VS dreigt met heffingen tegen Spotify en SAP vanwege 'discriminatie door EU'

De overheid van de Verenigde Staten dreigt heffingen en andere maatregelen op te leggen aan Europese techbedrijven vanwege de regulering van big tech door de EU. Europa zou Amerikaanse techbedrijven discrimineren en intimideren met rechtszaken, belastingen, boetes en regulering.

Het United States Trade Representative noemt concreet enkele Europese techbedrijven in een bericht op X. Daarin dreigt de handelsvertegenwoordiger van de Verenigde Staten met vergeldende maatregelen, zoals heffingen en beperkingen voor de Amerikaanse markt. Dit zou dan bedrijven treffen als Accenture, Amadeus, Capgemini, DHL, Mistral, Publicis, SAP, Siemens en Spotify.

De Europese Unie en haar lidstaten maken zich volgens de Amerikaanse overheid schuldig aan oneerlijke behandeling van Amerikaanse dienstverleners. Die zouden in Europa ingeperkt worden, terwijl Europese bedrijven vrijuit opereren op de Amerikaanse markt. Amerikaanse zorgen over deze discrepantie zouden al jaren niet gehoord en zelfs niet erkend zijn door de EU.

De EU zou zich schuldig maken aan discriminatie en intimidatie door rechtszaken aan te spannen, belastingen te heffen, boetes op te leggen en wet- en regelgeving in te voeren. Volgens de handelsvertegenwoordiger, die de slogan 'America First' groot op zijn homepage toont, bieden Amerikaanse dienstverleners belangrijke diensten gratis aan Europese burgers en bieden ze betrouwbare zakelijke diensten aan Europese bedrijven. Die aanbieders 'ondersteunen miljoenen banen en meer dan 100 miljard dollar aan directe investeringen in Europa'.

Door Jasper Bakker

Nieuwsredacteur

17-12-2025 • 10:41

277

Submitter: ccnl

Reacties (277)

277
245
144
21
0
56

Sorteer op:

Weergave:

Die zouden in Europa ingeperkt worden, terwijl Europese bedrijven vrijuit opereren op de Amerikaanse markt.
Wat is dit nou voor appels-en-peren-vergelijking? Alle bedrijven die in Europa zakendoen moeten aan de Europese regels voldoen, en alle bedrijven die in de VS zakendoen moeten aan de Amerikaanse regels voldoen. De oorsprong van die bedrijven is daarin niet relevant. Het is niet alsof Microsoft en Google in de EU aan strengere regels moeten voldoen dan SAP en Spotify. Daarmee is er gewoon eerlijke concurrentie, zowel in de EU als de VS. In tegenstelling tot bij boetes en sancties op basis van oorsprong.

Maar onderbouwing is in de regering Trump puur iets voor de bühne - de schijn van een moralistisch idee ophouden om de ordinaire machtspolitiek te verhullen.

[Reactie gewijzigd door bwerg op 17 december 2025 10:50]

Ja en nee. Het klopt dat Amerikaanse bedrijven zich in de EU aan dezelfde regels moeten houden die ook voor EU-bedrijven gelden. En voor 99% van de Amerikaanse bedrijven die hier actief zijn, is dat ook wat het is.

Maar de USTR doelt hier tussen de regels door natuurlijk op de DMA- en DSA-wetgeving in de EU, waardoor bedrijven die een bepaalde positie innemen ("poortwachters" of "gatekeepers") aan extra regelgeving moeten voldoen.

En die poortwachters zijn veelal Amerikaanse bedrijven, die zich door hun marktdominantie in de positie hebben gebracht dat ze hun deel van de markt compleet beheersen.

De appstores van Google en Apple zijn bijvoorbeeld aangemerkt als zo'n gatekeeper, omdat ze geheel zelfstandig besluiten kunnen nemen om apps al dan niet toe te laten, wat de keuze van de consument beperkt. Wil je bijvoorbeeld perse een 18+ "pornografische" app publiceren op een iPhone of Android-toestel, dan kan dat niet door de regels die deze twee app stores hanteren.

Daarom moeten Google en Apple in de EU ook appstores van derde partijen toestaan. En dat kost ze natuurlijk een hoop geld, want de afdracht die men normaliter eist van iedere verkoop, gaat dan aan hun neus voorbij.

Dus gaan deze bedrijven op hun beurt klagen bij de USTR, die dan als een soort boze moeder het schoolplein op loopt en dit soort persberichten de wereld in slingert: 'als mijn Apple-tje bij jullie niet mag doen wat hij wil, dan mag jouw SAP-je dat ook niet meer bij ons'.

Antropologen roepen nog wel eens dat alle gedrag van de mens terug te leiden is naar het sociale construct dat verwante primaten aanhangen, en dat zie je dus ook op dit niveau terug.
Het is wel duidelijk waar zij op doelen. Maar die regels zijn - nogmaals - niet specifiek gericht tegen Amerikaanse bedrijven. Als het Japanse, Engelse of zelfs Nederlandse bedrijven waren, hadden zij diezelfde regels opgelegd gekregen.

Maarja...de VS is een soort Walhalla voor ondernemers, omdat het weinig in de weg wordt gelegd qua regels. Je doet maar en als iemand dat niet leuk vindt, klagen ze je maar aan. Dus als Microsoft en Meta ineens verantwoordelijk moeten ondernemen, worden de Amerikanen gek. Want dat was nou net niet de bedoeling. Jammer dan.
Maar die regels zijn - nogmaals - niet specifiek gericht tegen Amerikaanse bedrijven.
Bot gezegd: dat geloven de Amerikanen niet*.

De EU claimt de regels op principiële gronden te hebben ingevoerd, maar de uitwerking in de praktijk is vooral tegen Amerikaanse bedrijven.

*Dat zeggen ze tenminste. Kan ook zijn dat ze het niet willen geloven. Geloven wij de Amerikanen als ze zeggen dat ze onze beweegreden niet geloven? Of denken wij dat dat ook maar een gelegenheidsargument is?
Ze geloven en weten dat echt wel, ze zijn niet achterlijk.

Dit is hun spierbal-methode om door te drukken wat zij willen: macht en vrij spel in de EU.


Als de VS dezelfde regels zou opstellen voor alle muziekdiensten die in het land opereren, dan zouden we het hier prima vinden. Niks mis mee, als dat zo zou zijn.

De VS kijkt alleen naar "vergelijkbare" producten uit landen waar hun rijke vriendjes zij last van hebben en gaan daar specifieke lasten bij verzinnen.


Wij kijken naar de uitwerking op onze samenleving van de grootste jongens en passen daar regels op toe. Digitale diensten waren een van de grootste verdienmodellen en tevens het minst gereguleerd.
En ze hebben ook goede redenen om zich zo op te stellen, want het werkt.
Dat hebben we al gezien hoe de EU leiding voor Trump kroop als het ging over de deal ivm de VS tarifs, terwijl andere landen zoals Canada en China flink weerwerk bieden.
Precies.

Trump pak je door 1 van de 2 opties:

1) compleet negeren. Niet uitaten lokken (ook niet door z'n sokpoppen in de EU). En in interviews deze afkappen met de dooddoener "nou en? Hij doet maar, het deert ons niet echt". Trump wordt gek als hij geen aandacht krijgt - precies wat je wil.

2) keihard er tegenin, match and raise.
Nouja....er zijn natuurlijk die nare dingen die we feiten noemen. Daar houden de Amerikanen niet van. Die blijven liever bij wat zij geloven dat waar is. Ik heb daar geen problemen mee; ik negeer het gewoon. Je kunt daar niet over discussiëren met hen. Dat ontspoort binnen 2 minuten (of seconden denk ik eerder).
Dus.. is het een feit dat deze Europese regelgeving ook zou hebben bestaan als de bedrijven waar het over gaat Europees waren geweest? Je zou hopen van wel, maar... shrug
Ja, bij ons moest KPN toch ook haar netwerk openstellen voor concurrenten? Wij hebben meer voorbeelden van monopolies die doorbroken moesten worden. De VS trouwens ook. Dit is in het verlengde daarvan. Die bedrijven hebben de grootste gebruikersgroep, dus moeten zij al eerste ervoor zorgen dat wat zij aanbieden veilig is.
Waaruit concludeer jij dan dat dit puur tegen Amerikaanse bedrijven gericht is?
Booking.com is de meest Europese die er tussen staat denk ik? Maarja eigenlijk ook Amerikaans..


En er is nog tiktok, niet Amerikaans. Dus het is niet alleen maar Trump en techbro's pesten... Net niet
Europese bedrijven zijn al aangepakt geweest. Dit gaat wel degelijk over hoe een bedrijf met haar klanten en die hun informatie kan en mag omgaan, wat een brede steun geniet bij de bevolking trouwens.
Europese bedrijven worden en zijn evenzeer aangepakt geweest wanneer ze die regels niet volgden, de praktijk toont aan dat het een pure waarde´problematiek´ is en geen concurrentiesmorende handelspolitiek.
Dat geloven Amerikanen niet tot ze hier komen wonen en willen ze niet meer weg ;).
Komt bij dat de cultuur in de VS is dat alles van de VS superieur zou zijn. Ook de wetgevingen. En dat je alle andere wetgevingen kunt negeren, omdat ze inferieur zijn.

Elk land kan wetten maken die het wil. maar dat kan uiteindelijk leiden tot het niet meer geleverd krijgen van producten of diensten. Het is een keuze. Wordt wel vervelend als je geen alternatief hebt voor cruciale zaken.
Het probleem is alleen dat de Amerikanen met Spotify een redelijk argument hebben.

Het gedrag van Spotify is niet veel anders dan dat van grote Amerikaanse tech bedrijven. Ze domineren de markt. Beheren een eigen, volledig gesloten platform. Hebben een eigen advertentie netwerk die als enige op hun platform advertenties mag verkopen en hebben honderden miljoenen klanten in Europa en de wereld. Muzikanten klagen steen en been hoe Spotify hun het vel over de neus trekt en hun monopolie misbruikt.

Toch valt Spotify niet onder de DMA. Toevallig is het allemaal zo uitgepakt dat alleen Amerikaanse bedrijven en TikTok (ByteDance) vallen onder de DMA.
Spotify is misschien de grootste muziek streaming dienst maar het is zeer zeker geen monopolist. Geloof dat Spotify "slechts" ~30% van de markt heeft in een markt met veel concurrentie. Daarom valt Spotify ook niet onder de DMA wetgeving.

[Reactie gewijzigd door Caayn op 17 december 2025 11:42]

Spotify heeft een marktaandeel in Europa van meer dan 50 procent. Apple heeft in Europa een marktaandeel in de telefoonmarkt van minder dan 25 procent.

Je bent nu aan het zoeken naar argumenten om maar te rechtvaardigen dat Apple wel onder de DMA valt en Spotify niet. Dat is nu precies wat de EU ook gedaan heeft en waar de Amerikanen dus over vallen.
Je bent nu aan het zoeken naar argumenten om maar te rechtvaardigen dat Apple wel onder de DMA valt en Spotify niet. Dat is nu precies wat de EU ook gedaan heeft en waar de Amerikanen dus over vallen.
Dat is toch vrij eenvoudig? Spotify streamt enkel (?) muziek van anderen -dus 'monoloog', terwijl dat bij anderen op hun manier breder is. Dus de impact van poortwachters is bij Spotify te klein/niet significant genoeg voor de EU om er onder te vallen.
Spotify gebruikt haar platform om advertenties te verkopen. Zij zijn de enige die via dit platform de advertenties mogen verkopen. Spotify maakt ook zelf podcasts, ze zijn ook content leverancier op haar platform.

Het verschil tussen de Apple App Store app en de Spotify app zijn heel erg klein. Apple verkoopt ook niet of nauwelijks eigen apps, dus 'monoloog'. Beide zijn gesloten platformen die geen derde partijen toestaan, beide vragen een behoorlijke afdracht aan de leveranciers en beide beheren als enige het advertentie netwerk op hun platform.

Spotify heeft een marktaandeel in de EU van boven de 50 procent daar waar Apple onder de 25 procent zit.

Dus nee, het is niet zo eenvoudig.
De poortwachter label wordt niet gegeven op basis van aandeel in de markt waarin het bedrijf actief is, dus maar steeds wijzen naar die 50% heeft weinig relevantie. En de apps van spotify met de apple store is wel erg appels met peren vergelijken.
Dat is dus precies het punt. De digitale diensten die Spotify levert vallen niet onder de criteria van de DMA, ondanks een meer dan 50 procent marktaandeel en echt veel meer dan 50 miljoen gebruikers in de EU. Criteria die de EU opgesteld heeft waardoor de Apple App store er wel onder valt maar Spotify niet.

