Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 53 reacties

KPN heeft bekendgemaakt dat het een deel van zijn masten die bedoeld zijn voor mobiele communicatie heeft verkocht aan het bedrijf Protelindo. De telecomprovider wil de masten niet langer zelf in beheer hebben en gaat nu in plaats daarvan mastruimte huren.

Volgens KPN moet de verkoop een bedrag van ongeveer 75 miljoen euro opleveren. Protelindo, dat de telecommasten in handen krijgt, is in Indonesië ook al eigenaar van telecomapparatuur. Het is niet bekendgemaakt hoeveel masten precies worden verkocht, maar het is niet de eerste keer dat de telecomprovider masten in de verkoop doet; in de jaren 2008 tot en met 2011 werden eveneens voor telecommunicatie bedoelde masten afgestoten.

KPN gaat nu de benodigde mastruimte huren. De reden die hiervoor wordt opgevoerd is dat de provider het beheren van telecommasten, die door verschillende bedrijven worden gebruikt, niet als kerntaak ziet. Ook wil KPN af van vastgoed, zoals kantoorgebouwen en voormalige telefooncentrales. Ook hier lijkt de telecomprovider een huurconstructie na te streven. KPN stoot vaker masten af om ze vervolgens terug te huren.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (53)

Ik snap nooit wat hieraan voordelig is voor het bedrijf, in dit geval KPN. Ze zijn de eigenaar van iets (masten) dit verkopen ze en huren ze weer terug.
Protelindo is geen liefdadigheids instelling, ze willen ook winst maken. Dus zal kpn op de lange termijn meer betalen voor die masten dan als kpn ze zelf in beheer houdt. Lijkt me op de lange duur nadelig voor KPN. Of zie ik iets over het hoofd?
KPN richt zich liever op haar core business, daar is zij immers goed in. Door andere bedrijven de masten te laten beheren (die daar ook in gespecialiseerd zijn), kan dit taakje waarschijnlijk efficiŽnter en dus goedkoper worden uitgevoerd. De kosten zouden dan lager uit kunnen vallen dan wanneer KPN het zelf zou doen ;)
Zulke "sale and leaseback" constructies gaan meestal niet eens over efficiency of competentie. KPN kan met alle jaren ervaring prima zendmasten onderhouden. De kans is groot dat er zelfs een aantal werknemers van KPN overgaan naar de nieuwe eigenaar om het werk te blijven doen.

Wat is de inzet: minder bezittingen op de balans, zonder invloed op de omzet en met beperkte invloed op de kosten. Dus met minder kapitaal een vergelijkbare winst maken. Dat telt op naar een hoger rendement. Aandeelhouders blij maken dus.
Zou je dit nader willen toelichten? Op lange termijn zullen de kosten nagenoeg gelijk zijn (tenzij ze een deel ook echt niet meer afnemen). De aandeelhouders weten dit ook?
Sterker nog, op lange termijn zullen de kosten hoger zijn. Er is immers nu nog een partij die winst wil maken.
Door minder vaste kosten (bij masten denk aan: gebruiksrechten daken, onderhoud, bij vastgoed bijvoorbeeld de afschrijvingen) te hoeven bekostigen met mobiele abonnementen bijvoorbeeld, wordt de kostenstructuur van die mobiele abonnementen meer variabel.
Gevolg hiervan is dat bij een daling van het aantal mobiele abonnementen, de variabele kosten mee dalen. Het aandeel vaste kosten is lager, dus de totale kosten per product stijgen minder hard.
Zelfde geldt wanneer er meer abonnementen komen, maar dan andersom. Dus de winst stijgt ook minder hard bij een groei van abonnementen.
Gevolg is dat de kosten beheersbaarder worden, voorspellingen accurater, waardoor KPN beter kan inspelen op ontwikkelingen in de markt maar ook de aandeelhouder meer zekerheid kan geven. Je kunt je voorstellen dat als je geld in een bedrijf hebt zitten je vrolijk van dit soort argumenten wordt. Uiteindelijk leidt dit tot tevreden aandeelhouders en de betere voorspellingen ook wel begrotingen kunnen weer leiden tot betere acties voor de klant...

Toevallig net geleerd voor een tentamen. En die betere acties die komen er... weet ik toevallig vanuit KPN intern. ;)
Of ze hebben eenmalig cash nodig en op lange termijn zullen de kosten hoger zijn en doorberekend worden aan de consument. De investeerder wil een return on investment + kosten.
Je ziet over het hoofd dat ze nu een 75 miljoen euro kunnen bijschrijven, en dat is nodig, want er is minder netto winst gemaakt. En dat vinden de aandeelhouders natuurlijk niet leuk, want dan krijgen ze minder dividend uitgekeerd aan het eind van het boekjaar. En dat kan natuurlijk te kosten gaan van de bonus van de directeur.

Uiteindelijk kost dit natuurlijk gewoon geld, want ja ook Protelindo wil ook geld verdienen, maar op de korte termijn is het laten zien hoe goed je bent in de winst verhogen.

edit:
tyops

[Reactie gewijzigd door TMDevil op 31 oktober 2012 15:45]

De winst die je nu bijschrijft is niet 75 M euro maar 75 - de huidige boekwaarde van de masten.

Als ze nu ook voor 75 miljoen in de boeken staan is er geen winst, slechts een verplaatsing van het ene soort eigendom (zendmast) naar het andere soort (banksaldo).
behoort niet bij de kerntaak van KPN. Mastenonderhoudsploeg kan dan de deur uit, daarvoor huren ze ruimte terug, met de garantie dat ze die altijd beschikbaar hebben, en dat de verhuurder dan maar moet zorgen dat de staat van de mast voldoende is! Risico spreiding zoals ik het zie
KPN genereert op korte termijn meer geld ( in the pocket) maar schrijven tegelijk af op vermogen (bezittingen). Lease-back houdt de bedrijfsvoering voor een bepaalde termijn daarmee wel overeind maar is op de lange termijn een stervenshuisconstructie. De huidige aandeelhouders worden beloond maar voor de continuÔteit van het bedrijf is het niet best. Kan haast niet anders concluderen dan dat KPN op de korte termijn dringend om cash verlegen zit.
Het is heel simpel: het levert KPN cash op die ze kunnen gebruiken om te ondernemen. Zelfde reden waarom bedrijven auto's leasen: de totale kosten zullen lager zijn als ze auto's kopen, maar dat gaat direct van het werkkapitaal af.
Ik ben benieuwd. Op sommige locaties is de dekking van KPN al matig tot uitermate slecht, maar ik hoop dat de gehuurde mastruimte de dekking niet nog slechter maakt. Naar mijn mening een slechte zaak van KPN, ook al is het niet 'de kerntaak' van het bedrijf....
Volgens mij kun je niet goed lezen, ze verkopen de masten en huren ze terug. Er staat nergens bij dat ze geen gebruik meer maken van masten waardoor dekking minder zou worden..

Een slechte zaak, moet je toch eens onderbouwen. KPN heeft masten die hebben onderhoud nodig, op die masten zitten tegenwoordig ook andere providers daar krijgen ze wel geld voor maar het beheer kost ook geld.

Masten zijn geen kerntaak zoals men simpel stelt en dus afstoten en gewoon huren wat je nodig hebt.

Betreft de dekking, volgens mij is er niets mis met de dekking van kpn zoals jij stelt. Er zullen in nederland altijd plaatsen zijn waar de dekking niet optimaal is maar voor het hele hele grote deel is er niets mis met de dekking van kpn.
Ja, splitsing van taken in aparte bedrijven, dat werkt goed... kuch NS kuch ProRail kuch

Het lijkt altijd heel mooi op papier maar in de praktijk resulteert het toch vaak in verminderde service. Tenslotte werkt de monteur niet meer voor KPN maar voor Protelindo en zal hij bij alles EERST denken aan Protelindo en DAN pas aan KPN.

Zelf ooit een keihard voorbeeld mee gemaakt met een bedrijfs kantine. Eerste gerund door een vaste oude werkneemster, die altijd klaar stond om iets extra's te doen. Overwerken? Geen probleem kwam ze terug om even iets warms te bereiden voor iedereen. Speciale dag? Altijd iets leuks kleins om het even wat op te vrolijken.

Maar het moest commercieler, uitbesteed. Kantina om 16:00 dicht en pas 11:00 open. Dus maar pizza laten bezorgen die koud was tegen de tijd dat het op het terrein was en oven om op te warmen zat achter een gesloten deur.

Oh, we konden zeker iemand inhuren van de leverancier om een avond dienst te draaien. Voor een fors bedrag, want zij willen ook winst maken.

En als KPN alle masten heeft verkocht? Wat precies stopt Protelindo om de voorwaarden te veranderen?

Het uitkleden van een bedrijf tot de kern taken is een typisch westerse gedachte. Werkte fantatisch voor Philips. Ondertussen doet Samsung alles en eet de westerse bedrijven met huid en haar.

Weet je wat dit werkelijk is? Een VVD/CDA truukje, je verkoopt even snel wat, maakt even korte winst/belasting verlaging en betaalt er de rest van je leven voor. Tot er niets meer te verkopen valt en je totaal uiteen gevallen bedrijf voor een habbekrats wordt opgekocht.

Hoeveel procent is KPN ondertussen van Mexico?
De redenatie die je hier trekt is veel te makkelijk. Het ding is dat de constructie gewoon een succes is wanneer onderaan de streep het minder kost.

Verder trek je een vergelijking tussen Samsung en Philips. Maar hoewel ik niet bekend ben met de bedrijfsresultaten in Eindhoven (nou ja, tegenwoordig Amsterdam) door de jaren heen, hebben ze dat natuurlijk niet voor niets gedaan. Ik hoor alleen maar positieve geluiden voortkomen uit de keus om zich te focussen op specifiekere markten.

Ik hoor allerlei afkeurende verhalen over dat ze de TV-tak hebben overgedaan aan TPV, maar dezelfde mensen zijn verantwoordelijk voor die televisies. En Nederlands is die TV-tak al sinds de eind jaren '60 niet meer.

Verder kent men in AziŽ een uitgebreide cultuur van samenwerking tussen verschillende organisaties. En dan heb ik het over echte samenwerkingen, zonder opportunistisch gedrag en een instelling waarin men elkaar wat gunt, ervan uitgaande dat in een andere situatie dit de andere richting op ook het geval zal zijn. Dat is dan ook hoe enorme conglomeraten als de keiretsu's (Japan) en chaebols (Korea) konden ontstaan in die regio's en niet hier. Een bedrijf als Samsung is een enorm conglomeraat met bronnen die zo diep gaan dat een westers bedrijf als Philips hieraan ten onder zou gaan door alle transactiekosten (kort gezegd contracten om opportunistisch gedrag van alle onderdelen ten opzichte van elkaar onder controle te houden, of iig te minimaliseren).

Die laatste opmerking is overigens ook misplaatst. Voor zover ik weet betrof het namelijk een vijandige overname.
[...]
Ik hoor allerlei afkeurende verhalen over dat ze de TV-tak hebben overgedaan aan TPV, maar dezelfde mensen zijn verantwoordelijk voor die televisies. En Nederlands is die TV-tak al sinds de eind jaren '60 niet meer.
[...]

Van 1956 tot 2006 in Stadskanaal en van 1972 tot 2004 in Winschoten werden beeldbuizen gemaakt in Nederland. in 2011 werd de tv tak aan TPV verkocht.

Van 1961 tot 1967 Erres radio en tv productie in Sneek.
Van 1957 tot 1970 2200 man in toen 's werelds grootste TV fabriek, productie in 2009 verhuisd naar Hongarije.

Verder, van Philips wordt in het algemeen gezegd, dat het een van de Nederlandse bedrijven is die eigen bedrijven verkoopt om "voldoende" dividend te kunnen betalen aan de aandeelhouder.

[Reactie gewijzigd door Xubby op 31 oktober 2012 22:15]

Nou.... eigenlijk zie ik hier ook wel voordelen in.

Op dit moment zijn er in Nederland 3 verschillende 3G netwerken. Eentje van KPN, eentje van Vodafone en eentje van T-Mobile. Het zou veel efficiŽnter zijn als dit gereduceerd kon worden tot ťťn netwerk.

Als alle providers masten zouden afstoten en masten van andere bedrijven zouden huren (dus KPN huurt bijvoorbeeld capaciteit van een ex-Vodafoon mast), kan het veel goedkoper.

Ik kan me herrinderen dat het probleem van 3G was dat de band "vol" zat rond piektijden. Meer masten zouden dat niet kunnen verhelpen, en er kan dus bespaard worden door op 1 plek geen 3 verschillende netwerken aan te bieden, maar slechts 1.


Natuurlijk zijn er ook nadelen,

dit is natuurlijk duurder voor KPN dan het zelf beheren van de masten - helemaal als de andere providers niet vrolijk meedoen.
KPN zal wel in zwaar weer zitten, en ik hoop niet dat dit een VVD/CDA truukje is....
Er is wel een duidelijk verschil tussen het delen van "opstelpunten" en het samenvoegen van 3 mobiele netwerken tot 1 logisch netwerk. Bovendien vergeet je dat als de 3 netwerken vol zitten het geheel samenvoegen tot 1 netwerk ook zou betekenen dat er 3x zoveel gebruikers op komen. Qua saldo schiet je daar dus niks mee op. Je gaat hooguit een pietsje efficienter om met de totale beschikbare capaciteit maar of dat de technische en organisatorische uitdagingen verantwoord ...
tsja als je alles snel verkoopt levert dat een dikke plus in de boeken en dus een dikke bonus voor het management ...
Toch zijn er ook voordelen aan het uitbesteden van de zendmasten.
ZIe onderstaand artikel ook vandaag op tweakers geplaatst: "orkaan sandy schakelt kwart van gsm masten uit."
artikel http://tweakers.net/nieuw...t-van-gsm-masten-uit.html

De getroffen telecom providers die de zendmasten daar hebben uitbesteed zijn nu volgens mij hartstikke blij dat ze niet meer zelf in beheer hebben.
Ze verkopen (en huren daarna) de fysieke ruimte op de mast. Niet de antenneinstallaties.

(Nouja ze verkopen dus de hele mast zelf, en huren er daarna ruimte op.)

[Reactie gewijzigd door CyBeR op 31 oktober 2012 11:24]

de masten blijven op de zelfde locatie staan alleen verkoopt kpn de masten en huurt het een stukje van die masten terug voor zijn antennes.
Ze huren waarschijnlijk gewoon dezelfde masten terug, gewoon lease om snel geld binnen te krijgen, en op de lange termijn geen variabele onderhoudskosten te hebben.
"Ik ben benieuwd. Op sommige locaties is de dekking van KPN al matig tot uitermate slecht"


Grappig.. volgens mij heeft KPN namelijk toch echt nogsteeds de beste dekking van alle in NL actieve mobo providers.
Goede zaak dat zij dit uit zich zelf gaan doen. Als iedere telecom partij dit nu doet met al hun palen, en iedereen huurt dekking in bij dit bedrijf, dan heeft opeen iedereen overal goede dekking. Misschien iets te kort door de bocht, technisch, maar functioneel heeft deze setup zeker potentie. Keep up the good work.
En een hogere rekening
Ok van kort door de bocht naar een iets ruimere zijwaartse beweging:

Dit zal allemaal wel. En de intentie zal echt financieel zijn, maar het huur systeem is prima te gebruiken om dit op bovenstaande wijze toe te passen en dus vind ik dit een goede zaak dat dit gebeurt.

Cyber: Wat jij aangeeft klopt niet, want in het artikel staat echt dat de kpn masten heeft verkocht en dus gaat niet alleen om ruimte. De ruimte werd namelijk al betrokkken bij derde partijen, want een mast staat zelden op kpn grondgebied.


Wat de rekening betreft, dit zal zeker ook geld gaan kosten, maar sinds wanneer levert een betere toepassing van hardware en infrastructuur geld op? Voor niets gaat de zon op. Sterker nog, vind het absurd dat hier nooit in het verleden in is geÔnvesteerd. Nu 'plukken we de vruchten' van slechte dekking per provider, het missen van backup systeemen en het kunnen gebruiken van elkaars netwerk. (iets met dat de hardware niet op elkaar kon worden afgestemd, las ik in een tweakers artikeltje een poosje geleden.)

kortom: dit initiatief bied potentie tot samenwerken op gebied van dekking en continuÔteit van de werking van ons landelijke mobiele infrastructuur. 1 landelijk netwerk, waar meerder providers ruimte op kan gaan betrekken. Ben je ook gelijk van die rare veilingen af.
Cyber: Wat jij aangeeft klopt niet, want in het artikel staat echt dat de kpn masten heeft verkocht en dus gaat niet alleen om ruimte. De ruimte werd namelijk al betrokkken bij derde partijen, want een mast staat zelden op kpn grondgebied.
Ja, leuk geprobeerd maar dat is niet wat ik bedoelde.

KPN is op dit moment eigenaar van enkele masten. De grond waar die op staan kŠn van KPN zijn. Die kan ook gehuurd worden of in pacht gegeven zijn. Hoe dat staat in relatie tot het verkopen van de masten is mij niet bekend en staat ook niet in het artikel. En 't is niet van belang.

Het eigendom van de mast zelf wordt door KPN verkocht. Op de masten bevindt zich ook ruimte om te verhuren, alleen dan vertikaal. Dat verhuren doet KPN nu, aan Vodafone en T-Mobile, en dat gaat dat andere bedrijf in de toekomst doen. Ook aan Vodafone en T-Mobile maar ůůk aan KPN.

Nogmaals, een mast is gewoon een paal waarop apparatuur gemonteerd wordt.
Ik begrijp nu wat je bedoeld. Gaat dus alleen over de masten anzich. Waar deze dan ook geplaatst zijn.

Dan word het een heel ander verhaal en zal mijn visie over Nederlandse dekking wel utopie blijven ;-)

weer wat geleerd :D
Zowel technisch als functioneel heeft dit juist helemaal niks om handen. Het is puur een financieel verhaal. KPN gaat bij dat andere bedrijf ook geen "dekking" huren, maar gewoon fysieke ruimte (in centimeters zegmaar) op de masten om antenne's op te hangen en apparatuur te plaatsen.
Dit kan interessant zijn, mag Protelindo de masten ook beschikbaar stellen voor nieuwe partijen zoals deze mogelijk uit de ferquentie veiling komen?

Op die manier kunnen nieuwkomers in de mobile netwerkmarkt misschien wel snel een landelijk netwerk krijgen. Iets wat een gunstig effect kan hebben op de prijs die de consument moet betalen voor zijn/haar product.
Het lijkt mij dat KPN voor de levensduur van de masten een exclusief contract afsluit. Om zo zeker te zijn van zijn dekkings graad. Lijkt me dan niet wenselijk dat dan Vodafone ineens de masten van voormalig KPN gaat gebruiken. Omdat ze te huur staan.
Er wordt ruimte op de mast gehuurd, niet de hele mast. Daarbij zal ook een en ander aan stroomvoorziening afgenomen worden van de nieuwe beheerder. Bestaande huurders van de KPN masten gaan dan ook gewoon aan de nieuwe beheerder betalen. Vrij normaal om met meerdere aanbieders op 1 mast te zitten, anders zou elk plekje op hoge gebouwen bezet zijn met masten.
Dit kan interessant zijn, mag Protelindo de masten ook beschikbaar stellen voor nieuwe partijen zoals deze mogelijk uit de ferquentie veiling komen?
Ja. Dat is zelfs het idee: die masten worden niet alleen door KPN gebruikt, maar wel door KPN onderhouden en daar willen ze vanaf.

De telco's delen al heel lang opstelpunten om landschapsvervuiling tegen te gaan en kosten te besparen.
Het zal voor KPN wel meerdere redenen hebben. Het zal KPN wat quick cash opleveren en betere/positieve cijfers kunnen schrijven. Niet meer verantwoordelijk zijn voor het onderhoud die met de hoger woordende leeftijd toezal nemen, zeker gezien de toename met incidenten zoals vorig jaar bij diverse masten, waarbij het TV mast incident van Hoogersmilde nog het opvallenst was.
Met gevolg slechtere service/dekking ... Immers moet er dan een derde partij bij storing bijgehaald worden. Uit eindelijk nadelig effect op de consument
Denk ik niet. Ze huren mastruimte in, dus het lijkt me dat KPN nog steeds zelf de apparatuur in de mast onderhoudt. Het is volgens mij alleen de mast zelf die nu in beheer is van protolindo. Protolindo heeft nu dus feitelijk lege masten in eigendom waarop ze ruimte verhuren aan o.a. telco's, die dan zelf hun apparatuur erin mogen fietsen.

Dus een beetje zoals het werkt met huren van rackspace voor je servers, versus het zelf beheren van een hele colocation.

Tenminste zo begrijp ik het.
Carlos Slim al begonnen met uithollen en winst optimalisatie?

Je zou het bijna denken maar dit is eigenlijk beleid dat al jaren geleden is begonnen en steeds verder zal doortrekken op allerlei vlakken binnen KPN. Zie de verkoop van vastgoed in 2007 al door KPN.
Afstoten van zaken die niet tot de corebusiness behoren is al jaren iets dat vrijwel alle grote multinationals doen. Vastgoedbeheer en andere zaken horen ook niet tot de corebusiness van een Telco. Philips heeft ook niet voor niets de grond van de HighTech Campus verkocht. Quick cash, goed voor de cijfers en aandeelhouders. Op termijn goed voor het hele bedrijf want ze kunnen zich richten op hun echte werkzaamheden want de mensen die je normaal nodig hebt voor non-corebusiness kan je afvloeien of herplaatsen.
Jaren was het zo dat er meer diversiteit moest komen "want dat was beter voor de lange termijn en concurrentiepositie" en nu gaan ze allemaal weer terug naar hun "core-business". Ergens heeft er iemand flink lopen liegen. Helaas zullen we er nooit achter komen wie en waar dat was.
Water is goed voor je, maar als je teveel water drinkt dan verdrink je.

Diversificatie is goed - niet beter - voor de lange termijn en de concurrentie positie, mits je het goed aanpakt. Hetzelfde gaat voor de aandacht voor de "core-business".

Problemen ontstaan wanneer men van het een naar het ander rent, want het gaat er juist om dat de twee in balans moeten worden gebracht en gehouden - dat is overigens makkelijk gezegd, maar veelal een erg moeilijke opgave.

Er zullen vanzelf wel weer berichten verschijnen dat er meer diversificatie nodig is.
Mooi dat ze zich zelf "het meest duurzame telecombedrijf van Nederland" noemen. Terwijl ze hun objecten die ze nodig hebben voor hun kerntaak (winst maken dmv telefonie) verpatsen.. en mischien weer terug gaan huren.. Als dat niet duurzaam is ! :|
Maar, dit levert ze waarschijnlijk een redelijke besparing op in geld. En hoe heeft dat verder met duurzaam te maken?

En een mast is niet hetzelfde als een antenneinstallatie he. Een mast is een enorme paal, de antenneinstallatie regelt jouw GSM/UMTS-verkeer. Ze verkopen de mast. De antenneinstallaties bljven gewoon van KPN.
Ik vraag me zeer af of dit geen strategische beslissing is ivm de telecomveiling, wellicht gaan ze bieden op frequenties waar ze minder masten voor nodig hebben en op deze manier net op tijd zijn om ze makkelijk te verkopen en eventueel flexibel genoeg zijn om ze weer te huren.
Klopt, de timing is erg opvallend, al gaat het financieel natuurlijk niet best met KPN (dus het kan ook gewoon een bezuiniging zijn).

Vraag me wel af wat er met zo'n mast gebeurt in geval van storing: is dat dan voor de KPN of Protelindo?
Klopt, de timing is erg opvallend, al gaat het financieel natuurlijk niet best met KPN (dus het kan ook gewoon een bezuiniging zijn).

Vraag me wel af wat er met zo'n mast gebeurt in geval van storing: is dat dan voor de KPN of Protelindo?
Masten kunnen niet echt storen. Afgezien van dat ze wellicht om kunnen vallen. De apparatuur blijft van KPN.
Dus eigenlijk bedoelen ze, we hebben geen zin om een 4G netwerk op te tuigen. Dat laten we lekker doen. Of moet je nog wel je eigen spullen op die masten prikken als je daar ruimte huurt?
Natuurlijk moet je dat zelf doen. Ze verkopen de mŠst. Niet de apparatuur.
Mijn inziens zou de Rijksoverheid de masten opmoeten kopen en als staat de infrastructuur van telecommunicatie moeten beheren.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True