De O11-serie
Samengevat
Voor een huis-tuin-en-keuken-pc is de O11D EVO misschien niet de handigste optie, omdat je met kant-en-klare behuizingen inclusief ventilators vaak betere, of in ieder geval goedkoper, resultaten krijgt. Wil je echter helemaal los met een custom loop-build, je videokaart op een unieke plek voorin monteren - wel watergekoeld, want op lucht wordt de kaart heet - en je pc showcasen, dan is de EVO uitstekend geschikt. Dan zul je wel flink je portemonnee moeten trekken, want goedkoop zal je build niet worden.
Er zijn weinig behuizingen met een bekendere naam dan de O11-serie van Lian Li. Het is direct ook een wat ongelukkige naam, want de letter O wordt makkelijk verward met het cijfer nul. Dat heeft Lian Li niet weerhouden ten minste acht varianten met de aanduiding O11 in de naam te voeren. Het origineel, de PC-O11, stamt uit 2017 en in 2018 werd de PC-O11 Dynamic samen met overklokker der8auer ontwikkeld.
Er zijn van die PC-O11 extra grote varianten, in samenwerking met ROG, verkocht, versies met Razer en PCMR op de markt geweest en Lian Li heeft zelf de nodige varianten bedacht. Zo werd de kleinere O11 Air Mini uitgebracht, zelf weer een variant van de PC-O11 Air. Van de zeer succesvolle Dynamic-versie werden ook weer meerdere uitvoeringen gemaakt, waarvan de nieuwste de Lian Li O11 Dynamic EVO is.
Die EVO is sinds februari of maart van dit jaar verkrijgbaar en wordt in drie kleurvarianten geleverd. De witte, zwarte en grijze versies zijn allemaal vanaf 180 euro te koop. Dat is fors meer dan de pakweg 130 euro die je momenteel voor de gewone Dynamic betaalt. We hebben de twee O11-varianten naast elkaar en enkele concurrenten in hetzelfde segment gezet om te zien of de vijftig euro extra goed besteed is.
:strip_exif()/i/2005346548.jpeg?f=imagenormal)
Uiterlijk
De Dynamic EVO is een behoorlijk afwijkende behuizing vergeleken met een doorsnee behuizing. De kast is veel breder, maar ook minder hoog dan de gemiddelde behuizing. Dat komt omdat de O11 in twee compartimenten is opgedeeld, die niet zoals gebruikelijk op elkaar gestapeld zijn, maar naast elkaar zijn gepositioneerd. Waar je normaal een moederbordcompartiment hebt met daaronder de voeding en eventuele drivecages in een afgesloten psu-tunnel, zit de psu bij de O11 standaard aan de rechterzijkant in een eigen compartiment, samen met drivecages en ruimte voor koeling. Dat maakt de hoogte met 459mm beperkt, maar de kast is met 285mm een stuk breder dan ruim 95 procent van de andere towerbehuizingen.
De O11 Dynamic EVO volgt, stiekem vanzelfsprekend, het beproefde ontwerp van de gewone O11 Dynamic. De EVO heeft een glazen voorpaneel, een glazen zijpaneel en een rooster bovenop. Het rechterzijpaneel is net als bij de Dynamic voorzien van twee roosters voor luchtaan- of afvoer en ook de onderkant en achterkant zijn voor optimale luchttoevoer ontworpen.
Het rooster aan de bovenkant is echter, net als de twee aan de rechterzijkant, verfijnd. Waar die drie roosters bij de Dynamic nog uit sleuven bestaan, zijn dat bij de EVO fijne meshroosters geworden. En waar de bovenplaat bij de Dynamic uit een enkele metaalplaat bestaat, is dat bij de EVO opgesplitst: de plaat met het rooster is apart verwijderbaar en de gesloten strook aan de rechterbovenkant is apart verwijderbaar.
Het gesplitste bovenpaneel draagt bij aan het 'dynamische' aspect waaraan de behuizing zijn naam ontleent. De inbouworiëntatie van het moederbord is namelijk omkeerbar, waardoor de hele behuizing gespiegeld kan worden. De smallere strip op de bovenkant en voorkant kunnen dan ook van rechts naar links worden verplaatst.
Daartoe is ook het frontpanel-i/o modulair uitgevoerd, en is dat niet zoals bij de Dynamic rechts voor aangebracht, maar zit het tussen de poten. Het blok is op diverse plaatsen te monteren en zelfs uit te breiden met een module met twee USB 3-A-poorten en een USB-C-poort. Standaard beschik je over twee USB-A-poorten en een USB-C-poort, en een gecombineerde audiopoort. Ook is de bovenste strip in een versie met ingebouwde i/o-module verkrijgbaar. De knoppen om de pc aan te zetten, zijn wel op een vaste locatie aangebracht: ze zitten een beetje verstopt aan de rechtervoorkant en bestaan uit een powerbutton, resetknop en twee knoppen om de rgb-verlichting te regelen.
Die verlichting bestaat uit een argb-strip tussen het glazen en aluminium voorpaneel. Met genoemde knoppen kunnen handmatig zeven lichteffecten gekozen worden, of je kunt de verlichting via het moederbord laten aansturen. Er is zelfs een stand waarin de verlichting is uitgeschakeld.
Interieur
Het kwam net al even ter sprake: de O11-serie heeft een afwijkende indeling vergeleken met de gemiddelde tower. Door de glazen voorkant en glazen zijkant heb je een uitstekend zicht op het interieur, waar je enkel je moederbord en videokaart tentoonstelt. De behuizing is vooral bedoeld voor waterkoeling, dus een grote luchtkoeler voor je processor zul je hier niet monteren, al heb je wel plaats voor een koeler tot 167mm hoog.
Je krijgt toegang tot het interieur door het linker glazen zijpaneel te verwijderen. Daartoe moet je de eerste keer eerst even het bovenste paneel verwijderen, want het glazen paneel zit voor de transportveiligheid met een schroefje vast. Heb je die schroef verwijderd, dan kun je het paneel losklikken en kun je voortaan het glas losklikken zonder het bovenpaneel te verwijderen. Het bovenste paneel maakt gebruik van twee kartelschroeven, die keurig 'captive' zijn zoals we gewend zijn. Dat geldt niet voor de schroef in het kleine bovenpaneel: dat paneel is van kunststof bekleed met een dunne aluminiumlaag. Dat plastic paneel wordt naast de losse schroef met tal van plastic haakjes op zijn plek gehouden.
Je moederbord, in maximaal eATX-formaat tot 280mm breed, monteer je op de moederbordplaat en er is een grote uitsparing voor de backplate voor procesorkoeling. Je videokaart kun je, om de Dynamic-naam nog maar eens eer aan te doen, op verschillende manieren monteren. De meest eenvoudige is gewoon in het moederbordslot, met je kaart haaks op het het bord. Je kunt ook met gpu-risers en beugels werken en je kaart rechtopstaand aan de voorkant monteren. Een iets meer gebruikelijke montage met riser is het verticaal monteren van je kaart, zodat hij plat over de PCIe-slots ligt. Die twee alternatieve configuraties hebben we, naast de standaardlocatie van de kaart, ook getest. De maximale videokaartlengte die ondersteund wordt, is 426mm in de standaardpositie of in de verticale positie. Er worden beugels meegeleverd om je videokaart in het PCIe-slot te ondersteunen om doorzakken te voorkomen.
- Staande videokaart
- Verticale videokaart
In het rechtercompartiment kun je de voeding en eventuele opslagmedia monteren. De voeding staat bijna helemaal onderin op een kleine verhoging. Daarboven zit een kooi waarin je twee 3,5"-drives en een 2,5"-drive kwijt kunt, of drie 2,5"-drives. Eventueel kun je die drivecage verwijderen en op zijn plaats een tweede voeding monteren. Lian Li levert rubber pads mee om de trillingen van de voeding(en) te dempen en als je twee voedingen installeert, kun je een rubber blok tussen de voedingen klemmen. Je voeding mag, met een afdekplaat over de kabelgoot waar we het zo over hebben, slechts 182mm lang zijn. Laat je die afdekplaat weg, dan worden voedingen tot 232mm lengte ondersteund.
Naast de drives in de kooi kun je ook op de genoemde afdekplaat twee 2,5"-drives monteren en ook op de bodem kun je je uitleven met vier 2,5"-drives of twee 3,5"-drives. Is dat nog niet genoeg, dan passen er ook nog vier 2,5"-drives of twee 3,5"-drives op het scheidingspaneel tussen de twee compartimenten. Dat maakt een totaal van dertien 2,5"-drives (hoewel 'montagemateriaal voor slechts' negen drives wordt geleverd), of maximaal zes 3,5"-drives.
Koeling en kabelmanagement
Met kabelmanagement zul je weinig problemen hebben in de O11-serie. Omdat de voeding in een volledig eigen compartiment is ondergebracht, is je hoofdcompartiment volledig gereserveerd voor je moederbord en videokaart. Om je dikke 24pins-kabel tussen voeding en moederbord, en kabels voor bijvoorbeeld je videokaart, in het gareel te houden, is een grote, centrale kabelgoot aanwezig. De eerder genoemde afdekplaat over die kabelgoot houdt alles op zijn plaats, maar ook zonder die afdekplaat kun je de kabels met klittenband en kabelbinders in het gareel houden.
Je kabels komen via een gleuf in de scheidingsplaat je hoofdcompartiment binnen en kun je door hun kort te overbruggen afstand netjes uit het zicht houden. Het enige waar je wat op zou moeten puzzelen, is de routering van je risercable, mocht je je videokaart op een afwijkende plaats willen monteren. De flatcable uit de kit van Lian Li is gesplitst in vijf strengen, zodat je ze wat compacter kunt samenbinden.
Alternatieve configuratie
Mocht je geen zin hebben in de standaard configuratie met het moederbord in het linkercompartiment en het glas aan die kant, dan kun je ook de hele behuizing gespiegeld opbouwen. Dan zul je eerst het chassis goeddeels moeten stripppen en alle structurele elementen op hun alternatieve, gespiegelde locatie monteren. Uiteraard zul je dan je moederbord ondersteboven moeten bevestigen, met de processor onder in de kast en de PCIe-slots erboven. Zeker in combinatie met waterkoeling en een ventilator onderin voor je vrm zou dat je koeling ten goede kunnen komen.
Koeling
De koelopties van de O11 zijn een van zijn sterkste punten. Naast de alternatieve, gespiegelde opstelling van zojuist biedt de EVO een stortvloed aan koelmogelijkheden. Je kunt maximaal elf ventilators kwijt. Drie 120mm-fans passen bovenin, drie aan de zijkant en nog eens drie op de onderkant. Een enkele 120mm-fan past achterop en op de drivecage kun je een kleine 60mm-fan monteren om eventuele harde schijven extra te koelen. Elk trio van 120mm-ventilators kan ingeruild worden voor een duo van 140mm-ventilators.
Bovenin kun je een radiator van 360mm of 280mm inbouwen met een maximale dikte van 87,5mm en die beperkingen gelden ook voor een radiator onderin. Ook aan de zijkant kun je een 360mm- of 280mm-radiator monteren. Daarbij heb je de keuze de beugels voor de radiator naar binnen te monteren of juist aan de rand, dus tegen het zijpaneel aan. In het eerste geval mag de radiator in combinatie met 120mm-fans dan 83mm dik zijn en met 140mm-fans 63mm. Zet je de constructie naar de rechterzijkant, dan kun je een dikke radiator van 120mm dik in combinatie met 120mm-fans monteren, of een radiator van 100mm dik met 140mm-ventilators. Alle radiators en ventilators monteer je op beugels die je vervolgens op hun gewenste positie bevestigt. Voor fans aan de onderkant is een stoffilter aangebracht; dat is een simpel mashfilter dat met magneetband op zijn plaats gehouden wordt.
Wil je ook vanaf de voorkant extra lucht aan kunnen zuigen, dan kun je het glazen frontpanel vervangen door een meshpaneel. Ook de verticale en horizontale gpu-kits zijn optionele accessoires, net als de eerdergenoemde frontpaneluitbreidingen.
Resultaten: basissysteem
We hebben de O11D EVO in drie configuraties getest. Standaard, of stock, met glazen panelen, de videokaart gewoon in het moederbordslot en onze ventilators boven en onder in de kast. Daarnaast hebben we twee configuraties met risercables getest: eenmaal met de kaart verticaal, dus 'plat' tegen het moederbord, en eenmaal met de kaart rechtopstaand, in het voorste deel van het compartiment. De verticale configuratie is met een rooster als frontpanel getest, de staande variant weer met het glazen voorpaneel.
Voor deze review tonen we enkel de resultaten met de Noctua-fans: de O11-serie wordt geleverd zonder ventilators, dus zijn we met de stockfanconfiguratie snel uitgetest. In onderstaande grafieken is de EVO in standaardconfiguratie, dus met de videokaart gewoon in het slot, getest met de Noctua-fans op 12V en op gefixeerde geluidsniveaus van 35 en 40dB(A). We hebben de configuratie met de videokaart rechtop, dus met de riser verbonden en aan de voorkant gemonteerd, met de fans op 12V getest.
De O11D EVO is steeds koeler dan de gewone O11 Dynamic, maar de 4000D van Corsair wint het wat koeling betreft. De configuratie van de EVO met de videokaart voorin levert lagere temperaturen voor de sensoren bij de processor op: de videokaart geeft zijn warmte dan niet in die omgeving af. Ook de chipset krijgt wat meer airflow in deze configuratie, terwijl de ssd juist wat warmer wordt.
Ook met de gefixeerde geluidsproductie op 30 en 35dB(A) is de EVO een stuk koeler dan de Dynamic en vergeleken met de Corsair-kast is die laatste wat koeler, maar zijn vooral de voeding, ssd en videokaart koeler.
- Temperatuur voor de cpu-koeler
- Achter de cpu-koeler
- Boven de gpu
- Voeding
- Temperatuur processor
- Videokaart
- M.2-ssd
- Chipset
- Temperatuur Geheugenmodule 1
- Geheugenmodule 2
- Vrm-1
- Vrm-12
Resultaten: high-end systeem
Met het high-end systeem maken we het de behuizingen een stuk lastiger: de kasten krijgen 610W aan vermogen te verwerken in plaats van 300W voor het basissysteem.
De EVO-configuraties met de videokaart door een riser in de staande positie, dus rechtopstaand, voor in de kast, en verticaal, dus ter hoogte van de PCIe-slots, maar dan negentig graden over de lange as gedraaid, hebben we enkel met de ventilators op 12V getest.
De gewone O11 Dynamic is de warmste van het stel en net als bij het basissysteem is de EVO een stuk koeler. De alternatieve configuraties leveren veel koelere componenten op, met één overduidelijke uitzondering. De videokaart wordt in de staande configuratie flink heet: met 78 graden is het de warmste gpu uit de test. Dat de overige componenten keurig koel blijven, is zo gek niet, omdat we de belangrijkste warmtebron, de videokaart, verder van ze weg monteren. In de horizontale videokaartpositie valt nog wel op dat de ssd een stuk warmer wordt, omdat de videokaart dat stuk van het moederbord dan aardig afdekt. Een effectieve heatsink op je ssd is dus een aandachtspuntje als je je videokaart op deze manier monteert.
- Temperatuur voor de cpu-koeler
- Achter de cpu-koeler
- Boven de gpu
- Voeding
- Temperatuur processor
- Videokaart
- M.2-ssd
- Chipset
- Temperatuur Geheugenmodule 1
- Geheugenmodule 2
- Vrm-1
- Vrm-2
Geluidsmetingen
De geluidsproductie meten we in onze geluidarme ruimte, met de Larson Davis 831C-geluidsmeter op 50cm afstand van de behuizingen. Ook deze test wijkt wat af van de gebruikelijke procedure omdat de Lian Li-behuizingen geen meegeleverde fans hebben. We meten daarom alleen de geluidsproductie van de systemen met de Noctua-fans op 12V, in het het high-end en in het basissysteem.
De posities van de ventilators vind je in de onderstaande tabel. De O11-behuizingen kregen twee Noctua-fans onderin en twee bovenin, om een 'chimney-effect' te bewerkstelligen en zo voor optimale luchtstroom te zorgen; ventilators voorin monteren in combinatie met het glazen paneel is immers weinig zinvol. Voor de tests met de videokaart in verticale positie hebben we een klassiekere opstelling aangehouden: drie fans voorin en een enkele exhaust. Om dat geen zinloze exercitie te laten worden, hebben we het meshfrontpaneel gebruikt voor deze opstelling.
Ventilatorconfiguraties geteste producten
We testen de behuizingen met de meegeleverde ventilators en met maximaal vier Noctua A12x25-fans. We laten de meegeleverde ventilators op hun voorgemonteerde positie zitten en de Noctua-fans monteren we indien mogelijk op de posities waar de fabrikant de meegeleverde ventilators monteert. Alle fanposities van de geteste behuizingen hebben we in de onderstaande tabel samengevat.
Behuizing |
Voorin |
Onderin |
Bovenin |
Achterkant |
|
Stock |
Noctua |
Stock |
Noctua |
Stock |
Noctua |
Stock |
Noctua |
Lian Li O11D EVO |
x |
x |
x |
2x 120mm |
x |
2x 120mm |
x |
x |
Lian Li O11D EVO (gpu verticaal) |
x |
3x 120mm |
x |
x |
x |
x |
x |
1x 120mm |
Lian Li O11D EVO (gpu rechtop) |
x |
x |
x |
2x 120mm |
x |
2x 120mm |
x |
x |
Lian Li O11 Dynamic |
x |
x |
x |
2x 120mm |
x |
2x 120mm |
x |
x |
Corsair 4000D |
1x 120mm |
3x 120mm |
x |
x |
x |
x |
1x 120mm |
1x 120mm |
FD Define 7 |
1x 140mm |
2x 140mm |
x |
x |
x |
x |
1x 120mm |
1x 120mm |
NZXT H710i |
1x 120mm |
2x 120mm |
x |
x |
x |
x |
1x 120mm |
1x 120mm |
De verschillen in geluidsproductie tussen de behuizingen is logischerwijs nogal klein: alle behuizingen hebben dezelfde Noctua-fans aan boord. De enige behuizing die significant afwijkt van de overige behuizingen, is de O11 Dynamic: die is duidelijk luider dan de overige kasten.
Toerentallen en spanningen
De geluidsmetingen zijn uitgevoerd met de Noctua-ventilators op 12V, 2000rpm, en op een vaste geluidsproductie. Voor dat laatste hebben we de toerentallen en de daarvoor benodigde spanningen vastgelegd; dat kan je een handvat geven als je zelf met fancurves aan de slag wilt.
In de basisconfiguratie, met drie 120mm-fans gemonteerd, draaien de ventilators in de behuizingen zo tegen de 1500 toeren om 30dB(A) te produceren. Alleen in de O11 Dynamic moeten de fans wat teruggeschroefd worden. Dat zien we herhaald worden bij de 35dB(A)-test, maar dan met 1750 tot 1800rpm voor de meeste kasten, en driehonderd omwentelingen per minuut minder voor de Dynamic. Ook met vier ventilators moet de Dynamic zijn ventilators steeds wat minder snel laten draaien en blijkt de EVO het geluid het best te verbloemen. In de Corsair 4000D haalden we met de vier Noctua-fans in de high-end configuratie de 40dB(A) niet. In de onderstaande tabel hebben we daarom 2000rpm en 12V ingevuld, maar we hebben deze configuratie niet op temperatuur getest; die resultaten zouden immers identiek zijn aan die van de 12V-test. De Lian Li O11D EVO haalt met de vier Noctua's juist precies de 40dB(A) in onze meting.
Toerentallen en spanningen |
Basissystem 30dB(A) rpm / spanning |
Basissysteem 35dB(A) rpm / spanning |
High-end systeem 35dB(A) rpm / spanning |
High-end systeem 40dB(A) rpm / spanning |
Lian Li O11D EVO |
1470rpm / 8,2V |
1770rpm / 10,3V |
1710rpm / 9,9V |
2000rpm / 12V |
Lian Li O11 Dynamic |
1260rpm / 6,6V |
1470rpm / 7,9V |
1380rpm / 7,6V |
1650rpm / 9,2V |
Corsair 4000D |
1470rpm / 8,3V |
1800rpm / 10,6V |
1700rpm / 9,9V |
2000rpm / 12V |
FD Define 7 |
1500rpm / 8,6V |
1750rpm / 10,4V |
1600rpm / 9,4V |
1900rpm / 11,4V |
NZXT H710i |
1470rpm / 8,2V |
1770rpm / 10,1V |
1650rpm / 9,5V |
1890rpm / 11,2V |
Conclusie
Met de EVO heeft Lian Li zijn populaire O11 Dynamic nog een stuk flexibeler gemaakt. Je hebt volop mogelijkheden om je hardware precies naar wens in te bouwen én de koeling te gebruiken die je wilt. Of dat nu luchtkoeling is of een uitgebreide customloop, de voorzieningen en ruimte zijn er. Bovendien kun je standaard kiezen om eens een andere indeling te gebruiken, met je moederbord omgekeerd.
Ook voor liefhebbers van opslag biedt de kast legio mogelijkheden, want met dertien 2,5"-montageplekken of zes 3,5"-posities kun je van je EVO ook een fileserver maken. De volledig gescheiden compartimenten voor moederbord en videokaart aan de ene kant en voeding en drives aan de andere zorgen voor een netjes opgeruimde behuizing. Kabelmanagement is dan ook geen enkel probleem in de EVO.
De prestaties zijn goed, zeker in vergelijking met de directe voorganger, de O11 Dynamic. De temperaturen zijn lager en dat geldt ook voor de geluidsproductie. Vergeleken met andere geteste behuizingen in het hogere segment zijn de prestaties over het algemeen net iets minder, zowel qua geluid als temperatuur. Zo is de Corsair 4000D iets koeler en stiller en bovendien goedkoper.
Wat die prijs betreft, wringt de schoen wel een beetje. De EVO kost op het moment van schrijven ongeveer 180 euro en voor dat geld krijg je de behuizing en enkele accessoires. De gpu-brackets om doorzakken te voorkomen, zijn meegeleverd, net als een plaat voor harde schijven of ssd's. Extra's als riserkabels, een rooster voor het voorpaneel en alternatieve i/o-onderdelen moet je echter apart kopen: de risers met beugels kosten 70 tot 90 euro, de overige accessoires zijn met 20 tot 25 euro goedkoper. En dan heb je natuurlijk nog geen koeling.
Voor een huis-tuin-en-keuken-pc is de O11D EVO misschien niet de handigste optie, omdat je met kant-en-klare behuizingen inclusief ventilators vaak betere, of in ieder geval goedkoper, resultaten krijgt. Wil je echter helemaal los met een customloopbuild, je videokaart op een unieke plek voorin monteren, watergekoeld, want op lucht wordt de kaart heet, en je pc showcasen, dan is de EVO uitstekend geschikt. Dan zul je wel flink je portemonnee moeten trekken, want goedkoop zal je build niet worden.