Wetenschappers ontwikkelen laserkanon tegen malariamuggen

Onderzoekers hebben een systeem gerealiseerd dat met een laserkanon malariamuggen kan uitschakelen. Het systeem, waarvan de ontwikkeling mede door de Gates Foundation is betaald, kan muggen van andere insecten onderscheiden.

Een van de manieren om malaria de kop in te drukken is het bestrijden van de malariamug, het insect dat de malaria-parasiet overbrengt. Daar is nu een nieuwe manier voor, althans in de experimentele fase: een systeem dat met laserstralen malariamuggen kan roosteren.

Het project, waarbinnen diverse onderzoekers samenwerken, wordt gefinancierd door onder meer de Bill and Melissa Gates Foundation en de Verenigde Naties. De belangrijkste medewerkers van het laser-project zijn de astrofysicus Jordin Kare en Nathan Myhrvold, voormalig Microsoft-topman en nu verantwoordelijk voor Intellectual Ventures, een bedrijf dat nieuwe ontwikkelingen en patenten ondersteunt. Een derde belangrijke deelnemer aan het initiatief is dr. Lowell Wood, eveneens astrofysicus en ooit verantwoordelijk voor het Star Wars-project. De wetenschappers werken gezamenlijk aan een manier om lasers in te zetten om malariamuggen individueel te identificeren en met een laserstraal te raken.

Kare kocht daartoe een aantal onderdelen op eBay en zette de eerste versie van de 'malariamug-laser' in elkaar. Zijn opstelling maakt gebruik van conventionele zaklampen, die een silhouet van de muggen tegen een achtergrond aftekenen. Een zoomlens van een 35mm-camera neemt het silhouet waar en geeft dit aan een computer door. Vervolgens wordt de laser met behulp van lenzen en spiegels uiterst nauwkeurig gericht en wordt de mug getroffen. Al gaat het nog slechts om een testopstelling, toch is het systeem al precies genoeg om mannetjesmuggen van vrouwtjes te kunnen onderscheiden. Desgewenst kunnen alleen de parasiet-dragende vrouwtjesmuggen worden geraakt, maar ook andere insecten kunnen gespaard worden.

De huidige implementatie van de anti-muggenlaser maakt nog gebruik van niet-dodelijke laserstralen, maar de onderzoekers hadden al wel videobeelden van een opstelling met een sterkere laser, die in staat was de muggen daadwerkelijk te roosteren.

Of en wanneer het laser-systeem daadwerkelijk ingezet zal worden in de strijd tegen malaria is onbekend: er zijn ook andere high- en lowtech-methodes in ontwikkeling om de muggen of de parasieten in de insecten uit te roeien. Zo denkt een onderzoeker van de universiteit van Columbia de muggen te verblinden met lichtflitsen, wordt onderzoek gedaan naar genetisch gemodificeerde bacterieën om muggen te doden en wordt gewerkt aan een ras 'supermuggen', die resistent zijn voor de malaria-parasiet en die vatbare muggenpopulaties zouden moeten verdringen.