Ciao Chromebooks: Google stuurt laptops met ChromeOS met pensioen

Bye bye bye

"We horen veel van onze gebruikers en hun boodschap is duidelijk: computers moeten beter worden. Mensen willen direct toegang hebben tot hun e-mail, zonder tijd te verliezen met wachten tot hun computer is opgestart en browsers zijn geladen. Ze willen dat hun computers altijd net zo snel werken als toen ze ze kochten. Ze willen overal toegang hebben tot hun gegevens en zich geen zorgen hoeven te maken over het kwijtraken van hun computer of het vergeten om een back-up te maken. Nog belangrijker is dat ze geen uren willen besteden aan het configureren van hun computers om met elke nieuwe hardware te werken, of zich zorgen willen maken over constante software-updates."

Toen Google ChromeOS aankondigde in 2009, zag de techwereld er nog heel anders uit. Chrome was een nieuwe browser en had nog geen marktleidende positie. Android was net nieuw en er waren een paar telefoons op de markt waarop dat draaide. Het was nog de tijd dat Windows dominant was in de computerwereld, omdat vrijwel iedereen op desktops en laptops en oké, netbooks, zat.

De gedachte achter ChromeOS was in eerste instantie simpel: de browser is het besturingssysteem –geen gedoe met updates, back-ups, drivers en configuratie. Die gedachte liet Google al snel los. ChromeOS heeft wel succes gehad, zeker op bijvoorbeeld scholen, maar uiteindelijk is het als idee voor een besturingssysteem niet geworden wat Google voor ogen had.

ChromeOS in 2009

Het begin: je browser is je OS

In het begin wilde Google van de browser het hele besturingssysteem maken. Dat heeft allemaal voordelen: het is licht, makkelijk te updaten en te beheren en back-ups gaan automatisch. Het leek een ideale set-up in die tijd. Google dacht of hoopte dat alles een webapp zou worden en dat een besturingssysteem dus een stuk eenvoudiger kon. Het was ook de tijd van netbooks en die draaiden op Linux-distro's of het toen al zwaar verouderde Windows XP. Wat nu AI is, was toen 'cloud': het buzzword van die tijd en volgens velen de toekomst die al aan het arriveren was.

Dat browser en besturingssysteem één waren, bleek wel uit het updatebeleid. Lange tijd waren die aan elkaar gekoppeld. Een update van de browser was een update van het besturingssysteem en omgekeerd. De eerste Chromebooks kwamen uiteindelijk uit in de zomer van 2011 en toen gebeurde er ... in eerste instantie vrij weinig.

Google CR-48 met ChromeOS

Steeds meer een normaal OS

Wel kwam Google terug op het eerste concept. Er kwam een windowmanager in de vorm van Aura en een taakbalk zoals in elk besturingssysteem voor laptops en desktops. Dat maakte het besturingssysteem al complexer.

In latere jaren kwamen daar nog meer functies bij, zoals de mogelijkheid om Android-apps te draaien en later ook Linux-apps. Zo werd ChromeOS meer en meer een regulier besturingssysteem in plaats van een browser met tabbladen. Het ging daarnaast draaien op desktops, maar ook op tablets. Er kwam een versie voor hardware buiten Chromebooks om.

Play Store op ChromeOS

Het hoogtepunt beleefde het besturingssysteem rond 2020. Toen ontstond in de coronapandemie een piek in de verkopen van Chromebooks. In Nederland was die piek iets eerder, in België later. In alle cijfers van Statcounter valt op: het marktaandeel komt niet boven de 10 procent uit.

Dat marktaandeel komt bovendien grotendeels uit specifieke niches. Door het aanbod van goedkope laptops in combinatie met weinig kosten aan ondersteuning door ChromeOS hebben vooral scholen geweest ChromeOS-laptops in groten getale aangeschaft. Als elke euro telt, is een Windows-licentie uiteraard duur. Nu de pandemie en thuisonderwijs weer weg zijn en veel scholen niet altijd even positieve ervaringen hebben met Chromebooks, loopt het aandeel weer terug.

ChromeOS 72-tablet

Ook is de ondersteuning verlengd. Dat was in het begin vijf jaar en dat was toen heel lang. Inmiddels is dat opgerekt naar tien jaar bij sommige modellen en daardoor loopt de ondersteuning voor sommige Chromebooks door tot 2036. Google kan voortaan best Googlebooks gaan maken, maar het komt dus de komende jaren niet van Chromebooks af. Die kunnen niet zomaar naast Stadia, Google Wave en Inbox op de Google Graveyard.

Waarom stopt Google met Chromebooks?

Jelle Stuip
Redacteur laptops

Jelle: "Met de Googlebooks lijkt Google het over een andere boeg te gooien. Chromebooks waren bedoeld als simpele, toegankelijke en vooral veilige laptops: perfect voor het onderwijs, waar ze het meeste marktaandeel wisten te veroveren. Maar wie klaar was met school kon vervolgens een 'echte' laptop met macOS of Windows aanschaffen en bleef niet bij het beperkte ChromeOS hangen.

Mijn eerste indruk van wat Google met de Googlebooks laat zien, is dat deze laptops juist wél 'serieus' zijn. Daar gaat uiteraard een flinke Gemini AI-saus overheen, want daarin investeert Google enorm. Op het eerste gezicht denk ik ChromeOS er nog wel doorheen te zien – Google zal zeventien jaar aan softwareontwikkeling niet in één keer overboord gooien – maar als Google dit besturingssysteem net zo rap updatet als ChromeOS, zou dat weleens snel kunnen veranderen."

En nu?

Google kondigde vorig jaar al aan dat Android en ChromeOS zouden samengaan. Dat zou intern Aluminium OS heten, maar die naam krijgt het vermoedelijk niet. Google zegt dat de laptops Googlebooks gaan heten, maar zegt verder niets over de naam of de hardware.

Uit de afbeeldingen kunnen we wel wat details halen. Er komt op Googlebooks altijd een Glow Bar aan de buitenkant, met gekleurde leds die een status kunnen weergeven. De software leunt sterk op AI en zelfs de cursor werkt met Gemini. Hoe toezichthouders daarop zullen reageren, is nu nog niet duidelijk. De sterke koppeling van een laptop met diensten kan op gespannen voet staan met Europese wetgeving.

Een van de afbeeldingen van Google toont de zijkant van een laptop met HDMI-poort, USB-C-aansluiting en 3,5mm-jack. Daarmee ziet het eruit als een heel normale laptop. Op het toetsenbord is een toets te vinden met het Google-logo, dat ook aan de linkerkant van de taakbalk in de software te zien is.

Ook richt Google zich op de integratie met Android-telefoons. De laptop is onderdeel van het Android-ecosysteem, zo zegt Google. Bestanden benaderen op de laptop kan vanuit de bestandsbeheerder en vereist geen synchronisatie. Hoe dat precies werkt, is niet duidelijk. Het kan zijn dat laptop en telefoon die live overzetten via een Wi‑Fi Direct-verbinding, maar Google kan ook vereisen dat gebruikers alle bestanden via de cloud synchroniseren. Ook is het mogelijk om alle apps van een verbonden Android-telefoon te casten naar de laptop.

De apparaten van Acer, ASUS, Dell, HP en Lenovo komen dit najaar: screenshots tonen de datum '25 november' en het kan best dat Google daarop mikt. Daarmee hebben we een eerste glimp van hoe de toekomst van Googles laptops eruitziet. In elk geval is duidelijk dat dit totaal anders is dan de oorspronkelijke insteek van ChromeOS. De Chromebooks zoals we die afgelopen vijftien jaar hebben gekend, zullen vermoedelijk snel niet meer in de winkels liggen.

_{Redactie: Arnoud Wokke • Eindredactie: Marger Verschuur}