SURF maakt AI-omgeving met commerciële en open llm's beschikbaar voor onderwijs

Ict-koepel SURF gaat een eigen AI-omgeving uitbrengen voor het Nederlandse onderwijs. SURF AI bestaat uit een omgeving waar instellingen llm's kunnen samenvoegen en een applicatie waarmee die modellen kunnen worden gebruikt. De data blijft dan binnen een afgesloten omgeving, zodat die omgeving aan privacy- en compliance-eisen voldoet. De tool komt vanaf begin volgend jaar beschikbaar.

Dit nieuws in het kort

  • Ict-samenwerkingsverband SURF biedt een eigen AI-omgeving aan voor het hoger onderwijs.
  • SURF AI is een chatbot waaraan zowel commerciële als open AI-modellen kunnen worden gekoppeld.
  • Het project bevindt zich tot eind dit jaar in de pilotfase, daarna wordt het breder beschikbaar.

SURF zegt dat SURF AI vanaf januari beschikbaar komt voor alle mbo-, hbo- en wo-onderwijsinstellingen die bij de koepel zijn aangesloten. Ook onderzoeksinstellingen kunnen er gebruik van maken. SURF werkt samen met Npuls, een andere organisatie die ict in het onderwijs regelt.

Wat is SURF?

SURF is een samenwerkingsverband van Nederlandse hogeronderwijsinstellingen die samen hun ict regelen. SURF levert netwerken zoals eduroam en biedt diensten als Nextcloud aan. Ook beheert het supercomputer Snellius. De organisatie werkt voor middelbaar- en hoger beroepsonderwijs, het wetenschappelijk onderwijs (universiteiten) en onderzoeksinstellingen.

SURF AI is feitelijk een AI-chatbot en -omgeving waaraan studenten, docenten en onderzoekers vragen kunnen stellen. Het grote verschil met bestaande modellen is dat de tool in een afgesloten omgeving werkt en dat de gebruikers en beheerders zelf de controle hebben over de gebruikte modellen en waar en hoe de data gebruikt wordt. Dat is niet nieuw; veel bedrijven en sectoren hebben al zulke vormen van AI-modellen.

De tool van SURF bestaat uit twee onderdelen. Er is een 'AI-hub', waar beheerders taalmodellen kunnen koppelen, maar ook applicaties en gebruikers kunnen beheren. Daarnaast is er eduGenAI. Dat is de frontendomgeving voor eindgebruikers – in de praktijk een chatbot.

Commerciële en openweightmodellen

Beheerders kunnen zowel commerciële taalmodellen als openweightmodellen koppelen. SURF bepaalt op basis van eigen criteria welke taalmodellen het in de hub toestaat. Maar onderwijsinstellingen kunnen zelf bepalen welke van die modellen zij beschikbaar maken voor gebruikers. "De instelling moet dus zelf de afweging maken of het AI-model voldoet aan de verplichtingen rond compliance van de toepassing en haar instellingsbeleid", schrijft SURF.

De infrastructuur en de gebruikte modellen worden gehost in Nederlandse datacenters. Als instellingen kiezen voor het gebruik van open modellen, blijft die data per definitie in Nederland.

AI onderwijs
Beeld ter illustratie. Bron: Dave Thompson - PA Images

Pilot

Het project bevindt zich inmiddels in de pilotfase. Die duurt nog tot eind dit jaar. Vanaf 2027 komt de tool definitief beschikbaar voor alle instellingen die zijn aangesloten bij SURF. Er komen dan twee varianten beschikbaar. De variant met open modellen is gratis te gebruiken binnen het bestaande aanbod van SURF.

Daarnaast komt er een variant beschikbaar waarin instellingen ook commerciële modellen kunnen gebruiken. SURF waarschuwt dat aan het gebruik van die modellen extra kosten zijn verbonden. Ook kan SURF dan niet garanderen dat data binnen het platform blijft.

Door Tijs Hofmans

Nieuwscoördinator

26-09-2026 • 12:15

6

Submitter: Tdem

Reacties (6)

Sorteer op:

Weergave:

Dus surf heeft openwebui geïnstalleerd. Ok, nice. Maar vraag me wel af waar ze de gpu's vandaan gaan halen en wat dat gaat kosten momenteel.
Het zou me erg verbazen als SURF zelf leverancier zou worden van de benodigde rekencapaciteit. Partijen als Hetzner zijn bezig om inferentiecapaciteit te vermarkten, die kant gaat het over de hele breedte op. Je koopt gewoon capaciteit in zoals je ook voor andere diensten doet. Er zullen vast ook wel een paar partijen (gaan) bestaan die hele strikte dataprivacy-eisen kunnen waarborgen.

Dat de kosten per token (voor topmodellen) de komende jaren fors omhoog moeten is ook duidelijk; de enige manier om dat te drukken is door efficiëntere modellen te gebruiken die marginaal minder presteren.

Het is in elk geval goed om te zien dat er steeds meer partijen zijn die inferentie/completions als dienst gaan leveren. Dat gaat zorgen voor meer transparantie rondom de werkelijke kosten, wat een gezond verdienmodel nou eigenlijk is en hopelijk uiteindelijk een wat rationelere markt.

[Reactie gewijzigd door gsmolders op 26 september 2026 12:36]

Niet alleen openwebui, het wordt ook als API aan de instellingen ter beschikking gesteld. Als een van de afnemers van SURF ben ik hier bijzonder blij mee, hierdoor kan ik gevoelige data volledig soeverein verwerken zonder het aan de big-tech te hoeven geven.

De modelkeuze is wat beperkt, maar modellen als Qwen 3.8 27B, 122B en GPT-OSS 120B zijn voor veel use cases al uitermate bruikbaar. Dit zal in de toekomst verder verbeteren. Registratie om het te gebruiken is eenvoudig en wordt goed gefaciliteerd.

Het geeft flexibiliteit waardoor niet alle data direct naar de grote labs / inference providers hoeft. De hardware zal wel wat kosten maar aan de andere kant hoeven de kosten niet altijd de beperkende factor te zijn. Het hangt van de use case af.

[Reactie gewijzigd door PeterPluijms op 26 september 2026 12:39]

Geef t paar jaar, en menig bedrijf of instelling draait lokaal voor AI diensten. It’s happening …
Ik dacht dat surf al failliet was maar good voor them! Ik denk alleen niet dat ze de capaciteit hebben
Ze gaan AI- supercomputer neerzetten in Groningen.

AI-supercomputer duurzaam gehuisvest bij Eurofiber in Groningen
SURF gaat de AI-supercomputer van de Nederlandse AI-fabriek huisvesten bij Eurofiber op de Zernike Campus in Groningen. In 2027 wordt hier de AI-supercomputer geplaatst waar ondernemers, onderwijs en onderzoek en overheden via de AI-fabriek gebruik van kunnen maken. De verwachting is dat de computer begin 2028 helemaal operationeel is.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn