Door Arnoud Wokke

Redacteur Tweakers

Losbreken van big tech vraagt wat offers

Jolla Phone (2026) Review

08-10-2026 • 06:00

8

Multipage-opmaak

Inleiding

Samengevat

De Jolla Phone is de beste telefoon voor vrijwel niemand. Hij biedt met zijn hardware weinig waar voor zijn geld, heeft een besturing die gewenning vergt en gebruikers kunnen bij dagelijks gebruik de nodige hobbels verwachten. Wel komen kopers terecht in een hechte community van gebruikers en steunen ze een Europees bedrijf met een alternatief voor big tech dat zoveel mogelijk losstaat van de VS en China.

Als dit een normale Tweakers-review was en de Jolla Phone (2026) de nieuwe telefoon van een grote, bekende fabrikant, zou de conclusie dit zijn: de Jolla Phone is in vergelijking met andere telefoons een slechte deal. Je betaalt meer en je krijgt een minder snelle soc, minder goede camera's en software waarbij je door meer hoepels moet springen dan bij een gewone telefoon.

Als je iemand bent die altijd een iPhone of Samsung Galaxy koopt en die nooit iets nieuws wil proberen, voel je dan niet bezwaard om nu weg te klikken. Misschien wordt een telefoon met Sailfish OS ooit een massaproduct of misschien niet, maar dat is nu hoe dan ook niet het geval.

Als je enthousiast wordt van technologie, je zorgen maakt over big tech en afhankelijkheid van de Verenigde Staten, en niet bang bent om nieuwe dingen te proberen, blijf dan vooral lezen. Zoals wel vaker in het leven kom je via de kronkeligste en hobbeligste wegen op de mooiste bestemmingen.

Europees product

Want in een tijd waarin het gaat over Europese onafhankelijkheid, soevereiniteit en afkeer van big tech, zit ik hier met in mijn hand een telefoon die in Europa in elkaar is gezet en waarop software draait die in Europa wordt gemaakt. Bovendien stemt de fabrikant de telefoon af op wat de gebruikers willen.

De Jolla Phone is niet alleen een politieke toekomstdroom die nu al is uitgekomen, maar is ook een telefoon met wortels in het verre verleden. Maker Jolla kent zijn oorsprong in het toen nog dominante Nokia.

Voor wie is deze telefoon? Ik vermoed voor iedereen die Europees wil kopen en zich minder afhankelijk wil maken van de VS. Voor iedereen die privacy liefheeft en weg wil van big tech. Voor iedereen die graag bij een community van enthousiastelingen hoort. Voor mensen die het geen bug, maar een feature vinden om even te moeten klooien om iets aan de praat te krijgen. Kortom, deze telefoon lijkt gemaakt voor veel tweakers.

Jolla Phone (2026)

We zijn dankbaar dat we deze telefoon hebben kunnen lenen van @RXShorty voor een review. Thanks!

Een lange en turbulente geschiedenis

Jolla en Sailfish OS zijn misschien onbekende namen, maar het bedrijf heeft een lange en turbulente geschiedenis. Dat begon in 2011 bij de grote koerswijziging van Nokia. Nokia werkte al jarenlang aan Maemo en later MeeGo, op Linux gebaseerde mobiele besturingssystemen. Die systemen waren eerst bedoeld voor tablets en later voor telefoons. Tussen de release van de Nokia N900 in 2009 en 2011 zag de top van Nokia in Maemo en MeeGo de opvolger van Symbian, het besturingssysteem voor smartphones van Nokia. MeeGo was de naam van de combinatie van Maemo en Moblin, Intels Linux-besturingssysteem voor smartphones.

Nokia N900
Nokia N900

Met de koerswijziging ging dat plan de prullenbak in. Nokia zette alles in op Windows Phone en stootte Symbian en MeeGo af. Er kwam nog wel een telefoon uit met MeeGo Harmattan: de Nokia N9. Die diende ook als basis voor de Lumia 800 met Windows Phone.

De mensen die werkten aan MeeGo moesten in veel gevallen weg én vonden het doodzonde dat Nokia niet verder wilde met het besturingssysteem. Omdat MeeGo grotendeels uit opensourcesoftware bestond, konden zij met hun bedrijf de draad weer oppakken: zij richtten Jolla op. Gek genoeg heeft Nokia zelf meegeholpen aan de oprichting van Jolla. Oud-werknemers konden via het Bridge-programma geld krijgen om eigen bedrijven te beginnen en dat zou een van de eerste financieringen zijn geweest voor Jolla.

Een moeilijke jeugd

De eerste Jolla Phone kwam uit in 2013. Veel elementen van deze nieuwe telefoon komen van dat oude model, waaronder de kleur, de vormgeving en het systeem met pogopins onder de achterplaat om functionaliteit toe te voegen.

Jolla, eerste smartphone met Sailfish OS
De Jolla uit 2013, de eerste smartphone met Sailfish OS

In de jaren erna ging het mis. Jolla zette een crowdfundingcampagne op voor een tablet met Sailfish OS, maar door problemen met de productie en investeringen heeft het bijna geen tablets geleverd. Veel backers konden fluiten naar hun geld.

Jolla zat in financiële problemen en zocht een uitweg. Nood maakt vreemde bedgenoten. De oplossing kwam uit Rusland: Rostelecom investeerde fors en kreeg daarvoor een eigen variant van Sailfish OS terug: Aurora OS. Jolla bleef bestaan met de Russische investering en het deels Russische eigendom. Dat werd in 2022 plotseling een probleem, toen Rusland Oekraïne binnenviel.

Daarom besloten de voormalige eigenaren in te grijpen. Ze lieten het oude Jolla failliet gaan, inclusief het aandeel van de Russische eigenaren. Intussen hadden ze een nieuw bedrijf opgezet onder de naam Jollaboys, dat het personeel en de technologie zou overnemen. Dat lukte eind 2023.

Er waren ook banden met China: dat land wilde een eigen mobiel besturingssysteem en zette een samenwerking op met Jolla. Dat liep uiteindelijk op niets uit. China heeft intussen een eigen ecosysteem op basis van HarmonyOS van Huawei.

Kleine oplage

Jolla bleef dus bestaan, maar als een fors kleiner bedrijf. Nu heeft het deze nieuwe Jolla Phone gemaakt. Geïnteresseerden konden stemmen op functies en specs. De oplage is niet hoog. Het bedrijf produceert de telefoons in batches en hoopt tegen oktober in totaal ongeveer 15.000 exemplaren te hebben geleverd.

Dat drijft niet alleen op nostalgie. Je kunt niet het verleden uit de afvalbak vissen, het schoonmaken, de lelijkste onderdelen overschilderen en hopen dat mensen het kopen. De Jolla Phone staat met één been in het verleden, maar met het andere been in een toekomst met minder afhankelijkheid van de VS en China.

Deze Jolla Phone is inmiddels ongeveer 15.000 keer verkocht. Dat is veel voor een fabrikant die jarenlang geen eigen hardware had uitgebracht. Binnen de telefoonmarkt is het niet veel. Apple verkoopt 15.000 iPhones in een half uurtje. Met zo weinig exemplaren bedient Jolla dus echt een kleine niche.

Een knipoog naar het verleden in soft- en hardware

Een telefoon zonder Android of iOS: hoe werkt dat? Dat is niet makkelijk, want het besturingssysteem is het belangrijkste onderdeel van een telefoon, maar ook het ingewikkeldste om te ontwikkelen. Net als Android heeft Sailfish OS een Linux-kernel. Dat is niets bijzonders: zoveel besturingssystemen werken daarmee. Android heeft daarbovenop de Hardware Abstraction Layer (HAL) en de Java-omgeving waarin apps draaien.

Sailfish OS heeft compatibiliteit met Android-drivers via libhybris, een manier om de aanwezigheid van Android te faken. Dat is nodig omdat Sailfish OS ook moet draaien op Android-telefoons. De Jolla Phone zelf heeft dat ook, want die gebruikt standaardonderdelen waarvoor fabrikanten Android-drivers beschikbaar hebben.

Het heeft als groot voordeel dat de kosten voor ontwikkeling van drivers relatief laag zijn én dat er compatibiliteit met Android is. Het nadeel is dat Jolla alsnog afhankelijk is van het driveraanbod voor Android en de ondersteunde Linux-kernel van makers van onderdelen.

Op Sailfish OS heb je dus meerdere soorten apps: native apps en Android-apps. Native apps zijn gemaakt voor Sailfish OS en werken zonder problemen. Dat zijn er uiteraard veel minder dan er zijn voor Android.

Dankzij de functie AppSupport kun je Android-apps draaien in een Android-runtime. Die hebben in principe toegang tot dezelfde systeemfuncties als andere apps, zoals gps en notificaties. Omdat het geen emulatie is, is het prestatieverlies niet zo groot.

Hardware en ontwerp

Je kunt er niet omheen: de Jolla Phone ziet eruit als een ouderwetse telefoon. De grote kin, waar de schermrand breder is dan aan de zijkanten, en de grote notch helpen niet mee. Ook is het een grote telefoon voor zijn schermformaat. Het scherm is 6,36" groot, maar de telefoon meet 15,7 x 7,4cm. Ter vergelijking: de iPhone 18 Pro heeft een 6,3"-scherm en meet 15,0 x 7,2cm. Het zijn geen enorme verschillen, maar de Jolla Phone voelt in de hand niet als een kleine telefoon. Dat kun je wel denken aan de hand van het schermformaat van 6,36".

De soc is een MediaTek Dimensity 7100. Dat is geen snelheidsbeest. Hij heeft vier Cortex-A78-kernen op 2,4GHz en vier Cortex-A55-kernen op 2GHz. Daarbij zit een Arm Mali-G610 MC2-gpu. Het testtoestel heeft 8GB aan werkgeheugen en 128GB aan UFS 3.1-opslag. Dat is niet verkeerd, maar dit zijn ook geen specs waarmee de Jolla Phone zich positief onderscheidt. Het modem heeft 5G-ondersteuning en er is ook ondersteuning voor relatief nieuwe versies van Wi-Fi- en Bluetooth‑standaarden.

Jolla Phone (2026)

Authenticeren doe je met een vingerafdrukscanner op de zijkant. Veel andere telefoons hebben een vingerafdrukscanner achter het scherm. Bij vouwbare smartphones zit hij ook aan de zijkant. Smaken kunnen verschillen en dit is misschien een technologie die nog stamt uit de tijd dat prijzen nog redelijk waren en politici nobel, maar het werkt nog altijd uitstekend. Over oude technologie gesproken: een 3,5mm-jack is er niet, in elk geval niet standaard.

Verwisselbare achterkant

Wel is er ondersteuning voor The Other Half. Dat is een systeem waarbij de verwisselbare achterkant functies kan toevoegen via de pogopins voor stroom en data achter op het toestel. Zo is er een achterkant met leds voor een kek verlicht logo. De eerste Jolla Phone kreeg via dit systeem een fysiek toetsenbord. Dat is er vooralsnog niet voor deze nieuwe Jolla Phone. Er is wel een achterkant met een gloeiend logo. Dat hoesje heeft een beperkte oplage, maar het is toch leuk om te zien dat het kan.

Jolla Phone gloeiend logo gif
Jolla Phone (2026) met gloeiend logo

De achterkant van kunststof is eraf te halen via een opening waarin een vingernagel past. Vervolgens is het makkelijk om de klemmetjes los te halen, zoals tot ongeveer 2013 gebruikelijk was bij veel telefoons. Daaronder is de binnenkant te zien. De accu is te verwijderen door schroeven los te draaien en naar verluidt makkelijk te vervangen. We hebben dat niet geprobeerd. Het blijft de telefoon van een andere tweaker en we hadden ook geen reden om de accu eruit te halen.

Jolla Phone (2026)
De achterkant van de Jolla Phone (2026) is makkelijk los te maken.

Het systeem met de zonder gereedschap makkelijk te verwijderen achterkant is uitstekend. Het doet niets af aan de achterkant, al moet je de achterkant overal aandrukken totdat die volledig vastzit.

Er is nog een kleine verrassing voor wie van nostalgie houdt. In de notch van de Jolla Phone zit een notificatieled. Die laat weten of de telefoon oplaadt en of er meldingen zijn, zonder dat het scherm aan hoeft. Moderne telefoons laten zien dat dit niet nodig is, maar het is toch wel een fijn dingetje.

Sailfish OS

Sailfish OS is geen Android of iOS en dat blijkt ook uit de interface. De bediening werkt anders dan bij die twee besturingssystemen. Hoewel alle elementen in principe hetzelfde zijn, zit vrijwel elke functie anders in elkaar.

Sailfish OS heb ik gebruikt op de originele Jolla Phone, de Jolla C en de Intex Aqua Fish. Ik had dus gedacht dat ik mijn weg onmiddellijk kon vinden, maar de interface bleek tóch even wennen. Al die jaren op iOS en Android hebben kennelijk mijn spiergeheugen aangetast.

Voorbeeld: om terug te gaan, veeg je van links naar rechts over het scherm. Prima natuurlijk, maar om naar het homescreen te gaan, veeg je eveneens van links naar rechts, maar dan vanaf de schermrand.

Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)

Standaard zie je op het homescreen vensters met openstaande apps. Een veeg naar onder opent het scherm met meldingen, thema's en toggles. Een veeg naar boven opent het hoofdmenu met alle apps op het apparaat. Door vanaf daar nogmaals naar boven te vegen, keer je terug naar waar je was. Met een veeg vanaf de linker- of rechterrand ga je terug naar het scherm met openstaande apps.

Maar er is meer. In Sailfish-apps zitten bepaalde te selecteren opties niet standaard in beeld. In plaats daarvan trek je het appvenster met een veeg omlaag deels uit beeld. Daardoor verschijnen boven dat venster de opties die je kunt kiezen. Dat geeft apps de mogelijkheid om zich full screen te tonen. Het zit al sinds het begin in Sailfish OS. Toch moest ik even zoeken toen ik een app wilde installeren en in de Jolla-downloadwinkel geen knop voor Installeren zag staan.

Na wat wennen werkt het allemaal prima. Bugs bleven wel vervelend. Als je de telefoon tijdens het opladen opstart, kun je hem niet bedienen, omdat hij blijft hangen op het invoeren van de code. De telefoon van de lader halen fikst dat.

Android-apps kunnen niet alle gebaren in de interface gebruiken. Het teruggebaar werkt niet. Daarom verschijnt onder in beeld een apart gedeelte met een pijl.

Je installeert Android-apps zoals je zou verwachten. Ze werken ook grotendeels zoals verwacht. Het is mogelijk om bijvoorbeeld Aurora Store te installeren en zo toegang te hebben tot alle apps die in de Google Play Store staan.

Jolla Phone (2026)
Jolla Phone (2026) met Aurora Store voor Android

Een verwisselbare accu met een fatsoenlijke capaciteit, maar …

Met 5450mAh is de capaciteit van de accu van de Jolla Phone zeker niet spectaculair, maar zonder toegang tot silicium-koolstofaccu's is dat ook niet te verwachten. Aan de andere kant: de accu is verwisselbaar. Ja, dat lees je goed. Je kunt de achterkant van de telefoon eraf pulken en zonder enige moeite een andere accu erin stoppen als hij leeg is of vervangen moet worden. Voor de jongeren onder ons: dat was tot 2012 best normaal, maar is tegenwoordig helaas niet gebruikelijk.

Jolla Phone (2026)
Jolla Phone (2026) met afgepulkte achterkant

Testuitdagingen

We wilden uiteraard de accu testen, maar net als alle andere testen bleek dit een kleine uitdaging. Dat is niet erg; we lossen graag problemen op. Dat begint al met het besturingssysteem. Het is geen Android of iOS en onze interne benchmarkapp werkt alleen op die besturingssystemen. Dat is een logisch maar triest gevolg van het duopolie op de smartphonemarkt van de afgelopen tien jaar.

Gelukkig kan Sailfish met Android-apps overweg, maar we voorzagen al problemen. Het is emulatie, dus we moesten controleren of dat de accuduur verder verkortte. Dat is gelukkig niet zo.

Wel waren er andere problemen. De toggle om wifi aan en uit te zetten bleek niet te automatiseren. Dat komt vermoedelijk doordat het een Sailfish-functie is die vanuit een Android-app niet of niet goed aan te spreken is. Ook crashte de app bij het starten van een telefoongesprek. Dat zal eveneens via een systeemfunctie werken die vanuit Android-apps lastig te besturen is.

Kortom: we moesten heel wat trucs uithalen om de schermtesten en accutesten te kunnen draaien. De hardwaretesten om cpu en gpu uit te proberen hebben we achterwege gelaten. We vonden het niet belangrijk genoeg om de tijd en moeite daarin te steken. Niemand laat de aankoop van deze telefoon bijvoorbeeld afhangen van de framerate in een game.

Accuduur en laadtijd

Het is lastig om voor de testen 'vergelijkbare telefoons' te vinden. Gaat het dan om telefoons met ongeveer dezelfde prijs, met ongeveer dezelfde specs of met ongeveer dezelfde redenen om hem te kopen? Deze selectie is een mix.

De Galaxy S26 FE is rond deze prijs de meest mainstream telefoon van de grootste fabrikant. De Sony Xperia is veel duurder, maar spreekt misschien mensen aan die ook weg willen blijven van de grote merken uit de VS, China en Zuid-Korea. Googles Pixel-telefoons zijn geschikt voor GrapheneOS, een ander alternatief voor wie weg wil van big tech en op privacy en beveiliging let. De Fairphone is de Europeeste smartphone die er is naast de Jolla Phone.

  • Tweakbench accutest gemiddelde
  • Procent vol na 30 minuten
  • Laadtijd
Tweakbench accutest gemiddelde
Smartphone Gemiddelde tijd in uren en minuten (hoger is beter)
Sony Xperia 1 VIII
13u
Samsung Galaxy S26 FE
11u23m
Fairphone (Gen. 6+)
10u33m
Google Pixel 10a
10u15m
Google Pixel 9 Pro
9u56m
Jolla Phone (2026)
9u37m
Jolla Phone (2026) (5G)
8u37m
Procent vol na 30 minuten
Smartphone Gemiddelde toename acculading in % (hoger is beter)
Fairphone (Gen. 6+)
63
Samsung Galaxy S26 FE
63
Google Pixel 9 Pro
53
Apple iPhone 17e
53
Sony Xperia 1 VIII
48
Google Pixel 10a
45
Jolla Phone (2026)
41
Laadtijd
Smartphone Gemiddelde tijd in uren en minuten (lager is beter)
Fairphone (Gen. 6+)
1u16m
Samsung Galaxy S26 FE
1u19m
Google Pixel 9 Pro
1u35m
Sony Xperia 1 VIII
1u37m
Google Pixel 10a
1u47m
Apple iPhone 17e
1u53m
Jolla Phone (2026)
1u56m

Tijdens een normale accutest werkt een telefoon vijftig procent van de tijd op 5G en vijftig procent op wifi. Dat gebeurt niet in twee aaneengesloten blokken, maar we wisselen continu deze verbindingen af. De resultaten van de andere telefoons in de grafiek komen voort uit deze test.

Bij de Jolla Phone was de gebruikelijke test niet mogelijk. Daarom hebben we daarop een afzonderlijke 5G-test en wifitest gedaan. Die losse resultaten zie je terug in de grafiek. Met 5G ging de telefoon precies een uur minder lang mee, een verschil van ongeveer tien procent. Dat is redelijk gebruikelijk. Als we de accuduur die het toestel via wifi haalt vergelijken met die van andere telefoons, valt op dat die van de Jolla Phone iets lager is. Het verschil is niet schokkend groot.

Kort en goed: met de Jolla Phone lever je gezien onze testen iets in op accuduur ten opzichte van andere telefoons, maar niet enorm. Hetzelfde geldt voor opladen: dat gaat relatief traag, maar niet enorm langzaam.

Scherm

Het scherm voelt ouderwets en onze testen lijken dat te bevestigen. Het is een 6,36"-oled met 2260x1080 pixels. Daarmee is de verhouding ongeveer 19:9, iets minder lang dan de meeste schermen van huidige smartphones. Met iets meer dan honderd vierkante centimeter is het een relatief klein scherm.

Jolla Phone (2026)
Jolla Phone (2026) met notch. Hallo 2019!

De grote rand aan de onderkant en de grote notch aan de bovenkant vallen op. Dat voelt een beetje '2019'. Dat geldt ook voor de resultaten van de schermtesten, want die liggen niet in lijn met andere recente telefoons.

  • Piekhelderheid 33%
  • Piekhelderheid 100%
  • Minimale helderheid
  • Afwijking kleurtemperatuur van 6504K
  • Gemiddelde kleurafwijking
  • Gemiddelde gedetailleerde-kleurafwijking
Piekhelderheid wit (33% schermoppervlakte)
Smartphone Gemiddelde helderheid in cd/m² (hoger is beter)
Google Pixel 10a
2.751
Google Pixel 9 Pro
2.627
Sony Xperia 1 VIII
2.057
Samsung Galaxy S26 FE
1.653
Fairphone (Gen. 6+)
1.360
Apple iPhone 17e
785
Jolla Phone (2026)
635
Piekhelderheid wit (100% schermoppervlakte)
Smartphone Gemiddelde helderheid in cd/m² (hoger is beter)
Google Pixel 10a
2.267
Google Pixel 9 Pro
2.092
Fairphone (Gen. 6+)
1.547
Sony Xperia 1 VIII
1.476
Samsung Galaxy S26 FE
1.141
Apple iPhone 17e
789
Jolla Phone (2026)
506
Minimale helderheid
Smartphone Gemiddelde helderheid in cd/m² (lager is beter)
Sony Xperia 1 VIII
0,95
Google Pixel 10a
1,80
Apple iPhone 17e
1,86
Samsung Galaxy S26 FE
1,90
Fairphone (Gen. 6+)
2,77
Google Pixel 9 Pro
2,95
Jolla Phone (2026)
5,47
Afwijking gemiddelde kleurtemperatuur van 6504K
Smartphone Gemiddelde temperatuur in kelvin (lager is beter)
Google Pixel 10a
22
Google Pixel 9 Pro
148
Sony Xperia 1 VIII
168
Fairphone (Gen. 6+)
169
Samsung Galaxy S26 FE
235
Apple iPhone 17e
301
Jolla Phone (2026)
749
Gemiddelde kleurafwijking
Smartphone Gemiddelde kleurafwijking in ΔE2000 (lager is beter)
Apple iPhone 17e
1,42
Google Pixel 9 Pro
1,43
Fairphone (Gen. 6+)
1,76
Sony Xperia 1 VIII
1,80
Google Pixel 10a
2,25
Samsung Galaxy S26 FE
2,25
Jolla Phone (2026)
5,69
Gemiddelde gedetailleerde-kleurafwijking
Smartphone Gemiddelde kleurafwijking in ΔE2000 (lager is beter)
Apple iPhone 17e
1,25
Sony Xperia 1 VIII
1,57
Google Pixel 9 Pro
1,61
Fairphone (Gen. 6+)
1,61
Samsung Galaxy S26 FE
1,98
Google Pixel 10a
2,07
Jolla Phone (2026)
5,39

De Jolla Phone heeft een scherm dat we ingesteld op 33 procent op maximaal 635cd/m² kregen. Dat is lang niet verkeerd en je kunt het scherm bij fel licht echt nog wel zien, maar telefoons kunnen tegenwoordig veel feller gaan en zijn daardoor bij zonlicht veel makkelijker af te lezen.

Hetzelfde geldt voor de minimale helderheid. Die is met 5,5cd/m² aan de hoge kant voor wie in bed nog even een video wil bekijken of een paar berichten wil versturen.

Daarnaast is het scherm te blauw afgesteld, wat we jaren terug ook vaker tegenkwamen dan nu. De kleurafwijking is ook aan de hoge kant. Afhankelijk van je eisen en voorkeuren krijgt dit scherm op zijn hoogst een krappe voldoende. Het voelt als een compromis vergeleken met andere telefoons.

Het cameracompromis

De specsheet van de Jolla Phone vermeldt Sony-camera's, maar zegt verder weinig over wat voor sensors het zijn. Dat hebben we even geprobeerd uit te pluizen.

De primaire camera heeft een 50-megapixelsensor met een optisch formaat van 1/1,56", een oppervlakte van ongeveer 50mm². Die karakteristieken passen bijvoorbeeld bij de IMX766 of IMX890. Dat ligt ook voor de hand, want dat zijn goed verkrijgbare camerasensors die in veel midrangetelefoons van de afgelopen jaren zitten.

Jolla Phone (2026)
Jolla Phone (2026) met zijn twee camera's achterop

De camera met ultragroothoeklens is een 13-megapixelsensor met 1/3,06" als optisch formaat, goed voor een oppervlakte van ongeveer 15mm². Dat is dus een fors kleinere sensor met een lagere resolutie. Sony maakt er daarvan niet veel meer. Het kan gaan om een ouder model bijvoorbeeld.

De frontcamera heeft een 32-megapixelsensor met een optisch formaat van 1/2,74" en een oppervlakte van ongeveer 25mm².

Camera's Jolla Phone Primair Ultragroothoek Front
Resolutie 50 megapixel 13 megapixel 32 megapixel
Sensoroppervlak 50mm² 15mm² 25mm²
Optisch formaat 1/1,56" 1/3,06" 1/2,76"
Lens F/1.8 F/2.2 F/2.0
Resolutie foto 12,5 megapixel 12,5 megapixel 8 megapixel
Resolutie video 2560x1440px / 25fps 2560x1440px / 25fps 2560x1440px / 25fps

Beperkte camera-app

Dat is voor een telefoon in deze prijsklasse – je voelt hem aankomen – aan de karige kant. Daar komt nog iets bij: camerasensors en lenzen inkopen is één ding, maar camerasoftware maken is echt een vak apart. Bij grote fabrikanten werken veel mensen eraan om met software zoveel mogelijk uit foto's en apps te halen. Een kleine fabrikant kan daar niet tegenop.

De camerasensors zijn capabel voor een kiekje hier en daar, maar in een groep zul je nooit degene zijn met de beste camera. Net als de rest van de hardware voelt de cameraset-up als iets dat hoort bij een midrangetelefoon van een aantal jaren geleden.

Dat is ook te zien aan de camera-app. Die is basaal en past bij een telefoon van vijftien jaar geleden of meer. Er zijn twee modussen: foto en video. Er zijn enkele instellingen: belichting, witbalans en flitser. Ook kun je in de interface een raster weergeven en een timer instellen. Dat is het.

Camera-app Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)Camera-app Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)Camera-app Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)Camera-app Sailfish OS 5.2 op Jolla Phone (2026)

De resolutie instellen kan niet. Er is geen nachtmodus, geen portretmodus, standaard geen QR-codefunctie en geen andere mogelijkheden. Foto's maak je dus op 12,5 megapixel aan de achterkant en 8 megapixel voor selfies. Video's maak je altijd op 1440p bij 25fps.

De resulterende beelden zijn zoals je verwacht. Of dit voldoende is, hangt af van je doel met een telefoon. Mijn vermoeden is dat deze telefoon heel weinig in gebruik zal zijn om foto's en video's te maken.

Foto's maken geen indruk

Om die camera in perspectief te zetten, nam ik ook een Fairphone 6 met /e/OS en de Google Pixel 10a mee, twee telefoons die veel in gebruik zijn bij mensen die weg willen bij big tech.

Foto gemaakt met Jolla Phone voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Fairphone 6 Murena voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Google Pixel 10a voor Jolla Phone-review

Dit is een makkelijke situatie met voldoende licht: onze eigen muur. De foto van de Jolla Phone oogt flets en dat zonder enige reden. Contrast en kleur zijn simpelweg onvoldoende. De andere telefoons doen het beter.

Foto gemaakt met Jolla Phone voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Fairphone 6 Murena voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Google Pixel 10a voor Jolla Phone-review

Als het licht iets minder wordt, is het plaatje nog steeds niet best. Het is niet helemaal scherp of mooi, hoewel de kleuren beter zijn dan op de vorige plaat. Het is met enige afstand de minste foto.

Foto gemaakt met Jolla Phone voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Fairphone 6 Murena voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Google Pixel 10a voor Jolla Phone-review

Als het licht uitgaat, heb je weinig aan deze camera. In de viewfinder is in elk geval niets meer te zien. Het is dus al heel wat dat de foto geen donkere brij is. Het gebrek aan nachtmodus of zelfs maar een verlenging van de sluitertijd tot meer dan 1/14 seconde hoort niet in deze tijd thuis.

Foto gemaakt met Jolla Phone voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Fairphone 6 Murena voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Google Pixel 10a voor Jolla Phone-review

De Jolla Phone heeft hier de focus helemaal gemist en in plaats daarvan op iets anders scherpgesteld. Nu stond ik in de regen bij deze foto, dus een druppel op het scherm kan de telefoon hebben afgeleid.

Foto gemaakt met Jolla Phone voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Fairphone 6 Murena voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Google Pixel 10a voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Jolla Phone voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Fairphone 6 Murena voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Google Pixel 10a voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Jolla Phone voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Fairphone 6 Murena voor Jolla Phone-reviewFoto gemaakt met Google Pixel 10a voor Jolla Phone-review

De camera met ultragroothoeklens kan scherpstellen van dichtbij, wat de Pixel 10a niet kan zeggen. Daardoor mist de Pixel hier de focus. Daar houdt het goede nieuws op. Plaatjes gemaakt met de ultgraathoekcamera zijn niet indrukwekkend op welke manier dan ook. Er is veel ruis en weinig scherpte.

Europees en onafhankelijk heeft zijn prijs

De Jolla Phone (2026) is op alle gebieden een verfrissend ouderwetse telefoon. De verwijderbare achterkant is praktisch en de makkelijk verwisselbare accu is fijn. Veel fans zullen weinig geven om het ondergemiddelde scherm van de telefoon of de verouderde camera's. Het belangrijkste van deze telefoon is dat hij bestaat.

De vraag is natuurlijk of deze nichetelefoon een kans heeft om mainstream te worden. Het antwoord daarop is nee. De interface-ideeën van de makers zijn sinds de release van de eerste telefoon van Jolla dertien jaar geleden niet ingrijpend veranderd. Die ideeën zijn prima en werken goed, maar sluiten totaal niet aan bij hoe Android en iOS nu werken.

Daardoor moet je een andere manier van besturing leren om de Jolla Phone te gebruiken. Zelfs veel early adopters zitten daar vermoedelijk echt niet op te wachten. Met AppSupport steekt Jolla juist de hand uit naar mensen die van Android komen, maar je moet vervolgens een paar dagen uittrekken om de telefoon en de mogelijkheden te leren kennen.

Bovendien is het aantal hoepels en beperkingen te groot om deze telefoon aan iemand te geven die geen intrinsieke interesse heeft in Jolla of Sailfish. Deze telefoon naar wens laten werken vergt moeite.

Jolla Phone (2026)

Loskomen van big tech

Daar staat een grote beloning tegenover. Je krijgt Europese software op Europese hardware en bent relatief onafhankelijk van bigtechbedrijven, als je AppSupport niet meerekent. Bovendien maak je dan deel uit van een gemeenschap van liefhebbers en dat is ook wat waard. Jolla is als een kleine indieband die dorpszaaltjes met honderd uitzinnige fans platspeelt. Met deze telefoon koop je niet alleen een apparaat om mee te bellen, maar ook een plek in een toegewijde community.

Wie los wil komen van grote techbedrijven, heeft meer alternatieven. Een tweedehands telefoon kopen en daarop GrapheneOS flashen werkt prima. Ook de Fairphone 6 met /e/OS is een uitstekende en veel haalbaardere manier om big tech de digitale deur te wijzen. Omdat GrapheneOS en /e/OS uiteindelijk Android als basis hebben, is de overstap daarnaartoe makkelijker en toegankelijker.

Worden Jolla en Sailfish ooit mainstream? De race is lang en eigenlijk racet het bedrijf vooral tegen zichzelf. De geopolitieke situatie zit nu mee en een Europees bedrijf krijgt dus een welverdiende steun in de rug.

Hoe keuzes uitpakken, is altijd voor de helft afhankelijk van toeval. Het voelt als een toevalligheid dat Jolla na al die jaren nog bestaat. Dat zorgt voor een basis. Er is momentum voor een Europese smartphonemaker om iets heel moois te maken, maar er is nog veel werk te doen. Of dat lukt, valt te bezien, maar deze Jolla Phone is misschien en hopelijk het begin. De smartphonemarkt snakt naar een concurrent die het bigtechduopolie aanvalt. Als die derde partij uit Finland komt, zou dat fantastisch zijn.

Redactie: Arnoud Wokke • Testlab: Denny Verwoert • Eindredactie: Marger Verschuur

Reviews op Tweakers zijn onafhankelijk. Meestal krijgen wij producten in bruikleen van fabrikanten of winkels. In dit geval hebben we de telefoon voor beperkte tijd geleend van een tweaker. Fabrikanten hebben vooraf geen inzicht in onze reviews en geen invloed op de inhoud en ons oordeel.

Reacties (8)

Sorteer op:

Weergave:

er zijn veel mensen buiten ons tweakers en die kijken naar specs en gemak. Wil een Europees alternatief echt de mainstream veroveren dan zul je daar volop moeten investeren.

de repair act gaat deze telefoons ook in de weg zitten. Straks kun je ook je batterij in je iPhone en Android telefoon wisselen.

ik zie het eerlijk gezegd een beetje somber in . Er is een reden waarom Nokia ter ziele is gegaan met hun telefoontak. Europa zal met een echt uniek sellingpoint moeten komen.

[Reactie gewijzigd door hydex op 8 oktober 2026 06:55]

ik zie het eerlijk gezegd een beetje somber in . Er is een reden waarom Nokia ter ziele is gegaan met hun telefoontak.
Klopt. Dat was het "not invented here" syndroom. Na Symbian bleef Nokia te lang zwalken terwijl er een kant-en-klaar en gewild antwoord klaarstond. De laatste keuze voor Windows Phone als een nieuw, onbekend, gesloten OS zonder compatibiliteit met andere besturingssystemen (en tussen eigen versies) was de doodsteek.

Dankzij compatibiliteit met Android voor applicaties heeft Jolla een voordeel. Dit is een essentieel onderdeel voor een transitie, maar niet het enige.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 8 oktober 2026 07:01]

Een Europese telefoon. Ik hoop dat het een succes wordt. Het klinkt op zich ook als een prima apparaat.

En dan ga ik eerlijk zeggen dat ik hem niet ga kopen. Er zijn dan toch weer betere telefoons voor dat geld. Ik wil ook graag een goede camera. Dat gaat voor mij dan kennelijk toch weer voor andere principes.
Ook met Nura (beter bekend als PostmarketOS) is er een alternatief op het bigtech duopolie.

Links en rechts wordt er mooi aan de weg getimmerd om een alternatief te bieden. Daarom hoop ik ook dat deze Jolla Phone een succes wordt dat meer een momentum geeft aan de Sailfish ontwikkelaars. Zodat we weer wat te kiezen hebben.
Persoonlijk vindt ik een groot nadeel dat SFOS meer proprietary is dan AOSP. De UI (Silica), Android AppSupport en verscheidende core apps zijn allemaal proprietary. Waarschijnlijk voor veel mensen geen probleem maar naar mijn inziens juist heel belangrijk om onafhankelijk te zijn en "vrijheid" op je telefoon te hebben.

Ook de afhankelijkheid van libhybris valt mij erg tegen. Zo blijft het gebonden aan Google (net zoals /e/OS en GrapheneOS) en andere fabrikanten en is de kernel bij de release van de telefoon al out of date en zijn de drivers proprietary.

Oh ja en hun software stack is gebaseerd op Qt 5.6 wat echt al gigantisch lang niet meer ondersteunt wordt.

Kortom, ik zet liever in op écht vrije alternatieven. Distributies als Nura (voorheen postmarketOS) en Mobian zijn dan wel minder "klaar" voor gebruik op dit moment, ik vindt ze veel meer veel belovend voor een onafhankelijke en vrije toekomst.
De soc is een MediaTek Dimensity 7100.
(...)
Het (Android drivers gebruiken in Jolla) heeft als groot voordeel dat de kosten voor ontwikkeling van drivers relatief laag zijn én dat er compatibiliteit met Android is. Het nadeel is dat Jolla alsnog afhankelijk is van het driveraanbod voor Android en de ondersteunde Linux-kernel van makers van onderdelen.
Een probleem hierdoor is dat, ten opzichte van AOSP, dit nauwelijks meer losstaat van de VS en China. Dus wel een grote investering, maar beperkt bereik.

AOSP is volledig opensource. Je kan het zo van de plank pakken en aanpassen naar wat je nodig hebt. Appbakkers maken er al native applicaties voor. Het draait prima op typische hardware die Android draait.

Hiermee zeg ik niet dat men AOSP maar van de plank moet pakken. Een eigen OS heeft voordelen, maar er is (heel) veel meer nodig om dit tot een succes te maken, juist omdat AOSP klaarstaat als aantrekkelijk alternatief. In het kader van soevereiniteit zou dit een prima project zijn voor de EU om te sponsoren.
Bugs bleven wel vervelend. Als je de telefoon tijdens het opladen opstart, kun je hem niet bedienen, omdat hij blijft hangen op het invoeren van de code. De telefoon van de lader halen fikst dat.
Vervelend is een understatement, het is een nogo. Tiental keer gebeurt het dat ik iets belangrijk wil doen en ontdekt dat de batterij leeg is. Snel de oplader inpluggen is hier geen optie omdat de telefoon blijft hangen en weer van de lader halen gaat de telefoon ook gelijk weer uit.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn