NASA-satelliet Capstone is onderweg naar baan om de maan

De Capstone-cubesat van NASA, die vorige week door Rocket Lab met een Electron-raket de ruimte in is gestuurd, is uit zijn baan rond de aarde gebroken en op weg naar de maan. In november moet de satelliet de maan hebben bereikt.

De raket werd 28 juni gelanceerd vanaf Rocket Labs lanceerbasis in Nieuw-Zeeland. De afgelopen zes dagen voerde de raket verschillende ontbrandingsmanoeuvres uit. De laatste daarvan moest de rakettrap met de satelliet van 25kg aan boord richting de maan sturen, wat gelukt is. "Het is een project waar we ongeveer twee en een half jaar over hebben gedaan en het is ongelooflijk moeilijk om uit te voeren", zei Rocket Lab-ceo Peter Beck tegen persbureau AP. "Dus om dat ruimtevaartuig op weg naar de maan te zien, is absoluut geweldig."

NASA wil een ruimtestation in een baan om de maan brengen als onderdeel van de Artemis-missie. Dat ruimtestation, de Lunar Gateway, moet uiteindelijk de basis worden voor bemenste missies naar het maanoppervlak. Daarom is Capstone een belangrijke eerste stap. Het wordt naar Near-Rectilinear Halo Orbit gestuurd; dat is dezelfde elliptische baan rondom de maan waar de Lunar Gateway uiteindelijk moet gaan vliegen. Er is nog nooit een ruimtevaartuig in die baan gekomen. Als de rest van de missie succesvol is, zal de Capstone-satelliet maandenlang belangrijke informatie over de baan terugsturen, zoals hoeveel brandstof een ruimtevaartuig nodig heeft om in die baan te blijven.

Capstone. Bron: NASA

Door Loïs Franx

Redacteur

04-07-2022 • 16:56

71 Linkedin

Reacties (71)

Wijzig sortering
Scott Manley geeft meer info over wat deze speciale baan (Near-Rectilinear Halo Orbit) precies inhoudt en waarom.
https://youtu.be/EIodnH5aFI8

[Reactie gewijzigd door Vullisbak op 4 juli 2022 17:07]

interessant om te zien dat er maar zeer weinig correcties nodig zijn om behouden te blijven, gezien de extreme en speciale baan die ze beschrijft.

Vooral duidelijk te zien in de tabel die hij laat zien.

Wel opvallend dat, ondanks alle mogelijke simulaties die ze kunnen maken, ze toch nog het zekere voor het onzekere willen nemen en een test-satteliet in deze (voorheen nog nooit gebruikte) baan sturen.
Ik denk dat een deel van het probleem schuilt in de niet helemaal egale zwaartekrachtsveld van de maan. De baan van een ruimtevaartuig dat vlak langs de maan vliegt is daardoor lastig te berekenen/simuleren.
Daarnaast denk ik dat een simulatie of een berekening gewoon altijd geverifieerd moet worden. Misschien dat er nog wat "old hands" rondlopen die al die computers leuk vinden, maar liever vertrouwen op echte waarnemingen.
Volgens mij is de meest invloedrijke factor de positie van de zon. Ik denk dat 2 opeenvolgende omlopen van de satelliet nooit hetzelfde zullen zijn.
dat hoeft ook niet per sé en dat zie je ook in de simulaties, maar daarvoor zijn de thrusters doch die wil je natuurlijk zo weinig mogelijk moeten gebruiken om in een acceptabele positie te blijven.
Het zou mogelijk zijn als de banen van de aarde en de maan goed rond waren maar de cycli van een maand en een jaar in elliptische banen veranderen de val-richting de hele tijd.

[Reactie gewijzigd door blorf op 4 juli 2022 21:13]

"daarvoor zijn de thrusters doch die wil je natuurlijk zo weinig mogelijk moeten gebruiken"
Waarom? Er is een energie-budget en daar wil je onder blijven, maar verder geen reden om zo laag mogelijk. Dan is het immers een keuze tussen energie nuttig gebruiken en energie weggooien. Misschien is het wel zinvoller om op een moment meer energie in te zetten opdat er later minder nodig is.
het is niet zomaar energie die je kan bijmaken, dus eens het op is, is het gedaan met bijsturen tenzij er een refuel-missie is (maar dat zie ik niet gebeuren voor zo'n relatief klein ding)
Dus je gaat er van uit dat ze een ontwerpfout gemaakt hebben? Interessant.
waar lees je dat??
@Johan1995 leest helemaal niet. Hij weet niets van rakettechnologie, hij weet uberhaupt helemaal niets van ruimtevaart. Zelfs iets basaals als hernieuwbare energie zit niet in z'n kenniskistje.

Lees je mee @Johan1995 ?:
Je wil *altijd* zo min mogelijk energie verspillen omdat je die energie maar één keer kunt gebruiken èn omdat je die energie in een later stadium misschien alsnog nodig hebt, bijvoorbeeld om een foutje te kunnen corrigeren. De James Webb Telescoop heeft een onverwacht lange levensduur omdat ze bij het op z'n plaats zetten op L1 onverwacht weinig brandstof hoefden te gebruiken. Om in z'n baan te blijven heeft moet hij regelmatig brandstof gebruiken. Dat geldt ook voor de CAPTSONE satelliet.

Dan: hernieuwbare energie wordt ingezet door de satelliet: zonnepanelen zorgen voor de energievoorziening van de satelliet zelf. Om van baan te veranderen moet je volgens de reactiewet van Newton massa afstoten. Dat kan met electriciteit (en dus hernieuwbaar), maar die massa ben je kwijt en die raakt dus op. Die "brandstof" is dus niet hernieuwbaar.

En de boeren in de discussie trekken is nogal kinderachtig, zeker op de manier waarop jij dat doet, namelijk met een erg flauwe opmerking de discussie proberen te beeindigen. Weinig volwassen.
"Om van baan te veranderen moet je volgens de reactiewet van Newton massa afstoten. "
Welnee, je kan ook massa (met momentum in de andere richting) opvangen, ruimtepuin is ruimschoots aanwezig. Waarom eindigen? Ik vind het een leuke discussie...
ruimschoots? Ruimtepuin vind je vooral terug in veelgebruikte orbits rond de aarde, terwijl dit het eerste toestel zou zijn in die baan. Bovendien wil je geen collisions, want daarop zijn dit soort toestellen helemaal niet voorzien. Het moet dan ook nog wel hééél toevallig zijn dat je dat puin dan ook nog eens op exact het juiste moment tegen komt, met exact de juiste grootte en snelheid om in je baan te blijven. Je hebt echt geen flauw benul waarover je spreekt en dat zeg ik dan nog met weinig kennis van zaken :+
"want daarop zijn dit soort toestellen helemaal niet voorzien."
Dat zei ik toch? Ontwerpfout...
OK, we doen het anders. Volwassen deze keer. Ik zie dat meer weet van ruimtemechanica dan ik verwacht had en ik ben altijd bereid mijn ongelijk toe te geven.
Ik heb werkelijk geen idee hoe je ruimtepuin praktisch zou kunnen gebruiken voor koerswijzigingen. Dus ik heb een simpele vraag: hoe zou CAPSTONE ruimtepuin moeten gebruiken om in een baan om de maan te komen?
Op het moment dat de hele wereld overstapt op hernieuwbare energie, doet een nieuwe satelliet dat niet? Kansloze missie dan...
Als je dan werkelijk he-le-maal niets van raket-technologie en satellieten weet, post dan asjeblieft niets onder artikelen die daar over gaan.

Het kan natuurlijk zijn dat je daar werkelijk wat over wil weten, maar dan heb je wel een heel vreemde manier van vragen stellen...
thrusters werken in een (near) vacuüm in de ruimte, daar kan je niet zomaar een electromotor voor gebruiken om bij te sturen wegens niets om wrijving mee te hebben. Verplaatsing en voortstuwing van ruimtetuigen zijn quasi uitsluitend het resultaat van de wetten van newton, dus ik snap niet waarom je zou denken dat ik het daarom een kansloze missie zou vinden :?

moest je een renewable vinden die toepasbaar is in spacecraft-propulsion, dan zullen ze daar bij NASA/ESA/... heel dankbaar voor zijn en moeten ze zich niet meer bezighouden met gigantische zonnezeilen om fotonen afkomstig van de zon of welke andere bron dan ook op te vangen om te kunnen versnellen (dat is dus ook geen hernieuwbare energie ;) .

