Het was een golf van interesse in de nieuwe markt voor actiecamera's die GoPro in de beginjaren heeft opgestuwd. De afgelopen jaren kwam het bedrijf in zwaar weer terecht en nu peddelt GoPro voort richting een nieuwe golf: die van Amerikaanse technologie bedoeld voor Amerikaanse overheden en defensie. GoPro kan dat niet langer alleen, want anders was het een wipe-out geweest. GoPro laat zich overnemen door Starman. Hoe heeft het zover kunnen komen?
Pionier van een nieuwe markt
De markt voor actiecamera's bestond niet eens toen GoPro begon. Nick Woodman was een surfer die van zijn hobby zijn beroep had willen maken, waar de naam GoPro naar verwijst. Hij kon geen beelden vastleggen van zijn hobby en nam het heft in eigen hand door te proberen een camera te maken die geschikt was om beelden te maken tijdens het surfen.
De eerste GoPro was een analoge camera. Die maakte gebruik van 35mm-film voor opnames. De camera gebruikte daarvoor Kodak-rolletjes. De prijs was ook wat anders dan nu. Je kon hem krijgen voor 20 dollar. Omgerekend en gecorrigeerd voor inflatie is dat ongeveer 29,50 euro.
Het jaar erna kwam de eerste digitale versie van de GoPro Hero uit. Veel modellen volgden en tegen het einde van de jaren nul begonnen de camera's daadwerkelijk wat aandacht te trekken. Ondertussen bleken reguliere digitale compactcamera's weinig toekomst te hebben. De focus van de markt verschoof naar niches, waaronder actiecamera's.
Sporters liepen weg met de camera's, maar er waren ook andere manieren waarop GoPro's werden gebruikt. Met GoPro's konden makers van tv-programma's bijvoorbeeld in een auto filmen.
Het is nu niet voor iedereen voor te stellen, maar GoPro werd een merknaam die een productcategorie aanduidde. Mensen kochten geen actiecamera, ze kochten een GoPro, zoals bij jacuzzi, labello of kliko. De dominantie van GoPro was enorm en logisch ook, want GoPro had de productcategorie uitgevonden.
Die trend is duidelijk te zien in de verkoopcijfers. Het hoogtepunt lag in 2015, met 6,6 miljoen verkochte exemplaren. Daarna daalde het aantal verkochte exemplaren langzaam maar gestaag en vorig jaar kwam GoPro niet verder dan 1,8 miljoen.
GoPro zocht het in betaalde abonnementen, maar dat heeft weinig uitgehaald. Hardware levert nog altijd meer dan 80 procent van de omzet en die omzet daalt daardoor met de verkoop van camera's mee. Wat niet helpt: GoPro heeft geprobeerd een drone te maken, maar de Karma was geen groot succes, en dan druk ik het zacht uit. Het fiasco kostte veel geld.
:strip_exif()/i/2001241167.jpeg?f=imagegallery)
De val in marktaandeel is duidelijk te zien vanaf 2016. Maar waar kwam die val vandaan?
Hoe GoPro langzaam irrelevant werd
Het geldt als de wet van de remmende voorsprong. Een klein bedrijf wordt groot en heeft een marktpositie te verdedigen. Om die te verdedigen, neemt het bedrijf minder risico's en richt het zich meer op verbetering van het bestaande dan op radicale nieuwe ideeën. Het bedrijf verhoogt de prijzen om de omzet op te krikken, in de hoop daarmee niet te veel klanten weg te jagen. Het is een toneelstuk dat in technologie al zo vaak is opgevoerd dat het haast een cliché is.
Een eerste factor geldt voor iedereen die actiecamera's maakt: de smartphone. In de jaren dat GoPro groot was, waren smartphonecamera's lang niet zo goed als nu. Bovendien zijn behuizingen van smartphones waterdicht geworden en is de stabilisatie in smartphonecamera's verbeterd. Daardoor zijn smartphones geschikt voor veel toepassingen waarvoor ze twaalf jaar geleden nog niet geschikt waren.
:strip_exif()/i/2007843766.jpeg?f=imagegallery)
De markt voor actiecamera's is zeker niet ingestort, maar de groei stokte ineens en kwam nooit meer echt op gang. Fabrikanten hadden misschien wel gerekend op die groei.
De tweede factor is heel simpel: Chinese concurrentie. Het Amerikaanse GoPro moest gaan opboksen tegen DJI en Insta360, om maar een paar namen te noemen. China had de hele techsector rond 2016 al helemaal ingericht op het gebruik van AI en beeld en dat was te zien. Insta360 en DJI waren eerder met vernieuwingen rond bijvoorbeeld betere stabilisatie en AI-gebruik.
Dat AI-gebruik bleek onder meer uit de mogelijkheid om de stok uit beeld te verwijderen en opnamen achteraf te bewerken. De Chinese fabrikanten waren daarmee sneller. Ook gebruikten zij eerder grotere camerasensors in hun modellen.
De reactie van GoPro kwam altijd wel, maar het bedrijf was van voorloper tot volger geworden. In een markt waarin de golf niet meer hoger wordt, zijn dat soort voordelen doorslaggevend.
Ook bleek dat de markt minder lucratief was dan eerder gedacht. Veel mensen kochten actiecamera's, maar hielden ze ook jaren en jaren. Upgraden deden mensen vaak pas na lange tijd en die vervangingsmarkt bleek dus niet heel groot.
De signalen van verval
GoPro voerde in 2024 al twee ontslagrondes door: in maart en augustus. Daarbij raakte respectievelijk 4 en 15 procent van de werknemers hun baan kwijt. Het bedrijf ontsloeg eerder dit jaar een deel van het personeel. Daarnaast vroeg GoPro zich onlangs af of het over een jaar nog wel zou bestaan.
Dat is een vrij bijzondere situatie. Daarbij gaf GoPro aan dat het een verkoop of andere stappen overwoog om te voorkomen dat het bedrijf failliet zou gaan. Nadat bleek dat een youtuber de grootste aandeelhouder van GoPro was geworden, kwam het onvermijdelijke bericht dat GoPro zichzelf had verkocht aan Starman.
De overname heeft nog goedkeuring nodig en beide bedrijven verwachten die tegen het einde van het jaar te krijgen, maar een groot probleem lijkt dat niet te zijn. Beide bedrijven zijn geen concurrenten. GoPro maakt actiecamera's en Starman maakt optische transceivers.
Het nieuwe bedrijf zal ongetwijfeld de naam GoPro blijven gebruiken. Zeker in eerste instantie zal het bedrijf actiecamera's blijven uitbrengen. De golf waarop Starman wil gaan surfen, is geopolitiek. De Amerikaanse regering wil dat meer producten in de VS worden gefabriceerd en er is veel behoefte aan apparatuur voor overheidsdiensten en defensie. Daarop wil de combinatie van Starman en GoPro zich richten.
Wat voor producten dat precies zullen zijn, is niet duidelijk. Ook heeft het bedrijf niets gezegd over de mogelijkheid om op lange termijn actiecamera's te blijven maken. De kans bestaat dat het bedrijf op termijn stopt met actiecamera's. Bedrijven zijn net surfers: als de golven niet meer zo goed zijn of als het te druk wordt, dan kun je het beste op zoek naar een nieuwe spot.
Redactie: Arnoud Wokke • Eindredactie: Monique van den Boomen
:strip_exif()/i/2001669283.jpeg?f=imagegallery)
:fill(white):strip_exif()/i/2008185470.jpeg?f=thumbmedium)
:fill(white):strip_exif()/i/2006918670.jpeg?f=thumbmedium)
:strip_exif()/i/2007750392.webp?f=thumbmedium)
:strip_icc():strip_exif()/u/459471/crop69f0a80b51243_cropped.jpg?f=community)
/u/1219196/crop6324b2e35d04c_cropped.png?f=community)
:strip_exif()/u/4143/crop673c629560e43_cropped.gif?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/90610/avatar1.jpg?f=community){kind=avatar}
:strip_icc():strip_exif()/u/88719/crop624ccd84437db_cropped.jpg?f=community)