Vlaamse jongeren herkennen AI-beelden vaker dan oudere generaties

Jongeren zijn mediawijzer dan ouderen: ze herkennen AI-beeldmateriaal sneller, begrijpen algoritmes beter en hebben een goed besef van de invloed van sociale media. Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van de Vlaamse minister van Media onder 4456 Vlamingen van 16 tot 98 jaar.

Het grootschalige onderzoek van de Arteveldehogeschool geeft een positief beeld van de mediawijsheid van jongeren van 16 tot 30 jaar. Het brengt ook kwetsbaarheden in kaart, zoals vatbaarheid voor oplichting op internet. De Vlaamse minister van Media, Cieltje Van Achter, wil de mediawijsheid in kaart brengen om beleid te ontwikkelen dat mensen online weerbaarder maakt.

Generatiekloven

Jongeren blijken vaker te herkennen hoe algoritmes, influencers en platformen hen beïnvloeden, schrijft de Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie (VRT). Daarbij kunnen ze ook tegengas geven: bijna twee op de drie jongeren (16 tot 30 jaar) weten hoe ze het algoritme van sociale media kunnen bijsturen. Ouderen tussen de 47 en 61 jaar weten minder vaak hoe ze dat moeten doen. Bij die leeftijdsgroep gaat het om een op de vier. Van de Vlamingen tussen de 62 en 80 jaar weet minder dan een op de vijf hoe ze algoritmes van sociale media kunnen bijsturen.

Generatiekloven in mediawijsheid spelen ook bij nieuwe digitale ontwikkelingen, zoals AI-gegenereerd beeld. Zo identificeert 81 procent van de jongeren AI-beeldmateriaal als kunstmatig gecreëerd. In het Vlaamse onderzoek is dat voor alle leeftijdsgroepen samen 52 procent.

AI verkeerd begrijpen

De representatieve studie keek ook naar AI-gebruik, waaronder dat van AI-chatbots. Daaruit blijkt dat het gebruik van AI niet per se samengaat met begrip van de technologie. Zo meent 42 procent van de bevraagde Vlamingen dat AI kan denken als een mens. Verder denkt 57 procent dat een overtuigend antwoord van een chatbot een correct antwoord is.

Een van de conclusies uit het onderzoek is dat oudere generaties en kortgeschoolden kwetsbaar zijn op het vlak van verschillende digitale vaardigheden. Overheidsbeleid om mediawijsheid te versterken moet zich volgens de onderzoekers niet beperken tot onderwijs en jeugdzaken. "We moeten alle generaties blijven bereiken", aldus onderzoeker Edward De Vooght van de Arteveldehogeschool.

Bron: Maskot / Getty Images

Reacties (44)

[keejoz]

Tja, de huidige frontier models zijn al ZO realistisch dat zelfs mijn collega's (visual FX artists en motion designers) het soms zelfs niet meer weten. Denk aan modellen als MiniMax H3 of Seedance 2.5.

En dat zijn mensen die het gewoon zijn aan kritische pixelpeeping te doen.

Dit "herkennen" zal niet blijven duren, en het wordt er niet slechter op.

[SomerenV]

Ik heb 10+ jaar op professioneel niveau met video en fotografie gewerkt, maar ik zie het ook steeds vaker niet meer. Regelmatig weet je dat iets nep is puur door wat je ziet, maar het ziet er vervolgens zó idioot goed uit dat je bijna aan jezelf gaat twijfelen.

Mede daardoor weet ik eigenlijk niet wat ik van AI moet vinden. Je kunt er toffe dingen mee doen, maar je kunt het ook gemakkelijk voor de verkeerde dingen gebruiken. Het gaat de komende jaren ook voor héél wat verandering zorgen, zowel positief als negatief.

[uiltje]

Helpt ook niet als de plaatjes die ik met mijn telefoon schiet er even nep uit zien zijn.

[The Zep Man]

Een van de conclusies uit het onderzoek is dat oudere generaties en kortgeschoolden kwetsbaar zijn op het vlak van verschillende digitale vaardigheden.

Men doelt hier voor de leeftijden op ouder dan 61 jaar. "Gen Y" (millenials), tussen 31 en 46 jaar, scoren over het algemeen beter. "Gen X", tussen 47 en 61 jaar, lijkt het ook goed te doen. Niet geheel onverwacht doen "babyboomers", tussen 62 en 80 jaar, het minder goed.

Dit strookt met het algemene beeld dat ouderen in het algemeen kwetsbaarder zijn op digitaal vlak ten opzichte van jongere generaties.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 29 oktober 2026 14:51]

[kujinshi]

Iemand die nu 60 is, had in de jaren 90 op 25 jarige leeftijd al te maken met computers. Toen begon het al. Sindsdien alles meegekregen hoe de computer, software en internetwereld veranderde. Ik zie niet dat een 60 jarige maar iets minder weet dan een 20er.

[SomerenV]

Als ik kijk naar mijn ouders (midden 60 nu) dan zie ik mensen die best tech savvy zijn, maar ze weten niks over de nieuwe social media zoals bijvoorbeeld TikTok of Snapchat. AI zijn ze ook niet heel erg thuis in. Áls ze het al gebruiken dan is het als een handige manier om ergens antwoord op te krijgen. Troubleshooting met hun hardware lukt ze ook niet echt. Ik haalde m'n vader qua computerkennis en internetkennis ook rap in toen ik de 12 eenmaal gepasseerd was. De generatie die nu een jaar of 30-40 is heeft denk ik de meeste kennis in huis, zowel wat oudere hardware/software betreft, als het nieuwe spul.

[Reactie gewijzigd door SomerenV op 29 oktober 2026 15:54]

[Skit3000]

De generatie die nu een jaar of 30-40 is heeft denk ik de meeste kennis in huis, zowel wat oudere hardware/software betreft, als het nieuwe spul.

Andersom heeft die generatie vergeleken met hun (groot)ouders minder kennis in het hoofd over welk middeltje je kunt gebruiken om een vlek uit je bank te verwijderen, hoe planten en bomen heten, etc etc.

[Madelijn]

En zo worden we een wegwerpgeneratie. Mijn oma stopt haar sokken; ik heb het wel eens geprobeerd als ik bij haar was, maar dat is een hele kunst die aan me voorbij is gegaan. Onzichtbaar mazen.. En dat is maar het topje van de ijsberg.

[barbarbar]

Niet te vergeten dat die oudere generatie hun formatieve jaren qua hersenontwikkeling doormaakten toen er nog overal lood in gebruikt werd, het water en de lucht er vol mee zat. Dit soort onderzoeken hoeft niet perse te betekenen dat de dertigers en veertigers van nu het zelfde lot zal ondergaan. Komt ook bij dat als jet het over lager opgeleiden hebt, je het met de babyboomers generatie over veel meer mensen hebt dan nu. De hoger opgeleide babyboomers komen uit families die dit konden betalen, en op plekken woonden waar de vervuiling minder was (maar zeker niet nul, loden pijpen was over in gebruik en ze waren de eerste met auto's).

[Reactie gewijzigd door barbarbar op 29 oktober 2026 15:19]

[Pietopdeheuvel]

Het is niet alleen dat ze het niet herkennen, maar ook de enorme eigenwijsheid van bejaarden, willen zich niets laten vertellen. Kennis van ons wil al zijn Spam-mails lezen en haalt ze (allemaal) uit de spambox en leest ze. Clickt vrolijk op links. Wil er niets van weten dat je dat niet moet doen.

[Martinez-]

Ouderen (en daar gaan wij ook last van krijgen zodra we ouder worden) projecteren hun oude gebruiken op nieuwe toepassingen en dat is waar het fout gaat.

Iets met een oude vos en nieuw trucjes.

[Gethijsem]

Hond.

[Martinez-]

Woef,

Maar je hebt gelijk. Vos is met streken, hond met trucjes. Ik laat 'm alsnog foutief staan ter herinnering.

[Dlsruptor]

Ouderen (en daar gaan wij ook last van krijgen zodra we ouder worden)

Ik denk dat niet. De ouderen van nu hebben deze problemen omdat ze in hun jeugd helemaal niets hadden dat ook maar iets van een computer voorstelde.

De jeugd van nu die straks oud wordt heeft die voorkennis wel. Die voorkennis is nodig voor zowat alles digitaal. Tenzij er straks een nieuw domein gaat ontstaan, maar ik betwijfel dat

[NBK]

Die jeugd heeft dan wel weer juist een probleem als de tech ze in de steek laat omdat datacenters uitvallen door energiegebrek en noodweer.

[Dlsruptor]

ja... daar heb je een punt.

[StGermain]

Ik ben 60, ik schreef mijn thesis over AI in 1989. Op mijn 16de had ik thuis al een mpf-II, een Apple ][ kloon... computers bestaan al eventjes.

[Dlsruptor]

Jij valt nog binnen de generatie die er mee om kan gaan. Als ik het over ouderen heb, heb ik het over mijn oma van 86

[Madelijn]

O, daar heeft mijn mentrix Ria Matsijs het ook soms over. Maar dat was nog AI waarvan je wist wat het deed. A+, MiniMax met alfa-betapruning, de GPS, de STRIPS robotplanners - ze leert het me allemaal, in grote lijnen dan. (Maar ik vergeet een groot deel ook meteen weer.)

[RubenNL]

Ik ben benieuwd naar je onderzoek, heb je nog een digitale versie die je zou kunnen delen?

[StGermain]

Helaas alles is verloren gegaan na een verhuis of zeven, zelfs de papieren versie.

[Martinez-]

Je denkt het niet, om vervolgens precies hetzelfde voorbehouden te maken wat ik ook maak: zodra er een nieuwe toepassing is ga je (zoals het menselijk is), oude routines toepassen.

De adaptiviteit van de mens neemt af naarmate je ouder wordt (uitzonderingen daar gelaten) en je gaat steeds meer op ervaring en routine varen. Je zegt 'domein' en past het alleen toe op digitale zaken, maar er zijn vast ook wel andere niet digitale zaken waar dit van toepassing zal zijn.

[HanBeert]

zie daar het succes van al die gouwe ouwe zenders op de radio, tribute bandjes, top 2000, 90's feestjes en andere ouwe rommel

[The Zep Man]

Kennis van ons wil al zijn Spam-mails lezen en haalt ze (allemaal) uit de spambox en leest ze. Clickt vrolijk op links. Wil er niets van weten dat je dat niet moet doen.

Dan is het simpel: je geeft die kennis geen ondersteuning, want het is jouw tijd niet waard. Al heeft die kennis ondersteuning nodig, dan verwijs je die door naar bijvoorbeeld SeniorWeb.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 29 oktober 2026 14:53]

[Pietopdeheuvel]

Oh, ik pieker er niet over tech support te bieden

[litebyte]

Ik zie mezelf nog steeds als oudere jongere Mijn kinderen hebben gelukkig veel media wijsheid, ze zien over het algemeen idd snel dat een beeld volledig AI gegenereerd is of aangepast.

Wat ze niet zien is het onderliggende risico (als niet verplicht wordt aangegeven) dat een beeld AI gegenereerd is of is aangepast en het meer en meer wordt gebruikt om maatschappelijke en politieke onderwerpen te beinvloeden.

[Motaro]

heb van die colleg's op werk van. kijk dit even en ik zucht dat is zo nep als maar kan zijn

[BvdW1978]

Iets zegt mij dat de oudere generaties weer veel beter zijn in het herkennen van iets als een telefoonboek, een kompas of een bandrecorder. Het is maar waar je mee opgroeit. Zelf ben ik nu langzamerhand zo'n ouwe knar aan het worden en ik heb me voorgenomen zo lang mogelijk "bij" te blijven, en dat lukt echt niet slechter dan toen ik 16 was.

[stresstak]

Iets zegt mij dat de oudere generaties weer veel beter zijn in het herkennen van iets als een telefoonboek, een kompas of een bandrecorder.

Analoog klokkijken, hoofdrekenen, kaartlezen.

[Fido]

Ik denk dat oudere generaties beter kunnen afleiden of iets realistisch kan zijn of niet. Een AI filmpje bevat vaak onrealistische dingen. Daaraan kan je het herkennen. Jongeren hebben simpelweg minder levenservaring om te kunnen bepalen of iets realistisch is of niet. Bijvoorbeeld, als je van Youtube filmpjes leert hoe katten zich gedragen zonder dat je in het echt katten hebt gezien, dan ben je eerder geneigd om AI beelden als echt te bestempelen.

[Tomatoman]

Ik denk dat [...]

Dit onderzoek concludeert dat je dat onterecht denkt.

[GRerink]

Ben wel benieuwd hoe dit is onderzocht eigenlijk.
"Jongeren blijken vaker te herkennen hoe algoritmes, influencers en platformen hen beïnvloeden"

Dit herken ik totaal niet, jongeren zijn zoooo makkelijk te beinvloeden op social media. Hier in huis stel ik al regelmatig de vraag: hoe kom je aan deze wijsheid.... Gezien op TikTok is dan vaak het antwoord.

[litebyte]

Mee eens, jongeren herkennen vaak dat beelden AI gegenereerd zijn, niet het risico of de doelstellingen erachter.

[kujinshi]

Juist ouderen herkennen meteen of iets (video/stem) natuurlijk of gemaakt is. We zijn zolang gevoed met natuurlijkheden, dat gemaakt en AI er meteen uitspringt. Ouderen hebben beter begrip van de Nederlandse en Engelse taal dan jongeren.

[uiltje]

Ik ben ooit even op TikTok gaan kijken en ik heb niet eens een idee of ik nog naar (normale) mensen aan het kijken ben. Als ze het aan de hand van TikTok vids doen geloof ik gerust dat je daar veel ervaring voor nodig hebt om echt van onecht te onderscheiden. Mijn oplossing is natuurlijk om niet naar TikTok te kijken, dan hoef ik de vraag ook niet te stellen.

[youridv1]

Het één sluit het ander niet uit. Jongeren kunnen super beïnvloedbaar zijn, dat is mijn ervaring ook en tegelijk minder beïnvloedbaar zijn dan ouderen.

Ben wel benieuwd hoe dit is onderzocht eigenlijk.

Als je daar zo benieuwd naar bent, zou ik je aanraden het onderzoek, wat gewoon gelinkt staat, eens te lezen.

[Reactie gewijzigd door youridv1 op 29 oktober 2026 15:35]

[F1xxer]

Ik vind dit altijd zo'n domme onderzoeken. Ouderen zitten minder online dus hebben minder oefening in herkenning van AI beelden. Jongeren zitten er de hele dag op maar dat betekent zeker niet dat ze weten waar ze naar kijken. Mijn ervaring met jongeren is dat ze alles voor zoete koek aannemen en vooral als het in hun denkbeelden past.

Ze zijn ook compleet onbewust van het feit hoe social media effect op hen heeft en wat er met hun gegevens gebeurd. Dat ze weten hoe de apps werken betekent ook zeker niet dat ze technische vaardigheden hebben, alleen dat ze snel op Ja klikken om maar van de melding af te zijn.

[SomerenV]

Hoe is dit onderzocht? Hebben ze mensen simpelweg gevraagd of ze zelf vinden dat ze ergens wel of niet goed mee om kunnen gaan? Of is dat ook daadwerkelijk getest?

Jongeren zijn mediawijzer dan ouderen: ze herkennen AI-beeldmateriaal sneller, begrijpen algoritmes beter en hebben een goed besef van de invloed van sociale media.

Dat geloof ik namelijk niet perse. Dat van het beeldmateriaal wellicht wel, maar dat van de algoritmes en invloed van social media? Daar heb ik oprecht een hard hoofd in.

Overigens wordt het steeds moeilijk om beelden te herkennen als zijnde gemaakt met AI. Gisteren kreeg ik een video doorgestuurd met de tekst 'Grok Bot op basis van een Instagram-profiel', maar de video leek gewoon een normale video te zijn van een meid die zich voorstelt en een bedrijf promoot. Op het einde was de intonatie een tikkeltje vreemd, maar los daarvan viel mij niks op. Mijn reactie was dan ook 'Waar kijk naar? Is zij niet echt ofzo?' Blijkt dat een bedrijf Grok heeft getraind op basis van hun eigen Instagram-profiel en op basis daarvan een video heeft gegenereerd met een van hun medewerkers die wel vaker hun producten aanprijst.

De video staat helaas niet publiekelijk online, maar zelfs toen ik het wist zag ik het niet. Deze kwam ik van de week ook tegen, en ook hier zie en hoor je voor een groot deel nauwelijks nog dat het nep is. Je weet dat het nep is, en je ziet het nog een beetje, maar geef het een jaartje en je ziet er niks meer van. Idem met reacties op het internet. Nu pluk je de AI reacties er vaak nog makkelijk tussenuit, maar dat zal ook veranderen.

[Tomatoman]

Hoe is dit onderzocht? Hebben ze mensen simpelweg gevraagd of ze zelf vinden dat ze ergens wel of niet goed mee om kunnen gaan? Of is dat ook daadwerkelijk getest?

Lees het onderzoek eens.

[kujinshi]

Blijft per persoon en dit zijn erg algemene beweringen.

Wij zijn thuis beiden ouder, al 35 jaar nerd en in de ICT en weten juist veel meer dan jongeren. Ik kan dat altijd goed testen op mijn werk.

Het ding is dat computers al sinds de jaren 80 en 90 in het leven van heel veel "nu" ouderen is. Best veel van die mensen hebben veel kennis, ook van de moderne dingen.

[MM99]

" Zo meent 42 procent van de bevraagde Vlamingen dat AI kan denken als een mens."

Ze maken het ons ook niet echt moeilijk om Belgen moppen te maken...