spoiler: there's no such thing as free energy, aangezien de totale massa-energierelatie een constante is, je weet wel dat ding van Einstein: E=mc² je kan geen energie maken zonder massa te verliezen en geen massa maken zonder er energie aan kwijt te zijn.
we spreken over wetenschappers die juist pijnlijk goed weten dat die wetten wél van toepassing zijn en hun het werk extra moeilijk maken. Met alle respect voor landbouwers, maar om dit feit hebben de slimste koppen van de wereld geen oplossing heen gevonden en die mensen vind je niet in de agrarische sector terug (of toch zeker niet met de functiebeschrijving die jij gebruikt)
Het gaat niet om het zekere voor het onzekere te nemen dmaar gewoon stap voor stap het project uitrollen. Deze proefmissie kost 10miljoen dollar en is uitgevoerd door een privé firma. Ook dat is een test.

Het Artemis maanprogamma zal grotendeels uitbesteed worden. Ik totaal is er 35miljard budget. Dus 10miljoen is maar een peulschil :)

Ze testen trouwens niet enkel de stabiliteit (en dus het brandstofverbruik) van de baan maar ook navigatiesystemen die later dienst gaan doen bij de Artemis missies.

Op die “ballistic lunar transfer trajectory” kom je op het dichtste munt op 1600km van de polen en het verste punt 40k km dacht ik. Dat dichste punt is ook vlak boven de regio (zuidpool) waar NASA de maanmissie wil ontwikkelen.

Dus je kan een object naar de maan schieten met minimale hoeveelheid brandstof. Als je cargo wil landen op de maan kan je van dat punt de in een lagere baan gaan. Al zal dat nog voor een volgende testmisie zijn.

[Reactie gewijzigd door Coolstart op 4 juli 2022 22:11]

Kan iemand uitleggen waarom die sateliet pas in november er aan komt? Dus zo'n 4 maanden onderweg is? Voor bemande missies lijkt me dat wat erg lang. De Apollo-maanmissies hadden ong. een week nodig voor de reis van de aarde naar de maan.
Het is vooral opvallend hoe langzaam de satelliet gaat. Afstand naar de maan (384.400 km ) / aantal dagen (4*30= 120) / uur per dag (24) = 133 km per uur. Klopt dit of maak ik hier een fout?
Een enorme zelfs :)
De baan van deze satelliet is geen rechte lijn. Meerdere mensen hebben al verwezen naar de video's van Scott Manley, maar ze zijn de moeite waard:
https://www.youtube.com/w...I8&ab_channel=ScottManley
Snelheid is toch altijd relatief? Als ik met 3 km/u in een rechte lijn naar de Albert Heijn loop, is het beetje flauw om te vermelden dat ik in de tussentijd op een snel bewegend object genaamd de aarde bevind die om de zon en zijn eigen as draait.
@avit vraagt zich af waarom de satelliet 4 maanden moet doen over een afstand van 384.000 km (de afstand tussen aarde en maan).
Dat heeft niets met draaiende aardes of supermarkten te maken, maar met de baan die deze satelliet "neemt" door de zwaartekrachtvelden van aarde en maan en de wens om zoveel mogelijk brandstof te besparen en uiteindelijk terecht te komen in een nogal vreemde baan om de maan. Het pad dat de satelliet daarvoor gebruikt is geen rechte lijn, maar een complexe dans rond de aarde en uiteindelijk de maan.

En ja, snelheid is relatief. Zonder referentie-coördinatenstelsel is er zelfs geen snelheid.

[Reactie gewijzigd door multikoe op 5 juli 2022 21:51]

Ik zit zelf in het zwaartekrachtveld van de aarde, en de AH ook, dus het heeft er alles mee te maken. En inderdaad een hoop brandstofbesparing. Dingen die vanzelfsprekend zijn hoeven niet uitgesproken te worden. Echter ik zou nooit beweren dat ik er ver naast zit met mijn 3 km/u.
Ik zou dat glas sterke drank even apart zetten en een wat langere post schrijven. Wat je nu net zei raakt kant nog wal. Het zou je sieren als je laat zien dat je de materie ook echt begrijpt.
Dat was met de hulp van enorme stuwraketten. Deze satelliet kreeg een 'klein duwtje' om uit zijn baan te raken, en reist nu heel langzaam (of moet je zeggen 'valt'?) naar de maan. Waarschijnlijk moet er dan weer een kleine correctie uitgevoerd worden om precies in de juiste baan te komen.
Deze satelliet kreeg een 'klein duwtje' om uit zijn baan te raken
Ik vind dat je het mooi verwoord, maar ik mis toch de uitdrukking trans-lunar injection in zowel jouw omschrijving als het artikel. Die uitdrukking klinkt zo lekker futuristisch.
Het is dan ook geen bemande missie. Je moet er rekening mee houden dat om sneller te gaan je niet alleen meer brandstof voor die versnelling nodig hebt, maar vervolgens dan ook extra brandstof mee moet nemen om af te remmen.

Bij een kleine satelliet als deze, kiezen ze neem ik aan voor de laagst mogelijke snelheid om alle extra brandstof die ze mee kunnen nemen te gebruiken om de missie zo lang mogelijk te laten duren.
Inderdaad, met die hoge brandstofprijzen... :-)
Niet dus...
Ik denk dat ze gewoon niet sneller durven.
voor bemande missies wil je niet nodeloos lang onderweg zijn omdat je bemanning dan resources (voedsel en water) verbruikt die ook weer meer launch-weight veroorzaken. Een onbemand tuigje kan rustig naar z'n orbit zweven zonder iets te verbruiken, buiten wat koerscorrecties.
Ben net op het deel beland in Seveneves waar het om de geostationaire banen gaat en de moeite om daarin te komen/blijven. Alleen gaat het niet om die van de maan :) want die is ontploft

BTW: zelf in de wikipedia spoiler-alert getrapt dus die link vervangen door een van Goodreads...

[Reactie gewijzigd door bvdbos op 4 juli 2022 17:03]

Bedankt voor de link, ga ik zeker lezen.
Deel over de ontplofte maan is geen spoiler? Ken het niet dus kan het niet inschatten.
Nee, wees niet bang. Dat is de eerste paragraaf :)
Grappig, ooit zelf voor de lol (ben geen schrijver) een short geschreven over een invasie waarbij als eerste de maan eraan ging.

Tis dat hij me voor was anders zou ik em aanklagen ;)
Bemenste.
Mischien indentificeren ze zich wel als vos.
"otherkin"
https://en.wikipedia.org/wiki/Otherkin
Krijgen we dat soort geneuzel hier nu ook al.

[Reactie gewijzigd door 3dmazter op 4 juli 2022 22:23]

De titel van dit artikel deed mij denken dat het uitbreken niet opzettelijk was en dat het mis ging.
Gelukkig dus niet.
Je hebt een punt. Ik heb de titel even aangepast :)
Nu de Tweetbait nog :)
Was het eerste wat ik dacht nadat ik op de link klikte.

OT: wat een gaaf project, er zijn eindelijk weer ontwikkelingen op het gebied van ruimte ontdekkingen.
Wie weet.. over een tiental jaren, de eerste warp-engine.... ;-)
Dat dacht ik dus ook..
Ja ik vond het ook al een beetje "click bait", "NASA cubesat op weg naar speciale baan om de maan" had beter de lading gedekt.

Wat deze missie vooral moet laten zien is dat een satteliet inderdaad stabiel kan draaien in de genoemde "r Near-Rectilinear Halo Orbit" een baan die heel gunstig is om van en naar de maan te komen. Elliptisch met laagste punt dicht bij de maan, en hoogste punt er een eind vanaf en tegelijk zo veel mogelijk in zonlicht blijven.
ik dacht exact hetzelfde 8)7
Ik was wel benieuwd waarom het in vredesnaam 4 maanden zou gaan duren om bij de maan te geraken, maar dat is dus wanneer de definitieve baan wordt bereikt:
A final engine burst Monday allowed Photon to break from Earth’s gravitational pull and send the satellite on its way. The plan now is for the 25-kilogram (55-pound) satellite to far overshoot the moon before falling back into the new lunar orbit Nov. 13. The satellite will use tiny amounts of fuel to make a few planned trajectory course corrections along the way.
Luther has been there :+
Ik hoop het nog mee te maken dat ze weer met mensen op de maan gaan landen.

Op Mars landen gaat nog wel heel lang duren.
Bemenste missies?
Hehe, het is eens iets anders als bemande missies.
Ik dacht hetzelfde. Zelf vind ik het, momenteel nog, beetje afleidend van de tekst. Maar ik lees ‘bemand’ eigenlijk als neutraal, voor mij houdt het sowieso al m/v/x in.
Wat als algemeen bekend staat moet speciaal worden. Vandaar de nadruk en de daaropvolgende vraagstukken/discussie in de comments. Iets waar je niet over hoeft na te denken wordt dan ineens een onderwerp van gesprek, een gesprek dat niet gevoerd hoeft te worden maar toch wordt geforceerd.

Over een paar jaar is 'genderneutraal' weer niet speciaal genoeg en dan verzinnen ze wel weer iets anders om op te focussen. 99,99% van de wereld ondertussen: 'Oh No. Anyway'.
Meisjes en jongens waren door de Hema al verboten verklaard, ook mag vrouwen niet meer, dat zijn mensen die menstrueren.. Die woke gekte wordt steeds erger en bizarder.
Er mogen tegenwoordig ook vrouwen mee.
Valentina Tereshkova heeft toch echt in de ruimte gevlogen voordat "wij" woorden gingen aanpassen...
De woorden 'man' en 'jongen' kunnen onzijdig gebruikt worden. Het is een gedoe om niets.
Tweakers is helemaal mee met de gender-hype en wil natuurlijk geen enkel risico nemen. Stel je voor dat er iemand "offended" raakt, dat kun je natuurlijk niet hebben.
Tweakers is toch ook van DPG?
Het zijn opvallend genoeg eigenlijk altijd de 'gender hype' tegenstanders die offended zijn ;)
Denk dat het eerder 'geïrriteerd' is dan 'offended'.
Vooroordelen zijn vaak wederzijds. Wat mij opviel bij een politie-achtervolging in de VS, deze worden regelmatig vanuit een helikopter op TV getoond (en later Youtube). Vrouwelijke commentator heeft het voortdurend over "this guy in that car" en achteraf blijkt het een vrouwelijke bestuurder te zijn. Geen probleem, natuurlijk... Fouten zijn menselijk. Maar asociaal rijgedrag wordt dus geassocieerd met "mannelijk".
Ah, ik ben ook gek op filmpjes van achtervolgingen in Amerika, maar de commentator is toch wel erg vaak een man en de automobilist ook. Dus ik kan met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zeggen dat jouw scenario van een vrouwelijke commentator en een vrouwelijke chauffeur zeer, zeer onwaarschijnlijk is. En dus waarschijnlijk verzonnen....

Het is gewoon een statistisch gegeven dat in absolute aantallen de meeste ongelukken worden veroorzaakt door mannen, dat gevaarlijk rijgedrag en/door zelfoverschatting ook een typisch mannelijk dingetje is. Als je dus een auto zich idioot ziet gedragen is de aanname dat er een man achter het stuur is een hele veilige...
Of het een vrouwelijke commentator was, is niet van belang. En verder bevestig je wat ik zei, dus prima.
En verder bevestig je wat ik zei, dus prima
Uhm, Half. Jouw voorbeeld was verzonnen, het vooroordeel echt.
Als je niet woke genoeg bent wordt je vanzelf gecanceld. Daarom gaan ze allemaal vroeg of laat door de knieën.
Ik wilde ook al zeggen, wat een afschuwelijk lelijk woord, las een paar keer bemeste...

Wat een newspeak weer, heel correct, fijn zo
Inderdaad ronduit belachelijk. Ik stel dan ook voor dat we meteen alle woorden onzijdig maken en niet meer zeggen "is uit zijn baan rond de aarde gebroken" maar "is uit de baan rond de aarde gebroken"
Ja. Voor diegenen die niet begrijpen dat 'man' in bemand wel dezelfde drie letters zijn, maar niet dezelfde geslachtsaanduiding is als 'man' van mannelijk geslacht.
Inderdaad. "Mankind" is geen groep mannen, maar niets anders dan de hele mensheid. De beroemde maanspeech "One small step for man, one giant leap for mankind" van Neil Armstrong zal dus ook niet meer kunnen..

Kies score Let op: Beoordeel reacties objectief. De kwaliteit van de argumentatie is leidend voor de beoordeling van een reactie, niet of een mening overeenkomt met die van jou.

Een uitgebreider overzicht van de werking van het moderatiesysteem vind je in de Moderatie FAQ

Rapporteer misbruik van moderaties in Frontpagemoderatie.



Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Nintendo Switch (OLED model) Apple iPhone SE (2022) LG G1 Google Pixel 6 Call of Duty: Vanguard Samsung Galaxy S22 Garmin fēnix 7 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2022 Hosting door True

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee