Door Joost Schellevis

Redacteur

Winkels volgen je voetsporen

De opkomst van tracking via wifi-signalen

Privacy

Opvallend is dat Dixons, MyCom en iCentre klanten er niet van op de hoogte stellen dat ze worden gevolgd. "Dat is ook niet nodig; iedere winkel gebruikt telsystemen", stelt Lub ten Napel van moederbedrijf Bas Group, die benadrukt dat de winkelgigant zelf geen inzicht heeft in de verzamelde gegevens, maar enkel in de statistieken die op basis daarvan worden verzameld.

Desondanks is wifi-tracking niet zomaar toegestaan, zo laat het College bescherming persoonsgegevens weten. De winkels verzamelen namelijk persoonsgegevens: de mac-adressen van klanten. "Als je dat soort gegevens gaat gebruiken om ze te volgen, moet je mensen heel goed informeren en ze laten aangeven of ze het op prijs stellen", aldus voorzitter Jacob Kohnstamm van het CBP. Of het College een onderzoek gaat beginnen, is onbekend; daarover doet de privacywaakhond nooit uitspraken.

Burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom reageert ook bezorgd. "Los van de vraag of dit wettelijk mag, is het opmerkelijk dat winkels hun klanten in het geniep bespieden", laat de organisatie weten. "Dan voel je je als klant toch niet meer welkom in een winkel?" Daarnaast vindt de organisatie het misleidend dat winkels enerzijds gratis wifi aanbieden en aan de andere kant signalen 'afluisteren'.

Overigens is het tracken van mensen via signalen van hun telefoon op zichzelf wel toegestaan. "Je hebt het recht om signalen uit de ether te halen", stelt ict-jurist Arnoud Engelfriet. "Maar mijn mac-adres is een persoonsgegeven. Mijn telefoon identificeert mij als persoon, en daar stelt de Wet bescherming persoonsgegevens grenzen aan."

Opt-out-mogelijkheid

'Dat de winkels wifi-tracking stilletjes invoeren,
is een stap te ver'

Als winkels mac-adressen van klanten verzamelen voor het in kaart brengen van bezoek aan de winkel, moeten ze klanten duidelijk op de hoogte stellen en een opt out-mogelijkheid bieden, stelt CBP-voorzitter Kohnstamm. "Je mag mensen niet zomaar volgen. De informatieplicht geldt altijd", stelt Kohnstamm. "Hoe die opt-out er precies uit moet komen te zien, is onduidelijk; gedacht kan worden aan een centraal register waar mensen hun mac-adres kunnen opgeven.

Bluetrace en WiFiProfs verdedigen zich door te zeggen dat ze het mac-adres van gebruikers niet rechtstreeks opslaan, maar hashen. Iets vergelijkbaars doen websites doorgaans als ze wachtwoorden opslaan. "Een winkel kan dus geen mac-adressen inzien", aldus Christiaan van Rooijen van WiFiProfs. "Het heeft voor een winkel ook weinig zin om in te zoomen op individuele klanten. Het gaat om het gedrag van de grote massa."

Desondanks blijft het in die gevallen gaan om persoonsgegevens, stelt CBP-voorzitter Kohnstamm. Als klanten namelijk met hetzelfde wifi-apparaat terugkomen in de winkel, wordt daarbij dezelfde hash opgeslagen; er wordt 'niet onomkeerbaar geanonimiseerd'. Dat willen de winkels ook helemaal niet; dan zouden ze niet kunnen zien wanneer klanten terugkomen. Overigens verwijdert Bluetrace de mac-adressen na dertig dagen.

Wanneer de locatiegegevens van klanten 'op welke wijze dan ook' leiden tot een andere behandeling of wanneer winkels op basis daarvan persoonlijke aanbiedingen doen, moeten ze daarvoor sowieso eerst toestemming vragen, stelt Kohnstamm. Dat is bij de Bas Group-winkels niet het geval.

Anoniemer dan cookies

Volgens Ten Napel is wifi-tracking desondanks 'een stuk anoniemer' dan tracking op internet. "Daar verzamelen we veel meer data, bijvoorbeeld je ip-adres, maar ook via Google Analytics", aldus Ten Napel. "Veel bedrijven bieden daarnaast gratis wifi-hotspots aan om inzicht te krijgen in het internetgebruik van hun klanten. Dat doen wij bewust niet", stelt hij.

Zo denkt ook Feike Liemburg van Bluetrace erover. "Als je op internet komt, word je ook op allerlei manieren gevolgd", zegt Liemburg. Dat is overigens precies de reden waarom websites nu om toestemming moeten vragen voor het plaatsen van tracking-cookies.

Wifi-tracking en bluetooth-tracking zijn op zich eenvoudig te omzeilen. Het uitschakelen van de wifi- en bluetooth-chip is daarvoor voldoende. In het buitenland wordt ook geëxperimenteerd met het tracken van het gsm-signaal in winkels, maar voor zover bekend zijn daar in Nederland nog geen plannen voor. "Wij gaan dat niet doen", verzekert Bluetrace.

Desondanks is er geen centrale opt-out-mogelijkheid, zoals die er voor de tracking van de meeste aanbieders van advertenties wel is. "We hebben een of twee klanten die met opt-outs werken", aldus Feike Liemburg van Bluetrace. "Maar dat is niet heel gebruikelijk."


Google Pixel 7 Sony WH-1000XM5 Apple iPhone 14 Samsung Galaxy Watch5, 44mm Sonic Frontiers Samsung Galaxy Z Fold4 Insta360 X3 Nintendo Switch Lite

Tweakers is samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer onderdeel van DPG Media B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2022 Hosting door True

Tweakers maakt gebruik van cookies

Tweakers plaatst functionele en analytische cookies voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Deze cookies zijn noodzakelijk. Om op Tweakers relevantere advertenties te tonen en om ingesloten content van derden te tonen (bijvoorbeeld video's), vragen we je toestemming. Via ingesloten content kunnen derde partijen diensten leveren en verbeteren, bezoekersstatistieken bijhouden, gepersonaliseerde content tonen, gerichte advertenties tonen en gebruikersprofielen opbouwen. Hiervoor worden apparaatgegevens, IP-adres, geolocatie en surfgedrag vastgelegd.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Toestemming beheren

Hieronder kun je per doeleinde of partij toestemming geven of intrekken. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functioneel en analytisch

Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en het verbeteren van de website-ervaring. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie. Meer details

janee

    Relevantere advertenties

    Dit beperkt het aantal keer dat dezelfde advertentie getoond wordt (frequency capping) en maakt het mogelijk om binnen Tweakers contextuele advertenties te tonen op basis van pagina's die je hebt bezocht. Meer details

    Tweakers genereert een willekeurige unieke code als identifier. Deze data wordt niet gedeeld met adverteerders of andere derde partijen en je kunt niet buiten Tweakers gevolgd worden. Indien je bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je account. Indien je niet bent ingelogd, wordt deze identifier gekoppeld aan je sessie die maximaal 4 maanden actief blijft. Je kunt deze toestemming te allen tijde intrekken.

    Ingesloten content van derden

    Deze cookies kunnen door derde partijen geplaatst worden via ingesloten content. Klik op het informatie-icoon voor meer informatie over de verwerkingsdoeleinden. Meer details

    janee