlijk naar te kijken en deze terechte concerns mee te nemen. Nu gebeurt dit wéér met de DMA en alles wordt weggewuifd als een "ja maar dat is niet de bedoeling van de wet". nee, dat zal, maar het is wél hoe het er uiteindelijk uitkomt.

Uiteindelijk is er na 12 jaar nog steeds geen klap verandert, want ik wordt nog steeds geprofileerd (en ik ben iemand die daadwerkelijk alle 57 checkboxopties afgaat) maar dan met meer handelingen van mijn kant en kennelijk met netto hetzelfde resultaat. Ik krijg namelijk nog steeds targeted ads.

Als er al iets schort, is het dat de wet nog onvoldoende ingrijpt om precies dit gedrag te blokkeren,

Ja! Die was vanaf dag 1 al flawed. En ja de wet had verder in moeten grijpen, betere voorbeelden en duidelijkere richtlijnen. Harder aangeven wat absoluut niet de bedoeling was en daar beter op kunnen handhaven. Er is veel te veel interpretatie mogelijk. Dat zien we nota bene hier nog. De DPG huppeldepup Officer heeft hier ooit gereageerd dat hij sterk van mening is dat ze volledig compliant zijn, terwijl dat gewoon niet het geval is, maar wat je niet echt hard kan maken omdat de wetgever hier geen voorbeelden over geeft.

En precies DAT gaan ze nu eindelijk doen.

maar daar hoef je de huidige wetgeving niet voor bij het oud vuil te gooien.

Nou wel dus als vanaf dag -100 al duidelijk is dat dit het resultaat gaat zijn.

10 jaar lang heeft handhaving er een beetje naar zitten kijken. Pas in 2021-2023 is men pas actief gaan kijken naar het tegengaan van dark patterns (daarom dat toen DPG media ook een paar leuke boetes kreeg). Oh en laten we vooral niet beginnen over de afzwakking van de wetgeving met “legitimate interest” dingen.

Nee wat mij betreft is de schuld in de commerciële schoen schuiven echt te makkelijk. De wetgever kon er redelijkerwijs vanuit gaan dat dit ging gebeuren en doet daarmee precies hetzelfde als het bedrijfsleven dat het afschuift naar de consument. geen verantwoordelijkheid nemen en het maar op zijn beloop laten gaan.


De technische oplossing voor dit gehele gezeik stamt uit 2009: Wikipedia: Do Not Track.

Nou hoop ik alleen wel dat de EU dit keer even nadenkt en ook even de juist oplossing pakt: Wikipedia: Global Privacy Control

Een juridische bindende browser setting waar ACTIEF op gehandhaafd wordt:

Unlike the Do Not Track header, GPC is a valid do-not-sell-my-personal-information signal according to the California Consumer Privacy Act (CCPA), which stipulates that websites are legally required to respect a signal sent by users who want to opt-out of having their personal data sold.^[19] In July 2021, the California Attorney General clarified through an FAQ that under law, the Global Privacy Control signal must be honored.^[19] Similarly, Connecticut, Colorado, and New Jersey have required GPC signals to be honored through their own state laws such as the Connecticut Data Privacy Act (CDPA),^[17] Colorado Privacy Act (CPA),^[16] and New Jersey Data Privacy Law.^[18]

On August 24, 2022, the California Attorney General announced Sephora paid a $1.2 million settlement for allegedly failing to process opt-out requests via a user-enabled global privacy control signal.^[20] Later on July 1st, 2025 the California Attorney General announced the largest CCPA settlement to date of $1.55 million against Healthline.com for failing to allow consumers to opt out of targeted advertising and for sharing data with third parties without CCPA-mandated privacy protections.^[21]

[Guru Evi]

Als je de wet nauw leest, gaat het niet enkel over cookies maar ook het verzamelen van IP in de logs is ‘verboden’ zonder ‘cookie wall’. Dat is ook de reden dat alle overheidssites cookie walls hebben, “better safe than sorry” tegenwoordig met de overschrijding van de macht dat de burgers ooit aan een EUropese regering gegeven hebben. De bedoeling van de EU was een economische unie zodat er meer internationale concurrentie kon komen, geen dictatuur die de concurrentie de strop om doet.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 29 november 2025 23:53]

[supersnathan94]

Datzelfde vind ik ook nog steeds met de cookies. Ik probeer ze automatisch weg te krijgen en ik blokkeer verder alles wat los en vast zit. Is volgens mij niet helemaal de bedoeling.

ja helemaal gelijk. Ik wordt daar zelfs met plugins helemaal gek van.

Gelukkig wordt daar wel wat aan gedaan, na 12 jaar:

quote: https://www.simpleanalyti...g-consent-to-your-browser

The European Commission is proposing a changes to cookie consent: Users could set cookie preferences in the browser instead of accepting or rejecting cookies on every website.
A browser-level privacy setting would replace cookie pop-ups to simply web experiences in EU
Websites will be required to honour cookie preferences for at least six months.
Cookie banners for “harmless uses” (like counting visits) may be banned to reduce unnecessary interruptions.
The proposal is part of a so-called Digital Package and still needs approval from the European Parliament.

[Blizz]

Ik raad van harte deze extensie aan: Consent-O-Matic. Ik raad daarbij ook altijd aan om maar 1 wijziging te maken: schakel toestemming in voor preferences cookies. Die categorie cookies gaan om voorkeuren zoals je cookie-voorkeuren. Als je dat elke dag opnieuw moet instellen op je favoriete site, dan is dat vreselijk irritant en onnodig, dus alleen deze categorie niet-essentiële cookies wil je liever wél accepteren.

[roelie101]

Mocht Apple Maps onder de DMA vallen, zou er dan iets moeten veranderen?

Want op een Iphone ben je vrij om andere navigaties te installeren. Of mis ik iets binnen de app?

[Halfscherp]

Want op een Iphone ben je vrij om andere navigaties te installeren. Of mis ik iets binnen de app?

Apps moeten speciaal via een omweggetje je doorsturen naar Google Maps, en dit is een instelling die ze zelf moeten inbouwen. Het is geen standaard iOS Maps API waar je zelf in de Settings van iOS maar 1x Google Maps als default hoeft in te stellen.

Om dezelfde reden kan Google Maps geen live navigatie weergeven op het lockscreen, terwijl Apple Maps dit wel kan. En Apple Maps kan ook een speciaal custom soort notifications weergeven.

Het is eerder een iOS dan Apple Maps dingetje, maar het zou fijn zijn als de EU ook hier afdwingt dat Apple hun private APIs open moet zetten.

[Reactie gewijzigd door Halfscherp op 28 november 2025 19:15]

[Guru Evi]

Volgens de DMA mag Google niet langer direct links naar Google Maps zetten, als je op iOS in Chrome of via Google een adres opzoeken dat de default was vroeger dat de Google Maps app open ging. Vervelend als je Google Maps niet wou gebruiken, maar je had altijd de optie om Google niet te gebruiken.

Dus nu als je nu op een adres klikt, moet ik een venstertje krijgen welke app ik wil gebruiken. Het probleem volgens de EU is nu dat je de keuze krijgt om Apple Maps te gebruiken, dus omdat Google een optie moet zetten om Apple Maps te gebruiken, kun je nu via Google, Apple Maps gebruiken en daarom valt die andere app nu ook onder DMA.

Het is een bureaucratie die meer bureaucratie creëert.

[Pendora]

Mis een beetje het gevolg van dit besluit. Wat moet Google bijvoorbeeld doen met Google Maps wat Apple nu niet hoeft te doen?

[Stroper]

Apple geeft geen zoekmachine, dus is het een beetje moeilijk te vergelijken. Maar in Google kan je bij zoekopdrachten niet meer zo makkelijk naar Google Maps gaan.

[zanza006]

Ik mis het enorm dat ze dit verwijderd hebben.

[faim]

Echt verschrikkelijk irritant is dat. Ik bevind mij al op Google, waarom zou het raar zijn als ik dan Google Maps (klikbaar) naar voren krijg. Op Microsoft.com krijg ik tientallen apps naar mijn hoofd geslingerd, moeten we die dan ook maar niet meer klikbaar maken.

[PaulHelper]

Ja ik mis dit ook best erg al snap ik het bij sluit wel. Wat ik niet snap is dat ze niet de gebruiker een keuze mogen geven net als zoekmachines op Android. Een eerste keer zeker bij ingelogde gebruiker dat ze vragen wil je google maps? Appel maps? Of andere? Kies nu. En dat kun je dan altijd veranderen maar als je dan iets kiest is dat wel oké geïntegreerd.

Of als ze dat niet willen iets van een browser/os geïntegreerde maps:// link en dat je dan daar de voorkeur kan instellen of het niks heeft standaard of een app of website zoals google maps.

Ik weet niet of dat ook niet zou mogen van de EU maar mij lijkt dat wanneer de gebruiker een duidelijke keuze heeft en de opties gelijk worden behandeld dit oké moet zijn.

Als ik bijvoorbeeld Bing gebruik om een adres op te zoeken kan ik klikken op routebeschrijving en dan klik ik op browser en op mijn telefoon wordt dan google maps geopend omdat mijn standaard navigatie app is.

[Reactie gewijzigd door PaulHelper op 29 november 2025 10:56]

[Mushroomician]

Valt Google Maps wel onder de wetgeving?
Waarom kun je dan wel koppelen met spotify maar niet met Youtube Music voor mediaknoppen tijdens het navigeren?


Buiten de EU kan dat overigens wel. Daar hadden zij een deal om gesloten waar Spotfy grof voor betaald…

https://www.want.nl/google-maps-haalt-spotify-functie-uit-app/

[Reactie gewijzigd door Mushroomician op 28 november 2025 19:12]

[PaulHelper]

Zover ik kan vinden horen: Google Maps on iOS and Android supports Spotify and Apple Music (on iOS) and YouTube Music and Spotify (on Android) Te werken.

In hoeverre dit open is durf ik njet te zeggen. Misschien dat een platform zelf voor de API moet opgeven? Maar het is niet maar 1 die ondersteunt wordt

[lighting_]

USA innoveert China produceert en innoveert verder
EU reguleert

[Bor]

USA innoveert China produceert en innoveert verder
EU reguleert

Daar is de dooddoener weer. Hiermee doe je een heel groot aantal onderzoekers, ondernemers en uitvinders en ontwikkelaars ernstig te kort. Ook in de EU vindt innovatie plaats.

[lighting_]

welk dood doener?
EU reguleert toch meer dan USA? ja of nee?
China produceert toch meer dan EU? Ja of nee?
Een veelgehoord klacht die je even van tafel veegt???
Tuurlijk innoveert en produceert EU ook. Maar ga niet dit als leidraad nemen.
"EU innoveert ook". Dat is eigenlijk een onvolledig en zwak argument.
Startups in EU maken sneller de overstap naar USA.

[Reactie gewijzigd door lighting_ op 29 november 2025 11:24]

[wiseger]

Je laat complete sectoren buiten beschouwing. Zo was het de innovatie van BioNtech uit Mainz in Duitsland die de wereld uit de Corona crisis hielp.

Of wat dacht je van de innovatie Ozempic die wereldwijd de levens van honderden miljoenen mensen met Obesitas en diabetes Type2 verbeterde.

Of Airbus met al haar innovaties die inmiddels de grootste vliegtuigbouwer in de wereld is?

En zo kunnen we nog uren doorgaan.

[lighting_]

ik heb ook getypt dat het een zwak argument is
Ja ook EU innoveert. Maar te weinig en te weinig startups
Dat heeft te maken met de vele regulering.
Dus nogmaals: EU reguleert meer dan het innoveert

Kritisch zijn en kritiek geven zorgt ervoor dat je ontwikkelt
En dat doet de EU juist niet. Die reguleert reguleert en reguleert.

[Reactie gewijzigd door lighting_ op 29 november 2025 23:30]

[Guru Evi]

BioNTech’s vaccine was grotendeels gesponsord door de VS, een samenwerking met Pfizer onder autorisatie van de FDA. BioNTech is onlangs veroordeeld om meer dan 1.2 Miljard terug te betalen aan oa. Pfizer en University of Pennsylvania voor royalties. Dus BioNTech was niet de uitvinder of innovator, maar een contract voor productie.

Ozempic was uitgevonden in de jaren 70 door een Deens-VS duo, dus daar ook ligt de uitvinding niet exclusief in de EU, het grootste deel van het werk was in de VS gedaan. Het was verder ontwikkeld voor de markt in de VS onder de FDA alvorens goedgekeurd te worden in de EU. En de vraag is ook of het echt een ‘oplossing’ is - de beste oplossing voor diabetes en obesitas is een dieet en lichamelijk actief zijn.

De grootste bij omzet is Boeing. En er is grote discussie of de A350 een kopie is van de 787, en dit zou niet de eerste keer zijn dat Airbus verweten wordt van weinig interne innovatie te hebben en altijd Boeing na te komen en na te apen. Er loopt nu tenminste een zaak tegen Airbus van Boeing omdat onlangs naar boven gekomen is dat ze documenten van Boeing in de jaren 80/90 hebben gestolen voor de 737/747 vleugeldesign via een derde partij. Ze hadden zonder toelating het design van een derde partij gebruikt, toentertijd met een grote som geld geschikt met dat bedrijf en het zwijgen opgelegd in ruil voor betaald gebruik van hun design, maar nu blijkt dat dit derde partij het design onder contract en met documenten van Boeing had ontwikkeld.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 30 november 2025 00:35]

[florf]

Die uitspraak geeft weer dat er veel te weinig innovatie plaatsvindt in de EU. We zijn een economische powerhouse van $20 biljoen, maar bijvoorbeeld op het gebied van AI nu stellen we nauwelijks wat voor door te stricte privacy regulaties (die niet echt relevant lijken te zijn gezien Chat Control wat er nu doorheen geramt wordt).

[Visgek82]

Usz innoveert? Sinds wanneer is dat? Er is er maar 1 die innoveert en dat is China.

[wiseger]

Tuurlijk. Samsung, Google, Apple, Tesla, Nvidia, SpaceX, ASML, Boeing, Airbus et cetera zijn allemaal Chinese bedrijven. En dan ben ik nog geeneens over de farmaceutische, agrarische of de defensie industrie begonnen.

[MainframeX]

Daar reageert ie natuurlijk niet op, want dat soort realiteit komt niet uit @wiseger. Wat bizar om te stellen dat de VS niet innoveert.

[lighting_]

Voorbeelden
Het allereerste netwerk dat lijkt op wat later het internet werd, was ARPANET, gefinancierd door het Amerikaanse ministerie van Defensie (DARPA).

SpaceX: Raketten die landen

China kopieert en verbetert

Het is allemaal verklaarbaar: In USA zit nog steeds het groot kapitaal en vrijheid van ondernemen.
Go big or go home
China is gedeelte communistisch en wordt vrijheid van denken eenmaal niet getolereerd. Dat is toch wel een ingrediënt om te ontwikkelen. Het internet zou nooit in China zijn ontstaan.

Maar als je iets tegen USA heb is een discussie zinloos

[Reactie gewijzigd door lighting_ op 28 november 2025 16:49]

[Fox Hound]

Klinkt allemaal leuk en principieel, maar het zou me niet verbazen als dit alleen maar nog meer verschuiving richting Google Maps teweeg gaat brengen. Dan schiet het zijn doel wel behoorlijk voorbij. De monopolist met het netwerk effect wordt dan alleen nog maar groter.

edit:
deze was bedoeld als reactie op de hoofd thread

[Reactie gewijzigd door Fox Hound op 28 november 2025 16:54]

[Visgek82]

Heb niks tegen usa , maar de laatste 10 a 15 jaar krijgen ze qua groei en innovatie toch echt klop van China.

[Visgek82]

? Ja? En?

[Visgek82]

Klopt .

[wildhagen]

Dat is natuurlijk zeer kort door de bocht. De EU is met meerdere dingen tegelijk bezig. De agressie van Rusland, met de oorlog in Oekraïne is er daar een van, maar het (voorkomen van) misbruik door big tech is er daar óók een van.

De EU kan zich met diverse afdelingen, werkgroepen, commissies etc met meer dan één ding tegelijk bezig houden. Elke werkgroep heeft zijn eigen kennisgebieden, werkterrein, specialismes etc..

Het is niet óf óf dus, maar én én.

Bescherming van consumenten én eerlijke concurrentie is nota bene een van de belangrijkere thema's die momenteel spelen. Dat er ook andere belangrijke zaken spelen (zoals de Russische agressie) doet daar niets aan af.

[Choasmarkk]

Je hebt gelijk dat de EU meerdere dossiers tegelijk kan behandelen en dat het aanpakken van misbruik door Big Tech belangrijk is voor consumentenbescherming en eerlijke concurrentie. Toch voelt het soms alsof de prioriteit vooral ligt bij de zichtbare, middelgrote kwesties, terwijl de grote strategische uitdagingen relatief minder aandacht krijgen.

Denk bijvoorbeeld aan de afhankelijkheid van China voor zeldzame grondstoffen en kritieke technologieën, waar Europa op lange termijn kwetsbaar door is. Of aan de economie die structureel achterblijft bij de VS en China, en de voortdurende agressie van Rusland aan de oostgrens. Deze kwesties hebben enorme impact op de strategische autonomie en veiligheid van Europa.

Het is niet zozeer dat de EU “het verkeerde doet”, maar het mag gerust duidelijker worden gemaakt hoe de balans tussen zichtbare regulering en grote strategische risico’s wordt gewaarborgd. Zo wordt duidelijk dat het én-én is, en niet alleen focus op de kleinere, zichtbare onderwerpen.

[Caelorum]

De grote strategische zaken hoor je weinig over in de media, maar daar is echt wel aandacht hoor. Het is alleen niet hapklaar en makkelijk aan de massa uit te leggen en dus doet de media daar ook niet aan mee. Ga eens naar de site van de Europese Unie en zoek op "strategic plan" en dan vind je de 5 tot 10 jaars plannen om onafhankelijker te worden. Al is de implementatie vaak een stuk langzamer vanwege blokkades door een aantal landen.

[R_Zwart]

Je zegt het zelf al: minder aandacht krijgen. Wat niet wil zeggen dat de EU er niets of weinig mee doet. Maar overheden hebben beperkt invloed op wat de media schrijft. Je merkt ook dat "men" oorlogsmoe wordt dus op een gegeven zal dat in het nieuws op een lager pitje komen te staan.

[EmbarrassedBit]

Toch voelt het soms alsof de prioriteit vooral ligt bij de zichtbare, middelgrote kwesties, terwijl de grote strategische uitdagingen relatief minder aandacht krijgen.

Wanneer mensen dit soort dingen schrijven, bedoelen ze nooit: "geef meer aandacht aan de grote strategische uitdagingen!" Ze bedoelen altijd: "je mag geen maatregelen nemen waar ik het niet mee eens ben, want je besteedt niet genoeg aandacht aan de Grote Strategische Uitdagingen."

Het is net zoals bij boetes voor snelheidsovertredingen. "Maar waarom gaan ze niet achter x aan, dat is veel erger wat die doen dan wat ik gedaan heb!" Het is nooit: "Ik aanvaard mijn boete, maar beboet ook x eens voor wat die doet." Wat is altijd: "We weten allemaal dat je toch nooit echt achter x aan zal gaan, dus schaam je en scheldt mijn boete kwijt."

En zo ook dus met de diensten van de digitale ecosystemen waar men fan van moet zijn omdat men er zich diep in ingekocht heeft.

[Aaargh!]

Dit voelt weer als typisch EU-beleid: wél meteen in de haren vliegen van Big Tech over relatief kleine dingen als Apple Maps, maar ondertussen blijven de grote structurele problemen liggen.

Want de EU bestaat uit 1 persoon die maar 1 ding tegelijk kan? En de oorlog met Rusland oplossen is even makkelijk als Apple wat regeltjes opleggen?

[R_Zwart]

Ah mooi. We hebben ruimte gevonden waar we snel kunnen gaan bouwen. Een paar torenflats rondom themadone's huis. Die vindt alle regels toch maar stom dus gaat hij vast niet protesteren.

En we kunnen best wel met minder gezondheidszorg, minder onderwijs (of veel duurder onderwijs) en slechtere infrastructuur. Allemaal nergens voor nodig, dus kan de belasting wel omlaag.

[/sarcasm off]

[WillySis]

Reguleren betekent niet gelijk dat je alles kapot reguleert. De EU is nu juist bezig met reguleren omdat de grote jongens te veel macht hebben. Een nieuwe concurrent (ook vanuit Europa) heeft daardoor geen schijn van kans. Als het echt goed is wordt het gewoon overgenomen. Gaat men daar niet in mee, dan wordt de nieuwe concurrent simpelweg kapot geconcurreerd. Het eerste kan de EU niet helemaal voorkomen, maar het tweede wel. Daar zijn ze nu net mee bezig

Ook grote spelers worden aangepakt, alleen kost dat veel tijd.

[lighting_]

Volgens jou reguleert de EU grote tech bedrijven ten gunste van nieuwe concurrenten uit EU. Die onder massale EU wetgeving niet of nauwelijks kunnen uitgroeien. Hoe ironisch.

[WillySis]

Niet ironisch, dat was, naast verbetering van de privacy, gewoon een van de doelen waarvoor de wet in het leven is geroepen. De rest van de wereld profiteert daar overigens lekker van mee. Australië kent dezelfde frustraties, maar kan zelf geen vuist maken, zelfs niet als ze samen met Nieuw Zeeland optrekken. Zij zijn gewoon te klein, daar lachen de grote tech-bedrijven gewoon om. Australië zou op het gebied van internet technologie en handhaving best samen met Europa willen optrekken. Nieuw Zeeland (waar ik nu woon) kijkt meestal van de zijlijn toe, maar wil Australië vaak best volgen. Probleem in dit geval is meer dat Nieuw Zeeland weinig last heeft van de grote tech-bedrijven. In Nieuw Zeeland is men niet zo ondernemend en zijn er nauwelijks initiatieven die de interesse van de grote tech-bedrijven trekken.