De komst van de metaverse is geen sprint, maar een marathon die de techsector misschien nooit zal uitlopen. Toch heb je benen nodig om te rennen en dat is waar het aan ontbrak. De avatars in Horizon Worlds, dé app waar Meta's visie op de metaverse tot leven had moeten komen, hadden geen benen. Dat stond in schril contrast met de grote, bombastische verhalen over de metaverserevolutie die Mark Zuckerberg predikte. Er zou een virtuele wereld komen waarin we allemaal zouden werken, spelen en leven, maar die virtuele wereld van de toekomst bestond uit poppetjes zonder benen.
Het weglaten van de benen had een technische achtergrond, want het juist gokken van de positie en houding van benen in VR is een grote uitdaging. Een uitdaging die Meta overwon, want in de loop van de jaren kregen de avatars wel een onderstel, maar de meme van de avatars zonder stelten stond ook voor iets anders. Want terwijl Meta intern sterk leek te geloven in de snelle komst van de metaverse, zag de rest van de wereld een hype op basis van een technologie die duidelijk nog lang niet klaar was. We zijn nu bijna vijf jaar verder en Meta stopt met Horizon Worlds op VR-brillen. Waarom neemt Meta nu de benen en rent het uit de markt die het zelf wilde creëren?
Hoe het begon
Het ging al langer niet zo goed met de ontwikkeling van de metaverse, schreven we vorig jaar al. En dat terwijl Meta razendsnel uit de startblokken kwam. "Van nu af aan staat de metaverse bij ons op één, niet Facebook." Dat gaf Mark Zuckerberg aan in de blogpost waarin hij de naamsverandering toelichtte. Wat de metaverse precies is, is open voor interpretatie. De term heeft geen vaste definitie, maar Meta beschreef het als een 'meeslepend platform' waarin 'je bijna alles kunt doen wat je je kunt voorstellen, samenkomen met vrienden en familie, werken, leren, spelen, winkelen en dingen maken'.
Het bedrijf had een visie voor ogen waarin mensen in een virtuele omgeving kunnen werken, zodat ze niet meer naar kantoor hoeven, op de koffie kunnen in de digitale woonkamer van hun ouders of met vrienden uit hun dak kunnen gaan tijdens een digitaal concert. Meta was niet van plan om die metaverse helemaal zelf te bouwen. In plaats daarvan zouden 'creators' en ontwikkelaars ervaringen kunnen maken en 'digitale items' kunnen verkopen die gebruikers in de gehele metaverse kunnen toepassen. Zuckerberg schreef in de aankondigingspost dat hij hoopt dat de metaverse binnen tien jaar een miljard mensen zal bereiken, honderden miljarden dollars aan (aanschafbare) digitale goederen zal huisvesten en miljoenen banen moet opleveren.
Meta kwam tot die stap door een paar verschillende factoren. Ten eerste zat het met de nasleep van veel negatieve berichtgeving over Facebook. De naamsverandering was ook een manier om daarvan weg te komen. Daarnaast zat de wereld in de coronapandemie. Thuiswerken en digitaal vergaderen had ineens de volle aandacht van vrijwel alle kenniswerkers. De metaverse voelde als een logische doorontwikkeling daarvan.
:strip_exif()/i/2008075868.jpeg?f=imagegallery)
Al na enkele maanden zette Meta een grote stap in die visie, door een metaverseachtig VR-platform open te stellen voor Amerikanen en Canadezen met een Oculus Quest 2-headset: Horizon Worlds. Dit moest gebruikers de eerste glimp geven van een sociale metaverse. Het is een grote, virtuele ruimte waarin gebruikers kunnen rondhangen en spelletjes kunnen spelen.
Die initiële release kon op veel kritiek rekenen. Zo werd het platform al gauw geridiculiseerd door de simpele graphics. Daarnaast konden er maximaal 25 gebruikers in één ruimte aanwezig zijn. Ook werden er veel prestatieproblemen en bugs gemeld.
Waarom Horizon Worlds verdwijnt
Horizon Worlds had op zijn toppunt 300.000 gebruikers en dat aantal daalde naar verluidt sinds die tijd. Hoeveel er nu nog over zijn, nu het verdwijnt, heeft Meta niet gezegd. Het gebruik van Horizon Worlds hangt natuurlijk samen met het aantal mensen dat de hardware ervoor heeft liggen.
:strip_exif()/i/2003921010.jpeg?f=imagenormal)
Weet jij wanneer Meta de laatste VR-headset heeft uitgebracht? Dat was september 2024. De Quest 3S kwam daarmee vier jaar na de succesvolste VR-headset die het bedrijf maakte. De Quest 2 uit 2020 was een regelrechte hit. Potentiële klanten hadden door coronalockdowns weinig te doen en met apps als Beat Saber en Supernatural leek het er heel even op alsof VR daadwerkelijk een grote markt kon worden.
De Quest Pro uit 2022 en Quest 3 uit 2023 werden geen grote successen, mede door de hogere prijs én door het 'Wii-effect'. Een VR-headset is leuk om uit te proberen, maar veel mensen kwamen er met de Quest 2 achter dat hun VR-headset vooral stof ging happen toen de wereld weer open ging na de coronalockdowns.
Nu hoef je de metaverse niet te beleven via VR, maar het was wel de enige echte ingang voor de metaverse zoals Meta dat schetste. AR-brillen zijn er wel met de Meta Ray-Bans, maar dat zijn meer AI-brillen dan brillen die toegang geven tot een digitale wereld om te werken en te spelen. Horizon Worlds werkt niet eens op die brillen.
/i/2007860926.png?f=imagenormal)
Hetzelfde geldt voor telefoons en desktops. Die hebben we allebei al jaren en zijn duidelijk niet de visie voor de virtuele werelden waarin we gaan leven zoals Zuckerberg schetste. VR was dé brug richting die nieuwe wereld, maar op één been kun je niet lopen. Toen dat been geblesseerd bleek, bleef er geen geschikte hardware over voor de metaverse.
Meta zal zeggen dat Horizon Worlds niet helemaal verdwijnt. Het werkt niet langer op VR-brillen, maar leeft door als mobiele app. Meta heeft nooit veel aandacht besteed aan Horizon Worlds op telefoons en het ligt niet voor de hand dat het vanaf nu een groot succes gaat worden, maar het is dus in elk geval niet volledig weg.
Horizon Worlds is niet de enige Meta-toepassing voor de metaverse die dit jaar verdwijnt. Horizon Workrooms, voor meetings in de metaverse, verdween in februari. Andere toepassingen, zoals Horizon Events, verdwijnen over een paar weken en zitten al in Horizon Worlds.
Horizon Home, het homescreen voor de metaverse, heet inmiddels Immersive Home. Wat nog wel blijft, in ieder geval voor nu, is HorizonOS. Dat is de naam voor het besturingssysteem op de Quest-headsets. Het lijkt er dus op dat Meta wegloopt van de naam Horizon.
De hobbelige weg van de metaverse
Meta heeft de aandacht sinds 2021 gericht op de metaverse, maar de techsector richtte zich intussen op iets heel anders. Na de release van OpenAI's ChatGPT in november 2022 staat generatieve kunstmatige intelligentie centraal in de techsector. Meta doet ook mee: het heeft de eigen Llama-modellen, ontwikkelde eigen chatbots voor in diensten, een Meta AI-app en het stopte AI in alle diensten die het heeft, iets dat vrijwel elke Nederlander elke dag ziet met de lelijke puist in de interface van WhatsApp, de knop die leidt naar Meta AI. De brillen die Meta in eerste instantie in ontwikkeling had als hardware voor de metaverse, met Ray-Ban, maakten een succesvolle sprong naar AI-brillen. Die heten nu ook 'Meta AI Glasses', geen 'Metaverse Glasses'.
Techbedrijven, zeker de giganten, zijn altijd bang dat ze the next best thing missen. Daarom heeft Meta zich ook de benen uit het lijf gelopen om bij deze ontwikkeling voorop te lopen. De droom van een virtuele realiteit bestaat al veel langer dan dat Meta Meta heet. Second Life was de eerste succesvolle toepassing daarvan en dat is inmiddels twintig jaar geleden. Daarna hebben we onder meer Fortnite, Minecraft en Roblox gezien als toepassingen van virtuele werelden waar mensen voor meer kwamen dan alleen een spelletje spelen.
Dat zijn allemaal gescheiden kleine werelden. De bedoeling van de metaverse is om al die werelden digitaal samen te laten komen en aan elkaar te knopen, items uitwisselbaar te maken en moeiteloos te kunnen bewegen van de ene wereld naar de andere.
Daar is veel voor nodig: de hardware om in die wereld te komen, het ecosysteem van toepassingen en spelletjes om dat leuk te maken en de maatschappelijke acceptatie om een groot deel van je werktijd of vrije tijd in een virtuele wereld door te brengen.
Geen van die elementen is er nu en dat moment is ook niet dichtbij. Het is te vroeg om te zeggen of de metaverse er komt of niet komt. Wat wel duidelijk is, is dat deze bedrijfspoot van Meta nog lang niet op eigen benen kan staan. In een tijd dat techbedrijven zich meer richten op kunstmatige intelligentie, is een bedrijfsonderdeel dat zich richt op een toekomst van het internet die niet komt of lang op zich laat wachten misschien alleen maar een blok aan het eh ... virtuele been.
Redactie: Arnoud Wokke, Kevin Krikhaar • Eindredactie: Monique van den Boomen
/u/94596/crop643fb12fd4e6d.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/653418/000.jpg?f=community){kind=small}
/u/45865/crop62338715be02f.png?f=community){kind=small}
/u/601702/crop5671675c109e6_cropped.png?f=community){kind=small}
/u/2008130/crop6536ebba0daf2_cropped.png?f=community){kind=small}
/u/32637/crop677ea9d840dae_cropped.png?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/439769/crop5a510243ea2e3_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
:strip_icc():strip_exif()/u/98831/crop56a52838a375a_cropped.jpeg?f=community){kind=small}
/u/152942/crop687206d7bca78.png?f=community){kind=small}