Door Luke van Drie en Daan van Monsjou

Hier worden de allernieuwste chips uitgevonden! Achter de schermen bij imec

23-02-2026 • 06:00

15

Twee jaar geleden waren we voor het eerst bij imec, een Belgisch onderzoeksinstituut dat onderzoek doet naar de allerbeste chips. Knappe koppen werken daar dag en nacht aan het kleiner maken van transistors, die ervoor zorgen dat je volgende processor of videokaart nóg sneller wordt.

Onlangs waren we opnieuw op bezoek op het imec-hoofdkwartier in Leuven. Het instituut opende namelijk een gloednieuwe cleanroom. Ook hier gaat baanbrekend onderzoek worden gedaan naar de nieuwste chiptechnieken, die we in de komende tien jaar pas in onze hardware zullen tegenkomen. Niet alleen waren we bij de opening zelf, we mochten deze keer ook naar binnen in de cleanroom en nemen je mee.

Lees hier het geschreven artikel.

00:00 Hier worden de allernieuwste chips uitgevonden! Achter de schermen bij imec
00:20 Terug bij imec: waarom?
00:51 Samenwerking grote chipbedrijven
01:03 NanoIC Pilot line
01:24 Nanometers
01:46 Binnenkijken in de cleanroom
02:28 Nieuwe generatie EUV-machine
02:58 Machines wereldwijd verzameld
03:55 Chips schrijven met licht
04:36 Europa’s rol in chipontwikkeling
05:23 NanoIC-project en ecosysteem
05:51 Toegang voor startups en universiteiten
06:33 Ontwerpregels voor nieuwe chips
07:14 Belang NanoIC voor Europa
07:35 Officiële opening cleanroom
07:57 Toekomstplannen imec

Reacties (15)

Sorteer op:

Weergave:

Ik ben even niet mee... bij IMEC ontwikkelen ze technieken (geen machines) voor chips kleiner dan 2 nanometer maar het staat er vol met machines van oa. AML die dat niet doen vandaag de dag ? Wat is het nut dan van deze machines ?
AuteurAverageNL Nieuwsredacteur @r250423 februari 2026 08:44
Even heel platgeslagen: stel dat je een bakkerij hebt. Als je de beste ovens hebt staan, wil dat niet meteen zeggen dat je ook de beste broden maakt - daar heb je het juiste recept voor nodig. Imec werkt (samen met al die andere bedrijven) aan een soort chiprecepten, maar daarvoor hebben ze die ovens wel nodig om dingen uit te proberen :)

Los daarvan testen machinemakers ook hun nieuwe machines bij imec - bijvoorbeeld om ze te finetunen, etc.

[Reactie gewijzigd door AverageNL op 23 februari 2026 08:45]

1 van de dingen IMEC ontwikkeld, is het process om IC's te maken, van eerste to de laatste laag ( 60 - 150 of meer lagen )
Als je een process wilt ontwikkel heb je dus ook al die ander machines nodig, van low to high end, etsen, opdampen, slijpen, fotoresist, etc. En je gaat de low end lagen nooit met een High end machine doen, want dat is veel te duur.

Daar naast ontwikkeld IMEC ook sensoren die ze dus op die machines maken.
Gave video, meer van dit!! 😁

Klein detail over die tin. Als ik het goed heb zijn het 25.000 tin-druppels die door net zoveel lichtbundels belicht wordt. Elke tindruppel wordt eerst in vorm gebracht met een bepaalde lichtintensiteit, waarna de vorm perfect is om het licht te weerkaatsen. Dan volgt de tweede belichting en verdampt ook de tin-druppel. Het licht dat voor deze twee stappen wordt gebruikt is hetzelfde.


Het licht wordt in een eerder stadium opgesplitst in twee delen (die volgens mij niet even groot zijn). Het ene deel neemt een korte route en raakt het tin dus als eerste. Het tweede deel neemt een omweg en wordt daarna het tin druppeltje op het perfecte moment. Omdat het dus om dezelfde lichtpuls gaat is de timing altijd hetzelfde en is dit proces dus zo vaak per seconde te herhalen. (Simpel gezegd)
Iedere tindruppel wordt inderdaad twee keer met een laser geraakt (eerst om hem te ‘vormen’ tot een soort pannenkoek, de tweede om hem te ‘verdampen’) - maar dat gebeurt met 50.000 druppels, en dus 100.000 laserschoten, per seconde :)
Ah, 50.0000x mag ook, klein verschil maar.

Die laserpulsen zijn zoals ik zie hetzelfde aantal, maar het licht wordt gesplitst in 2 niet evenredige bundels. Het ene deel gaat daarna meteen naar de druppel, en de tweede bundel komt later via een omweg aan bij de druppel.


Wat ik dus met veel woorden probeer te zeggen: de frequentie van de druppel en de laser zijn hetzelfde.
Mag alleen zonder camera man, 30 seconden later staat er een camera man achter hem met een joekel van een camera hahaha
Gruwelijk vette video, @AverageNL (en cameraman @LukevanDrie natuurlijk).

Dit zijn kiekjes die wij eigenlijk nooit echt zelf kunnen maken, tenzij we daar zouden werken natuurlijk.

Wat vonden jullie nou het meest fascinerende om te zien? Nog wat tipjes van de sluier mogen oplichten waar we misschien iets van terug zullen zien in de aankomende tijd?

Het blijft wel fascinerend hoe die EUV machine uiteindelijk de circuits op de wafer maakt. Wat een techniek zeg!

Iemand die bij ASML heeft gewerkt heeft wel eens uitgelegd hoe moeilijk het wel niet was om die EUV machine z’n werk te laten doen. En dat het echt een samenhang is van perfecte omstandigheden, die natuurkundig bijna magisch lijken te zijn. Gewoon omdat er zo ontzettend veel variabelen zijn waar rekening mee gehouden moet worden. En om dat proces natuurlijk op grote schaal te kunnen hergebruiken, al helemaal!

Complimenten voor deze bedrijven die dit soort “wizardry” voor elkaar krijgen!
Ze mogen daar wel eens wat zuiniger met de machines :P gave video, leuke stijl van presenteren ook!
Je bedoelt "suiniger"? Jij mag dat een "leuke stijl" vinden, maar voor mij als Vlaming is het knap lastig om dat allemaal te volgen. "Suiniger", "uniferziteit", "massel"... het vergt iedere keer weer een extra vertaalslag in mijn hoofd om al die medeklinkers weer juist te zetten om het begrijpelijk te maken. Wat een accent is dat toch, pfwoeh... Zelfs de autogegenereerde ondertitels hadden er moeite mee.
@LukevanDrie @AverageNL echt super gaaf elke keer als jullie zo'n video maken over tech.
Ze zijn zo duidelijk en helder, met enthousiasme gebracht, elke keer genieten!

Dank jullie wel!
AuteurLukevanDrie Teamlead Mediateam @djwice23 februari 2026 10:13
Leuk om te horen! Dank!
Ik hou het wel bij paprika
Mooie video, mag meer van dat zijn.

Blij te zien dat jullie toch ook in België komen.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn