Door Stijn de Wit en Arnoud Wokke

Wat als Trump de stekker eruit trekt? Tijd voor Europese AI?

07-02-2026 • 06:00

71

We zijn heel afhankelijk van Amerikaanse bedrijven, ook met AI. Kunnen we over op Europese diensten? In deze video proberen we uit of Europese AI-diensten een goed alternatief zijn voor bijvoorbeeld Google AI-modus en ChatGPT.

Lees hier het geschreven artikel op Tweakers.

00:00 Europese AI: introductie
00:22 Bekendheid van Europese AI
00:42 Afhankelijkheid van Amerikaanse diensten
01:04 Europese alternatieven voor AI
01:27 Franse modellen en Ecosia
01:54 Privacygerichte AI-diensten
02:16 Open source modellen en beperkingen
02:35 Europese AI en cultuur
02:56 Voorbeeld: tikkie en cultuur
03:15 Wat nu?
03:33 Redenen om Europese AI te kiezen
03:56 Toekomst van Europese AI

Reacties (71)

Sorteer op:

Weergave:

Waarom wachten tot iemand de stekker eruit trekt? We kunnen toch ook pro-actief zijn en alsnog zelf een AI ontwikkelen.
Amerikaanse techbedrijven verdienen miljarden aan Europa. Waarom zouden ze de stekker eruit trekken en de kip met de gouden eieren slachten? Zeker bij trump.draait alles om geld.
En ze beschikken over veel (alle) data, wat hen ook wel goed uitkomt.
Dat zou je denken, de stekker uit digitale diensten trekken zou enorme economische gevolgen hebben. Aan de andere kant vraag ik af of dit een rol speelt, draait om zelfverrijking bij deze mensen. Trump heeft al heel veel schade aangericht met zijn wispelturige beleid, het is destructief. Dat wij hier een discussie hebben over onafhankelijk worden zal ook economische gevolgen hebben. Volgens mij is het al gaande.
Van het gas af van Rusland had dat ook, maar onder druk wordt alles vloeibaar en kan er ineens heel veel. Als het echt zou gebeuren zou Europa ineens flexibel genoeg zijn net als met het gas, en zou er even ellende zijn maar een paar maanden later is alles weer up en running op ons eigen continent. Zou wat mij betreft zelfs een goede zaak zijn. Even de bittere pil slikken maar daarna ben je van die yanks verlost.
Het probleem is dat er geen alternatieven zijn voor AWS/Azure/Google Cloud die evenwaardig zijn, en als er iets is is dat slechts 10-20% van de "grote". Dan is er nog cloudflare bijvoorbeeld. Deze dingen vervang je niet zomaar op een paar jaar tijd hoor. Google Cloud & Azure hebben heel lang moeten opboksen tegen AWS bijvoorbeeld, het is niet 100% vergelijkbaar, maar het heeft +- 10 jaar in beslag genomen om er wat van te maken. Dan heb ik het nog niet over AI
Rol je toch weer on prem iets uit. Vroeger ging het ook zonder cloud.
Met Amerikaanse software, op hardware ontworpen in de VS en in China geproduceerd
Chinese chips lukt wel toch? Je hoeft niet persee Intel of amd te gebruiken. Bovendien hebben wij ASML hier, ook best een drukmiddel.

En software is helemaal geen issue. Gewoon open source, weer een probleem minder.

Het zal niet allemaal makkelijk zijn en jaren duren, maar als het echt moet kan er ineens heel veel.
Als chips uit de is niet betrouwbaar zijn dan die uit China ook niet.

Open source is een vals veiligheidsgevoel, er zat bvb jarenlang een stevige bug in openssl. Bovendien zitten de grote contributors van Linux en andere open source ook in de US.

De digitale economie is een globale supply chain, die 100% in Europa hebben is gewoon een illusie.
Het gaat niet in 1 keer, maar op termijn (een Linux/K8s stack) op risc-V chips en nog meer FOSS.

En we hebben ASML nog ;)

We kunnen veel leren van landen als Roemenië, waar ze om Russische EN Westerse invloeden te ontlopen al vanaf het begin veel meer souverein zijn.

[Reactie gewijzigd door teek2 op 9 februari 2026 09:43]

Yups en dan mag jij zelf je link naar buiten terug voorzien en zit je zelf met de beveiliging en moet je terug ddos attacks kunnen afweren ... Niet elke software is gemaakt om inhouse te draaien, maar moet ook online werken, denk aan de vele techniekers die onderweg zijn. Dus nee iets on prem draaien is weer gemakkelijk gezegd. We kunnen ook uiteraard terug gaan naar pen en papier of stenen en bijtels
DDoS attacks kunnen wij ook wel afweren hoor, met NaWas enzo, daar hebben we echt geen Cloudflare voor nodig. En ja als Trump ons dwingt en dreigt de stekker eruit te trekken dan zal je wel moeten.

De vraag is wil je afhankelijk van dit Amerika blijven met die tiran aan het hoofd? En misschien wel nog een engere na hem zoals JD Vance ofzo? Ik niet hoor.

Al dat gezeur van het kan niet, waar een wil is is een weg. We zijn slim genoeg in Europa om zelf iets uit de grond te stampen. We doen net of we hier gehandicapt zijn ofzo of incapabel.
Er zijn volwaardige cloud providers in Europa, bijv scale way. De meeste apps zou je daar gewoon kunnen draaien.
Ja, maar niet zonder een hele hoop aanpassingen dikwijls. Het is niet omdat het kan, dat het zonder slag en stoot kan. Zeker als je native producten gebruikt van die cloud providers, wat meestal sneller en ook nog voordeliger is. Het is allemaal gemakkelijk gezegd en gedaan. En een waardig PAAS (Platform as a service) heb ik nog niet echt iets tegengekomen dat kan tippen aan Google Cloud/Azure hoor. Een server huren kan je ook bij hetzner al jaar en dag, maar het gaat alles daarom rond dus. Kijk ik kan ook wel een postgresql installeren en een nginx configureren. Maar als het daar fout loopt moet ik het op lossen. Op Google Cloud moet ik juist maar mijn code pushen & voila. Eventueel moet je nog eens paar dingen wijzigen en alles is gedaan, 24/7 monitoring. Ja het kost misschien iets meer dan mijn eigen server huren, maar als mijn code vandaag draait, dan zal het morgen ook wel draaien. Dan kan het alleen het platform zijn dat ergens een probleem heeft. Maar dus als ik alles zelf moet doen (wat ik zeker kan en vroeger meermaals gedaan heb) dan is dat weer extra werk voor mij, met soms alle gevolgen vandien en dan zou ik pas echte stress hebben. Zelfde bij Azure, gebruik ze beide. Ik wil echt niet terug naar ik mag hier alles zelf gaan doen en upgraden en updaten etc. Daar heb ik geen tijd/personeel voor en in personeel heb ik ook geen bal interesse in. En ik zou alles in een container kunnen draaien bijvoorbeeld, maar dat is maar een klein stukje dan, zou ik nog mee kunnen leven. Maar voor mijn gemak (en gemoedsrust) is de keuze snel gemaakt. De EU paas alternatieven zijn niet zo groot en de rekening is x4 of x5 voor mijn huidige setup en dan mis ik daar nog een paar dingen die ik ook zelf mag gaan doen. Dus om evenveel winst te houden mogen mijn abonnementen van mijn saas applicatie x4 .... Ja dan mag ik meteen sluiten. Dat krijg ik echt niet verkocht, zelfs niet bij de "die hard" gebruikers.
Ik denk dat je toch wel wat verkeerde aannames doet want scaleway biedt gewoon managed databases aan en nog wel meer. De Europese providers gaan echt al wat verder dan gewoon een VM.

Kijk als je hele specifieke producten gebruikt zoals bijv cosmsodb dan heb je gewoon een vendor lock in maar dat is dan misschien een reden om niet die producten te kiezen. Meestal heb je die ook helemaal niet nodig en is standaard SQL met PostgreSQL al meer dan voldoende.
Dat zou je denken, de stekker uit digitale diensten trekken zou enorme economische gevolgen hebben. Aan de andere kant vraag ik af of dit een rol speelt, draait om zelfverrijking bij deze mensen. Trump heeft al heel veel schade aangericht met zijn wispelturige beleid, het is destructief. Dat wij hier een discussie hebben over onafhankelijk worden zal ook economische gevolgen hebben. Volgens mij is het al gaande.
Er is natuurlijk geen land meer dat wilt investeren in Amerikaanse software als ze erachter komen dat ze zonder reden ineens afgesloten worden. En dat weet een Trump ook enorm goed. Hij zal nooit een opdracht geven een land plat te gooien en af te sluiten van hun diensten. Hij is gek, maar niet zo gek.
Het draait hem inderdaad om geld, maar hij kan het dus ook gebruiken als drukmiddel om bepaalde zaken te gaan afdwingen die hem niet aanstaan. Die mogelijkheid wil je zo klein mogelijk maken lijkt mij.
Ja ach nog 9 maanden dan zijn we ervan af. Dan kan hij ons nog pesten met een decreet maar zonder meerderheid zal dat niet lang stand houden.

Hopelijk is hij daarna de rest van zijn termijn weer bezig met impeachment tot we volledig van hem zijn verlost.
Eerst zien en dan pas geloven. Met de midterms kan hij ook nog gaan lopen kloten, de eerste signalen zijn er al.
Ik hoop het met jou maar ik moet het eerst zien gebeuren.
"Waarom zouden ze de stekker eruit trekken en de kip met de gouden eieren slachten?":

Sinds wanneer doet Trump logische dingen?
trump lijkt inderdaad alles om geld te draaien, maar het is vooral de naam. Trump. hij wil een soort van legacy achter laten. óf hij wil blijven. en daar staan nog wat twijfels.


Groenland wou hij hebben, onder zijn administratie, als het was gelukt zou het voor altijd onder de naam trump blijven herinnert worden. Venezuela zit hij vrolijk aan te vallen. Irak heeft ie al gebombardeerd (tenzij we dit alweer vergeten zijn?) hij doet heel veel. menig negatief nu... maar in de toekomst kan het positief zijn, en dan zeggen mensen; kijk, trump heeft dit toen geregeld. dat is wat zijn main goal is. Hearts and Minds.


Te zeggen dat alles om geld draait bij hem is kortzichtig.
Macht is voor Trump echt veel belangrijker dan dat Amerikanen wat meer verdienen.
Mistral is Europees.

GPT-NL is een in Nederland getraind model, op data mét toestemming. Alle data waar dit niet duidelijk voor is is uitgesloten.

En er zijn ook modellen uit het buitenland die je lokaal kunt draaien. Denk bijvoorbeeld aan https://ollama.com/library/qwen3-coder-next
ollama launch claude --model qwen3-coder-next
Met meest populair moderne codeeromgeving. Heb je wel een 🍏 met 64GB of meer voor nodig om een snelle beleving te hebben, op mijn 16GB GPU draait het wel mét goed resultaat, maar kun je rustig koffie drinken : GPU wordt minder dan 5% belast, het is vooral geheugen te kort.

[Reactie gewijzigd door djwice op 7 februari 2026 12:07]

En AMD Ryzen7 met 128 GB mem? Met medium GPU kaart voor 2019 standaarden.
Werkt, kost alleen heel wat minuten per prompt. Zorg dat het model op een zo snel mogelijke nvme of ssd staat, dit i.v.m. random access toegangstijd.

Bijvoorbeeld "maak een WCAG AA webformulier met alle mogelijke html5 formulier veld typen en attributen, en strikte validaties in HTML5, zorg dat de foutmeldingen volledig via css3 verlopen en een modern mobile first ontwerp met dark-mode optie, teksten in CEFR B2-niveau Nederlands".

[Reactie gewijzigd door djwice op 7 februari 2026 20:19]

Ik heb gister eens een account voor Mistral Le Chat aangemaakt, werkt even makkelijk als Chat GPT.
We hadden allang de stekker uit amerikanse tech moeten halen. We zijn te afhankelijk van dat land geworden. Is gewoon een bananenrepubliek in wording.
Wat als Trump de stekker eruit trekt? Tijd voor Europese AI?
Is dat zo een ramp dan, zonder nepintelligentie zitten?
Ik zie net als jij ook niet echt de noodzaak voor AI op dit moment. Er komt weinig stil te staan volgens mij en mogelijk worden er sommige mensen zelfs slimmer van door zelf te rekenen of een zoekmachine te gebruiken kennis op te doen.
Sommige mensen kunnen niet meer programmeren zonder.

Maar heel eerlijk dat konden ze voor AI wss toch al niet
Dan denk ik dat die mensen beter af zijn als we nu de stekker er direct maar uittrekken.
Mijn studenten gebruikten in het begin AI omdat het makkelijk was ... En tegen het einde voor hun eindwerk hebben de meesten het uitgeschakeld omdat het trager werkte dan dat ze het zelf deden. Het enige waarvoor ze het nog soms gebruikten was voor eventueel een (in mijn ogen) simpel javascriptje ofzo.

Maar als je enige kennis hebt kan je er wel wat mee maken. Een vriend van me heeft zelfde diploma (samen gehaald - bachelor toegepaste informatica), maar kan geen bal programmeren. Hij doet voornamelijk servers en windows crap. Hij kan nu wel iets maken, maar de zon/zee/maan etc moet in de correcte stand wilt het werken. Maakt voor hem niks uit. Maar dat is verre van "productie ready" als je het mij vraagt.
Werk nu al ruim 10 jaar als software engineer en in mijn ervaring is het handig om ff een poc neer te zetten, als zoekmachine en soms een beetje om mee te sparren. Zeker waardevol maar natuurlijk bij lange na niet de beloofde 10x productiviteit. Ook niet met tools als Claude code. Ook ik ervaar dat juist als je kennis hebt je AI beter kan gebruiken dan als je die kennis niet hebt.

[Reactie gewijzigd door Barsonax op 9 februari 2026 18:05]

Als je weet wat je moet hebben kan je sneller iets zoeken. Daar spaar je alt-tab en ingeven in google uit en dan een paar kliks, maar rechstreeks in je editor. Ik ken niet elke functie van elk framework dat ik gebruik, maar ik weet wel wat het ongeveer is, en daar kan je misschien iets tijd mee winnen

Maar als het het laatste nieuwe framework is, dan mag je het ook vergeten hoor, meestal is de geleverde info voor oudere versies
Ja want dan kunnen mensen niet meer vragen wat de beste smartphone is, stel je voor.
Trump kan de stekker uittrekken van Office, Windows, Google, en alle andere techbedrijven. Wat dacht je daarvan?
Ik vind AI echt wel het minst relevante "probleem" van onze afhankelijkheid van Amerika...
Precies, denk dat het voor Amerika een groter probleem is als ze AI dichtzetten. Sluit oms dan meteen af van alle Amerikaanse "social"media. Zijn we meteen van die afvalput van internet af.
Helemaal mee eens.
Wat meer spelfouten en wat minder vreemde opgezette beleidsstukken, wat gaat er verder nog mis zonder 'cloud' AI? Het zou niets dramatisch moeten zijn.
Veel spannender wordt het de dingen als email en documenten niet meer beschikbaar zijn.
Je slaat de plank toch werkelijk hier mis. Het gaat om productiviteit, het is een (inschatting) factor 2 - 4 hoger met AI. Het is niet alleen productiviteit, je bent instaat oplossingen te leveren die normaal buiten je vaardigheidsgebied liggen. LLM is heel belangrijk.
Daar is anders nog maar weinig van bewezen. Tot nog toe weten we alleen dat het een enorme financiële bubbel is, waar we (inschatting) nog wel een crisis aan gaan overhouden.
Ik moet het bewijs van die efficiëntie en productiviteit verbeteringen nog maar zien. Tot nu toe zijn het alleen maar opgeblazen en onbewezen nummers die door de AI boeren de lucht in worden gegooid, en onderzoeken laten juist zien dat het voornamelijk "een gevoel" is en niet daadwerkelijk waar is.
Hoger ... Afhankelijk toch wat je doet hoor. Ik heb hier dingen getest ... En op een week tijd had het niks production ready kunnen maken. Zelfs autocomplete van een lijntje of 2 lijntjes zit er dikwijls volledig naast. In bestaande grote projecten werkt het gewoon voor geen meter. Voor een greenfield project werkt het tot een bepaalde grootte en dan stopt het. 3x voor gehad dat werkende dingen gewoon gewist werden zonder enige logica daarachter (en was ook niet de vraag). Zelfs als je zegt voor elke wijziing maak een backup zonder het mij te vragen gaat het goed voor 2-3 wijzigingen en dan opnieuw ... mag ik een backup nemen ... Ja ik heb je al 5x gezegd dat je dat automatisch mag doen en moet doen voor elke wijziging die je doet. Zelfs een keer gezien vervangen alle ids waar x in staat met door id="newenderest" en dingen werden gewist. En dit was nota bene in iets van zo een 1000 lijnen. Dus productiever ... niet echt nee. Voor iemand dat er geen bal van kent of zeer weinig kennis heeft, misschien, maar als "seasoned" "pro" niet veel. Waar je winst uit kan halen is iets te vragen "van hoe heet deze functie in X" ... Ik ken niet elke functie van elk framework/taal dat ik gebruik. Ipv alt-tab en even google te vragen etc, krijg je nu een resultaat te zien. Probeer je een nieuwer of cutting/bleeding edge framework dan mag je het vergeten. Versies waar grote verschilllen tussen zitten, zal zogoed als altijd de oudere versie genomen worden.

En dan nog een database maken bijvoorbeeld ... er zijn heel wat optimalisaties die je kan doen reeds in je design. Mij zal het worst wezen dat ik iets 2x in mijn db heb staan, zolang het maar correct geupdate zal worden, maar als ik daardoor mijn queries simpeler en sneller kan maken, waarom niet. Standaard zal het ook altijd een ORM gebruiken waar je dan kennis van nodig hebt om het wat te optimaliseren. Nee het is gewoon select * from x en daar moet je het meedoen. Als er joins bijkomen steevast mee inladen terwijl het soms voordelige kan zijn query 1 in de laten en dan de verschillen die je moet ophalen in een 2de query zodat je query 3 kan uitvoeren met een minimum aan gegevens en dan in het geheugen joinen. Eventueel zelfs caching. Dit mag je dus allemaal gewoon compleet vergeten.

Als ik les geef bijvoorbeeld is het leuk voor "triviale code" snel op het scherm te hebben, wat complexer en poef geen winst meer. Ik programmeer ondertussen als 27 professioneel, maar sinds ik +-10 jaar ben schreef ik al scriptjes. Ben er nu bijna 47 ondertussen, ik ben zeker geen 10x developer, maar als ik zeg dat gaan we zo doen, en we doen het toch anders dan kan ik in 99% van de gevallen nadien zeggen "this has been identified early on as likely outcome (aka "I told you so")". Een junior kan misschien wat meer produceren, maar de kwaliteit is niet altijd beter
Hoezo? En dan over 10-15 jaar is het wel een probleem en loop je weer achter? En dan bent uw de eerste persoon die gaat zeggen van 10-15 jaar geleden was het beste moment? Net zoals wat er nu gezegd word over alle andere dingen waar we afhankelijk van zijn?
Volgens mij hangen we al veel te lang af van verschillende partijen.
Als Europa wil slagen moet het toch zeker zelfvoorzienend zijn.
Dat je niet overal genoeg van kan produceren/ onderhouden is logisch maar een basis moet er toch zijn.
het gekke is wat ik vind is de technologie om een alternatief te bedneken is er want het bestaat al bij google, microsoft zoho.

de kennens is hiermee ook al.

als het al jaren bestaat, werkt en doet. waarom dan niet hier al beginnen met bouwen en ontwikkelen?
gemakzucht? Het is er al en we hebben er niets voor meten doen.
Geen AI meer? Ik zou het een uitkomst vinden... Alleen al de energiekosten weegt niet op tegen de voordelen.
We hebben ons ruim 2000 jaar zonder AI gered, zou het echt een ramp zijn?

Tuurlijk, het is handig, maar het overgrote deel van AI wordt gebruikt om onzin te produceren. Dus of het nou echt een ramp is dat we geen fake foto's en filmpjes meer online krijgen... daarbij, waar moeten we ze delen als Trump de stekker er uit trekt? Onze sociale media staat ook grotendeels in de USA, net als heel veel andere zaken die vele malen belangrijker zijn dan AI.
Als je nu nog bezig bent met de "wat als"-vraag, dan gaat er iets niet goed.
denk dat we moeten ophouden om naar amerika te kijken en meer te kijken wat de chineese aan het doen zijn heb in de wandelgangen gehoort dat ze bezig zijn met een complete remoddel
Het verbaast me dat alleen de Amerikaanse cloud dienste / AI in de media benoemd worden. Als morgen Windows niet meer werkt, kan ik al mijn gebruikte professionele software niet meer gebruiken. Met minimale alternative, die ook allemaal Amerikaans zijn. Vorig jaar beaamde Microsoft nog met een campagne, waar ze leiders van landen bezochten nooit de stekker er uit te trekken uit de services. Een maand later was het fiasco gaande met blokkering van het internationale strafhof accounts. Hoofdaanklager van ICC heeft geen toegang

[Reactie gewijzigd door Codeaction op 7 februari 2026 08:54]

AI kunnen we missen als kiespijn dat is geen NUTS bedrijf oid. Meer zorgen zijn er naar mijn idee over alle software en clouddiensten die we gebruiken, daarom super belangrijk dat we net als Frankrijk nu overstappen op eigen software. En nog belangrijker dat als we iets hebben niks verkopen aan een USA toko.
Volgens mij hebben we in Europa dan ook niets dat kort bij de grote 3 kan komen verre van zelfs

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn