AI krijgt datacenters van big tech op de knieën en die nemen nu maatregelen

Overbelast

Hand omhoog als je niemand kent die afgelopen maanden aan de slag is gegaan met het programmeren met agentische AI-diensten. Veel mensen zijn gebruik gaan maken van Claude Code, GitHub Copilot en Google Antigravity. Daarnaast kwamen er diensten bij als OpenClaw, die urenlang achter elkaar AI gebruiken.

Bedrijven als Google en Microsoft behoren tot de bedrijven met de meeste datacentercapaciteit in de wereld. Ook Anthropic en OpenAI zijn op dit gebied geen kleine start-ups meer en hebben miljarden euro's gepompt in hardware om hun AI-diensten aan te bieden. De vraag naar AI krijgt de grote bedrijven op de knieën en zij nemen nu maatregelen om dat allemaal in goede banen te leiden.

De reactie van grote AI-bedrijven heeft niet lang op zich laten wachten. Om het capaciteitstekort op te vangen hebben ze de afgelopen weken de nodige maatregelen genomen.

Datacenter. Bron: Westend61/Getty Images

Waar dit misging: in datacenters en bij gebruikers

Succes heeft vele ouders, maar mislukkingen zijn weeskinderen, zo gaat het spreekwoord zo'n beetje. Dat klopt hier niet, want de recente AI-tekorten hebben te maken met veel verschillende factoren die samenkomen.

De AI-race draaide afgelopen jaren vooral om chips: geheugen en gpu's. Dat is nog steeds in zekere zin zo, want de vraag naar geheugen voor AI-datacenters blijft onverminderd hoog. Dat zien we ook terug in bijvoorbeeld de prijzen van geheugen, die weliswaar niet meer zo erg lijken te stijgen, maar nog steeds hoog blijven.

Al die hardware moet natuurlijk in datacenters en daar knelt het wel. Datacenters bouwen is niet zo makkelijk meer als het tien of twintig jaar geleden was en daar lopen bedrijven tegenaan. Dat komt door een paar dingen. Ten eerste willen veel mensen geen grote dozen in het landschap om hen heen en de weerstand tegen datacenters is daardoor enorm gegroeid. Elk plan voor een groot datacenter kan rekenen op aandacht vanuit publiek en politiek. Dat geldt niet alleen in Nederland, maar in heel veel landen. Vergunningen zijn daardoor lastiger te krijgen en de bouw duurt langer.

Zelfs als die datacenters er mogen komen, moeten ze stroomaansluitingen hebben. Dat is ook lang niet altijd makkelijk. Niet alleen in Utrecht is het stroomnet vol, in heel veel landen speelt dit probleem. Ook in de VS lopen datacenters vertragingen op door een gebrek aan stroom, schreef de Financial Times.

Daar komen extra problemen bij. In de VS zijn niet genoeg werklui te vinden die de datacenters kunnen bouwen en klaar kunnen krijgen voor gebruik bijvoorbeeld. Het zijn beperkingen waardoor plannen die er liggen op zijn minst vertraging oplopen en vermoedelijk ook veel duurder worden dan gedacht.

Een tekort aan capaciteit in datacenters was te overzien geweest als AI-gebruik niet zo snel steeg. Maar dat doet het wel. Vooral het gebruik van agentische AI voor zakelijk gebruik lijkt de afgelopen maanden snel toegenomen. Ook privé zullen veel meer mensen AI zijn gaan gebruiken voor programmeren.

Daarbij gaat het om complexere vragen dan de typische vragen aan AI van gewone gebruikers. Vaak is er een groot contextwindow bij nodig en agents kunnen uren achter elkaar werk verzetten voor een gebruiker. Dat vraagt veel van de capaciteit van servers. Een enkele prompt binnen Claude Code of Google Antigravity vraagt een veelvoud aan capaciteit ten opzichte van een prompt in een reguliere 'ouderwetse' AI-chatbot.

Nu gaat dat veelal om zakelijke klanten die betalen voor de diensten van AI-bedrijven en dat zorgt ervoor dat het lastig is om de capaciteit te ver te beperken. Immers: het moet niet zo ver gaan dat ze er onvoldoende waarde uit halen en dus stoppen met hun abonnement.

Claude unexpexted capacity constraints

Hoe bedrijven omgaan met tekort aan datacenters

Bij Anthropic viel de schaarste misschien wel het meeste op. Zo is het aan het testen met het vereisen van het duurste Max-abonnement voor Claude Code, terwijl dat nu nog beschikbaar is bij een goedkoper Pro-abonnement. De afgelopen tijd heeft het bedrijf de gebruikslimieten al verlaagd, waarbij het werkt met twee soorten limieten: eentje binnen vijf uur en een voor een week. Het heeft een pagina online staan over het beperken van het gebruik. Veel klanten klagen ook over de beperkte beschikbaarheid tijdens piekuren.

En dan moet Mythos nog komen. Het nieuwe model, een ster in het vinden van kwetsbaarheden in software, is momenteel alleen in gebruik bij enkele tientallen bedrijven en organisaties. Als dit model beschikbaar komt voor iedereen, zal het gebruik niet afnemen. Het beperkt beschikbaar stellen was uiteraard voor de veiligheid, maar het komt Anthropic niet verkeerd uit om juist nu een aansprekend groot model even niet uit te brengen.

Microsoft heeft ook drastische maatregelen genomen: abonnementen nemen op GitHub Copilot kan nu even niet. Daarnaast krijgen bestaande betalende klanten lagere limieten. Verder is Claude Opus niet langer beschikbaar voor Pro-abonnees. Opus 4.7 is er voor Pro+-abonnees, maar oudere versies van Claude Opus zijn niet langer te kiezen als model. Die maatregelen moeten de druk op de servers doen afnemen.

Microsoft GitHub Copilot-gebruikslimiet

OpenAI pakt het ook niet halfslachtig aan. Het is gestopt met Sora. De tool om video's te genereren bleek te duur en te belastend om in de lucht te houden. Een extra opvallend detail is dat Sora in eerste instantie snel veel gebruikers kreeg, maar daarna geen doorslaand succes is geweest.

Google is er minder vocaal over, maar lijkt ook last te hebben van tekorten. Klanten klagen over lagere limieten en soms zijn AI-diensten als het genereren van 'deep research' of afbeeldingen tijdelijk niet beschikbaar.

Bovendien komt er een hoop extra werk aan voor Googles datacenters. Apple komt later dit jaar met zijn nieuwe versie van Siri en die is gebaseerd op Gemini-modellen. Hoewel Siri vermoedelijk een hoop werk gaat verzetten op het apparaat zelf en in Apples eigen datacenters, komt er vermoedelijk extra verkeer van veel iPhones richting Googles servers.

Op de lange termijn zijn er meer datacenters nodig, die meer stroom verbruiken. In een wereld gericht op elektrificatie is dat veel om te vragen. Bovendien zullen de prijzen van de abonnementen behoorlijk omhoog moeten om de kosten te dekken.

Economie is een spel van vraag en aanbod. Als het aanbod van capaciteit in datacenters niet kan toenemen, zal de vraag gaan afnemen. Minder bedrijven en consumenten zullen de prijs willen betalen die AI-bedrijven moeten vragen om te kunnen leveren.

De agentische AI-toekomst zien we voor onze ogen tot leven komen. Maar of die haalbaar en betaalbaar blijft voor iedereen die dat wil, is natuurlijk de vraag. We kunnen op onze menselijke vingers natellen dat de huidige groei in AI-gebruik niet houdbaar is.

_{Redactie: Arnoud Wokke • Eindredactie: Marger Verschuur}

Reacties (78)

[theduke1989]

Bij ons zijn een paar devs ook begonnen met Copilot te gebruiken voor hun dagelijkse job. Niet eens meer voor alleen als support, maar echt 90% coding.

Ik geloof als die gene nu ontslagen worden, ze hard zullen falen! Om een baan te vinden.

Mensen tegenwoordig hebben het alleen maar nog over Ai. Ik persoonlijk ben er geen voorstander van en gebruik het alleen om leuke smily emails op te stellen

Maar we zijn echt aan het rushen met Ai. Snap de haast er niet bij. Het wordt alleen er negatiever op.

80% van de kantoorbanen kan je al schrappen.

De hele warehousing waar Amazon mee bezig is om alles met Ai aan te sturen. Dus duizenden banen ben je al kwijt.

Waarvoor ben je op deze wereld? Je wordt ontslagen, meeste banen zijn geen mensen meer nodig. Je zit thuis onder uitkering of wat? Of gaan we met zijn alle een vaste basis salaris krijgen zodat we genoeg hebben voor de maandelijkse behoeften?

Een Ai barista kan je ook koffie schenken.

Hier in Luxemburg 3 maanden geleden zijn er 200 medewerkers ontslagen omdat Ai het beter en sneller doen.

Echt absurd hoe we hierin geloven.

[Reactie gewijzigd door theduke1989 op 23 april 2026 15:56]

[Glashelder]

Bij ons zijn een paar devs ook begonnen met Copilot te gebruiken voor hun dagelijkse job. Niet eens meer voor alleen als support, maar echt 90% coding.

Ik geloof als die gene nu ontslagen worden, ze hard zullen falen! Om een baan te vinden.

Wensdenken. De realiteit zal eerder andersom worden: mensen die goed met tools als Claude en Copilot overweg kunnen zullen veel gewilder worden.

Maar goed uit nieuwsgierigheid. Waarom denk je dit?

[theduke1989]

je bent nog aa het copy-pasten, bijna niks meer wordt zelf ontwikkeld. En die mensen die gewilder worden zijn vast de mensen die leuk copy-paste werk kunnen verrichten? wil je dat halfbakken software, als ik nu bij ons zie per afdeling die ene die copilot gebruikt en een andere die ook daadwerkelijk de logica er achter implementeert. Dan weet ik genoeg!

de copilot personen boeit het niet hoe de logica er achter werkt, als het maar werkt.

[Glashelder]

Dat komt omdat de ontwikkelaar die copilot of claude het werk laat doen eigenlijk geen ontwikkelaar meer is maar meer tester. Wij laten Claude ook gewoon (uiteraard na het bedenken van een goed plan) logica bouwen.. dat gaat uitstekend vandaag de dag. Het mooie is dat omdat de ontwikkeling zo snel gaat dat je ook heel snel kan testen of de bedachte logica ook echt werkt.

Lang verhaal kort: het ontwikkelwerk verschuift veel meer naar testwerk. Als je dat goed kan in combinatie met infrastructuren en software architectuur dan heb je momenteel echt goud in handen.

Mensen die écht puur code willen kloppen gaan het de komende jaren echt heel zwaar krijgen.

[satya]

Ik volg bij ons uit interesse de GitHub training, en dat gaat volledig over naar coderen met hun copilot waar je als dev via markdown of Toon je wensen naar uischrijft, waarbij GitHub gestructureerd voor je aan fe gang gaat, testomgevingen opzet en draaid en de Devs straks alleen nog aan het AI roer zitten.

Beetje zoals Opencode en consorten, maar dan profesioneel en volledig nog eens in een omgeving die nis2 complient is. De meesten met commentaat die freubelen wat via een gpt.

[Mextreme]

Het gevaar dat ik hierin zie, is dat in dat proces backdoors gecreëerd worden waarvan wij niet weten dat die er zijn. Als dat uitkomt, dan is het natuurlijk te laat om de put te dempen, aangezien het kalf er al in verzopen is. Van goede wil uitgaan is mooi, maar kwade wil zal altijd kansen waarnemen, waar die zich ook maar voordoen.

Als codeschrijvers/developers/testers straks te weinig of geen kennis van zaken meer hebben (want dat zal dan uiteindelijk wel het resultaat van AI inzet zijn, gok ik, dan word je zó door die machines gepiepeld.

Wie zal dat uiteindelijk controleren? Nog meer AI, die óók weer zijn eigen belangen zal creëren? Ik ben benieuwd....

[1Mark]

autocomplete in een IDE of knippen en plakken uit een chat interface is al ver achterhaald inderdaad.

[Minimise]

Testen is veel meer werk dan het programmeren zelf, als je het echt goed wilt doen, dus ben je eigenlijk nooit klaar…

[R4gnax]

Dat komt omdat de ontwikkelaar die copilot of claude het werk laat doen eigenlijk geen ontwikkelaar meer is maar meer tester. Wij laten Claude ook gewoon (uiteraard na het bedenken van een goed plan) logica bouwen.. dat gaat uitstekend vandaag de dag.

Mijn ervaring is dat we gegaan zijn van een gem. verhouding van 8u ontwikkelen en 1u reviewen, naar 4u ontwikkelen, 8u reviewen, en daarna nog eens 4u met de hand alles bijwerken wat er gevonden is omdat de AI het niet gefixt kan krijgen zonder iets anders te mollen.

[MartyD]

Nee, de mensen die steeds gewilder worden zijn de mensen die begrijpen hoe een goede prompt gemaakt dient te worden.

Garbage in - Garbage out, Als je niet de juiste vragen stelt kan je inderdaad in een eindeloos spelletje copy-paste belanden.

Hier hebben we een systeem in weken kunnen migreren, dat had zonder AI maanden geduurd. Vooral als de IST - SOLL duidelijk is, zoals in dit geval, kun je grote tijdsbesparingen boeken. Daarmee maak je tijd vrij om (sneller) andere dingen te doen, in plaats van om hetzelfde met minder mensen te doen, althans zo zie ik het (en mijn werkgever gelukkig ook).

[theduke1989]

uiteindelijk zal jouw werkgever het ook zo zien jij bent niet meer nodig, en dan zal hij uiteraard dingen nog veel sneller uitvoeren door Ai. Daar heb je gelijk in.

[demianmonteverd]

Mensen denken sowieso vaak dat als ze iets zelf doen of kunnen starten dat het dan beter is dan wanneer een ander het doet. Men 'vergeet'/'vergeeft' kleine foutjes. Doet mij denken aan autorijden, iedereen denkt dat ze tot de groep met de betere chauffeurs behoren. Het gevoel van controle? Geen idee...

Zie je ook met presentaties, projectplannen zijn mijn favoriete voorbeeld. Elke projectmanager heeft zijn eigen 'geweldige' projectsheet die altijd veel beter is dan die van de voorganger of de sheets van andere collega's op het projectbureau. En natuurlijk zijn de verschillen accenten of persoonlijke voorkeur.

[Minimise]

Haha, net zo naïef als die mensen die dachten dat ze geen taxi chauffeurs meer nodig hadden na de eerste zelf rijdende auto prototypes, totdat de auto’s overal tegenin reden en mensen inzagen dat zelf rijden slechts een marketing illusie is, net zoals AI illusies geeft over korte stukjes code, kan het lang geen hele lange regels code schrijven.

[dasiro]

AI is een tool en net zoals een goede beeldhouwer een prachtig beeld kan maken, zal iemand die goed kan prompten een correct resultaat krijgen, dat wil niet zeggen dat je daarom eender wie achter een computer kan zetten en wat vragen kan laten stellen, want het resultaat zal even slecht zijn als zijn kromme gebarsten asbak.

[1Mark]

Inderdaad: als het maar werkt.

Dat is de economische waarde. En gebruik daar de beste combinatie van vaardigheid, ervaring en gereedschap voor.

De ontwikkelingen gaan zo snel dat het, denk ik, nog even lastig voorspellen is wat dit betekent voor welke bottleneck op de vakgebieden die nodig zijn voor waardevolle software. In de tussentijd zou ik nieuwsgierig blijven en blijven leren.

[jmvdkolk]

Ik wil mij juist alleen bezig houden met de logica erachter, en niet met code kloppen. Die logica kan ik veel beter zelf bedenken, maar code kloppen vind ik eerlijk gezegd saai.

Nu ben ik al 10 jaar geen fulltime developer meer. Ik ben product manager, en kan het zo nu en dan niet laten om toch nog wat te ontwikkelen. AI wordt steeds beter in het begrijpen van mijn wensen en het maken van code die die wensen verwezenlijkt. Maar AI is verschrikkelijk slecht als sparring partner voor nieuwe ideen. Dat soort werk doe ik graag met een mens die dingen echt snapt.

[pegagus]

Zolang we in een wereld leven waarbij de armoede van velen de rijkdom van weinigen is, is de ontwikkeling inderdaad een doemscenario.

Maar stel dat we wel onze basisbehoeften kunnen automatiseren, maar dan dusdanig dat ook iedereen (wereldwijd) daarvan kan profiteren, dan heeft iedereen de hele dag de tijd om alleen maar die dingen te doen die we leuk vinden.

[Rogers]

En dat gaat dus nooit gebeuren, grote groepen burgers verdienen nu al te weinig om fatsoenlijk van te leven zodat enkele stinkend rijk worden. Niks anders dan hun eigen heb/machtzucht weerhoud ze om de welvaart eerlijker te verdelen. Hoe minder de gewone burger nodig is voor de elite, door bijv. automatisering, hoe slechter we het zullen hebben.

[Reactie gewijzigd door Rogers op 23 april 2026 16:28]

[Mosterd]

Mwah, als mensen geen producten meer kunnen aanschaffen omdat ze zonder werk zitten dan gaan bedrijven het heel zwaar krijgen, en dan stort alles in of krijg je iets universeels.

[batjes]

Een jaar of 15 geleden heb ik de bouw van een bijna volledig geautomatiseerd logistiek center mogen meemaken van het grootste bedrijf in haar markt.

Ik was zo donders onder de indruk dat ik destijds een beetje bang was voor de toekomst.

Nu zijn we 15 jaar verder en het is nog steeds het meest geautomatiseerde bedrijf in de wijde omtrek.

Wij zijn als personeel gewoon veel te goedkoop, onze inkomsten zijn niet evenredig meegegroeit met de productiviteit en BNP. Dus er is nooit noodzaak geweest om hier verder op te investeren.

Ondertussen poppen ze in China uit de grond, daar valt op termijn niet mee te concureren.

Het maximaal 4 jaar vooruitkijken concept veegt ons op de lange termijn van kaart. Grote deltawerken ga je in het huidige waardeloze politieke klimaat nooit voor elkaar boksen.

[demianmonteverd]

China is altijd al de fabriek van de wereld geweest. Die opium-oorlog en burgeroorlog en communisme tijd kwamen er een beetje tussendoor.

Overigens begrijp ik je punt wel hoor. En dat centrum voor logistiek klinkt als een mooie ervaring!

[oks]

Gewoon gaan nadenken over de processen van consumeren (wie?) distributie en productie oftewel onze economie. Misschien een basisloon? Zonder consumenten geen economie...

[ThaGuus]

Ik geloof als die gene nu ontslagen worden, ze hard zullen falen! Om een baan te vinden.

Ik kan je vertellen dat het gebruik van AI het niet lastiger maakt om een baan te vinden in de IT. Ik werk namelijk als IT-consultant, en zowel bij het consultency bedrijf en de klant waar ik ingezet ben, nemen we eigenlijk niemand meer aan die deze technologie niet wilt omarmen.

[Reactie gewijzigd door ThaGuus op 23 april 2026 18:46]

[Hans1990]

Ik denk dat het pad voorwaarts ergens tussen de 2 uitersten ligt. Ik denk niet dat alle code straks door AI wordt geschreven, zelfs misschien gros nog niet zo snel. Maar uit princiepe niets toepassen ontneemt je ook mogelijkheden.

Ik had laatst een alternatief voor een C# library nodig. Alternatieven waren zeer dun gezaait.. Ik kwam uit bij varianten in Go, Python, Rust en NodeJS. Die in Go was buggy, Python is een rommeltje, en NodeJS wil ik niet aan vanwege NPM. Dan maar Rust.

Maar ik ken geen Rust. Dus ik heb dit probleemstuk in een lokaal AI model (Gemma 4 31B) gedondert icm OpenChamber. Paar uur later had ik mijn programma met Rust klaar. Van de 1K regels heb ik misschien 100-200 zelf aangeraakt. Was het leuk? Nee, 5min wachten op een prompt is net zo leuk als verf zien drogen.

Echter zonder AI had ik dit waarschijnlijk niet eens gedaan. Teveel overhead van nieuwe tooling, nieuw build project, nieuwe taal, enzovoort. Nu is de keuze van programmeertaal is opeens niet zo belangrijk meer, de motivatie nog wel. En als we Antrophic Mythos mogen geloven, dan schiet het zo paar kwetsbaarheden in je project. Als dat echt zo goed werkt zou je gek zijn om dat te laten liggen.

Daarintegen alles al zoete koek slikken zou ik niet doen. AI hallucineert ook nog wel eens. En architecturele keuzes zou ik ook niet aan AI overlaten, want probleemstukken moet je nog steeds opdelen in iets wat binnen 1 context past. Anders krijg je overmoedige resultaten met applicatie code & unit tests die gewoon leeg zijn. Mensen moeten altijd verantwoordelijk zijn voor de code die wordt geschreven.

Maar dat AI meer flexibiliteit en productiviteit kan geven ben ik wel van overtuigd. Veel code hoeft ook geen rocket science te zijn; veel organisaties hebben al regels tegen "te slimme code". Dus ik ben blij dat ik nu ervaring kan op doen tegen nog betaalbare prijzen.

De vraag is alleen of dit echt zo mooi gaat zijn als AI boeren hebben laten zien. Beschikbaarheid en prijzen worden aangedraaid, en die rekensom gaat slechter uitvallen. In mijn geval ben ik lokaal aan de slag geweest, wat waarschijnlijk minder snel werkt dan de cloud (20-30 tok/s). Ik schat in dat als ik al wel bekwaam was met Rust, dat dit project mij nog minder tijd had gekost. Dus een productivity no-brainer zou ik het nog niet noemen..

[Reactie gewijzigd door Hans1990 op 23 april 2026 18:58]

[itlee]

timmerman, electricien en loodgieter.....het nieuwe goud. moet je is een monteur laten komen voor je ketel... 110 eu per uur, automonteur bij een normaal premium merk, ver over de 100 piek pu, alle tiktokkindjes en joetoebvloggerts krijgen straks ai klapjes...

[Coolstart]

Echt absurd hoe we hierin geloven.

Of jij het niet begrijpt. Heel het idee dat een economie enkel kan groeien door meer te werken is zin loos. Mensen die werken mogen geen einddoel zijn. AI heeft al lang bewezen dat het vele ‘domme taken kan overnemen en nieuwe taken op zich neemt. Je kan dat gewoon niet ontkennen.

We gaan idd ooit moeten zoeken naar een soort van basissalaris. Zover ik is het nog niet maar het komt we wel aan voor de simpele reden dat als er geen consumentem meer zijn de economie instort. Dan verdient niemand nog wat.

Je moet durven te kijken naar de feiten en dingen te naunceren.

Een Dev die geen AI gebruikt of wil gebruiken zal sowieso niet mee kunnen. Laat dat duidelijk zijn.

[kikibu]

Ik moet de grote efficientiesprongen die worden beloofd door alle AI-bedrijven nog zien. Ik denk dat veel mensen en bedrijven moeite gaan hebben om zaken uit handen te geven en qua advies is AI eigenlijk gewoon nog heel erg slecht naar mijn mening. In Nederland zouden we veel meer belasting moeten innen op die datacenters om zo de investeringen in ons net te betalen trouwens, die AI techbedrijven kunnen dat toch wel betalen en onze unieke locatie qua internetknooppunt zorgt ook dat ze niet snel even ergens gaan.

Ik vind het trouwens ook wel frappante timing dat alle traditionele search engines waardeloos zijn geworden door namaak/AI-slob websites (die gehost worden door big tech) en tegelijkertijd de AI-search summaries als paddenstoelen uit de grond schieten. We mogen echt gaan nadenken over een non-profit sectie van het internet, want hoe moeilijk kan het anno 2026 nog zijn om een forum te runnen, een zoekmachine te draaien die wikipedia en andere legitieme websites wel bovenaan zet?

[Reactie gewijzigd door kikibu op 23 april 2026 16:17]

[jellybrah]

Sterker nog, ik wil daar ook gewoon GEEN belasting voor betalen. Want dat gebeurt ook. Als ik er ervoor moet (mee)betalen wil ik er ook iets over zeggen. Laat toch aub die hele business case & AI bubbel in elkaar klappen

[Mathijs Kok]

Sterker nog, ik wil daar ook gewoon GEEN belasting voor betalen. Want dat gebeurt ook. Als ik er ervoor moet (mee)betalen wil ik er ook iets over zeggen. Laat toch aub die hele business case & AI bubbel in elkaar klappen

Die bedrijven betalen ook gewoon belasting, betalen voor hun stroom etc. Voor gemeentes en ons land leveren deze datacentra gewoon geld op. Voorrang op het stroomnet hebben ze al jaren niet meer, dus dat is amper aan factor.

AI gaat alleen maar groter worden. Natuurlijk komen er correcties waarbij bedrijven omvallen maar dat heb je bij elke zeer belangrijke ontwikkeling. Mensen die denken dat de bubble gaat klappen en dat AI dan weg zal zijn, begrijpen echt niet wat er op dit moment gaande is.

[Reactie gewijzigd door Mathijs Kok op 23 april 2026 16:27]

[TheMKM]

Behalve dat veel techbedrijven contracten afsluiten waar zij een fractie van de kosten voor stroom betalen die wij als consument betalen en daardoor ook nog eens onze prijzen omhoog drijven, omdat hun datacenter zoveel stroom verbruikt.

Ja, sure ze leveren geld op, maar staat dat in verhouding tot de kosten? Ik persoonlijk betwijfel het als we alleen al kijken naar de miljarden die in ons stroomnet moeten zijn dat heel veel belastingcenten die afgedragen moeten worden en we weten allemaal dat zeker deze bedrijven hun uiterste best doen om een constructie te hebben met zo min mogelijk belasting betalen. (Waarom zitten ze allemaal in Ierland?)

[jb044]

Het heeft onmiskenbaar een toegevoegde waarde en dat het een blijvertje is ben ik ook van overtuigd. Maar leg mij eens uit dan hoe al die biljoenen terug verdient gaan worden als er alleen maar miljarden binnenkomen? De wet van Moore is misschien op zijn retour maar de hardware van over een paar jaar is nog steeds factoren sneller dan die van nu tegen een soortgelijke prijs, dus wat is de levensverwachting van al die biljoenen en is de kans niet groot dat waar je nu nog een dienstverlener nodig hebt dat over een paar jaar volstrekt niet meer nodig is?

Er gaat vast iemand of een groep mensen heel rijk worden, maar evenzoveel zien heel veel geld verdampen is mijn verwachting en als het over zo gruwelijk veel geld gaat is de ervaring niet dat dat geen grote consequenties voor bijna iedereen heeft! Laten we het daar eens over hebben in plaats van de drogreden dat het zo veel anders is dan de internet bubbel van 20 jaar geleden simpelweg omdat AI wel degelijk een revolutie, een grote belofte is en nu al zijn nut heeft....

[Baal Garnaal]

Probeer Kagi eens, betaalde zoekmachine (dus jij bent niet het product voor anderen) met optioneel slop filter (dus nauwelijks AI generated content). Het is echt genieten om weer te kunnen zoeken als vroeger.

[dave1995]

Ik snap wel wat je bedoelt, zeker als je kijkt naar AI in zoekmachines en online content.

Maar in de medische wereld zie je eigenlijk een heel ander beeld. Daar wordt AI niet gebruikt om “meningen” te geven, maar om heel specifieke dingen te doen, zoals het analyseren van scans. En daar is het vaak gewoon goed in: snel, consistent en soms scherper dan het menselijk oog. Het feit dat kanker nu veel vroeger ontdekt word is daar een bewijs van.

Belangrijk verschil is dat een arts altijd de beslissing neemt. AI kijkt mee, signaleert dingen en helpt, maar neemt het niet over. Het herkennen van algoritme is AI juist heel goed in.

[R4gnax]

Dat komt omdat deep learning modellen waar LLMs ook simpelweg een uit de kluiten gewassen en op sommige fronten totaal doorgeschoten off-shoot van zijn, in essentie allemaal op hetzelfde basisprincipe gestoeld zijn: grof gezegd is het allemaal technologie welke een groot net aan datapunten verzameld heeft gekregen en adhv reinforcement learning (dwz. dit had je goed-> beloning, dit had je fout -> afstraffing) 'getraind' worden om een balans aan verschillende wegingsfactoren te koppelen aan connecties tussen die punten, waarna als het model geraadpleegd wordt, je een interpolatie krijgt over de trainingsset die uiteindelijk een antwoord uitspuugt.

Bij een gelimiteerd probleemdomein zoals kankeropsporing welke enkel met antwoorden als 'met hoge zekerheid', 'misschien', 'waarschijnlijk niet' een fotobeeld moet inschatten werkt dat erg goed.

Bij simpele conversaties met een LLM werkt dat al minder goed; ze moeten continu het gehele voortgaan van een gesprek bijhouden (de 'context') en daaruit verder door interpoleren om in te schatten wat het meest waarschijnlijke volgende woordje is waarmee hun trainingsgewichten dicteren dat een mens zou antwoorden. Maar het weet of kent niets. Het weet niet wat een woord betekent. Het weet niet hoe begrippen relateren. Etc. Alles is een kansberekening op interpolatie.

Extrapoleren; daadwerkelijk iets totaal nieuws verzinnen door innovatief bepaalde zaken te combineren, kan het niet. Om een zegswijze er bij te pakken: als het er niet al in zat, komt het er ook niet uit.

[z1rconium]

Recycling history, selling you the future.

Het heeft zeker meewaarde, alleen niet in hoeveelheden zoals het verkocht word. Ik zie toch ook liever de innovaties die google doet met turboquant en rotorquant. Er valt nog veel te winnen op dat gebied, scheelt aanzienljik in de noodzakelijkheid van grote datacenters, of kan het iig een beetje remmen.

[demianmonteverd]

Het probleem is dat die verbeteringen ook meer vraag creeren (jevons paradox). Een tijdje terug waren veel SOTA modellen 200k context en nu is 1M de grens geworden. Ben het overigens met je eens dat die verbeteringen rondom KV enorm hebben geholpen. Zelf vraag ik mij af of er niet iets gedaan kan worden om dit nog verder door te trekken, richting tokenizers, als er manieren zijn om stukken daaruit 'weg te halen', dan versnel je zaken enorm, dat is een beetje de basis van MoE, maar MoE gaat nog uit van volledige tokenvocabulair. Als je die ook nog een stukje kunt compressen is er weer iets te winnen om meer layers er in te frotten. Een beetje dus die adaptieve model routing maar dan nog met de tokenizer vocabulair er bij.

[Ronnyboy67]

Wat betreft om anno 2026 een zoekmachine te draaien met legitieme websites: In Zeeland is een project gestart waar m.b.v. een zoekmachine gezocht kan worden naar alles wat binnen Zeeland te vinden is en waar elke pagina eerst is gecontroleerd alvorens toegevoegd te worden. Momenteel staat de teller op ruim 5100 pagina's en dit aantal groeit elke dag.

Misschien is het niet de beste / snelste manier om iets te vinden, maar het geeft wel aan dat er wel degelijk een alternatief aanwezig is om te zoeken zonder AI of de traditionele zoekmachines. Voor de Zeeuwen onder ons of geïnteresseerden: www.zeeuwsepot.nl

[henkjobse]

Wow dit is echt oldskool jaren 90, zowel qua design als functionaliteit. Toch interessant dat er dan al zoveel pagina’s zouden zijn. Als die allemaal manueel aangemaakt zijn en. Iets ook gewoon geautomatiseerd.

[Monday]

Waarom bouwt men niet gewoon meerdere verdiepingen, dan kunnen er toch meer datacenter aanbieders op een locatie zitten met ieder hun eigen ruimte en heb je een gestapelde blokkendoos

[Cavemen]

Het gewicht van de kasten vol apparatuur is niet niets ;-) En fysieke beveiliging is makkelijker af te dwingen als het JOUW datacenter is ook.

[Guru Evi]

Ik zit momenteel in een datacenter met 3 verdiepen. Niet ongewoon, maar wel 'oud' design. Het probleem is het gewicht en de stroom. Een NVIDIA B200 rack weegt 1.3T zonder de 8cm koelpijpen en het water in de pijp - vermenigvuldig dat voor 100-200 racks.

De stroom, je kan gewoon niet genoeg stroom leveren voor 200 NVIDIA racks, zelfs in een 'oud' datacenter tegenwoordig zie je racks met 4U in gebruik (2x2U switches) die tegenwoordig het volledige datacenter bedienen met 800 en 1.6Tbps verbindingen.

[kujinshi]

Het eerste multiverdieping blokkendoos datacenter verschijnt al in Amsterdam havens west.

[Mathijs Kok]

Waarom bouwt men niet gewoon meerdere verdiepingen, dan kunnen er toch meer datacenter aanbieders op een locatie zitten met ieder hun eigen ruimte en heb je een gestapelde blokkendoos

Omdat dat duurder is en grond in Nederland nog altijd betaalbaar is.

[wildhagen]

Omdat dat niet praktisch is. Het gewicht van een hele ruimte vol met racks is gigantisch, waardoor de vloer ook navenant een zware last draagt.

Meerdere van die vloeren op elkaar maakt het erg kostbaar om het gebouw zodanig zwaar te bouwen dat het meestal lonender is om alles begane-grond, of met wellicht één verdieping oid, te bouwen.

Met meerdere verdiepingen zit je ook weer met infra (zoals watervoorziening) die zwaarder (lees: duurder) uitgevoerd moet worden. Het kan eventueel ook weer extra eisen met zich meebrengen voor (brand)veiligheid (wat ook weer kostbaar kan worden) etc etc.

En dan zit je nog met omgevingsdingen als horizonvervuiling, maximale bouwhoogtes etc waar je potentieel tegenaan gaat lopen.

[demianmonteverd]

Er zijn ook regels voor bouwsels, sommige daarvan hebben te maken met wat een brandweer goed gaat keuren. En je hebt echt wel limieten met hoe zwaar je kunt bouwen zonder grote gevolgen, zeker in de Nederlands/Belgische klei/zandgronden.

[Chotto Toire]

Hand omhoog als je niemand kent die afgelopen maanden aan de slag is gegaan met het programmeren met agentische AI-diensten.

✋ Niet iedereen die deze website bezoekt werkt in de ICT he. De meeste mensen op de wereld zijn nog niet aan de slag met het programmeren met agentische AI-diensten.

[Mathijs Kok]

Maar iedereen gebruikt AI op de een of andere manier. Van stoplichten tot hoe Tweakers netwerkbeheer werkt, alles heeft AI-componenten.

[kodak]

Dat gaat dus niet zomaar op. Het feit dat we de populariteit menen te zien stijgen heeft niet zomaar verband met 'iedereen gebruikt het wel op een of andere manier'. En aangezien er geen betrouwbare cijfers lijken te zijn over het gebruik zijn de andere mogelijkheden, zoals meer mensen (of meer tweakers) gebruiken het maar nog lang niet allemaal, net zo goed niet weg te strepen. Selectief maar een uitkomst kiezen is wensdenken. Dat hebben we vaker gezien bij wat populair is onder gebruikers.

[R4gnax]

En lang niet iedereen is daar altijd even blij mee.
Van de mensen waar ik mee samen werk zijn er één of twee evangelisch, zijn een aantal op bepaalde fronten onder de indruk van hoe ver AI op eigen hand lijkt te komen met haar brouwsels, maar is het gros vaak genoeg uitermate gefrustreerd over de mate waarin AI geinstrueerd en aan het handje gehouden moet worden om niet uit de band de klappen; omdat AI natuurlijk niet intelligent is ('artificial incompetence' ?) en dus dingen die een mens als redelijk en gewoon zou zien specifiek uitgespecifieerd moet hebben want anders: oopsie-woopsie, gaat het fout.
Of zoals ik twee personen individueel van elkaar al heb horen zeggen: dit is mentaal nog meer uitputtend dan een kleuterklas aan junior developers op de rails houden.

Weet je wat het lollige is?
Om programma's heel precies qua intentie en functioneren vast te leggen hebben we al een heel goed werkend en zeer divers ingevuld concept beschikbaar. Dat noemen we over het algemeen een programmeertaal.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 23 april 2026 19:19]

[GameNympho]

Ik steek mijn hand op, ik moet er niets van hebben, maar wordt me aan alle kanten opgedrongen want het is het ei van Columbus. Het wordt tijd dat die bubbel klapt, want alles voor de AI gaat mij een beetje te ver.

Alles voor eigen gewin of bedrijfsmatig, maar voordelen voor de normale belastingbetaler?

Je ziet wat men nu doet met die ongewilde oorlog van een bepaald land, AI draait daar overuren en voor wat? De leugen proberen recht te krijgen, hun zin te krijgen of wat ook. Totaal ongewild deze oorlog en zooitje erbij en dan moeten we maar meer ophoesten als belastingbetaler, om wat? Totale controle door de overheid? Vriendjespolitiek met de grootste leugenaar in de wereld?

[Guru Evi]

Er is nagenoeg geen bubbel hier. Nog deze week een vergadering gehad met andere IT-leiders in de regio. AI zorgt niet voor werkvermindering, in tegenstelling, we moeten hard op zoek naar betere programmeurs die deze dingen in banen kunnen leiden. Wat je wel hebt is onvoorstelbaar grote voorsprongen in output van bedrijven die nuttig gebruik maken van oa. Claude tov bedrijven die dit niet doen.

Momenteel zien we dit nog enkel maar intern, teams die kunnen programmeren (er zijn een groot stel "programmeurs" die maar knopjes duwen) leveren diensten aan in kortere tijd. Een systeem bouwen over een jaar duurt nu maar een maand, en dat is niet "vibe coding" dit is gewoon gedachten omvormen in code en dan de code editen. Vroeger kon je soms een dag itereren over 10-20 lijnen, schrijven en herschrijven, fouten in code paths die nooit bezocht worden, vandaag is het een uurtje werk en grotendeels correct, potentiele fouten en bugs worden herkend.

En bedrijven gaan hiervoor niet "minder" mensen aannemen, met meer mensen kun je juist exponentieel meer output leveren, en meer output met dezelfde input maakt diensten juist goedkoper, meer consumenten, meer geld, iedereen wordt er beter van. De problemen van de mythical man month (waar je team maar 3-5 mensen kan hebben alvorens niet goed te draaien) gaan niet weg, maar schuiven wel degelijk omhoog.

[Reactie gewijzigd door Guru Evi op 23 april 2026 16:50]

[GameNympho]

Maar waarom zal ik als belastingbetaler, een bedrijf moeten bevoordelen met mooie datacenters, die met allerlei constructies hun voordeeltjes halen, maar wat ziet de belastingbetaler ervoor terug?

Werkgelegenheid? De ontslagen gaan niet meer met een aantal, maar gelijk met honderd(en).

Voordeel voor milieu? Allerlei oplossingen om dat datacenter te koelen en van stroom te voorzien, maar schoon water krijgen voor koeling, mag je ook de verantwoording dragen om weer goed water terug te voeren ipv met chemicaliën. Over de verneveling met koeling weet ik te weinig.

Eigenlijk laat de AI zien, dat wij nog niet zover zijn om alles te kunnen checken en begrijpen.

Dat een bedrijf de voordelen erin ziet, snap ik, maar ten koste van wat? Is je personeel al zover, of wil je werkgever juist gisteren al alles zo hebben? Daar ligt het probleem.

Een te klein percentage van de mensen, heeft hier echt kaas van gegeten, maar "alle" bedrijven willen nu de voordeeltjes (ook) hebben, want wie het meest heeft te besteden, loopt vooraan mee.

[kujinshi]

AI als hulpmiddel is prima, maar AI als oplossing, je moet het blijven controleren. Je moet verstand hebben van het vak waarin AI gebruikt was. AI gaat daarin nooit de mens vervangen.

Al elk AI antwoord op Google oid moet je sowieso verifieren en controleren. Of te wel, AI antwoord was niet nodig geweest.

[Mosterd]

Dan vergeet je ook nog het belangrijkste; dat AI niet naar jou luistert voor kwaliteit maar naar de topmannen bij het AI bedrijf. Als OpenAI even wilt besparen dan geven ze jou - zonder dat je het weet - een lagere “quant” zoals q4 en dan redeneert hij op iets slechts voort. Eindstand maakt hij dan cruciale fouten met schade tot gevolg.

[batjes]

Het is watchen tot de subsidies vanuit het investeringsveld opdrogen. Zodra iedereen de daadwerkelijke prijs moet gaan betalen voor dit sterk stukje klimaatversnelling, dan zullen dit soort limieten helemaal tot het zinloze inbeperkt worden.

[HakanX]

Het is watchen tot de subsidies vanuit het investeringsveld opdrogen.

Dat kan nogal snel zijn. Aangezien veel draait op oliegeld uit het midden-oosten die voorlopig even geen inkomsten meer hebben. Nu moeten ze nadenken voordat ze uitgeven.

[Steven Klink]

Het begin van een halve ondergang! Eindelijk.

[dooiedodo]

Binnenkort zijn tokens voor coding toe aan finops managment en gaan ze weer opgeleide mensen aannemen om tokens te sparen

[PlasticPimple]

Dan is de markt het meest kansrijk voor mensen die én de basiskennis van het programmeren hebben én ook wat geëxperimenteerd hebben met AI om te weten waar het wel serieus tijd kan besparen.

[Minimise]

Niet als ze ingehaald worden door Chinese AI bedrijven die het veel sneller en goedkoper oplossen

[jokohoko]

Waarom heeft nederland nog niet de combinatie gemaakt van datacenters met serres. Het ene maakt veel warmte en moet dit kwijt, het andere kost hopen energie om warmte te genereren...

Alleen jammer dat ze beiden een hoop water zullen gebruiken.

[Barsonax]

We zitten nog echt in een AI hype. Dat wil niet zeggen dat AI niet nuttig is maar de mogelijkheden worden wel zwaar overdreven en het is altijd over 6 maanden is iedereen werkloos wat natuurlijk onzin is.

Ik werk zelf als senior software engineer en kan de hele stack doen van frontend tot backend met de infra erbij. Je kan er echt veel code mee schrijven maar dat is waardeloos als je niet weet wat je aan het doen bent. Puur het tikken van code was al heel lang niet de bottleneck en als dat bij jou wel was dan deed je wat fout. Architectuur en weten welke features belangrijk zijn was voor AI belangrijk en is het nu nog meer.

Om AI effectief in te kunnen zetten moet je ook best wat opzetten in je project zoals skills. Verder is een goede CICD met oa volledige testsuite nog steeds belangrijk als guardrail.

Allemaal zaken waar AI mee kan helpen maar zeker niet het roer in kan nemen terwijl de marketing motor daar juist keihard over roept. De kennis moet echt van mensen komen maar AI kan wel het grunt werk voor je doen.

Nu zijn er genoeg devs die alleen maar grunt werk doen en ja dan kan je je best zorgen maken over hoe toekomst bestendig jouw baan is maar er kan nog best wat tijd over gaan voordat we echt dat punt bereiken. Ook nu zijn er nog zat partijen die het lukt te overleven met beneden maats software engineering. Organisaties veranderen niet altijd even snel. Je moet je ook afvragen of je wel zo afhankelijk wilt zijn van een big tech cloud model uit Amerika.

[Reactie gewijzigd door Barsonax op 23 april 2026 17:22]