Spotify is een digitale marktplaats. In hun app kan je muziek, podcast en luisterboeken van derde partijen afnemen. Betaling geschiet altijd via Spotify, Spotify roomt een behoorlijk deel van de inkomsten af.

De Apple App Store is een digitale marktplaats. In hun app kan je apps van derde partijen afnemen. Betaling ging altijd via Apple, Apple roomde een behoorlijk deel van de inkomsten af.

Toen kregen we de DMA. De Apple App Store is nu verplicht dat betaling nu ook via derden partijen mag verlopen. Ook zijn er harde eisen aan het afromen van de inkomsten gesteld, deze zijn behoorlijk gematigd.

Spotify heeft dergelijke eisen niet opgelegd gekregen.
Apple heeft (had) een technisch monopolie voor App Store’s op iPhone, Google heeft wat gelijkaardigs op hun platform. Als gebruiker heb (had) je geen keuze.

Spotify is een groot steaming platform maar je hebt de keuze uit andere streamingdiensten.
Apple heeft sinds september 2024 al geen technisch monopoly meer op de iPhone. Sinds die tijd zijn alternatieve stores al toegestaan. Daarnaast heb je heel veel telefoonleveranciers die prachtige telefoons maken, vaak ook nog eens stukken goedkoper. Je zit totaal niet vast aan Apple.

Spotify heeft een marktaandeel in de EU van meer dan 50 procent. Artiesten zitten gewoon vast aan Spotify en kunnen niet anders dan de voorwaarden en inhoudingen van Spotify accepteren.

Toch kreeg Apple onlangs de beperking opgelegd van de EU om alternatieve betaalmethodes in de App Store te accepteren en is er ingegrepen op het afdracht percentage dat Apple vroeg aan de leveranciers. Zaken die Spotify niet opgelegd gekregen heeft.
Dat er alternatieve app stores zijn toegestaan betekend niet meteen dat Apple geen monopoly heeft, die app stores moeten nog groeien. En het is goed dat er alternative betaalmethodes zijn. Om je eigen voorbeeld met Spotify te benoemen. Spotify kon ervoor geen in-app aankopen doen zonder apple er een groot deel voor te betalen terwijl Apple dit met hun Music dients niet hoeft. Zo ontstaat er oneerlijke concurrentie die mogelijk wordt gemaakt door het feit dat Apple een monopoly op de iPhone heeft.
Uw argument staat of valt met het aantal gratis gebruikers daar de anderen geen reclame voorgeschoteld krijgen. Ze hebben een wereldwijde omzet van 15 miljard per jaar, wat wil zeggen dat ze die 7,5miljard per jaar europese omzet ook niet halen.

Er is in de EU nu ook een beweging van muzieklabels die proberen te bewerkstelligen dat streaming services er ook onder vallen, maar dan zullen netflix, disney, amazon prime etc... er ook onder vallen zonder dat zeker is dat zeker is dat spotify er dan wel onder valt. Lijkt me dat er veel moeite nodig is om toch te kunnen zeggen, hé, wij hebben ook een bedrijfje van ons er bij gekregen...
De grootste markt van Spotify is de EU. Ze halen hier makkelijk 7,5 miljard euro omzet. Dit jaar gaat hun wereldwijde omzet al richting de 19 miljard euro.

De reden dat ze geen poortwachter zijn, is niet de omzet eis. De reden is de core platform service (CPS) eis:
CPS list:
- online intermediation services,
- online search engines,
- online social networking services,
- video-sharing platform services,
- number-independent interpersonal communication services,
- operating systems,
- cloud computing services,
- advertising services provided by a provider of any of the services listed before.
De EU heeft 'online audio platform' niet opgenomen in de CPS lijst. Daarom valt Spotify niet onder de DMA en zullen ze er ook niet onder gaan vallen in de toekomst tenzij de CPS lijst aangepast wordt. En dat is een keuze van de EU.
Heel Europa is 27% van de markt (zijn meer landen dan de EU), zelfs met 19 miljard wereldwijde omzet komen ze niet aan de 7,5Miljard omzet in de EU, zeker niet moest die grens mee groeien met de inflatie. Het is pointless er een hele hoop services bij te gooien als hun impact op de economie en de samenleving beperkt is. Kost alleen geld gewoon om een punt te maken dat je 'niet biased' bent (er is een reden waarom ze EU-omzet er een onderdeel van gemaakt hebben, het zorgt voor minder regels voor kleine spelers zodat zij niet per se weggeknepen worden door de grote spelers die meer marktmacht hebben en zo de vrijheid van de markt beknotten enerzijds en anderzijds gaan ze zich niet met kleine markten bezig houden want die hebben relatief weinig impact op de samenleving tov die grotere).

Er zijn intern ook al stemmen om Spotify er aan toe te voegen, hun marktaandeel is inderdaad al vrij groot, maar tot nu lijkt het niet dat gebruikers bij hen blijven vanwege een gebrek aan concurrentie.

[Reactie gewijzigd door Terracotta op 17 december 2025 20:42]

Ik zie dat je nog steeds vergelijkingen maakt die gewoon niet kloppen. Als je dingen gaat versimpelen tot zulke labels dan kun je wel gemakkelijk beweren dat het allemaal hetzelfde is. We zien dat (ook Amerikaanse) bedrijven als X en Uber die een markt domineren zijn niet als poortwachters aangemerkt, terwijl zij ook "digitale marktplaatsen" zijn volgens jouw definitie. Zoals ik zei, marktaandeel alleen is niet genoeg om een poortwachter te zijn.
Als jij muziek wil luisteren op een andere manier dan Spotify, dan zijn daar heel veel alternatieven voor. Overstappen is niet heel moeilijk en je hoeft er (behalve als je platen wil gaan luisteren) waarschijnlijk geen nieuwe apparatuur voor te kopen. Als een nummer/album niet op Spotify staat, kan je dat naast je Spotify abonnement eenvoudig los aanschaffen.

Ga nu eens na of dit verhaal nog op gaat als het over de App Store gaat?
Moet men jou nou echt het verschil gaan uitleggen tussen een dienst waar je muziek op kan luisteren en een operating system waar mensen in het afgelopen decennium simpelweg praktisch niet meer omheen kunnen in het dagelijks leven?
De DMA werkt anders. GateKeepers worden per categorie aangewezen.

Hier heb ik het over de Intermediate categorie. In deze categorie is de Apple App Store aangewezen als GateKeeper. Net als Booking.com, Amazon Market Place, Google Shopping, Google Play en Google Maps. Spotify is vrijgesteld in deze categorie, de EU vind muziek/podcasts/luisterboeken geen 'core service'. Ook Spotify Connect en het Spotify advertentie netwerk worden niet als 'core service' beschouwd.

Je kan prima om de Apple App Store heen. Koop je geen iPhone, dan heb je geeneens een Apple App Store. En meer dan 75 procent van de Europeanen koopt geen iPhone. Maar heb je een iPhone, dan heb je sinds september 2024 alternatieve App Stores.

Toch is de Apple App Store nog altijd aangewezen als poortwachter en zijn er onlangs nog beperkingen opgelegd zoals de verplichting van alternatieve betaalmethodes en beperkingen in de afdrachten.

Spotify heeft dergelijke beperkingen niet, ondanks hun marktaandeel en enorme aantallen gebruikers. Zij mogen nog altijd bepalen wat ze uitkeren en hoeveel geld ze inhouden.
Dus nee, het is niet zo eenvoudig.
Wellicht heb ik mijn standpunt niet duidelijk geformuleerd, omdat ik inging op het significante van de verschillen, en niet op de verschillen zelve. Spotify faciliteert een enkelvoudige 'interactie', terwijl de overige platforms of meer doen dan faciliteren, en/of voor meervoudige interacties is opgezet.

Zo is het platform van Spotify significant/vooral voor het faciliteren van streaming, waar zowel eigen productie, als een meervoudige interactie niet significant is. Zodat de poortwachters rol te beperkt is/zou zijn, aldus de EU.

Daarentegen zijn de platforms van Apple niet significant alleen gericht op streamen, maar ook significant op meervoudige interacties, zoals hun 'egosysteem' duidelijk is opgezet. Hoewel Netflix significant gericht was op streamen (verleden), produceren zij nu ook zelf significant meer (heden). Ook YouTube is soortgelijk veranderd, omdat het juist significant een meervoudige interacties is gaan stimuleren.

Daarmee is mijn standpunt niet de verschillen zelve, maar de significante van die verschillen. Welke inderdaad hét verschil is tussen een moordenaar en een chirgur. Met als significante verschil in de intentie, de eerste wil moorden, de tweede wil genezen. Bon, het zal wél een beroepsmisvorming van mijzelf zijn, dat ik een verschil zie in de simpelheid tegenover de éénvoudigheid in het leven...

[Reactie gewijzigd door 86ul op 17 december 2025 14:13]

Bij Apple gaat het niet om het marktaandeel op de telefoonmarkt als geheel, maar het "marktaandeel appstores op iPhones" en het feit dat ze bepalen dat alleen hún appstore op de iPhone mocht staan (voor ze tot een gatekeeper werden gebombardeerd). Idem met Google's Play Store.

En dat komt dus doordat bezitters van een iPhone, als het aan Apple ligt, niet om Apple heen kunnen als ze een app willen aanschaffen of downloaden. Apple heeft daarbij geen open toegangsbeleid voor apps, maar bepaalt actief wat er wel en niet in hun appstore verschijnt.

Dat, gecombineerd met het grote (niet grootste) marktaandeel van de iPhone en iPad op hun markten, maakt Apple een gatekeeper. Let wel: alleen voor de appstore, niet voor de telefoons zelf, en ook niet voor de Mac, Apple Music, AppleTV etc.

Voor Spotify geldt dat inderdaad niet, want iedereen kan muziek op Spotify zetten (bijvoorbeeld via CDBaby), en alle inhoud die niet al strafbaar is volgens de wet is toegestaan. Ook sexueel expliciete inhoud dus.
Je mist het punt.

Bij Spotify kunnen de muzikanten niet om Spotify heen. Ze zijn gedwongen om de voorwaarden van Spotify inclusief de inhoudingen door Spotify over de verdiensten te accepteren. Spotify bepaald wat ze betalen en hoeveel ze inhouden.

Net zoals de klachten over de Apple App Store van de app leveranciers kwamen. Die klaagde over te hoge afdrachten, niet de consumenten. Die wilde alternatieve betaalmethodes en de mogelijkheid om naar alternatieve aanschaf mogelijkheden in de app store zelf te verwijzen.

En ondanks dat er nu al meer dan een jaar alternatieve stores toegestaan zijn op iPhones, blijft de DMA van toepassing. Sterker nog, terwijl alternatieve stores al toegestaan waren, werd Apple gedwongen dit jaar om ook alternatieve betaalmethodes toe te staan en mogen app leveranciers zelfs verwijzen naar hun eigen sites om daar rechtstreeks te betalen. Ook moest Apple de commissies verlagen.

En wat dan zo komisch is, Spotify verkoopt inmiddels Luisterboeken via hun enorme platform in de EU. Je kan het Luisterboek uiteraard alleen via Spotify betalen, geen optie om elders te betalen. Ook geen verwijzing naar de leverancier om daar het boek te kopen. Nee, verplicht betalen via Spotify inclusief een mooie marge voor Spotify. Is het niet grappig hoe het werkt in de EU?

https://support.spotify.com/nl-en/article/audiobooks-unlock/
Accepted payment methods:
  • Credit/debit card
  • PayPal
Ze hebben helemaal geen eigen payment systeem, betaalt direct voor je boek en het banksysteem of paypal verzekeren de betaling.

Je zoekt naar argumenten die er geen zijn.
Je betaald aan Spotify. Spotify betaald de aanbieder minus de fee die ze inhouden. Apple pay ondersteund ook een creditcard.

Je kan niet rechtstreeks aan de leverancier betalen. Iets wat wel van Apple geeist wordt.
Wat de "aanbieder" aanbiedt is een muziekbestand of een videobestand, waarin die perfect kan zeggen waar je andere van zijn producten kan kopen, daarin kan die ook reclame maken, zoals veel influencers ook doen. Net zoals je een magazine kan kopen in een winkel waarin reclame staat en hoe je een abbonement van de 'aanbieder' kan afnemen via een ander kanaal en goedkoper.

DAT allemaal (of zelfs maar 'hinten' dat er een andere manier is) werd verboden door Apple en heeft geleid tot het verplicht toelaten van andere app stores die hun eigen payment method mochten gebruiken. De App store zelf daarentegen werkt nog altijd op dezelfde manier en dat is geen probleem.

Wat spotify inderdaad gesloten houdt is hun eigen reclame netwerk voor spotjes voor en na het afspelen van een bestand, wat logisch is, je krijgt reclame of geen reclame afhankelijk van je abbonement, staat los van de content leverancier, die zelf reclame in hun bestanden kunnen steken, maar geen invloed hebben op tussen en na (of zelf in twee cutten van) een bestand.

[Reactie gewijzigd door Terracotta op 17 december 2025 20:30]

En ondanks dat er nu al meer dan een jaar alternatieve stores toegestaan zijn op iPhones, blijft de DMA van toepassing. Sterker nog, terwijl alternatieve stores al toegestaan waren, werd Apple gedwongen dit jaar om ook alternatieve betaalmethodes toe te staan en mogen app leveranciers zelfs verwijzen naar hun eigen sites om daar rechtstreeks te betalen. Ook moest Apple de commissies verlagen.
Hoe moeilijk is het nu te snappen dat Apple nagenoeg monopolist is het verkrijgen van iPhone apps? Leuk dat het opengesteld is, maar dat maakt ze niet minder monopolist en heeft weinig effect op de macht die ze hebben over app-makers.

Volgens mij wil je gewoon trappen tegen de EU, want je wilt het gewoon niet begrijpen en toch gelijk krijgen gezien je vele reacties hier (40 stuks, wtf!).

[Reactie gewijzigd door White Feather op 17 december 2025 23:07]

Maar Apple plus Google hebben een marktaandeel van effectief 100%. Dus die twee samen laten geen enkele andere keuze over. Spotify ben ik zelf geen fan van dus ik gebruik Deezer maar er zijn nog zoveel andere opties.
Spotify heeft in haar eentje een marktaandeel van meer dan 50 procent in de EU. Muzikanten kunnen niet om Spotify heen, dan verliezen ze teveel markt.

Apple heeft een marktaandeel van nog geen 25 procent. Google levert hun Android ook via derden en zelfs via open source. Waardoor er op het Android platform wel degelijk concurrentie is van derde partijen zoals Samsung met haar eigen store. Ook is er een open source variant van Android.

[Reactie gewijzigd door wiseger op 17 december 2025 12:34]

Is dat zo? Ik ken genoeg muzikanten die met bijvoorbeeld met Bandcamp en concerten prima rondkomen en amper iets op Spotify hebben. Dus ik herken daar niet echt een monopoly in.

Volgens mij gaat de vergelijking met Apple en Google hier niet helemaal op.
Het marktaandeel van Spotify in de EU is meer dan 50 procent. Apple's marktaandeel met de iPhone is minder dan 25 procent. App bouwers kunnen dus prima hun apps verkopen buiten Apple om en daar ook prima van leven. Muzikanten klagen al jaren steen-en-been dat ze niet om Spotify heen kunnen omdat Spotify zo enorm groot is en ze maar bar weinig betaald krijgen van Spotify.

De vergelijking met Apple en Google gaat wel degelijk op. De EU bepaald of een digitale markt een 'core service' is of niet. En dat zijn arbitraire keuzes. De app markt is aangemerkt als een 'core service', de muziek / podcast / luisterboeken markt niet. Een keuze, niets meer of minder.

En dat is de enige reden dat Spotify niet onder de DMA valt, want ze voldoen echt aan alle overige criteria. Met meer dan 50 procent marktaandeel superdominant en met 185 miljoen maandelijkse EU gebruikers echt één van de allergrootste media platformen in de EU.
Je bent alleen maar dezelfde argumenten aan het herhalen zonder in te gaan op argumenten van anderen... Niet zo wise...

Verder denk ik als artiesten echt zouden willen, als Spotify echt zo slecht was, dat als een significant blok van ze er gewoon niet meer op staat en wel bij andere streamers, dat ze echt wel wat voor elkaar zouden krijgen of dat Spotify flink zou inboeten aan marktaandeel als zij ook weigeren aan de eisen tegemoet te komen. Uiteindelijk komen wij, de klanten, er voor de muziek. Als die muziek daar niet meer is maar elders wel dan verhuizen we wel.
Je bent alleen maar dezelfde argumenten aan het herhalen zonder in te gaan op argumenten van anderen... Niet zo wise...
Grappig, ik ging letterlijk in op het argument Blinkin dat muzikanten om Spotify heen kunnen.

Maar als het argument je niet bevalt, om dan te gaan flamen en iemand te beledigen?

Alles wat je verzint om Spotify in een beter daglicht te stellen, had je ook kunnen stellen voor de Apple App Store. Pak dezelfde argumenten en vervang het woord muziek door app en Spotify door Apple App Store.

Bulgarije denkt er overigens ook zo over, die zijn al gaan klagen bij de EU dat Spotify niet onder de DMA valt.
Nou nou flamen, het was een grapje, sorry hoor...

Maar volgens mij zeg je helemaal niks nieuws en herhaal je alleen maar steeds hetzelfde. Dat is niet ingaan op argumenten. Wat je zegt over app store invullen is gewoon onzin. App makers kunnen niet dan maar niet de app store gebruiken (of niet voor de maatregelen van de EU) juist omdat consumenten niet zomaar naar een alternatieve store kunnen gaan. Terwijl ze wel makkelijk van Spotify naar een ander over kunnen stappen.

Wat Bulgarije zegt doet verder niet ter zake. Ik ben Spotify namelijk ook helemaal niet aan het verdedigen. Ik heb letterlijk gezegd dat dat ook een ongewenste situatie kan zijn (ik weet er niet genoeg van om met zekerheid wel of niet te zeggen, daarom hou ik die slag om de arm). Maar dat betekent niet dat het exact dezelfde situatie is als hij de app store wat jij claimt, dat is het enige waar ik tegen ageer.
Ze hebben niet voldoende omzet in de EU (15miljard omzet wereldwijd en Europa(regio groter dan de EU levert 27% van de gebruikers, dat die dan de omzet in de EU boven de 7,5miljard zouden duwen lijkt me niet) ze bedienen dus een markt die een te kleine economische impact heeft op de maatschappij om daar regulerings en enforcings resources in te steken.
Voor t geval je het nog niet duidelijk was van de andere reacties, alleen marktaandeel is niet genuanceerd genoeg om als poortwachter te fungeren.

Prima als je hetzelfde argument over en over wilt gebruiken. Wel een beetje nutteloos gesprek dan.
Het gaat niet om het marktaandeel maar of het een gesloten systeem is waarbinnen wel een monopolie geldt.
Apple met Spotify vergelijk slaat als een tang op een varken. Totaal verschillende markten. Waarvan die van Appje o a. veel diverse is. Ook zijn de regels bij Spotify heel anders dan bij Apple.
Ik zeg niet dat wat Spotify doet helemaal ok is, zoals ik al zei ik geen ook geen fan van ze... Maar als consument heb je wel veel keuze terwijl dat op de smartphone markt niet zo is/was. En zelfs als je wel een ander toestel kan kopen, dat vereist een flinke investering terwijl bij je muziek streamingdienst het enige is dat je je playlists over moet zetten.

Als artiest is het wellicht inderdaad effectief niet mogelijk om niet op Spotify te staan, en hoewel dat ongewenst kan zijn is het daarmee niet hetzelfde als wat bij de app store gebeurde.
wat is je argument buiten de marktaandeel om er een dma van te maken? Want als dat de enige reden is dan lijkt het standpunt van de eu me correct?
Apple heeft op haar telefoons 100% monopolie, het is een gesloten systeem.
En Apple doet alleen maar aan streaming diensten tegenwoordig??? Kom op zeg, Apple is zoveel meer dan alleen Apple Music: iCloud, iOS, macOS, noem het maar op. Dat is echt appels en wolven vergelijken.
Ow, dus de Apple Store is ook geen Intermediation (met reclame)? Weer wat geleerd.

Even opgezocht, het staat notabene op de site van Apple: https://www.apple.com/legal/dma/

[Reactie gewijzigd door PageFault op 17 december 2025 15:32]

De Apple App Store valt juist wel in de categorie Intermediation, Apple is in die categorie aangewezen als poortwachter juist om de Apple App Store. Apple is niet aangewezen als poortwacht op het gebied van macOS, iCloud of Apple Music.

Het is Spotify die de dans ontspringt en niet aangewezen is als poortwachter in de categorie Intermediation.
Check de link naar de Apple site nog een keer. Dan zie je dat ze dat wel zijn, Maar wat Spotify heb je gewoon gelijk hoor: die moeten er ook gewoon aan voldoen.
Ik weet niet of we langs elkaar heen praten en hetzelfde bedoelen. De EU heeft de lijst gepubliceerd: https://digital-markets-act.ec.europa.eu/gatekeepers_en

Apple is aangemerkt in de categorie Intermediation met de Apple App Store ,in de categorie Browser met Safari en in de categorie OS met iOS.

De meeste eisen stelde de EU aan de Apple App Store. Safari viel wel mee, Apple moest nu alternatieve engines toestaan dus de Webkit eis laten vervallen. Voor iOS hebben ze wat eisen gekregen m.b.t. notificaties en third-party toegang tot bepaalde features.
Waarschijnlijk omdat je verschillende dingen vergelijkt. Ten eerste is Spotify een muziek streamingsdienst. Hiervan zijn er meerdere: Je kunt dezelfde content gewoon op andere diensten vinden.
Spotify doet alléén muziek -> ze zijn geen sociaal netwerk, en al helemaal geen app store of andere vorm van gate keeper. Vind je Spotify niet leuk? Ga je naar een van de concurrentie.

Dit is anders dan bijvoorbleed apple -> die kunnen Spotify bijvoorbeeld uit de markt concurreren door Spotify een giga-percentage te rekenen om Spotify in de apple app store te behouden, en hun eigen product naar voren schuiven in advertenties en bovenaan de lijst in de app store, zonder dezelfde kosten te hebben die ze Spotify opdringen. Dan meet je met een hele andere maat: Een bedrijf als apple of Google of Microsoft hebben de macht om andere bedrijven van de markt te gooien, door concurrerende producten te maken en dan hun app stores zo in te richten dat het onmogelijk maakt om nog een product uit te brengen voor een concurrerende prijs.

Dus die gatekeepers mogen prima van mij onder controle worden gehouden door een overheid.
De Amerikaanse bedrijven zoals Apple, Google, Meta, e.a. hebben de concurrentie weggekocht, terwijl Spotify wel te maken heeft met concurrentie in de vorm van Apple Music, Amazon Music, Tidal, Deezer, YT Music, etc.

En voor de duidelijkheid, ook in de VS is de afgelopen jaren discussie geweest over wel of niet opsplitsen van deze bedrijven omdat ze te groot worden.

Maar laat alsjeblieft in Amerika ook de DMA en DSA ingevoerd worden, dan komen ze er achter wat de criteria werkelijk zijn. Er is een reden dat ze die wetten niet hebben, en dat zit ergens in de categorie "robber-barons" die daar nu aan de macht zijn.
Binnen de DMA is een poortwachter een platform met de volgende kenmerken:
  1. Een dominante en duurzame positie in de EU-markt (dat geldt voor Spotify)
  2. Levert een van de volgende diensten: zoekmachine, social media, app store, besturingssysteem, webbrowser, advertentiedienst, virtuele assistent, of clouddienst (geldt niet voor Spotify).
  3. Voldoet aan kwantitatieve drempels: Jaarlijkse omzet van minimaal € 7,5 miljard in de EU of een marktwaarde van ten minste € 75 miljard. Daarnaast ten minste 45 miljoen maandelijkse actieve eindgebruikers en 10.000 actieve zakelijke gebruikers per jaar in de EU (geldt wel voor Spotify). 
Gebaseerd op deze 3 kenmerken is Spotify geen poortwachter, want de geboden service (muziekstreaming) komt niet in aanmerking.
Spotify valt ook gewoon onder de DSA:

https://www.spotify.com/de-en/safetyandprivacy/dsa-points-of-contact

Wat ze niet zijn is een gatekeeper onder de DMA. Maar dat is voornamelijk omdat ze geen gate hebben om te keepen.
De USA heeft zelf toegestaan, dat er zulke gigantische monopolisten zijn ontstaan. Dan gaan jammeren dat andere landen blijkbaar moeite hebben met zulke monopolisten, is tamelijk kinderachtig.
Bijvoorbeeld omdat ze zelf, in eerdere eeuwen, eerder wel flink behoorlijk moeite hadden met 'robber barrons'/spoorweg- en olie-monopolisten maar blijkbaar nu niet meer met de huidige 'tech-robber barrons'.
Duidelijke uitleg! Wist niet dat zaken op die manier verliepen. Maar zou zo’n poortwachters iets ook gebeuren bij een Jolla phone als die een grote aandeel in de markt zou hebben? Gewoon simpelweg regels voor iedereen die wilt opereren in de EU?
Maar zou zo’n poortwachters iets ook gebeuren bij een Jolla phone als die een grote aandeel in de markt zou hebben
Dat is simpelweg een ja. Er zijn al eu bedrijven die eronder vallen. Maar het zijn er heel weinig omdat big tech allemaal in America gaat zitten. Maar dat is hun keuze.

De uitleg die je duidelijk noemt is eigenlijk gewoon slecht. De wetten als de dsa zeggen niets over het land van oorsprong. Ze geven criteria, voor wat in essentie digitale monopolisten zijn. En veel daarvan zitten in Amerika omdat daar de consumenten bescherming heel zwak is.

Zie ook de reactie van @CasualKnaller hierboven.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 17 december 2025 15:24]

In je hele betoog ga je ervan uit dat Apple en Google alleen in de EU te maken hebben met strengere regelgeving na jarenlang een soort wilde westen bedrijfsvoering er op na te houden. In de VS worden Apple en Google ook continu aangevallen op hun monopolistische gedrag waarbij het splitsen van onderdelen ook op tafel ligt.

Het hele gebeuren rond Epic en Apple is een VS feestje wat heeft geleid tot wijzigingen waar ook de DMA achter staat.

Dus laten we vooral niet al teveel waarde hechten aan de populistische trekjes van de huidige overheid in de VS, over 3 jaar is het weer een ander verhaal.
Hadden ze maar geen monopolist moeten worden. Als eu bedrijven net zo groot zouden zijn, vallen ze ook gewoon onder de dsa.

Je hele argument klinkt als een slecht excuus.
Dit is niet enkel voor de bühne het gaat veel verder. Amerika wil eigen normen afdwingen, daarnaast 'eigen belang eerst'. En de chantage of drukmethode hebben ze met succes toegepast natuurlijk.

De belangen zijn daarnaast ook niet gelijkwaardig. Er zijn veel meer amerikaanse techbedrijven hier (waar wij afhankelijk van zijn) in europa actief dan andersom.
En ondertussen proberen ze via de achterdeur handelen met voorkennis/gokken te legaliseren ("prediction markets") en aan de andere kant is de overkant van de plas de grootste opblazer van de AI-bubbel...

Als andere landen anders even heffingen gaan opleggen op dingen zoals het al oplopende RAM/GDDR/NAND kunnen we die ziekelijke trend misschien indirect nog enigszins remmen.

Ohnee want daar zullen ze wel blind al het mogelijke geld voor over hebben.

Voorstanders van eenrichtingsverkeer, zondermeer, daar.
Trump en co hebben een ander probleem, tegen een Frankrijk of Duitsland of de UK hadden ze een economische overmacht om U tegen te zeggen. De US kon daar hun mening opleggen, punt.

Die Europese unie is iets anders, daar moet de VS plots met een gelijke onderhandelen. Plots krijgen ze tegenwind die ze niet gewoon van tafel kunnen vegen, dit is iets waar de Amerikaan niet van houd.

Trump en co denkt net zoals Poetin dat de EU zwak is, een unie van landen die onderling nooit overeenkomen, een unie van regeltjes en eeuwige compromissen die je eenvoudig tegen elkaar kunt uitspelen. Een idee dat zelfs bij Europeanen heel sterk leeft, met name bij West-Europeanen gelet je in Oost Europa nogal snel als een verrader aanzien word met die gedachten.

Waar zowel Trump en co als Putin zich lelijk aan mispakt heeft, de EU bekvecht graag intern, maar het moment een buitenlandse speler die unie of 1 van zijn lidstaten tracht aan te vallen, dan sluiten de rangen heel snel. En het meest opvallende exemplaar daarin mag nog wel de UK wezen, Brexit of geen Brexit, kom aan de Europeanen en de UK werkt plots terug vlotjes samen met de EU (zie ook oa de EU–UK Security and Defence Partnership)

Trump kan dus de EU niet naar wens domineren dus die ziet de EU als een aanval op zijn Amerika. Trump en co zou dus niets liever wensen dat de EU opgedoekt is en ze terug naar de VS vs lidstaten kunnen gaan.
Het is niet alsof Microsoft en Google in de EU aan strengere regels moeten voldoen dan SAP en Spotify.
Jawel, dat is wel zo. De GateKeeper kwalificatie eisen van de DMA zorgen ervoor dat de DMA wel geldt voor Microsoft en voor Google maar niet geldt voor Spotify en SAP.
Dat Spotify en SAP toevallig niet als gatekeeper worden aangemerkt onder de DMA eisen, wil niet zeggen dat er voor Europese bedrijven andere regels tellen. Booking.com valt ook onder de gatekeeper regeling, al is dat volgens mij geen Europees bedrijf meer.
Hoofdkantoor Booking staat gewoon in Amsterdam, maar Booking eigenaar is Amerikaans.
Maar dat is niet op basis van oorsprong, elk bedrijf wat de kwalificatie krijgt moet aan de DMA voldoen en die kwalificatie bevat niets met betrekking tot locatie van het hoofdkantoor. Booking en ByteDance zijn ook gatekeeper, beide geen Amerikaans bedrijf.

[Reactie gewijzigd door DdeM op 17 december 2025 11:09]

Tiktok is de enige uitzondering, het enige niet Amerikaanse bedrijf dat niet onder de DMA valt.

Booking.com is tegenwoordig een Amerikaans bedrijf, het is een dochteronderneming van het Amerikaanse bedrijf Booking Holdings Inc.
Booking.com is nog steeds een Nederlands bedrijf én de reden dan BHI als gatekeeper is gedefinieerd.
In light of the above, the Commission concludes, pursuant to Article 3 of Regulation
(EU) 2022/1925, that BHI is to be designated as a gatekeeper and that the following
CPS of BHI is individually an important gateway for business users to reach end
users: its online intermediation service Booking.com.
https://ec.europa.eu/comp...202442/DMA_100019_191.pdf

Ofwel, booking.com voldoet aan de kwalificatie en dus is het moederbedrijf, ongeacht waar die zich bevind, een gatekeeper. Dat had ik wellicht iets specifieker op moeten schrijven in mijn eerdere post, maar punt blijft hetzelfde, óók niet Amerikaanse bedrijven kunnen aan de kwalificaties van DMA voldoen.
Booking.com B.V. is een Nederlands dochteronderneming die 100% eigendom is van Booking Holdings Inc.
Booking Holdings Inc. is an American travel technology company incorporated under Delaware General Corporation Law and located on 800 Connecticut Avenue in Norwalk, Connecticut, that owns and operates several travel fare aggregators and travel fare metasearch engines including namesake and flagship Booking.com, Priceline.com, Agoda, Kayak, Cheapflights, Rentalcars.com, Momondo, and OpenTable. It operates websites in about 40 languages and 200 countries.
Het zegt al meer dan genoeg dat mijn reactie als -1 beoordeeld wordt terwijl ik gewoon gelijk heb en er in mijn reactie geen onvertogen woord staat. Alleen TikTok is het enige niet-Amerikaanse bedrijf dat niet onder de DMA valt.
Dezelfde regels gelden ook voor Spotify. Maar ze vallen niet onder de criteria.
Dat is precies het punt, hoe stel je de criteria op?

Spotify heeft miljoenen gebruikers in de EU, heeft een gesloten software platform waar derden geen toegang tot hebben en heeft een uniek advertentie netwerk waarbij alleen zij advertenties leveren aan die miljoenen gebruikers.

Alleen is dat stukje buiten de DMA gehouden. Daardoor valt Spotify er niet onder. Dan zegt de EU, dat is toeval, maar de VS denken daar dus anders over.
ja maar hetgene jij aanhaalt is ook gewoon nietszeggend. Jij kijkt naar wat de criteria (volgens jouw) zouden moeten zijn.


maar als je naar de criteria kijkt die de eu hanteert, dan mist spotify (en overigens verschillende andere Amerikaanse bedrijven as well) zo goed als al die criteria buiten het marktaandeel en het digitale platform.


voorbeeld: Netflix valt ook niet onder die regels. En Netflix heeft een vergelijkbaar market share binnen de EU. En netflix heeft hoofdzakelijk een abbonements (of haalt daar het grootste deel van hun inkomsten uit) manier om geld te verkijgen, en Spotify ook.
Spotify heet een marktaandeel in de EU van meer dan 50 procent en heeft veel meer dan 50 miljoen gebruikers in de EU ze hebben er zelfs 185 miljoen.

Alleen heeft de EU bepaald dat de marktplaatsen voor muziek, podcasts en luisterboeken niet onder de DMA vallen en de marktplaatsen voor apps wel want een marktplaats voor apps ziet de EU als een 'core platform service' maar een marktplaats voor muziek / podcasts en luisterboeken niet.

Een keuze waartegen o.a. Bulgarije en landen uit zuid-Europa tegen geprotesteerd hebben.

Dat is waar de Amerikanen over vallen, de EU kiest zelf de markten die wel of niet onder de DMA vallen. En dan blijkt dat op Tiktok na alle bedrijven die onder de DMA vallen Amerikaans zijn.
Dus vergelijkbaar met Netflix, een Amerikaans bedrijf dat net zoals Spotify niet onder de dma valt. Ook in cijfers zijn die relatief vergelijkbaar. Met als verschil dat, itt tot jouw tekst, Netflix geen marktplaats voor muziek/podcasts of luisterboeken is.
De video streaming markt zit anders in elkaar dan de muziek streaming markt. Consumenten nemen slecht één muziek streaming dienst af terwijl consumenten tal van video streaming diensten afnemen maar ook nog reguliere televisie diensten.

Een film of serie producent kan zijn product dus verkopen aan reguliere televisie omroepen maar ook aan talloze streaming kanalen. Daarmee heeft een grote streaming dienst zoals Netflix simpelweg niet de marktkracht om af te dwingen wat een producent betaald krijgt. De producent heeft namelijk keuze te over. Sterker nog, andere partijen als Netflix betalen zelfs meer als ze de content exclusief krijgen. Dus als de producent vind dat Netflix niet genoeg wil betalen, dan levert hij niet aan Netflix. En dat zien we continue gebeuren, meer dan genoeg content is helemaal niet te zien bij Netflix. Vandaar consumenten meerdere streaming diensten afnemen

De muziek streaming markt in de EU is echt verschillend. Als een muzikant geen overeenkomst sluit met Spotify, dan mist hij meer dan de helft van de consumenten. Dat geeft Spotify de macht om af te dwingen hoeveel ze betalen aan een muzikant en wat ze inhouden op de verdiensten.

En muzikanten klagen daar al vele jaren over. Bulgarije heeft zelfs bij de EU geklaagd dat ze vinden dat ook Spotify onder de DMA moet vallen.
De muziekstreamingmarkt verschilt minder met de videostreamingmarkt dan met de app store markt.
Spotify is compleet verschillend van de apple store, gewoon niet te vergelijken.

1) spotify is geen platform, maar een app, niet bedoeld om uit te breiden dus wat wil je daar aan gaan open zetten?
2) spotify laat weldegelijk 3e partij apps toe tot hun database/website/content, gewoon niet via de app zelf maar via de API. (Web API | Spotify for Developers)
3) Spotify heeft gezonde concurrentie, vind je niet wat je wil in spotify, ga naar Deezer of 1 van de vele anderen, of je weet wel, koop een CD.
Daarentegen
Je koopt vandaag je IPhone
Morgen sluit apple hun store voor europa
Wat ben je nu met je aankoop?
Wil je naar de concurrent? Sorry er is er maar 1 ook uit de vs en die hebben hun store ook gesloten. Jammer dan maar terug naar een nokia 3310... (de oude wel te verstaan)
Als je maar 2 bedrijven hebt die een dienst aanbieden ben ik het er compleet mee eens dat de regels strenger moeten. Het gaat hier niet over marktaandeel maar hoeveel alternatieven die je hebt.
En de DMA geldt ook niet voor Netflix, Prime Video, Disney Plus, HBO Max, SkyShowtime, Viaplay, etc etc.

Het lijkt wel alsof de DMA bedoeld is voor "gatekeepers" die zo'n grote en invloedrijke macht hebben dat ze bovengenoemde streaming diensten ernstig zouden kunnen belemmeren op de platforms van deze "gatekeepers", waardoor deze "gatekeepers" de streaming diensten kunnen dwingen om geld te betalen. Oh wacht, daarom zijn Apple en Google al veroordeeld en gedwongen hun appstore aan te passen..
dat is fout :)(imho) @drdelta is wel degelijk correct, jij maakt daarvan dat alle partijen die hun markkracht gebruiken om hun voorwaarden erdoor te drukken maar dat is niet hetzelfde. Voor hetgene (monopolie, oligopolie, kartelvorming, prijsafspraken) jij aanhaalt hadden we al mechanismes om dat met (wisselend) succes te bestrijden.

[Reactie gewijzigd door Yoshi op 17 december 2025 15:20]

Apple is niet in de EU veroordeeld om wat streaming diensten moeten afdragen. Apple staat al vele jaren de zogenaamde reader apps toe, elke streaming dienst mag al jaren een gratis app leveren aan hun klanten waarmee die gewoon kunnen streamen zonder enige afdracht. Er was alleen afdracht als het abonnement via Apple afgesloten werd en daarmee ook de betaling via apple liep.
Apple verbood het app makers (en dus ook streaming dienstverleners) om een abonnement aan te bieden in de app dat je af kon sluiten zonder dat Apple daarvoor betaald kreeg. Ook mocht in de app (of in de beschrijving) op geen enkele manier informatie gedeeld worden dat er de mogelijkheid was om buiten Apple om (website van de app maker doorgaans) een abonnement af te sluiten. Daarvoor is Apple veroordeeld.

Commission finds Apple and Meta in breach of the Digital Markets Act
The Commission found that Apple fails to comply with this obligation. Due to a number of restrictions imposed by Apple, app developers cannot fully benefit from the advantages of alternative distribution channels outside the App Store. Similarly, consumers cannot fully benefit from alternative and cheaper offers as Apple prevents app developers from directly informing consumers of such offers. The company has failed to demonstrate that these restrictions are objectively necessary and proportionate.
Er wordt zoveel onzin omtrent de DMA verteld, ik geef het op om het maar elke keer te blijven weerleggen.
Ik kan het me voorstellen.
Je nuanceert je verhaal nu door toe te voegen wat ik al aangaf. Streaming diensten mochten al vele jaren gewoon gratis hun app aanbieden waarmee hun klanten gewoon zonder afdracht konden kijken.

Alleen als ze het abonnement aanschaften via Apple dan was er een afdracht.

Een gangbare, normale praktijk die we overal zien. Als je ergens iets koopt, dan is er een marge voor de verkoper.

En dan kom je dus uit op de DMA waarmee men de EU allerlei zaken wil afdwingen naar eigen inzicht die slechts voor enkele Amerikaanse partijen geldig zijn maar niet voor een Europese partij zoals Spotify.

Want Spotify staat geen alternatieve betalingen toe, je moet betalen via Spotify. Je kan geen luisterboeken kopen op Spotify en direct aan de leverancier betalen. Je kan alleen via Spotify betalen en Spotify houdt een marge in. Bij de luisterboeken staat ook geen manier om het luisterboek elders aan te schaffen, ook geen linkjes naar de leverancier.

Dat is gek zeg, wat Apple verweten wordt, mag Spotify wel doen?

https://support.spotify.com/nl-en/article/audiobooks-unlock/
Precies dit.

een niet nader te noemen louche hosting partij in Nederland kreeg in de jaren '00 ook een boete van de FTC in Amerika. Bedrijf had geen assets in de USA of wat dan ook.

Was een vroeg voorbeeld van bedrijven uit land A die zich echt wel moesten houden aan de wetten in land B.
Klopt zeker, zolang het geen politiek spel wordt, en dat is het in mijn ogen jammer genoeg. Ik vind dat er zeker een kern van waarheid zit in de Amerikaanse beschuldigingen.
Het geroep slaat ook op niets en moet je zien in kader van de negatieve berichtgeving ten aanzien van het economisch beleid van de Trump Administratie, dat is gewoon hun modus operandi: Het is nooit onze schuld, maar de schuld van iemand anders. Deze keer is het de EU, morgen China, overmorgen de liberalen, daarna Biden, ...
Ik weet nu dan ook zeker dat de VS nu ook de boete van 30 miljard aan Volkswagen voor hun sjoemeldiesels terug gaat betalen, het zou natuurlijk onzin zijn dat Europese bedrijven door de Amerikaanse markt worden ingeperkt 8)7.

Ik blijf me wel ergeren aan het feit dat Nederland er ondanks dit soort berichten toch steeds weer voor kiest om hun diensten aan Amerikaanse techgiganten uit te besteden. Als de Amerikanen zich niet aan onze regels willen houden, moeten we ook maar geen diensten afnemen van de Amerikanen.
Ik sta er ook elke keer verbaast over. Maar het is vaak ook een paar mensen overtuigen en dan beetje feiten scheef voor houden voor de groep. De paar mensen die er veel mee te maken hebben gehad hebben dan geld/promotie/cv upgrade verdiend.

Helaas loont het, onrechtmatig of niet, om deals te sluiten. Uitbestedingen zie ik nooit afgestraft worden, van wat was dat een slechte beslissing. Uiteindelijk vaak collective beslissing voorgelogen ofniet.

[Reactie gewijzigd door SactoriuS op 17 december 2025 11:06]

Het is puur statusgevoeligheid.

Managers wanen zich het heertje omdat ze handjes hebben kunnen schudden met één of andere hotemetoot op een snoepreisje in de VS. Op "engineer"-niveau laten mensen zich paaien met zo'n archetypisch Amerikaans-sektarisch "Certified Engineer" label.

Nederlanders zijn daar enorm gevoelig voor, hoewel wij graag doen alsof wij oh zo nuchter zijn. Die nuchterheid is vaak schone schijn; zolang we op dat gebied geen zelfreflectie tonen, vrees ik het ergste.
Op "engineer"-niveau laten mensen zich paaien met zo'n archetypisch Amerikaans-sektarisch "Certified Engineer" label.
Hier ben ik het niet mee eens, als je die certificaten niet hebt dan krijg je geen baan of die promotie niet. het labeltje certified engineer die je in een week haalt is voor een hiring manager meer waard dan een computer science master of HBO ICT tegenwoordig.
[...]

Hier ben ik het niet mee eens, als je die certificaten niet hebt dan krijg je geen baan of die promotie niet. het labeltje certified engineer die je in een week haalt is voor een hiring manager meer waard dan een computer science master of HBO ICT tegenwoordig.
Je hebt gelijk dat HR of een manager die eisen stelt, maar dat is precies het symptoom van de ziekte die ik bedoel.

Het gaat mij niet om de bruikbaarheid van het certificaat, maar om de cultuur eromheen. Vendors creëren bewust een ecosysteem waarin 'Certified Engineer' zijn verheven wordt tot een identiteit, tegenwoordig compleet met een rits acroniemen voor achter je naam.

Het is een 'vendor lock-in' van de geest. Het sektarische gedrag, met als dieptepunt het 'Developers! Developers!'-geschreeuw van Ballmer, de arrogantie van de Oracle-kliek en de Cisco-indoctrinatie is succesvol naar Nederland geëxporteerd. We leiden geen kritische ingenieurs meer op, maar product-fanaten die inderdaad, zoals je zegt, hoger worden aangeslagen dan mensen met fundamentele, brede kennis.

En dan vergeet ik bijna nog team Apple en team Android te noemen... Alleen zien wij dat sektarische niet meer, simpelweg omdat wij een soort Europese Amerikanen zijn geworden.
Daar kan ik mij beter in vinden. Het punt dat ik aan wil stippen is dat er genoeg kritische engineers zijn maar dat er altijd naar de bottomline word gekeken en dat een race naar de bodem veroorzaakt. En als je wel succesvol lijkt te worden met je kritische product of geniale stukje code dan word dat opgekocht of gekopieerd.

Zoveel opties heb je ook niet als je je principes wil houden en ook nog eten wil. Helemaal als engineer zijnde... dit zijn nou ook eenmaal niet altijd de meest business georiënteerde mensen.
Zoals iemand bij inkoop mij ooit zei: "niemand is ooit ontslagen omdat ze Microsoft diensten hadden aangeschafd".
Door het gebrek aan bepaalde regels misschien en minder bureaucratie zitten daar zeker grote bedrijven? Maar het gebrek aan regels en wetten voor werknemers, daar gaat het hem om.

Dan doe mij maar een gelukkiger leven in een eenvoudig land dan een ongelukkig leven zonder geld in een land waar alle hippe stoere grote bedrijven zitten.

USA is geen land meer. USA is 1 grote corporatie die alleen maar geld wil verdienen van de bevolking.
Amerikaanse aanpak? Daar waar de burgers bijna geen macht en dus geen bescherming hebben. Bedrijven zijn de baas daar, de bevolking vergiftigen letterlijk of figuurlijk, is de dagelijkse bezigheid.
ja die, waar we nu massaal van afhankelijk zijn door allerlei risico averse handelingen. Een gouden middenweg moet echt wel te vinden zijn hierin.
Die bewandelen we toch al? Beste manier om te onderhandelen met die oranje vlek is Katja schuurman mee te nemen naar de onderhandelingen. Daarna is alles weer goed, voor een maand of twee.
Zeker wel, en daar zit nu ook het punt, regels moeten voor iedereen gelden, niet alleen voor grote bedrijven.
Kleine bedrijven heb vele malen minder invloed op de marktwerking, concurrentie en de mening van mensen zelf.

Het is dus totaal nutteloos om een kleine speler allerlei regels op te leggen om de burgers te beschermen en concurrentie te bevorderen. Zij zijn niet degene die de macht hebben om concurrentie te verhinderen, dat hebben alleen een aantal grote bedrijven.

Het enige wat dezelfde regels opleggen aan iedereen doet, is administratieve druk op die kleine bedrijven leggen. Ze moeten dan dezelfde kosten maken als die grote bedrijven terwijl hun omzet vele malen minder is.

Dat is dus de doodsteek voor kleine bedrijven.

Dat levert dus een status quo op, waarbij er geen nieuwe toetreders op bestaande markten zijn en er geen nieuwe markten gevonden kunnen worden voor iedereen behalve de bestaande grote spelers.

De natte droom van de Big-Techs van deze wereld.
is dat zo? Als je naar vergelijkbare bedrijven kijkt, die niet in Europese handen zijn, dan vallen die daar veelal ook niet onder. Netflix is een mooi voorbeeld daarvan (imho). Grote bedrijven moeten overigens bijna overal voldoen aan andere regels en wetten tov kleintjes, dus dat telt hoe dan ook niet. Daar wordt bijna overal een verschil in gemaakt.

[Reactie gewijzigd door Yoshi op 17 december 2025 12:59]

...en wet- en regelgeving in te voeren.
Foei foei EU, zomaar wet- en regelgeving invoeren. En dan zeker ook boetes opleggen als bedrijven zich er niet aan houden. Hoe durft de EU!?
...bieden Amerikaanse dienstverleners belangrijke diensten gratis aan Europese burgers
Gratis bestaat niet. Of je betaalt voor een product, of je betaalt met data. Ik weet wel welke 'valuta' de VS liever ziet.

Was het overigens ook niet de VS die opeens heel erg America-first ging handelen en flinke belastingen begon te heffen op alles wat van buiten de VS kwam? En dan nu janken als andere landen niet meteen naar de pijpen van ze dansen. Ergens wel jammer dat we leven in een wereld waarin grootmachten zich meer en meer gedragen als een stelletje kleuters.
Precies dit. Eigenlijk alles aan gedrag wat ik Amerika zie doen is een pestkop die met veel wegkwam en nu langzaam eens aangesproken wordt op gedrag. En wat dan te verwachten gedrag is, is dat de 'achterstallige' correctie niet bevalt en de pestkop het een standje harder zet om 'ons' weer op de plek te zetten dat ze wel beviel.

We moeten nu door de zure appel heen dat we ons voorbij hebben laten lopen. En dat doe je het beste door niet op de bluf in te gaan en te accepteren dat we iets moeten inleveren om weer gezag terug te krijgen.

[Reactie gewijzigd door Martijn.C.V op 17 december 2025 13:19]

Ironisch genoeg is een kern van het probleem dat de Amerikanen hun eigen wetten niet toepassen. Ze hebben namelijk wel wetgeving om monopolies te voorkomen - want monopolies zijn slecht voor concurrentie - maar de uitvoerende instanties hebben allebei ruimte om uitzonderingen te maken (DOJ via politieke druk, FTC via regelgeving). En vrijwel alle grote Amerikaanse bedrijven krijgen uitzonderingen om toch maar weer een concurrent uit te kopen. Uitzonderingen zijn de regel geworden.

Als de Amerikanen hun eigen monopoliewetgeving zoals bedoeld hadden toegepast, waren Amerikaanse techtitanen nooit zo groot geworden als dat ze nu zijn.

De Amerikanen doen niet meer aan kapitalisme, maar corporatisme. Denk aan Cyberpunk, Bladerunner, Alien en andere dystopische verhalen. Monopolisten aan de macht, en alles wat hun in de weg zit moet kapot. Ze smijten met geld naar politici, en de politici volgen. Geen vakbonden, geen minimumloon, geen universele gezondheidszorg, en het liefst geen grote afzetmarkten die vervelende regels opstellen.

Zo krijg je een Amerika dat Europa hun grootste bedreiging behandeld, want Europa is machtig genoeg om de Amerikaanse corporaties in te perken.
Wat ik nog kan toevoegen is dat ik het feit dat dit door middel van een social media (Xwitter) account wordt gecommuniceerd een interessant gegeven vindt.

hoe moet ik dit zien?
een paar opties:
1. Het is een vorm van Trollen: een dronken oom die een klacht over de schutting gooit, om ophef te creeren, stemmingmakerij
2. Het is een aankondiging van nieuw beleid, met een 'democratisch bureaucratisch systeem' erachter waarbij er achter de schermen van alles is ingeregeld
3. Het is een officieel kanaal om iets publiekelijk te maken
4. combinatie van bovenstaande
5. anders

ik vermoed optie 4. ik heb net het boekje Dit is Facisme van Rosanne Smits gelezen. daarin staat als opdracht naar ook de journalistiek om kritisch te zijn om de 'hoe' van uitingen van facistische regimes (Waar de regering Trump alle checkboxen bij aftikt) te benoemen en te bevragen.

Dit laatste is misschien wel waarom ik dit bericht werkelijk plaats.
De reactie die te verwachten was. Door de kwalificatie eisen die aan de DMA gesteld worden, gelden de DMA praktisch gezien voor (bijna) alleen Amerikaanse bedrijven in plaats dat ze gelden voor iedereen.
Ik zou niet te hard achter het Amerikaanse narratief aanhollen.

Juist het feit dat deze bedrijven zo groot zijn en zo machtig en daar zo makkelijk misbruik van maken make dat regulering nodig is.

Dat het dan de bedrijven treft waarvoor de regels bedacht zijn is nogal logisch.

Of ken jij veel sociale media, besturingssystemen, zoekmachines uit Europa die dezelfde markt macht misbruiken?
Je hebt dus geen idee wat er onder de term poortwachter wordt verstaan en waar de DMA voor bedoeld is.

Het gaat juist om platformen die de link vormen tussen bedrijven en consumenten, de kernplatformen:

De DMA richt zich op platforms die tussen bedrijven en gebruikers zitten.

Een belangrijk criterium is of een platform:
  • voorwaarden kan dicteren,
  • alternatieven kan blokkeren,
  • of bedrijven kan uitsluiten van de markt.
Dat zijn dus platforms zoals:
  • Apple App Store → toegangspoort voor alle app-ontwikkelaars
  • Google Search → toegangspoort voor alle websites
  • Amazon Marketplace → toegangspoort voor alle verkopers
Spotify is juist een einddienst:

Bij Spotify:
  • Labels kunnen vertrekken
  • Artiesten kunnen elders publiceren
  • Er is geen technische of juridische blokkade die markttoegang verhindert
En tot in hoeverre beïnvloed Spotify je mening? Ze verspreiden geen mening maar spelen gewoon muziek af....

En 30 % is echt nauwelijks marktmacht te noemen.
En 30 % is echt nauwelijks marktmacht te noemen.
Als dat zo is, dan kan het argument dat Apple onder de DMA zou vallen met tal van diensten en OS ook niet opgaan. Dat selectief kiezen wanneer het wel en niet een issue is onderstreept precies het probleem met de DMA. Zeker wat betreft Spotify hebben de Amerikanen gewoon een punt en het zijn ook niet enkel de Amerikanen die dit vreemd vinden. Dit zoemt al lange tijd rond dat er iets niet in de haak is waardoor Spotify steeds de dans ontspringt.
Sorry hoor mag ik heb meerdere streamingsdiensten. Kan muziek luisteren op de radio in de winkel en op YouTube of weet ik veel wat. Het staat iedere omroep vrij Podcast op hun eigen platform ook aan te bieden

De vergelijking slaat nergens op. Apple en Android hebben marktmacht en die gebruiken ze. Maar de producten die Spotify aanbied kan je werkelijk overal, meestal gratis, krijgen. Misschien niet op het platform of tijdstip dat jij daar zijn in hebt maar "hun product" is alles behalve exclusief voor Spotify.

Je vergelijking zou pas opgaan als Spotify je zou verplichten welke muziekspeler je gebruikt en voordeel heeft bij bepaalde merken koptelefoons

[Reactie gewijzigd door gaskabouter op 17 december 2025 12:57]

IOS is 100% alleen Apple? Dus ja ze vallen eronder.
Als andere merken het ook mogen gebruiken en het is onder de 30% ok maar tot die tijd is het 100% aandeel
Beetje vreemd om te beweren dat Apple een monopolie heeft op een product dat ze zelf gebouwd hebben en verkopen.
Spotify heeft dan ook niet 100% van de markt in handen, Apple wel (aangaande apps op iOS en MacOS). Wil je een app releasen op iOS, dan heb je de "Apple tax" te betalen, Apple's betaalsystemen te gebruiken, en aan alle andere van Apple's eisen te voldoen.

Hoe zit dat met Spotify? O, ja. Spotify heeft geen monopolie, het heeft geduchte concurrentie van Apple music, Youtube music, en nog velen anderen (zowel vanuit Amerika als de EU). Daarnaast heeft Apple vrij recent nog gedreigd om Spotify uit de app store te gooien, als Spotify niet aan Apple's eisen voldeed. Mja, het is natuurlijk Spotify die alle macht in handen heeft en in zijn eentje Apple kan breken.

Aan de andere kant: zeg je social media, dan zeg je Meta. Zeg je desktop computers, dan zeg je Microsoft of Apple. Zeg je zoeken, dan zeg je Google. Moet ik zo doorgaan?

Nee, regels zijn echt nodig op dit vlak... in het bijzonder regels die monopolies het leven zuur maken. Aan het overtreden van die regels horen behoorlijke boetes te hangen, want monopolies hebben nou eenmaal een hoop geld; ze hebben eigenlijk geen concurrentie.
De eisen gelden gewoon voor iedereen. Niet oorzaak en gevolg omdraaien hier.
Nee dat is niet waar. De DMA geldt alleen voor die bedrijven die door de EU aangewezen zijn als poortwachter.
Juist, en dat gebeurt wanneer hier bedrijven van hetzelfde kaliber opstaan.
Dat is niet waar. Het geldt voor alle bedrijven die voldoen aan alle 3 de eisen:

1. Significante economische impact

Bijvoorbeeld:
  • Jaaromzet in de EU van ≥ €7,5 miljard, of
  • Marktwaarde van ≥ €75 miljard
  • Actief in meerdere EU-lidstaten

    2. Belangrijke toegangspoort
  • Het platform heeft zeer veel gebruikers, zoals:
    • ≥ 45 miljoen maandelijkse eindgebruikers in de EU
    • ≥ 10.000 zakelijke gebruikers per jaar
  • Bedrijven zijn sterk afhankelijk van het platform om klanten te bereiken.

    3. Duurzame machtspositie
  • Die positie bestaat al meerdere jaren en is niet tijdelijk.
  • Er zijn hoge drempels voor nieuwe concurrenten (netwerkeffecten, data, ecosystemen).
Er kan een uitzondering gemaakt worden als het geen toegangspoort is zoals bedoeld (Gmail, Outlook.com) of als iets niet als belangrijke toegangspoort gezien wordt (Samsung Internet Browser).


Andersom kan bv ook als er uit marktonderzoek blijkt dat iets een gatekeeper-macht heeft (cruciale toegangspoort tussen ontwikkelaars, apps en eindgebruikers) zoals bij iPadOS, dit aangewezen worden om te voldoen aan de DMA-eisen.
1) Significante economische impact

Graag even een linkje waaruit blijkt dat Spotify die € 7,5 miljard haalt?


2) Waarom Spotify géén toegangspoort is:
  • Muzieklabels en artiesten:
    • zijn niet afhankelijk van Spotify alleen
    • kunnen via:
      • Apple Music
      • YouTube
      • radio
      • eigen verkoop
      • sociale media
  • Spotify beheert geen markttoegang, maar biedt een eindproduct.
3) Duurzame, structurele machtspositie

De DMA kijkt hier naar:
  • lock-in,
  • netwerkeffecten,
  • hoge overstapdrempels,
  • onontkoombaarheid.
Spotify:
  • gebruikers kunnen met één klik overstappen,
  • playlists zijn deels overdraagbaar,
  • artiesten zijn niet exclusief gebonden,
  • marktaandelen fluctueren sterk.
Daarnaast:
  • Spotify concurreert met:
    • Apple Music (die OS-macht heeft),
    • Amazon Music,
    • YouTube Music,
    • regionale spelers.
👉 Spotify is groot, maar niet onontkoombaar.
Spotify's omzet groeit sterk, met een jaaromzet van ruim €15 miljard in 2024, en het bedrijf boekte voor het eerst een volledig jaarwinst in 2024. Hoewel de specifieke omzetcijfers voor de EU niet direct benoemd worden, is Europa een cruciale markt met een marktaandeel van meer dan 50%.
De prognose voor 2025 is een wereldwijde omzet van 18,7 miljard euro.

Consumenten nemen slechts één muziek streaming service af. Met een marktaandeel van meer dan 50% in de EU zijn ze onmisbaar voor de muzikanten. Een muzikant die weigert de voorwaarden van Spotify te accepteren, mist simpelweg meer dan de helft van de streaming markt. En verkopen buiten de streaming markt zijn al vele jaren geleden ingestort.

Spotify beheert wel degelijk markttoegang, meer dan de halve muziek streaming markt in de EU zelfs. Toegang tot dit deel van de markt krijg je alleen via hun platform. Waarbij de betaling altijd via Spotify verloopt, waarbij Spotify bepaald hoeveel ze inhouden op de verdiensten.

Vergelijk het dan eens met de Apple App Store. Meer dan 75 procent van de telefoons in Europa hebben geen Apple App Store. Minder dan 25 procent van de consumenten hebben een iPhone. En op die iPhone zijn sinds september 2024 alternatieve stores toegestaan.

Een app bouwer kan zijn app aanbieden via tal van kanalen, via Google, via een Internet browser, via game platforms en zelfs via een alternatieve app store op een iPhone.

Toch reguleert de EU via de DMA nog altijd de Apple App Store die in de categorie Intermediation aangewezen is als GateKeeper maar niet het Spotify platform. Terwijl een app bouwer echt veel makkelijker om de Apple App Store heen consumenten kan bereiken dan muzikanten om Spotify heen kunnen.
Tja, leuk verhaal, maar je gaat volledig voorbij aan het feit dat de Apple-store nagenoeg de enige manier is om apps voor een iPhone te krijgen en de Google-store voor Android (al is die laatste wel in mindere mate). Ze hebben beiden dus een zeer grote macht. en je kunt van de ene niet over naar een andere.

Muziek is op vele manieren te krijgen, een klant hoeft helemaal niet voor Spotify te kiezen, hij kan ook voor een andere streaming-dienst kiezen, radio, cd’s, online enz enz.

Je kunt op ieder moment weg, dan ben je geen aankopen kwijt, want je betaalt maandelijks, dus je bent niet vastgezet aan het eco-systeem.
Sinds september 2024 kan je ook voor een andere store kiezen op de iPhone zoals de Alt Store (https://altstore.io). Android heeft al sinds het begin alternatieve stores, soms al voor-geïnstalleerd door de telefoon fabrikant.

Apps gaan ook al een tijdje meer en meer over op abonnementen. Dan zit je ook niet vast aan het eco-systeem, bijna alle apps komen tegenwoordig uit voor zowel iOS als voor Android.

Dat de meeste consumenten wel op de Apple App Store of Google Play Soter blijven zitten is niet heel anders dan bij Spotify, die heeft ook gewoon meer dan 50 procent van de markt in de EU. En daarmee heeft Spotify een hele grote macht naar de muzikanten toe.
Je wilt het blijkbaar gewoon niet snappen.
Sinds september 2024 kan je ook voor een andere store kiezen op de iPhone zoals de Alt Store (https://altstore.io). Android heeft al sinds het begin alternatieve stores, soms al voor-geïnstalleerd door de telefoon fabrikant.
En hoeveel wordt daar gebruik van gemaakt? Is Apple nu geen monopolist meer op het vlak van app-stores voor iOS? En hebben ze nu opeens minder macht opdat er andere winkels mogelijk zijn?

Nee, ze zijn nog steeds monopolist en hebben nagenoeg dezelfde macht als voordat er app-stores waren.


Kun je bij een moderne telefoon bij andere operating-System aanbieders terecht dan Apple en Google? Nagenoeg niet.


Dus er is keus uit een monopolist op Android of een op iOS.


Zijn er realistische manieren om muziek te krijgen of beluisteren dan Spotify? Ja

Heb je Spotify nodig als je naar muziek wilt luisteren? Nee

En nu ben ik er klaar mee.
Zodra we in Europa een keertje uit onze grot komen kruipen en het vuur gaan uitvinden kunnen we ook dergelijke regels aan onszelf opleggen. We hébben geen Microsoft, Google, SpaceX of Facebook in Europa. We hébben Amazon niet uitgevonden. We hebben hier om precies te zijn echt helemaal niks op dat gebied. Niemand durft te investeren, niemand ziet potentie, we kunnen en willen niks, dus hebben we ook niks.
Je weet wat ze zeggen he.

USA innovates

China Replicates

EU Regulates .
Booking.com is, zoals je al zei, verkocht aan de Amerikanen. Adyen is leuk inderdaad. Maar je hebt er als consument helemaal niks aan. Ik ga niet als consument bedenken of ik vandaag iets van Adyen ga gebruiken of niet.

Spotify, ja, goed punt. Dat is dan ook wel zo'n beetje het enige. Maar het valt compleet weg tegen bedrijven als Amazon, MIcrosoft, Google, Apple, Meta et cetera.
Wanneer zullen we eindelijk realiseren dat ze nooit onze vrienden waren?
Op militair gebied, misschien. Maar in veel andere opzichten is Europa net zo ontwikkeld en invloedrijk als de VS - en op sommige gebieden zelfs meer. We zijn economisch sterk, de welvaart is veel eerlijker verdeeld, de meeste Europese landen zijn democratischer en vrijer, de levensverwachting en levenstandaard is beter, onderwijs en zorg zijn veel toegankelijker, er is meer sociale mobiliteit, er is meer financiële bestaanszekerheid en een beter sociaal vangnet, etc. etc. En veel daarvan (niet alles, maar het heeft wel degelijk invloed) komt omdat Europese landen samen met elkaar optrekken en één blok vormen.

Het probleem is alleen dat wij dit allemaal als zo vanzelfsprekend zijn gaan zien zien dat we het soms vergeten en de neiging hebben om onszelf te onderschatten, terwijl dat nergens voor nodig is.
Waarom denk je dat de VS zo tekeer gaan tegen Europese wetgeving? Omdat ze bang zijn hun inkomsten hier te verliezen. Ze weten dat de Europese markt machtig is, dat dit serieus invloed kan hebben op hun verdienvermogen. Europa heeft op dit punt de VS bij de ballen, wat we nu zien zijn pogingen om ons te intimideren om los te laten. Wat mij betreft verstevigen we de grip juist.

En voor wat betreft de markt zijn weg laten vinden... Die weg heeft de markt al gevonden... en dat heeft (in combinatie met dat we ons jarenlang veel te naief hebben opgesteld richting techbedrijven/platformen uit o.a. de VS en China) geleid tot techpartijen die een enorm grote macht hebben en bizarre winsten maken waar maar een zeer select groepje van profiteert (en een hele grote groep negatieve gevolgen van ervaart), met allemaal ongewenste economische en maatschappelijke effecten tot gevolg. Meer markt is hier echt niet de oplossing; regulering wel.

[Reactie gewijzigd door Tc99m op 17 december 2025 14:47]

Er was een youtuber die het leger van de USA en de EU vergeleek.
Hij deed dat heel gedetailleerd.
Dat was volgens mij nog voor de oorlog in Oekraïne.

Ik was echt verbaasd dat de EU op heel veel punten juist veel sterker was!!
Meer materiaal, manschappen ed.
Ondanks alle bezuinigingen van de afgelopen decennia.
En zonder de recente verhoging naar 5%

Alleen was het in de EU versnippert over alle lidstaten.

Ik merkte dat ook ik was geïndoctrineerd door de boodschap dat wij in de EU het niet voor elkaar hebben.

Het is ook zo dat de USA veel meer schreeuwt, veel films en bijna alle games gaan over oorlog voeren.
Het leger wordt daar verafgood (hoewel veteranen door de politiek in de steek gelaten worden).
Als iemand hier zegt dat hij in het leger zit, joh, het zal wel....

Ik kan niet meer vinden wie het was.
Hij vergeleek ook andere landen en regio's met elkaar.
Weet iemand wie ik bedoel?
Samenwerken klinkt leuk, maar is in dit geval naïef. Het negeert namelijk de enorme verschillen in geopolitieke en bedrijfscultuur tussen de VS en ons Rijnlandse (of Mediterraanse/voormalig Oostblok) model.

De Amerikaanse 'vrije markt' is een wassen neus. Wat daar 'durfkapitaal' heet, is feitelijk malicious compliance met OESO- en WTO-regels: federaal geld wordt witgewassen via defensie (DARPA) of NASA onder de noemer 'National Security'. Dit is sinds de War Production Board hun modus operandi, terwijl wij hier zelfs tijdens de Koude Oorlog focusten op het vredesdividend. Dat model kunnen en mogen wij in Europa helemaal niet kopiëren ook al zouden wij dat willen.

'Samenwerken' met de VS is per definitie op hun voorwaarden; voorwaarden die geïnstitutionaliseerd zijn in de NAVO, WTO en het IMF. De VS kan en zal hierin geen compromissen sluiten. Lees Mark Twain's The Gilded Age er maar op na: je kunt een volk dat gevochten heeft om geregeerd te kunnen worden niet vergelijken met een volk dat heeft gevochten om niet geregeerd te hebben. De markt vindt zijn weg niet als het speelveld door Washington politiek vervalst is.
Zomaar een paar feiten:

Staalproductie: EU produceert bijna 2x zoveel staal als de VS EU
Chemische industrie: EU heeft de grootste chemische industrie
Automobielproductie: we bouwen hier 1,5 keer zoveel auto's als in de VS
Commerciële vliegtuigproductie: Airbus bouwt meer vliegtuigen dan Boeing, sinds 2019
Interne markt: EU 450 miljoen consumenten tegenover 330 voor de VS
BBP: VS heeft een grotere economie, maar in koopkrachtpariteit zijn we ongeveer gelijk
Wereldhandel: EU grootste exporteur van industriële goederen en diensten wereldwijd
Elektriciteitsproductie: EU totaal groter volume en sterker gediversifieerd dan VS

Misschien moeten we eens ophouden met onszelf (als EU) zo klein te houden. Als we zelf eens een fatsoenlijke sectoren opzetten voor technologie, (IT) diensten en grondstofwinning, dan hebben we de VS inderdaad nauwelijks nog nodig. Series en games komen tegenwoordig ook gewoon op niveau uit Europa.

'Gewoon weer terug naar samenwerken... de mark vindt zijn weg toch wel'. Vertel eens, wie begon deze ronde van de tarievenoorlog? Hoe rijmt dat met 'de markt vindt zijn weg toch wel'?
Ik denk dat we ook genoeg inhoudelijke technische IT kennis binnen ons continent hebben, maar dan moeten we wel nieuwe producten en alternatieve een kans geven. En daar gaat het mis, want de business zal al sneller een business case hebben om Windows of MS Office te gebruiken dan Linux Mint en OpenOffice. IT moet naar mijn mening een veel prominentere rol in het maken van beleid hierin krijgen.
Ik noem gewoon cijfers, als die niet kloppen dan kun jij ze eenvoudig weerleggen toch?

Het Draghi rapport stipt (terecht) risico's aan. Daar moet Europa mee aan de bak, anders kunnen we onze internationale positie inderdaad verliezen en sneller dan we denken.

Dat wil echter nog niet zeggen dat Europa een of ander stervend flutcontinentje is waar niet belangrijks meer wordt geproduceerd, zoals in sommige (online) kringen de gebruikelijke praat is. Daar ageer ik tegen.

[Reactie gewijzigd door EvaluationCopy op 17 december 2025 14:07]

Ik noem gewoon cijfers, als die niet kloppen dan kun jij ze eenvoudig weerleggen toch?
Degene die als eerste iets stelt (jij dus, met “Zomaar een paar feiten”), mag ook de juistheid van zijn stelling bewijzen. Zolang dat niet het geval is zijn die “feiten” niet meer dan aannames, wensen of misschien zelfs wel verzinsels. En zoals al gezegd: (ver) terugkijkend zouden die “feiten” heel misschien nog enigszins correct kunnen zijn. Nu echter absoluut niet meer.

Het is bv. echt niet omdat de EU er zo goed voor staat dat de EC dit plan voor een sterkere chemische industrie gestart heeft. En zo zijn er veel meer voorbeelden, zoals bv. halfgeleider technologie, AI en defensie.

De EU heeft vele decennia lang nauwelijks iets gedaan om als EU (dus niet als sommige afzonderlijke lidstaten; die kijken nóg steeds vooral naar zichzelf) haar industrie te behouden, versterken, moderniseren etc. en krijgt daar nu de rekening van gepresenteerd. Voor een deel daarvan probeert de EU die rekening nu door te schuiven naar zeer succesvolle niet-EU bedrijven. Dat is waar dit over gaat.
Samen zijn we meer, maar Europa is zeker niet niks zonder de VS. Het gene wat mij vooral de nek uit komt is de beïnvloeding van onze inwoners door Rusland en de VS online, en de oorlogszuchtige taal die beide landen tegen ons uiten (of zijn we Groenland al vergeten?).
Dat ben ik met je eens. Zeer zeker.

Maar ik vind als voorbeeld het Apple ecosysteem open gooien zodat iedereen de mooie technologie kan gebruiken die hun zo geperfectioneerd hebben, te ver gaan. Ik kies juist voor Apple omdat het gesloten is en ik gewoon een fijne ux wil zonder teveel te willen nadeken.
Ik kies juist voor Apple omdat het gesloten is en ik gewoon een fijne ux wil zonder teveel te willen nadeken.
En dat kan nog steeds, ook als Apple zijn ecosysteem moet openstellen. Er is dan geen enkele verplichting voor jou om dan bijv. marktplaatsen van andere partijen dan Apple te gebruiken.
Niemand dwingt jou om andere stores te installeren. Dus stop met dat argument.

En zelfs als bedrijven hun apps zouden terug trekken uit de officiele store (en zo dus het overgrote deel van hun users zouden kwijt geraken), dan komt dat door de vereisten van Apple die vreselijk anti-competitief zijn en ligt de schuld dus bij Apple.
Hoezo dwingen? Ook al blijft maar 5% bij de Apple store, dan is dat wereldwijd een te grote groep om die links te laten liggen voor software leveranciers. En dan is het ook nog eens een kwestie van rug recht houden. Niemand dwingt jou om appstores te installeren die je niet wilt.
Die wens tot openheid komt nu juist van mensen die wel nadenken. Dat hoef jij dan niet te doen. Scheelt ook, want van openheid heb je vervolgens ook geen last.
Ik zal je uit de droom helpen; het is geeneens een mooi systeem want eigenlijk drijft het op dezelfde manco's (voor de consument) als Onedrive, Google, etc. al doen; het feit dat het tegen betaling en via de cloud gaat.

Apple verschilt vooral in dat ze bij haar devices nog verder dan haar competitors gaat om niet een schappelijke capaciteit voor de prijs te bieden; want dan heb je sneller cloud acces nodig.

Apple biedt ook al jaren geen on-site backup meer; want dan heb je sneller cloud access nodig.

Jouw argumentatie slaat de plank geheel mis op dit onderwerp en illustreert zelfs het probleem mooi: Amerika wil mooi graaien en "al het geld verdienen" met vrij feitelijk op de lauweren te blijven zitten.

De enige reden dat jij het ervaart als een fijne UX is omdat je niet meer belang stelt bij de gebreken, dat getuigt juist van het tegenovergestelde aan hoe je het interpreteert.
Bij alle partijen zijn op dit moment de UX voornamelijk ruk zowel voor backup-beheer als vooral beheer van bestanden en opruimen; want dan heb je sneller meer cloud access nodig.

Het is geeneens een dark pattern meer te noemen met hoe doorlopend dat patroon is. en ik zal het durven benoemen voor wat het is. Uitzuigerij, niks moois aan.
Apple biedt ook al jaren geen on-site backup meer; want dan heb je sneller cloud access nodig.
Huh, dat is nog gewoon mogelijk hoor. En op dezelfde makkelijker manier als het altijd mogelijk is geweest, incl. opties tot sterke versleuteling en incrementals.
Ik kies juist voor Apple omdat het gesloten is en ik gewoon een fijne ux wil zonder teveel te willen nadeken.
Dat is dus je motivatie om er over te klagen? Niet dat het daadwerkelijk oneerlijk is om 1 of andere reden? Maar puur om te beschermen hoe jij je telefoontje gebruikt...

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 17 december 2025 12:08]

Voor mij is het precies het tegenovergestelde. Ik kies niet voor Apple omdat het gesloten is.
Net zo goed valt daar ook van-alles stil zonder europese samenwerking.

De EU zou ook onze belastingsparadijzen kunnen herzien m.i. als ze toch al richting "nuclear" kijken, transatlantische kabel misschien ook maar door en wat moeten ze dan nog?

De USA levert vrijwel niks fysieks meer tegenwoordig en wat ze fysiek leveren is voor een zeer groot deel afhankelijk van externe markten of betreft eigenlijk een niche (bijv Harley) en de dollar is ook al tijden kracht aan het verliezen.

M.i. is het een drammende baby die tegen de krib schopt, en de baby is in de krib gelegd omdat die al twee borden met eten van de kinderstoel gemept heeft.
Het is een beetje hoe je het antwoord leest van @Advanced03, want beide hebben jullie (tot een punt) gelijk:

Amerika is nooit onze vriend geweest, dit is waar. Op dezelfde manier dat je collega's niet je vrienden zijn. Desondanks kun je wel dezelfde doelen delen en samenwerken, maar puntje bij paaltje kiest men voor zichzelf (waar een goede vriend dat mogelijk anders zou aanpakken).

Ik deel de "Zonder US is EU niet" niet, maar wel dat er een wederzijdse afhankelijkheid is en dat met elkaar samenwerken IMO een goed principe is. Maar ook een vriend/collega moet je kunnen aanspreken op gedrag.

Stel je hebt een afhankelijkheid: Je carpoolled en hebt geen auto en die betreffende collega eet steeds vaker je lekker koekje/taartje op die je had meegenomen. Nu spreek je collega er op aan en dan krijg je een "Hoezo niet?! Dan mag je straks ook niet meer meerijden hoor!". Moet je het dan maar gewoon pikken?

IMO hebben we dat gepikt, en nemen we nu maar koekjes mee voor collega omdat die anders boos wordt dat er geen koekjes zijn, te zot voor worden. En nu moeten we extra standvastig zijn om het weer naar een gezonde samenwerking te krijgen.
Net alsof amerika beter is dan ons, het werkte voor trump goed. Waarom zouden wij ons moeten aanpassen aan hun die alleen aan hun zelf denken?
Misschien moeten ze daar dan ook eens wat meer inzitten met de gevolgen van te grote tech bedrijven. En wat meer regels opmaken die de consument beschermen in plaats van ze de vrije loop te laten gaan.

En neen, niet elke regel in de EU is goed of almachtig, maar we zijn hier wel beter beschermd tegen die onzin die sommige bedrijven doen.
Dat is het punt toch niet? De eisen worden niet aan alle bedrijven gesteld, alleen aan die bedrijven die aangewezen worden als GateKeeper. En toevallig zijn de GateKeeper eisen zodanig opgesteld dat (bijna) alleen Amerikaanse bedrijven eronder vallen.
Kijk breder: hoe werden die bedrijven GateKeeper?

Tot eind januari is bij deze driedelige documentaire nog te zien bij ARTE: The Cult of Wealth. Het laat de historisch antithetische verhouding zien tussen de 0.0001% en de democratie. Aanrader voor iedereen die wil begrijpen what the hell er aan de hand is in de VS. Bewaar hem voor de kerstvakantie.

Wij zijn er blind voor, maar het Amerikaanse model van competitie is niet concurreren, maar "de tegenstander vernietigen". Het is de oligarchie gelukt om wetgeving uit de tijd van Roosevelt tegen monopolievorming, economisch misbruik en financiële malversaties ongedaan te maken. Die GateKeepers zijn precies dat, en het gewenste businessmodel van de 0.0001%.

Ironisch genoeg is het juist het Amerikaanse kapitalisme wat een bloedhekel heeft aan functionerende vrije markten.
Ironisch genoeg is het juist het Amerikaanse kapitalisme wat een bloedhekel heeft aan functionerende vrije markten.
Is altijd al zo geweest, een markt zonder noemenswaardige concurrentie boven het zakelijke midden niveau is uiteraard geen echte 'vrije markt'. De VS; het winner takes all principe is er koning, in letterlijk alles; politics, business, society, alles gaat naar de winaars/rijken, het land van get rich or die trying.
Maar die principes zijn ineens niet houdbaar meer op het moment dat er letterlijk niks meer uit 'the losers' te zuigen valt en op dat punt grijpen de fascisten hun kans om nog heel veel extremer te gaan...
Heb je daar bewijzen voor of maak je alleen maar een suggestieve opmerking om de EU verdacht te maken? Natuurlijk worden die eisen alleen aan bedrijven gesteld met een voldoende grootte impact. Dat het vooral gevolgen heeft voor Amerikaanse bedrijven heeft geeft aan dat die hier teveel invloed hebben én dat wij voor te weinig alternatieve hebben gezorgd. Met de eisen op zich is helemaal niks mis.
Dat is niet toevallig. Zodra er een Europese partij ontstaat die op ook alle vakjes aantikt, zal die net zo goed moeten voldoen.
Welke vinkjes zou die dan aanvinken buiten de 30% marktaandeel?

Het is geen winkel die jou forceert enkel bij hen muziek te mogen luisteren.
Liedjes zijn niet exclusief op hun platform. En ze blokkeren geen andere liedjes diensten.
Dus waarom zouden zij aanzien worden als poortwachter?
Spotify heeft een marktaandeel van meer dan 50 procent in de EU en ze hebben maandelijks 185 miljoen gebruikers in de EU. Ze zijn echt een enorm media platform geworden die ze ook rap uitbreiden naar andere diensten dan muziek.

Spotify dicteert de prijzen en bepaald zelf hoeveel geld ze inhouden. Wil je als muzikant geen zaken met hun doen, dan mis je meer dan 50 procent van de markt.

Ter vergelijking, de Apple App Store forceert niemand apps exclusief bij hun te gebruiken. Elke app bouwer mag haar apps gewoon via Google verkopen, of op een gaming platform, of verkopen voor gebruik op PC of laptop. En sinds september 2024 mag je ook apps verkopen via alternatieve stores op de iPhone.

Toch meende de EU de DMA in te moeten zetten om onlangs nog af te dwingen dat Apple in de App Store alternatieve betaalmethodes buiten Apple om moet toestaan en ook beperkte de EU het inhoudings percentage dat Apple mag doen.

Bij Spotify zien we dat niet. Die bepalen helemaal zelf wat ze betalen aan de muzikanten en hoeveel ze inhouden voor zichzelf. En uiteraard kan je alleen via Spotify betalen, niemand mag diensten leveren op het Spotify plaform buiten Spotify om, alle betalingen lopen via Spotify.
Ter vergelijking, de Apple App Store forceert niemand apps exclusief bij hun te gebruiken. Elke app bouwer mag haar apps gewoon via Google verkopen, of op een gaming platform, of verkopen voor gebruik op PC of laptop. En sinds september 2024 mag je ook apps verkopen via alternatieve stores op de iPhone.
Weet je ook waardoor dit komt? tipje van de sluier

[Reactie gewijzigd door walteij op 17 december 2025 19:46]

De eisen gelden voor alle bedrijven die voldoen aan de voorwaarde dat ze een zeer groot deel van de markt in handen hebben en vanuit die rol de markt dus sterk kunnen beinvloeden. Dat die aan een set extra eisen moeten voldoen om misbruik te voorkomen lijkt me juist een goede zaak, dus ik ben inhoudelijk best benieuwd waarom het een probleem is volgens jou?
Misschien moeten ze daar dan ook eens wat meer inzitten met de gevolgen van te grote tech bedrijven. En wat meer regels opmaken die de consument beschermen in plaats van ze de vrije loop te laten gaan.
Ik denk niet dat de Amerikaanse regering daar iets aan gaan doen. In ieder geval niet zolang Trump daar de macht heeft.

De techbedrijven en hun CEO's (X/SpaceX, Meta, Google, Apple, Amazon, Nvidia to name a few) zijn juist heel erg invloedrijk met hun lobby bij Trump. Denk dus niet dat je maatregelen tegen hen hoeft te verwachten, dat zullen ze nooit accepteren.
Kan de EU geen heffingen opleggen aan Microsoft en Sony (PlayStation)? Sony Corporation of America
Microsoft verhoogt Xbox-prijzen in de VS maar schuift de echte pijn door naar Europa. Zo merken Amerikanen er weinig van en betalen wij hier de rekening & sony doet exact hetzelfde met de PS5. Prijzen omhoog in de EU zodat de VS “stabiel” blijft en dat is zelfs openlijk toegegeven.

Waarom laat de EU dit toe? Dit is toch compleet de omgekeerde wereld?

[Reactie gewijzigd door MelmHQ op 17 december 2025 10:57]

Sony is een Japans bedrijf ? :z
Je bedoelt vast Sony Interactive Entertainment? Playstation is een merknaam, geen bedrijf. Noch steeds blijft de Sony Group Corporation (waarvan SIE deel uitmaakt) een Japans bedrijf.

Of ga je McDonalds in Nederland dan ook maar een Nederlands bedrijf noemen?

Het is maar te zien hoe je het bekijkt, maar bedrijven als McDonalds, Coca-Cola etc worden typisch Amerikaans genoemd, net zoals Ikea Zweeds is.
playstation valt echter wereld wijd gezien onder sony of america corp.
Je hoeft die apparatuur niet te kopen. Zodra alle Europeanen begrijpen dat wij de heffing van Trump betalen en stoppen met kopen zullen ze wel terug moeten krabbelen. Maar stemmen met de portemonnee doen te weinig mensen
Dus jij gelooft de beschuldiging van de VS/ Trump over hoe "oneerlijk" de EU zou zijn richting de VS? Misschien zou je je eens moeten afvragen of die beschuldigingen wel kloppen. Trump vindt dat alles en iedereen tegen ze is met zijn MAGA en chanteert de hele wereld met importtarieven als ze hun lokale regels niet afzwakken of zelfs afschaffen zodat bedrijven uit de VS geen stro breed in de weg wordt gelegd.

Je beseft je dat uiteindelijk wij als burgers de verliezers zijn he? Al die regels van de EU zijn er om ons als burgers te beschermen. Wij leveren straks bijvoorbeeld onze privacy in voor de woekerwinsten van Big Tech. Schrijnend dat jij als Europeaan vervolgens ook nog de kant van de bully kiest.
Trump zegt in feite dat als je je niet door de US laat naaien dat je dan de US naait. 8)7
Nou niet de consument, ga daar maar van uit.
Dat je tegengas kon verwachten was logisch. Ik vind je sentiment echter nogal misplaatst.

Ten eerste gaat het om markt aandeel en daarin is de VS net zo beschermend voor hun eigen interne markt als de EU dat is.

Ten tweede is dat markt aandeel van de meeste genoemde bedrijven geen meerderheid op die binnenlandse markt (okee, spotify geldt dat misschien niet). Dat kun je van Amazon, Azure, Google, Meta en co niet zeggen binnen de EU. De door de handelsvertegenwoordiger aangevoerde vergelijking gaat dus totaal niet op. Maar als je door de maga-bril kijkt, dan is iedere maatregel die de Amerikaanse handelsgeest een strobreed in de weg legt, direct een reden voor dreigende taal.

Ten derde, als die maatregelen in werking gaan, dan gaat de consument daarvan 100% zeker het slachtoffer van worden. Die mag dat soort onzin betalen. En de heffing gaat de staatskas in. Als de genoemde bedrijven daardoor omzet verliezen en misschien wel moeten inkrimpen, staan er ook nog banen op de tocht. Dan is de potentiele schade nog groter.

Dus zo 'tof' is dit hele geleuter niet en ik zou me er ook niet zo over verkneukelen.

[Reactie gewijzigd door Froos op 17 december 2025 17:47]

Ik blijf het zeggen, stap rustig aan en voor zover mogelijk af van alles dat Amerikaans is. Kijk eens op het forum naar alternatieven. Dat is de enige manier om van de Amerikaanse wurggreep af te komen.
Is een lopend draadje hierover? Of verspreid over meerdere topics?
Ik ga het in elk geval niet doen. Ik ga eerder VPN gebruiken als er te veel beperkingen vanuit Europa komen.
Beperkingen zoals "competitie toelaten" bedoel je?

Blij dat je dan in de EU woont waar je nog gewoon een VPN mag gebruiken.
Zeker, gelukkig wel. Ik zie ze nog wel in staat om dat te gaan verbieden wegens iets...
We zijn het VK niet hé.
Dat handjevol politiekers die chat controle willen invoeren hebben het hier niet om het zeggen.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn