Onjuiste AI-informatie indienen levert Nederlandse advocate berisping op

De Raad van Discipline 's-Hertogenbosch berispt een Nederlandse advocate voor fouten door AI-gebruik. Zij nam AI-gegenereerde informatie zonder controle over en diende daardoor onjuiste informatie in bij de rechtbank. De straf lijkt lichter uit te vallen doordat de raad begrip toont voor AI-ongeletterdheid.

De advocate gebruikte in juli 2025 een AI-tool voor zaken binnen een rechtsgebied waarin ze 'ontoereikende kennis en ervaring' had. Dit schrijft de tuchtraad in de uitspraak van 27 juli, waarin de raad een formele berisping oplegt.

Door dit AI-gebruik heeft de advocate in twee rechtszaken onjuiste en onvolledige informatie ingediend. Ze verwees daarin naar een gerechtelijke uitspraak die niet bestaat en zeven uitspraken die over heel andere onderwerpen gaan. "Uiterst onzorgvuldig en tuchtrechtelijk verwijtbaar", oordeelt de raad.

Schending van kernwaarden

Verder verscheen de advocate niet bij de zittingen voor de twee zaken, waardoor ze de belangen van haar cliënt heeft geschaad. De Raad van Discipline oordeelt dat de advocate niet heeft gehandeld 'zoals het een behoorlijk advocaat betaamt'. Ze heeft de kernwaarden integriteit en deskundigheid geschonden die in artikel 10a van de Advocatenwet staan.

De zaken gingen over huurrecht, waarin de advocate niet goed thuis was en waarvoor ze dus een AI-tool gebruikte. Dit leidde eind vorig jaar tot onderzoek door de deken van de Orde van Advocaten in het arrondissement Limburg. Tegenover de deken verklaarde de advocate dat ze niet meer kon achterhalen welke AI-tool ze precies had gebruikt. Het gaat om een of meer AI-tools, waaronder een gespecialiseerde juridische AI-tool die een maand lang gratis te gebruiken is.

AI-ongeletterdheid

De advocate stelt dat ze onbekend was met AI-tools en die beschouwde 'als een soort zoekmachines'. Ze besefte toen niet dat AI-hulpmiddelen onjuiste informatie kunnen genereren. De fouten in de door AI gegenereerde informatie die ze indiende, corrigeerde ze later wel. De advocate is niet eerder tuchtrechtelijk veroordeeld.

De Raad van Discipline gaat mee in haar verweer dat ze onbekend was met AI en stelt dat AI-geletterdheid in juli 2025 'nog geen gemeengoed' was. De bestraffing had zwaarder kunnen zijn, maar het is onduidelijk of dat dan bijvoorbeeld het paardenmiddel van schorsing had kunnen zijn. "Alles afwegend is de raad van oordeel dat een berisping passend en geboden is."

Reacties (57)

[Wispe]

In oktober 2025 heb ik een cursus gevolgd over het gebruik van AI binnen het notariaat. Tijdens die cursus werd uitgebreid aandacht besteed aan de mogelijkheden en beperkingen van AI. Er werd concreet gedemonstreerd hoe dergelijke systemen werken, voor welke werkzaamheden ze kunnen worden ingezet, welke voordelen ze kunnen bieden en – minstens zo belangrijk – welke risico’s eraan kleven.

Daarnaast werd benadrukt dat AI slechts een hulpmiddel is en dat de gebruiker altijd verantwoordelijk blijft voor de inhoud en juistheid van de uiteindelijke tekst of het advies. Kritische controle van de output is daarom essentieel.

Gezien de toenemende aandacht voor AI binnen de juridische beroepspraktijk kan ik mij moeilijk voorstellen dat een advocaat hierover geen vergelijkbare opleiding, cursus of voorlichting heeft gehad.

[Arnoud Engelfriet]

Ik geef zulke cursussen. Mensen uitleggen dat het echt verstandig is, is ontzettend lastig. Het gaat samen met het algemene ict niveau dat ook niet perse hoog is, de goeden daargelaten.

[baseoa]

Mensen uitleggen dat het echt verstandig is, is ontzettend lastig.

Dat wat verstandig is, de AI?

[Joost1981_2]

Ik hoop dat je vooral hebt geleerd dat AI geen AI is maar vooral woord statistieken.

[SunnieNL]

Het lijkt erop dat de richtlijnen etc. daarvoor (incl. dat soort cursussen) pas in Q4 2025 echt aandacht kregen. Deze casus speelt in juli 2025.

Echter, moet in mijn ogen, een advocaat altijd zijn bronnen verifieren. Wat de AI roept moet je controleren, net als je controleert of het klopt wat op een willekeurige website is geschreven.

Dat daar een aparte richtlijn voor moet komen bij AI verbaasd mij eigenlijk.

[Piemol]

Controle van bronnen heb ik op de middelbare school nog geleerd. Verwacht van juristen met nog minimaal 6 jaar langer studeren niet anders.

[Juice2000]

Sorry hoor, maar had mevrouw dan haar Google zoekresultaten ook niet gecheckt mocht ze die gebruiken? Haar verweer is feitelijk: als ik Google Search had gebruikt was alles oke geweest. Wat onzin is natuurlijk. Alles wat je als advocaat indient bij een rechtbank dien je driemaal in de rondte gecontroleerd te hebben op onjuistheden, ongeacht of het uit een AI-tool komt of dat je het met Google hebt gevonden.

Komt ze goed mee weg vind ik. Hoe zou het met haar clienten en de verloren rechtzaken zijn afgelopen? Dat zijn de werkelijke slachtoffers van deze "advocaat".

[N1traat]

helemaal eens met wat je zegt, ik denk dat de rechtbank ook even een punt wil maken, voor ook de andere advocaten.

[Piemol]

Al kwamen haar bronnen bij wijze van spreke uit een boek van 20 jaar oud zouden ze nog gecheckt moeten worden op bruikbaarheid.

[Oon]

Ik denk dat als je een bron van Google gebruikt die je niet gecheckt hebt gewoon hetzelfde geldt hoor. Niet-kloppende bron == onjuist onderzoek gedaan.

[Fourtrain]

Ik denk dat als je een bron van Google gebruikt die je niet gecheckt hebt gewoon hetzelfde geldt hoor. Niet-kloppende bron == onjuist onderzoek gedaan.

Alleen zegt ze dit;

De advocate stelt dat ze onbekend was met AI-tools en die beschouwde 'als een soort zoekmachines'. Ze besefte toen niet dat AI-hulpmiddelen onjuiste informatie kunnen genereren.

Ze dacht dus dat AI, net als zoekmachines, altijd correct informatie zouden verschaffen. Waarom zou ze bronnen van google moeten checken als ze denkt dat de informatie gewoon altijd 100% accuraat is?

Los daarvan hilarisch dat 'ik was te lui om te googlen hoe deze nieuwe tool werkt' een valide excuus is voor de Raad van Discipline.

[RoamingZombie]

En ik zeg inderdaad, bullshit. Dat is een leugen van je welste. Tenzij ze onder een menhir heeft gelegen geloof is er niets van dat ze onbekend is met AI tools.

[Fourtrain]

En ik zeg inderdaad, bullshit. Dat is een leugen van je welste. Tenzij ze onder een menhir heeft gelegen geloof is er niets van dat ze onbekend is met AI tools.

Dat ze onbekend is met hoe AI tools echt werkten geloof ik best, dat gaat op voor het overgrote deel van de mensen in Nederland. Als je enige bronnen van informatie het 8 uur journaal &/of faceboek/instagram/tiktok zijn dan ken je AI alleen door de lens van hypemarketing en ben je volledig onbekend met de werkelijkheid.

Maar van een advocaat verwacht ik dat deze is slim genoeg is om zelf tot de conclusie te kunnen komen dat het bij nieuwe systemen/technologieën handig is om ff een tijdje de output te checken zodat je zeker weet dat deze ook daadwerkelijk betrouwbare informatie produceert.

Blijkbaar is mijn beeld dat je redelijk slim moet zijn om advocaat te kunnen worden inmiddels verouderd.

[Reactie gewijzigd door Fourtrain op 29 juli 2026 16:32]

[Jantimon]

Je moet wat gestudeerd hebben om advocaat te worden. Helaas is de kennis van AI ook onder mensen die een universitaire studie hebben afgerond ontoereikend. AI wordt al wel door jan en alleman gebruikt. Maar het lijkt er op alsof het begrip dat AI kan hallucineren en dat bronnen niet kunnen kloppen enkel onder mensen met interesse voor IT bekend is.

[RoamingZombie]

Ik geloof het niet. Het is een te makkelijk excuus. Want hoe komt ze aan die tools? Random opgezocht in plaats van te googelen? Als ze echt zo simpel is kan ze ook beter stoppen met haar vak.

En ik geloof ook niet dat ze dit in haar professionele cirkel nooit besproken is.

Enfin, ik heb 'ik wist het niet' nooit als acceptabel excuus gezien.

[Oon]

Gelukkig is onwetendheid geen uitzondering van de wet. Ze heeft bronnen gebruikt waarvan zij niet kon bevestigen dat ze betrouwbaar waren, daarmee heeft ze gehandeld in strijd met haar eigen plichten.

[Jantimon]

Het is wel een makkelijk excuus om onder straf uit te komen en behoorlijk laakbaar om dat als advocaat te doen.

Om me heen zie ik wel veel mensen die alles aan AI vragen en dat klakkeloos aannemen. "Chat zegt ...". Geen bronnen controleren. Gewoon direct van de correctheid uitgaan.

Dat is slechts anekdotisch bewijs, maar ik ben bang dat het droevig gesteld is met de kennis die men in het algemeen heeft van AI. Je hoeft niet alle achterliggende mechanismen te snappen van een tool voor je het gebruikt. Maar het is wel handig als je snapt wat het kan en waar je op moet letten.

[SunnieNL]

Lijkt mij toch ook. Je checkt toch de referenties die de AI benoemd als je zo'n beroep hebt.

[RM-rf]

Nee, De Verweerster geeft aan als uitleg waarom ze deze fout maakte: "Verweerster heeft aangevoerd dat zij AI-tools destijds beschouwde als een soort zoekmachines en dat zij niet bedacht was op het risico dat AI-tools zelf niet bestaande rechtspraak of anderszins onjuiste informatie genereren."

Als Google Search gebruikt was was niet alles okay geweest, maar daaraan zijn mensen algemeen gewend, en dus moet men automatisch zelf de tekst samenstellen, op basis van de bronnen die een zoekmachine aangeeft. In dit geval nam de Verweerster aan dat de gegenereerde tekst ook automatisch correct was; natuurlijk een idee dat veel AI-tools zeker in het begin ook bewust poogden uit te dragen, dat ...

De rechtbank overweegt dat dit op dat moment van Juli 2025 mogelijk wel enigszins kan kloppen, dat de kennis bij niet direct IT-gerichte mensen van AI-tools inderdaad erg achterloopt (en bovenal, de Orde van Advocaten pas op later Datum een aanbevelings-richtlijn aan haar leden afgegeven had over toepassing van AI-tools in de advocatuur), en het goed mogelijk is dat zij eerder zulk een fout maken, zeker als in dit geval het over een advocate met een eenmanszaakje vooral gericht op contract- en arbeids-, ontslag en ondernemingsrecht is (die vermoedelijk deze Huurrecht-zaak ook vooral aannam omdat ze om werk verlegen zat).

Verder is het niet plots "goed", ook als de bestraffing hooguit een Berisping is... dus geen schorsing, maar evenmin een als milder geldende Waarschuwing, het blijft een veroordeling wegens Schending van de Kernwaarden Integriteit en Deskundigheid.

Voor de betreffende Advocate zal het zeker een harde les zijn, maar ook voor andere mensen in de advocatuur maakt het heel duidelijk dat je zoiets nooit meer moet doen..

en dat is natuurlijk het allerbelangrijkste van dit soort zaken, de Waarschuwende en Afschrikwekkende werking die er van uitgaat.

[Yzord]

Daar kon je op wachten natuurlijk en zal alleen maar meer worden.

[MasterCypher25]

Liever lui dan moe zou ik het noemen. Tegenwoordig wil men nergens moeite meer voor doen en dat vind ik zeer ongepast voor een advocaat. Hierdoor zou de cliënt(e) wel eens een langere straf kunnen krijgen dan men verdient.

[Luminair]

Is dat zo? Ik vind dat niet direct aannemelijk; door de tijd lezen mensen dit soort dingen ook in reguliere kranten, waarbij geletterdheid en bewustzijn juist meer verspreid worden. Wetgeving en brancheorganisaties zullen ook een rol gaan spelen, waardoor advocaten het logischerwijs wel zullen moeten weten.

[BartOtten]

Ik ken een bureau, Solon Advocaten, die hetzelfde lijken te doen. Gooien wat termen en documentatie van werkgever in Zeno AI en gebruiken de output. Of Zeno AI snapt nuances niet of ze voeren niet alle beschikbare informatie in.... met alle gevolgen van dien.

Kluwers heeft ook een AI tool voor jurisprudentie. Misschien dat die wel werkt.

[limaad2]

Ik ben benieuwd welke AI dan gebruikt is. Weet iemand daar meer van?

Ik ken mij niet uit in de advocatenwereld, echter als ik het zo lees, zijn er specifieke advocaten AI's. Zie: https://www.saig.nl/sectoren/juridisch

Nederlandse advocatenkantoren werken met Luminance (NautaDutilh) voor due diligence, FORCYD voor e-discovery, GenIA-L (Sdu, met onder andere AKD, Houthoff en Mazars) voor Nederlandstalig juridisch onderzoek, Harvey (onder meer CMS) voor onderzoek en argumentanalyse, en Microsoft Copilot voor document­ondersteuning. De Rechtspraak publiceerde haar AI-strategie en startte in juni 2025 een landelijk AI-programma.

Als de gebruikte interne getrainde (?) AI's hallucineren, dan ligt het misschien eerder aan de data waarop de AI getraind is, de temperature setting (hoe creatief het mag worden) etc. En daarbovenop natuurlijk de training van iemand die de AI gebruikt.

[MneoreJ]

Hallucinaties zijn intrinsiek aan hoe LLM's werken, dat krijg je er met geen enkele prompt, training of setting 100% gegarandeerd uit gesloopt. Er zijn natuurlijk wel manieren om ermee om te gaan, waaronder bijvoorbeeld expliciete controle van wat de LLM uitspuugt door iets dat niet kan hallucineren. Zoiets zou ik bij een "juridische AI" in ieder geval absoluut verwachten -- uitspraken kun je gewoon opzoeken. Sterker nog, dat gaan de rechter en de tegenpartij zeker ook doen, dus je kunt ze maar beter voor zijn.

[Reactie gewijzigd door MneoreJ op 29 juli 2026 15:13]

[SunnieNL]

Die bestonden nog niet in de tijd dat dit speelde. Je leest op die website adat pas eind 2025 aktie is ondernomen.

De NOvA publiceerde eind 2025 “Aanbevelingen AI in de advocatuur” met als kernlijn dat de advocaat eindverantwoordelijk blijft.

[BartOtten]

En de input. Als partij X alleen haar eigen visie en welgevallig documenten upload, dan kan de AI niet verweten worden gebruik te maken van de halve informatie.

Ik heb ervaring met "aan de andere kant van AI" staan. Het zorgt voor kafkaeske aantijgingen.

[laptopleon]

De straf lijkt lichter uit te vallen doordat de raad begrip toont voor AI-ongeletterdheid.

Als een advocaat, toch iemand die jaren rechten moet studeren etc, met een drie-cijferig uurtarief, zich hier al achter kan verschuilen, dan kan iedereen dit toch als excuus gebruiken? Juist als het een onbewezen / nog ongebruikelijke techniek is, mag je verwachten dat een professional daar geen risico's mee neemt.

Architect / bouwbedrijf: Ow, ja, sorry hoor, dat uw huis verzakt, maar volgens AI was deze fundering genoeg.

[Yilar]

En dit is dan ook precies het probleem van AI. Nu is het nog de human in de loop, kortom AI maakt iets en wij checken.. Maar de mensen die nu checken hebben die kennis opgebouwd door het jarenlang zelf te doen. Als die generatie weg is, is dus ook de experise weg om de check uit te voeren..

Het is een hellend vlak wat heel snel een afgrond gaat worden ben ik bang. En ik sta echt niet perse negatief tegeover AI, maar hoe het nu gaat zonder enige vangrails of wetgeving is schikbarend.

[Pietopdeheuvel]

Precies dit.

[Pietopdeheuvel]

Juist het maar blind overnemen door ignorantie zou zwaarder bestraft moeten worden. Stel het was sterk in nadeel geweest van de client, en de rechtbank had daardoor bv schuldig bevonden ipv onschuldig.

[Reactie gewijzigd door Pietopdeheuvel op 29 juli 2026 15:06]

[Joost1981_2]

Ik vind het niet 100% fair rondom ignorance. AI wordt geframed als oppermachtig

Het zou ons sieren om vanaf nu AI, AC te gaan noemen. De C van Cleverness. Het is niet namelijk niet slim maar 'handig'

Het is vooral de PR die er voor zorgt dat het huidige AI op een voetstuk staat. Ik gebruik het dagelijks volop, zou niet meer zonder willen maar het is en blijft woord statistiek.

[Reactie gewijzigd door Joost1981_2 op 29 juli 2026 15:18]

[SinergyX]

Maar dan hoor jij, als getrained/beedigd/geleerd expert in dat vakgebied, juist deze framing altijd in twijfel te trekken. Zeker als argument dat 'Google search wel goed had geweest' geeft mij meer het idee hoe zijzelf over AI denkt. Search is niets meer dan indexatie van 'echte materie' (websites, pagina's etc). AI gooit er eerst een sausje 'denkwerk' overheen en maakt zijn eigen interpretatie van de 'echte materie'. En dat is natuurlijk juist het gevaar blind vertrouwen op zulke informatie..

[Joost1981_2]

Ik doe dat wel, jij ook

Mijn moeder kijkt naar Alexander Klopping en alles is mogelijk en AI maakt geen fouten, we verliezen onze baan en basisinkomen.

Dat is mijn punt.

[aikebah]

Search is niets meer dan indexatie van 'echte materie' (websites, pagina's etc). AI gooit er eerst een sausje 'denkwerk' overheen en maakt zijn eigen interpretatie van de 'echte materie'. En dat is natuurlijk juist het gevaar blind vertrouwen op zulke informatie..

Search was misschien ooit indexatie van echte informatie (al zat er altijd al bagger tussen), maar niet echt meer sinds het internet overspoeld is met AI gegenereerde bagger die vrolijk meegeïndexeerd wordt.

[Pietopdeheuvel]

Ik vind het niet 100% fair rondom ignorance. AI wordt geframed als oppermachtig

Het zou ons sieren om vanaf nu AI, AC te gaan noemen. De C van Cleverness. Het is niet namelijk niet slim maar 'handig'

Het is vooral de PR die er voor zorgt dat het huidige AI op een voetstuk staat. Ik gebruik het dagelijks volop, zou niet meer zonder willen maar het is en blijft woord statistiek.

Het zeggen, ja maar de AI heeft dat gezegd en ik vertrouw daarop toont dat je geen eigen verantwoording nemen wil (en je feiten te checken). Het is bijna zoals Tante Truus uit Tilburg die net zo lang anderen vraagt tot ze hoort wat ze wil horen. "Ja maar Bep uit Breda zei..."

[MneoreJ]

De Raad van Discipline gaat mee in haar verweer dat ze onbekend was met AI en stelt dat AI-geletterdheid in juli 2025 'nog geen gemeengoed' was.

Het verre verleden van 2025, toen wist men dat inderdaad nog allemaal niet.

Er waren al in 2023 nieuwsberichten over advocaten die berispt werden om het indienen van door ChatGPT gegeneerde hallucinaties. Weliswaar dan in de US of A en niet in Nederland maar toch, je zou verwachten dat iemand die onderdeel is van de beroepsgroep zelf zulk nieuws dan ook een beetje in de gaten houdt.

Aan de andere kant, het regende in de jaren daarna nog meer berichten over berispte advocaten (zoeken op "lawyer ai disciplinary" geeft een stortvloed), dus blijkbaar hadden ze inderdaad de memo allemaal niet ontvangen.

Belangrijke kanttekening is wat mij betreft dan ook niet zozeer dat advocaten hier blijkbaar heel slecht mee zijn, maar dat het werk van advocaten uit de aard van de zaak wat vaker gecontroleerd wordt. De kans dat andere beroepen die veel met tekst werken het veel beter doen is een stuk kleiner dan dat de vergissingen gewoon niet zo snel opgemerkt worden en/of minder impact hebben.

[Reactie gewijzigd door MneoreJ op 29 juli 2026 14:59]

[jpsch]

Hoe kun je nu pleidooi houden op basis van niet-bestaande vonnissen? Die vonnissen zijn toch prima op te vragen uit databases?

[downtime]

Ja, en dat is nu juist het probleem, ze heeft blijkbaar geen enkele moeite gedaan om de AI-resultaten zelf te verifieren. Een beetje AI-tool geeft gewoon bronnen aan en die had ze moeten checken.

[avlt]

De Raad van Discipline gaat mee in haar verweer dat ze onbekend was met AI en stelt dat AI-geletterdheid in juli 2025 'nog geen gemeengoed' was.

Wat een raar argument. De advocate had een onbekend hulpmiddel niet zomaar mogen gebruiken, ze had in ieder geval de zoekresultaten moeten checken.

[rko4u]

Uiteindelijk moet je in juridische zin altijd weten dat je informatie van een betrouwbare bron komt. Een advocaat had dus al jaren moeten weten dat niet iedere bron op het internet veilig is te gebruiken en je dus niet blind kan vertrouwen op een systeem dat bronnen samenvoegt en samenvat. Dus ik ben het volledig met je eens dat AI ongeletterdheid geen excuus is om niet te checken waar de kennis vandaan komt.

[old_spice]

Onlangs zelf een juridische brief geformuleerd met Claude. Dit betrof een vrij ingewikkelde casus. Je moet inderdaad alles dubbelchecken als het gaat om verwijzingen naar andere rechtzaken, maar ook het analyseren van geuploade juridische documenten gaat niet altijd goed. Er worden dan conclusies getrokken door Claude die niet helemaal kloppen. Uiteindelijk wel tot een mooie brief gekomen en die laten controleren door mijn advocaat, die weinig tot niets aan te merken had op de brief en het juridisch goed beargumenteerd vond.

AI is hierin dus echt alleen een hulpmiddel op gebied van tekstformulering, zoekwerk, en heel oppervlakkig op redenering en ideeen/invalshoeken. Maar je moet er echt zelf bij zijn en goed controleren.

Voor simpele dingen zoals een WOZ bezwaar werkt het overigens wel goed omdat de casus minder ingewikkeld is. Een aanrader om Claude hiervoor te gebruiken, hij kwam met een invalshoek die ik zelf niet had kunnen bedenken. Dit scheelde toch weer 50k op de WOZ waarde.

[Reactie gewijzigd door old_spice op 29 juli 2026 15:15]