'Sleepwet'-vervanger geeft AIVD en MIVD meer ruimte om te hacken en te tappen

Het Nederlandse kabinet komt met een wetsvoorstel dat de inlichtingendiensten AIVD en MIVD meer bevoegdheden geeft. Ze hoeven daardoor bijvoorbeeld minder vaak om toestemming te vragen als ze willen optreden tegen cyberaanvallen die een dreiging vormen voor de nationale veiligheid.

Dit nieuws in het kort

• Volgens een nieuw wetsvoorstel, dat de sleepwet moet vervangen, mogen de AIVD en MIVD uit eigen beweging bekende 'tegenstanders' een jaar lang hacken en aftappen.
• Deze versoepeling zou nodig zijn omdat de dreigingen voor Nederland toenemen en steeds complexer worden.
• Tegelijkertijd moeten de inlichtingendiensten volgens het wetsvoorstel voldoen aan meer regels voor het verzamelen van bulkgegevens en voor het inzetten van AI en algoritmes.

Als 'overduidelijk is' wie de tegenstander is, hoeven de AIVD en MIVD niet langer in alle gevallen toestemming te vragen als ze willen ingrijpen. Dat blijkt uit het voorstel voor de Wet bescherming nationale veiligheid door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten dat de komende twee maanden ter consultatie ligt.

Ze mogen partijen die vooraf door de ministers van Binnenlandse Zaken en Defensie zijn aangewezen als tegenstander maximaal een jaar lang uit eigen beweging volgen of aftappen. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de Russische geheime dienst en Chinese hackersgroepen. Achteraf toetst de toezichthouder nog wel of de inzet van de bevoegdheden rechtmatig was. Voor sommige bevoegdheden moeten de AIVD en MIVD nog wel vooraf toestemming krijgen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om dna-onderzoek en bulkinterceptie.

Meer waarborgen

De nieuwe wet komt ook met 'meer waarborgen' tegen misbruik van de bevoegdheden. Zo zijn er nieuwe regels over hoe de inlichtingendiensten bulkgegevens mogen verzamelen. Daarbij geldt een maximale bewaartermijn van drie jaar, al kan deze termijn om 'dringende redenen' worden verlengd. De bewaartermijn voor gegevens die verkregen worden via bulkinterceptie mag nooit worden verlengd. Bulkgegevens die binnen één jaar na verzameling niet gereed zijn gemaakt om te worden beoordeeld, moeten bovendien direct worden vernietigd.

Daarnaast bevat de wetstekst specifieke regels voor het gebruik van AI en algoritmen. Zo mogen die tools door inlichtingendiensten worden gebruikt als de betrouwbaarheid grondig is onderzocht en de minister schriftelijk toestemming heeft verleend. Er wordt een nieuw college opgericht dat erop toeziet dat de AIVD en MIVD zich aan de regels houden: het College van Toetsing en Toezicht.

Verder mogen de AIVD en MIVD volgens de voorgestelde wet gegevens delen met 'kennisinstellingen en bedrijven'. Ook de informatie-uitwisseling met andere overheidsinstanties wordt verruimd. Tot slot staat in het wetsvoorstel dat in 'buitengewone omstandigheden' het staatsnoodrecht kan gelden. De inlichtingendiensten krijgen daardoor nog verdergaande bevoegdheden. Het is onduidelijk om wat voor omstandigheden het gaat.

Het hoofdkantoor van de AIVD

Vervanging van sleepwet

De nieuwe wet moet de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten vervangen, die ook wel bekendstaat als de sleepwet en in 2017 werd ingevoerd. De AIVD en MIVD moeten volgens deze wet een verzoek indienen bij de Nederlandse Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden als ze gebruik willen maken van hun bevoegdheden, bijvoorbeeld om apparaten te mogen hacken of telefoons te mogen afluisteren. Vorig jaar dienden ze 4615 van zulke verzoeken in. Daarvan werd 1,3 procent afgewezen. In sommige andere gevallen moesten de inlichtingendiensten hun verzoek eerst aanpassen.

Ook vervangt de wet de Tijdelijke wet onderzoeken AIVD en MIVD naar landen met een offensief cyberprogramma, die de inlichtingendiensten onder bepaalde voorwaarden toestaat om grootschalig gegevens te verzamelen. Eerder bleek al dat de AIVD en MIVD slecht omgingen met bulkdatasets.

Volgens de AIVD is er een nieuwe wet nodig, omdat de dreigingen voor Nederland toenemen en steeds complexer worden. "De AIVD en MIVD hebben meer slagkracht en snelheid nodig om alle gewelddadige conflicten, snel veranderende dreigingen en in rap tempo veranderende technieken nu en in de toekomst aan te kunnen. Dit wetsvoorstel maakt het voor de diensten mogelijk om dreigingen tegen de nationale veiligheid sneller te kunnen onderkennen zodat we effectiever kunnen handelen."

Reacties (123)

[herpiederpienow]

Zo lang er geen serieuze en dan meen ik ook echt héél serieuze gevolgen zijn voor de verantwoordelijken wanneer er iets fout gaat naar aanleiding van een lek of bewuste overtreding die het risico op een lek vergroten kan ik niet zijn voor enige uitbreiding van bevoegdheden voor welke overheidsdienst dan ook. We weten namelijk dat de overheid, nog los van dat deze gevormd wordt door steeds wisselende verantwoordelijken, niet te vertrouwen is. Daar zijn talloze concrete voorbeelden van. Het blijft maar fout gaan keer op keer zonder enig serieuze gevolgen voor de verantwoordelijken.

Dan mag ik terrorismebestrijding en kindermisbruikbestrijding wat constant wordt aangehaald om dergelijke wetgeving te verantwoorden dan nog wel zo'n nobel en nuttig doel vinden, maar de kosten die daarmee gepaard gaan zijn vaak onnodig hoog. Vooral ook omdat deze privacy schendende methoden slechts beperkt effectief blijken ten opzichte van traditionele methoden. Ik zie dan ook liever dat daar in geïnvesteerd wordt dan iets dat weer ten koste moet gaan van de privacy van het volk. Het volk wilt dit ook gewoon niet. We hebben dit gezien bij het referendum over de sleep wet. Men vertrouwt de overheid met dergelijke bevoegdheden simpelweg niet en daar hebben ze ook alle reden toe.

Het doet er volgens mij ook weinig toe of overheidsdiensten behoefte hebben aan additionele bevoegdheden. Tuurlijk hebben zij die en dat mogen ze ook best aangeven, benoemen en voor strijden, maar laat de beslissing of deze bevoegdheden gegund worden aan het volk en niet aan politici. Ik snap dat dat volksvertegenwoordigers zijn, maar zij zijn juist vanwege hun functie, die vaak ook gepaard gaan met extra privileges die hun vrijwaarden van eventuele negatieve gevolgen niet geschikt om een dergelijke afweging te kunnen maken. Dergelijke beslissingen zouden enkel naar aanleiding van referenda, waarbij iedereen volgens de gebruikelijke voorwaarden van het stemmen, gemaakt worden met directe en ondubbelzinnige toestemming van het volk en anders niet.

[Dubbeldrank]

Iets met een glijdende schaal waar we al ruim voor dag één voor waarschuwden. De waakhond is er eentje zonder tanden, dus dan pas je gewoon de wet aan zodat ze niet meer in overtreding zijn. Massa-surveillance wordt steeds meer een totaalpakket, zeker als chatcontrol 2.0 er straks doorheen wordt gedrukt. Maar hey, terrorisme en kinderporno wil toch niemand?

[Snotvis]

Even advocaat van de duivel spelen: ik weet iemand die redelijk grenst aan dit circuit, maar die geeft juist aan dat onze diensten problemen hebben met tijdig ingrijpen/ onderzoek doen in verband met de bureaucratische opzet en alle regeltjes.

Vanuit een commercieel oogpunt (Google, Microsoft, Meta etc. etc.) ben ik het zeker met je eens, maar geldt dat ook voor een MIVD/AIVD? Voor hen is er geen winstoogmerk, dus ik zie niet helemaal in wat die zouden bereiken bij het in de gaten houden van de gewone burger.

En qua chat control 2.0: ik vraag me af in hoeverre een AIVD/MIVD hier wat aan heeft, het lijkt me niet dat een beetje crimineel gebruikmaakt van een Gmail account en al z'n zaakjes over Whatsapp regelt. Ik vind het voorstel [Chat Control 2.0] zeer kwalijk, maar denk dat het wel een beetje losstaat van (de) geheime diensten.

[TheekAzzaBreek]

Even advocaat van de duivel spelen: ik weet iemand die redelijk grenst aan dit circuit, maar die geeft juist aan dat onze diensten problemen hebben met tijdig ingrijpen/ onderzoek doen in verband met de bureaucratische opzet en alle regeltjes.

Een klassieker.

Het proces om toestemming te krijgen duurt te lang (ik geloof ongezien dat dat waar is). In plaats van dat proces aan te pakken, worden er rechten beknot.

Actueel zijn de dwangsommen bij overschrijdingen van wettelijke beslistermijnen bij de overheid. Een normaal mens denkt dan dat er gezorgd moet worden dat dat wat vlotter verloopt. Een bestuurder verzint dan dat je beter het laatste redmiddel dat een burger tegenover de overheid heeft maar afgeschaft moet worden.

In vergunningstrajecten dito. Die duren ook echt veel te lang, deels door een trage overheid, en voor een groter deel door bezwaarprocedures. Dat komt niet door het recht van bezwaar, maar omdat het de rechtspraak enorm veel tijd kost om dat bezwaar en een eventueel beroep af te handelen. Budget- en personeelstekorten, aftandse ICT, zat aangrijpingspunten om verbetering aan te brengen. Dit kabinet overweegt serieus om het beroepsrecht in te perken om een doorlooptijd probleem op te lossen.

Dat zijn luie bestuurders. Onthoud dat de volgende keer dat je stemt.

[markoverklift]

Het probleem zit hem niet in dat de huidige bestuurders luier worden, maar dat de bestuurders in het algemeen luier worden. Het is een werk ethiek die er langzaam maar zeker over de hele breedte in is geslopen. Ook is het binnenhalen van populistische stemmen steeds meer geïntegreerd in het denken van de politici, bewezen door de punten die er door de 2de kamer zijn gegaan. Maar ongeveer 13% van de ongeveer 1000 punten die door de tweede kamer zijn gegaan gaan daadwerkelijk over beleid, terwijl ruwweg 60% over populistische en korte termijn punten gingen. Dat is niet de verhouding die je zoekt in een tweede kamer.

[ourari]

Mensen die werken bij politie of andere opsporings- of inlichtingendiensten hebben altijd het gevoel dat ze te weinig kunnen of mogen. Begrijpelijk want ze jagen een doel na en vanuit dat oogpunt is elke beperking lastig/onwenselijk.

Juist daarom moeten er regels zijn en gehandhaafd worden. Regels gemaakt door mensen die op dat moment niet vastzitten in de tunnelvisie van de jacht.

Bert Hubert zegt het zo:

Bij de AIVD werkte ik mee aan het afluisteren van mensen, later heb ik daar software voor gemaakt en allemaal heel interessante dingen gedaan. Nog later weer werd ik toezichthouder van diezelfde AIVD en de MIVD en moest ik toestemming geven voor die dingen, mag je Pietje afluisteren of niet, of mag je Pietje en al zijn vrienden afluisteren, of mag je misschien heel Nederland aftappen.

Omdat ik daar sinds 2003 over nadenk, kan ik langzamerhand over beide kanten van de tafel wat zeggen. In de uitvoering heb ik echt ook weleens gedacht, val me nou niet lastig met die regels, ik wil gewoon boeven vangen.

En later toen ik weer buiten was, dacht ik nou, daar moeten we toch misschien wel eens goed over nadenken of we iedereen willen afluisteren of niet. Hoe bepaal je zoiets eigenlijk?

[Reactie gewijzigd door ourari op 28 augustus 2026 19:48]

[Vaevictis_]

De NSA komen om in allemaal gegevens zoveel dat ze niets meer kunnen vinden of belangrijke informatie missen. Een spelt in een hooiberg. Meer is dus niet altijd beter.

[kodak]

Je stelling dat mensen die bij politie of andere opsporings- of inlichtingendiensten werken altijd maar het gevoel hebben te weinig te kunnen alsof de wet daarom opgerekt moet worden of zelfs onwenselijk is gaat dus niet op. Je toont namelijk aan dat er ook mensen zijn die er heel anders, genuanceereerd, over denken. Je bent nmm mensen over een kam aan het scheren omdat het je zelf goed uit komt, niet omdat je onderbouwing duidelijk redelijk is.

De uitleg dat regels en grenzen lastig zijn gaat om veel meer dan ergens werken. Bijvoorbeeld omdat iemand eigenlijk andere doelen heeft dan we juridisch onder de taken verstaan. Of dat men zelfs rechten van anderen maar als minder belangrijk ziet dan de eigen plichten of kansen. Dat blijkt juist ook uit de tekst. Iets maken en doen omdat je dat vooral als interessant ziet. Er verder niet behoorlijk bij nadenken, zoals over (grond)wettelijke bedoeling, terwijl dat juist is wat beschermd moet worden en waarom men het werk heeft.

Het probleem is eerder dat er weinig transparantie is over de objectiviteit. Ik lees niet eens welke objectiviteit de wetgever toe past. Je voorkeur promoten is nmm absoluut niet genoeg. We zien ook wat er van komt. Men heeft het niet duidelijk over een objectieve benadering. Men heeft het niet duidelijk over alternatieve mogelijkheden. Als het werkelijk zo ernstig is voor de samenleving dan zorg je er nmm voor dat je daar zo veel mogelijk transparant over bent. Anders is het niet zomaa en ernstig genoeg dan de belangen van de personen die persoonlijk betrokken zijn. Daar krijgen veel personen zelf extra geld voor.

[SVMartin]

Ik was altijd aardig 'tegen' dit soort praktijken. Maar ook ik zie dat de wereld amders is dan 10-20 jaar geleden. En dat de koude oorlog zich niet digitaal afspeelde. En dus denk ik dat we moeten kiezen tussen twee kwaden. Ben ik de komende 10 jaar banger voor onze overheid, of de Amerikaanse/Russische/Chineese?

[Eren]

Ik ben eigenlijk banger voor onze eigen overheid, want die gaat juist in zee met de Amerikanen. We doen bijna alles wat ze zeggen... Daarnaast heb je de huizencrisis die de overheid heeft veroorzaakt door de vrije markt haar gang te laten gaan, de WW inkorten, bezuinigen op de zorg en de pensioenleeftijd verhogen, bijvoorbeeld. Genoeg redenen om te concluderen dat de overheid er helemaal niet voor het volk is...

[echtwaar?]

De conclusie deel ik wel, maar hoe geeft de vrije markt een huizen crisis veroorzaakt, die willen juist bouwen, dan verdienen ze Geld.

[Eren]

Ze willen wel bouwen ja, maar niet veel. De waarde zit vooral in de grond en die word alleen maar meer waard door de schaarste. Dus waarom zou je zoveel bouwen dat je eigen prijzen zakken? Soms is gewoon wachten met je grond zelfs meer waard dan nu bouwen. En dat is precies wat er gebeurde toen de overheid het aan de markt overliet, VROM is in 2010 opgeheven en pas in 2022 kwam er weer een minister van Wonen.

[Microwilly]

Haha, dit is onzin. Het echte probleem zit bij vergunningen, extreem trage procedures bij de overheid, strenge milieuwetten en omwonenden die projecten tegenhouden. Iedereen die grond bezit, wil die met de huidige prijzen maar al te graag verzilveren.

[Eren]

Vergunningen en trage procedures zijn absoluut een groot deel van het probleem, daar heb je gelijk in. Maar dat sluit elkaar niet uit. Juist doordat het aanbod zo traag op gang komt is schaarste voorspelbaar, en dan wordt wachten met je grond aantrekkelijker. En verzilveren doet een boer met een weiland ja, maar een ontwikkelaar met een grondpositie is degene die moet bouwen en die bepaalt zelf wanneer dat uitkomt.

[echtwaar?]

Dit is complete onzin weet niet waar je heen wil.

[old_spice]

Schuld van de vrije markt? Welke vrije markt? De inmenging van de overheid, met constant veranderende spelregels, is de oorzaak. Bouwbedrijven willen gewoon huizen bouwen. Woningstichtingen in principe ook. Projectontwikkelaars ook.

[LaMaZitten]

... de WW inkorten, bezuinigen op de zorg en de pensioenleeftijd verhogen, bijvoorbeeld.

Dat zijn politieke keuzes om kosten te besparen. Ik weet niet of dat betekent, dat

de overheid er helemaal niet voor het volk is...

Welke keuzes zou jij gemaakt hebben om de begroting sluitend te maken?

[Eren]

Fair, "niet voor het volk" was misschien te kort door de bocht. Bezuinigen op zich is gewoon een keuze. Maar om je vraag te beantwoorden: ik zou eerst naar de inkomstenkant kijken in plaats van meteen naar de uitgaven. De hypotheekrenteaftrek is sinds 2022 met de helft gestegen naar zo'n 11 miljard, de afbouw ligt al jaren stil en het aftrektarief kruipt zelfs automatisch omhoog. Daar hoor je niemand over, maar de WW moet er wel aan geloven.

[LaMaZitten]

Hoewel voor sommigen de hypotheeklasten wellicht alleen goed te dragen zijn als daarin ook de HRA blijft behouden, vind ik dat zelf ook wel krom. Zij met genoeg geld om te kopen worden feitelijk gesubsidieerd door ons allen, terwijl huurders (afgezien van hen die wellicht in aanmerking komen voor subsidie) dat voordeel niet hebben. Daar zou naar mijn mening absoluut 'gewoon' iets aan gedaan moeten worden, als is het maar geleidelijk, zoals zo vaak voorgesteld. En dat zeg ik als huiseigenaar!

[Gimmeabrake]

Bij dit soort wetgeving is de intentie nú niet het probleem. Het probleem is wat er gebeurt als deze mogelijkheden in foute handen terecht komen. Bijvoorbeeld bij een politieke omzwaai zoals in de VS, waar we in Europese landen ook al genoeg voortekenen van zien.

Concreet voorbeeld: Nederlandse gemeentes hadden in de jaren 30 van de vorige eeuw een erg uitvoerig bevolkingsregister. In de jaren 40 werd het nadeel ervan duidelijk: de nazi's konden precies zien wie welke godsdienst aanhangt, en dus ook wie er allemaal jood is, waardoor er procentueel veel meer joden in Nederland zijn vermoord dan ik wel ander europees land ook.

[R_Zwart]

Stel dat we hier na de volgende verkiezingen een regering a la VS krijgen (en dat soort mensen zit nu al in het parlement en die partijen zijn ook best wel populair), vindt je het dan nog steeds geen probleem?

[Macshack]

het blijft lastig om van de geschiedenis te leren. Maar het zijn tot nu toe meestal de overheden die mensen in kampen stopt en met bommen gooit. Niet de bedrijven. Dat komt in beginsel omdat bedrijven geen geld kan pakken maar klanten nodig heeft om geld te verdienen. Overheden hebben dit “probleem” niet. Die kunnen je gewoon boetes opleggen of opsluiten.

[deadinspace]

Even advocaat van de duivel spelen: ik weet iemand die redelijk grenst aan dit circuit, maar die geeft juist aan dat onze diensten problemen hebben met tijdig ingrijpen/ onderzoek doen in verband met de bureaucratische opzet en alle regeltjes.

Tsja, en als de politie denkt dat iemand schuldig is dan willen ze die persoon gewoon veroordeeld zien. Dan zijn burocratische regeltjes als bewijslast, recht op een advocaat, en iemand niet onbeperkt in voorarrest mogen houden maar lastig. Zullen we dat ook maar afschafffen dan?

We hebben die regels voor een reden: dat politie (of het OM) denkt dat iemand schuldig is, of zelfs overtuigd is van iemands schuld wil niet zeggen dat dat ook klopt. Het gebeurt bijvoorbeeld al te vaak dat verdachten onder druk van de politie een valse bekentenis afleggen. Zie bijvoorbeeld Een valse bekentenis afleggen gebeurt sneller dan je denkt, weet rechtspsycholoog Linda Geven: 'En dan zijn consequenties groot'. Als je meer wil weten over wat er specifiek mis kan gaan in zo'n geval dan is De Kennis van Nu: CSI in Nederland ook een aanrader om te kijken. Daarin geluidsopnames te horen van hoe de politie iemand met leugens tot een valse bekentenis brengt.

Maar als je het de politie vraagt, dan willen die natuurlijk minder regels zodat ze efficienter boeven kunnen vangen. En het meerendeel van agenten meent dat vanuit de beste bedoelingen. Maar we zijn allemaal mensen, ook de politie, de AIVD, en de MIVD. En dat betekent dat we vooroordelen hebben, foute conclusies trekken, tunnelvisie hebben en weet ik wat nog meer.

Dus ja, dat mensen "uit het circuit van de AIVD/MIVD" zeggen dat ze zich belemmerd voelen door beperkingen en regels en dat ze liever meer zouden mogen? Ja, ik geloof best dat ze dat zeggen. Maar dat betekent niet dat we ze het ook moeten geven.

Uiteindelijk is het een hele lastige en complexe balans hoeveel bevoegdheden we dat soort instanties geven, en hoe dat te controleren en corrigeren. En om eerlijk te zijn heb ik te weinig kennis van wat de AIVD/MIVD nu al doen, of dat redelijk is, en waar ze tegenaan lopen om dat goed te kunnen beoordelen.

[Sebastian1313]

"Tsja, en als de politie denkt dat iemand schuldig is dan willen ze die persoon gewoon veroordeeld zien"

U bent niet helemaal bekend met uw eigen rechtstaat volgens uw citaat. De politie is uitvoerend, het openbaar ministerie heeft altijd de leiding over politie onderzoeken. Iedere handeling op het gebied van privacy-schending heeft goedkeuring nodig van het openbare ministerie. Zonder handtekening van de officier van justitie gaat er helemaal niets gebeuren. Een veroordeling wordt altijd geïnitieerd door het openbaar ministerie, en nooit door de politie.

[deadinspace]

U bent niet helemaal bekend met uw eigen rechtstaat volgens uw citaat. De politie is uitvoerend, het openbaar ministerie heeft altijd de leiding over politie onderzoeken.

Ik ben er prima mee bekend. Ja, het OM heeft de leiding, maar de politie voert uit en heeft daar een grote invloed op. Zie de bronnen die ik noem, hoe tunnelvisie bij de politie tot onterechte veroordelingen kan leiden. Dat zijn echte zaken, niet theoretisch.

[Sebastian1313]

En om hoeveel procent van de jaarlijkse geregistreerde misdrijven gaat het dan fout volgens u?

Wat linkjes van "tunnelvisie" zaken is leuk voor de Telegraaf, maar als het 1 op de 100.000 is, is het volledig verwaarloosbaar.

Voor uw beeld. Vorig jaar draaide de Nationale Politie 810.000 geregistreerde misdrijven.

[Reactie gewijzigd door Sebastian1313 op 30 augustus 2026 17:12]

[Technerd]

1 op de 100.000 is totaal niet verwaarloosbaar. Het zal je maar overkomen dat je juist die ene bent, je huis kwijt raakt, vrouw of man je verlaat, kinderen niet meer ziet door een verkeerde beslissing wat door tunnelvisie kan komen. Een leven kapot omdat iemand maar denkt 'ach het is verwaarloosbaar'.

Je moet wel realistisch zijn en er vanuit gaan dat het wel gebeurt maar door te stellen dat het verwaarloosbaar, doet mijn nekharen echt recht overeind staan.

[Sebastian1313]

Jaja het is geen AI (sceptisch 😬) he, het zijn mensen die aan het werk zijn, waar altijd een percentage fouten gemaakt worden of we nou willen of niet. En aan het einde zal de rechter (of rechters) met de hamer erop moeten slaan. Dus het is een hele keten.

Volgens uw pleidooi "het gebeurt bijvoorbeeld al te vaak dat verdachten onder druk van de politie een valse bekentenis afleggen" is het een soort wilde Westen bij de Politie.

Dus vandaar de vraag "En om hoeveel procent van de jaarlijkse geregistreerde misdrijven gaat het dan fout volgens u?"

Dat antwoord heb ik even gemist.

[Technerd]

Maar dat antwoord maakt niet uit in de context. Ik haal vooral uit naar het gezegde dat het verwaarloosbaar wordt geacht. Ik begrijp dat we in een statistiek bepaalde data als verwaarloosbaar zien, het gaat hierin alleen wel om een mensenleven en die zijn niet verwaarloosbaar. Even excessief: hoeveel kinderen van toeslagenaffaire zijn uit huis geplaatst omdat de ouders niet meer konden betalen ten opzichte van de totale belastingbetalers van Nederland? Dat is toch verwaarloosbaar.

Enfin, mensen maken fouten. Dat is maar goed ook, anders leren we nooit meer. Maar door te zeggen dat zoiets dan maar verwaarloosbaar is maakt mij echt boos.

[Daoka]

Aan de andere kant waar leggen we de grenzen? Wettelijk gezien zijn we onschuldig tot schuld bewezen is. Dit gedrag voelt voor mij meer als je bent schuldig alleen kunnen we het niet bewijzen. En ja als je een moord gepleegd hebt dan heb je natuurlijk gewoon een misdaad begaan ook al kan niemand het bewijzen. Maar ik ga niet iedereen vermijden omdat ze mogelijk een misdaad hebben gedaan.

Daarnaast nogmaals waar ligt de grens? Ik wil niet dat de politie wekelijks binnen komt om een contole uit te voeren om mogelijk sneller terrorisme te kunnen vinden. Ik wil ook geen camera's in mijn huis hebben hangen zodat ze sneller kunnen ingrijpen. Dus waarom zou ik willen dat ze mijn data mogen hebben zonder dat ze überhaupt bewijs hebben dat ik iets verkeerds ga doen? En ja nu is het nog terrorisme maar wie zegt dat dit ooit niet verder gaat?

[TheDudez]

Inderdaad vpn zal de standaard worden.

[WargamingPlayer]

VPN is nog eenvoudiger, hoeven ze alleen maar een Tap te zetten op je VPN provider. Lekker makkelijk voor ze.

[old_spice]

Dat gaat niet bij elke VPN provider. Kijk naar Mullvad. Die weten niet eens wie ik ben.

[WargamingPlayer]

De vraag is, op het moment dat je op Tweakers zit, dan ben je zo te achterhalen ook al zit je via een VPN.

Bij ons doen ze digitaal forensisch onderzoek, daar zijn ze in staat om exact een persoon te identificeren op het moment dat ze gedrag van persoon en device op een website analyseren. Daar helpt geen VPN tegen. LOL

[BlaDeKke]

Ik denk ook dat dit een probleem is. Bij telefoontaps en briefwisseling die onderschept werd wist iedereen wat de technische capaciteit was en welke instanties dit deden.

Op dit moment weet bijna niemand wat de inlichtingendiensten capabel van zijn. Dit werkt een panopticon nog meer in de hand dan de capaciteit zelf. In principe moeten we er 100% vanuit gaan dat alles wat je online doet, herleid kan worden naar jou. We weten niet wat ze doen, hoever ze gaan, welke instanties dit allemaal doen, welke daar allemaal toegang tot hebben, en ga zo maar verder.

[beeldbuijs]

Zo vaag is het nou ook weer niet, wat het doel van inlichtingendiensten is en hoe ze hun data verzamelen.

Natuurlijk zullen ze nooit het achterste van hun tong laten zien, maar iedereen die zich er een beetje in verdiept kan zelf inschatten dat 99,99% van de mensen, zelfs de doorsnee crimineel totaal niet interessant is voor de staatsveiligheid.

[WargamingPlayer]

Tot je opeens in een godsdienst gedreven staat leeft wat je niet hebt zien aankomen.

[beeldbuijs]

Als er ooit een plaats en tijd is geweest waar het gevaar op godsdienstvervolging – door de staat nogal liefst – nihil is, is het wel nu in Nederland. Ook de wetten rond privacy zijn strenger dan ooit.

Los daarvan: Als er ooit een fout regime aan de macht komt, hebben die geen gedetailleerd archief van jaren aan data nodig om tegenstanders te identificeren en aan te pakken. Dat is bepaald geen moderne uitvinding.

@aadje93 @arbraxas

[arbraxas]

Nee, klopt.
Het enge is dat mensen weigeren te leren van het verleden. En misschien is het je ontgaan, maar met name extreem links (ipv rechts) heeft het op het ogenblik juist niet zo heel erg op met joden.......................

Maar religie is maar 1 onderwerp. Er word tegenwoordig zoveel meer opgeslagen, steeds meer vrijheden voor de geheime diensten etc.
Het is gewoon wachten totdat het WEER misbruikt gaat worden.

[aadje93]

Nee niet interessant, maar alles word opgeslagen natuurlijk en later kunnen politieke klimaten helaas veranderen zoals we in het verleden al gezien hebben.....

[arbraxas]

Totdat je religie ineens een probleem is. Vooral is dat netjes door de staat is gearchiveerd, want toch niet interressant voor iemand. Toch?

En wat word er tegenwoordig allemaal bijgehouden?

[old_spice]

Dat is knap, via mijn incognito scherm van Brave browser die via een Tor netwerk loopt.

[BlaDeKke]

Moest je nu tor via tails gebruiken op een publieke hotspot met JavaScript en dergelijke disabled, vlak voor je verbind met die hotspot je nic een random mac adres geeft en die nog eens veranderd na dat je je verbinding verbroken hebt en je je gsm niet bijhebt. Dan is tor misschien helemaal veilig, denk ik. Toch als je geen domme dingen doet tijdens deze sessie.

[Reactie gewijzigd door BlaDeKke op 29 augustus 2026 16:05]

[WargamingPlayer]

Tor is heel veilig, zelfs tijdens shoppen. VPN totaal niet. VPN is niks anders dan je externe IP adres verhuizen naar een andere provider.

Ik heb echter meer vertrouwen in het Nederlandse rechtssysteem dan dat van een niet EU land. En risico nemen om al mijn data via een VPN provider te laten lopen, dank je de koekoek.

[BlaDeKke]

Ik weet wat tor en vpn zijn

Zowel tor als vpn kunnen veilig zijn, dat betekend niet automatisch dat je daar privacy mee waarborgd. vpn is daar niet voor gemaakt, en tor... nouja, daar zijn manieren voor blijkbaar.

[Reactie gewijzigd door BlaDeKke op 30 augustus 2026 03:21]

[WargamingPlayer]

Tot durf ik mijn handen voor in het vuur te steken. Ben ooit zelf een paar jaar Guard, Middle en Bridge geweest. Echter doordat ik op mijn IP zelf vaak gebanned werd ben ik daar mee gestopt.

[Sebastian1313]

Als u via TOR gaat browsen is het (nagenoeg) niet mogelijk om gedrag en devices te volgen danwel vast te leggen, gezien de methodieken die gebruik te worden. Een VPN eroverheen maakt het bijna onmogelijk. LOL.

[WargamingPlayer]

Zoek maar eens op waarom je VPN en Tor niet moet combineren.

[Sebastian1313]

Jaja eens. Vooral niet doen...

[Orangelights23]

Hoe doe je dat dan? Hoe heb je betaald? En gebruik je altijd een nieuwe computer of gebruik je verschillende applicaties om fingerprinting mogelijk te maken?

Men kan unieke gebruikers kinderlijk eenvoudig identificeren. Dat ze niet direct weten dat jij het bent, betekent niet dat ze de data niet aan elkaar kunnen koppelen.

Ik heb meerdere forensische cyberonderzoekers in mijn teams gehad afgelopen jaren, het is kinderlijk eenvoudig om identiteiten te achterhalen van de gemiddelde VPN-gebruiker.

[HakanX]

Je maakt een id aan en kan cash betalen per post.

[old_spice]

Mullvad logt niks. Dus alleen als een rechter oplegt dat het verkeer gevolgd mag worden door de autoriteiten, kunnen de autoriteiten iets zien. Echter heeft Mullvad geen klantgegevens van mij. Alleen een ID. Ik koop Mullvad via Amazon, met een couponcode. Mijn ID en die aankoop kunnen niet gekoppeld worden, omdat de verkoper, Amazon, niet weet welke couponcode aan wie wordt verkocht.

[mr.babek]

vals gevoel van veiligheid. als je denkt dat een vpn ervoor zorgt dat ze niet weten wie je bent. dream on.

[Niema]

De AIVD/MIVD kan bij Nederlandse internetaanbieders tappen en dan zien zij dat je van jouw netwerk veel contact hebt met computers van een bepaalde VPN-aanbieder. o.a https, maar afhankelijk van je vpn kunnen er ook extra lagen overheen zitten zorgen ervoor dat mensen die meeluisteren niet zien wat je precies aan het doen bent. Het voordeel van het gebruik van een vpn door jou voor de AIVD/MIVD is nul. Vpn's voeren over het algemeen geen man-in-the-middle aanval uit dus ook voor hen is het verkeer op dezelfde manier encrypt(of bij een goede aanbieder zelfs beter). . De aivd/mivd kunnen sowieso al van 1 plek alles zien wat er op Nederlands internetnetwerk gebeurt dus dit maakt het niet veel overzichtelijker. Wellicht dat vpn-gebruik veel opvalt en je eerder een doel maakt.

Er kunnen wel voordelen van een vpn zijn, zoals dat alleen zichtbaar is dat je verbindt met de VPN en niet met welke website of server je probeert te verbinden. Gelukkig voeren ontwikkelaars achter system, zoals https privacygefocusde ontwikkelingen uit met concepten, zoals https://developers.cloudflare.com/ssl/edge-certificates/ech/ waardoor over tijd ook informatie, zoals welke website's je bezoekt, zelfs zonder vpn moeilijker te verkrijgen wordt

De meeste vpn's zitten in het buitenland. De meeste buitenlanden werken niet zomaar mee om de AIVD/MIVD daar te laten tappen

[Reactie gewijzigd door Niema op 28 augustus 2026 19:02]

[themadone]

Jij hebt de gratis meta vpn gemist denk ik, die was juist alleen maar opgezet als mitm attack voor Analytics.

Veiligste is eigen vps op een plek met weinig/geen toezicht en dan je eigen vpn server.

[Niema]

Van daar ook de nuance: "over het Algemeen"

Ik kan me ook moeilijk voorstellen dat dat voldoet aan de definitie "private" in de afkorting vpn

Als je niet geïdentificeerd wil worden lijkt me een selfhosted vpn een slechte keuze. Grote kans dat je nu de enige bent met dat geproxiede ip-adres, terwijl bij de meeste vpns vele mensen zich verstoppen onder de massa aangezien meerdere mensen dat ip-adres delen. Meer mensen die er hetzelfde uitzien, meer anonimiteit. Schaal lijkt me wenselijk

Daarnaast kan in theorie de verhuurder van de vps ook backdoors erin zetten waar je geen weet van hebt en is het onderhoudt gevoelig waar een gemisde update destructief kan zijn


Vpn's zijn prima geschikt als je niet in plain text wil versturen naar de aivd welke websites en servers je zoal bezoekt, maar kies dan voor iets waarvan op z'n minst je lokale applicatie opensource is en het open standaarden als wireguard ondersteunt, zodat je weet wat er met jouw verkeer gebeurt in tegenstelling tot het meta verhaal. Mitm attacks voorkomen is prima haalbaar aangezien jij actief als eindgebruiker daaraan moet meewerken. Kies daar bovenop voor onafhankelijke geaudite vpn's, zodat je weet dat ze niet alsnog al je metadata, zoals welke websites je bezoekt opslaan of zorg dat geen enkele partij het hele verhaal heeft door een systeem van meerdere tussenstappen, zoals via bijvoorbeeld tor, i2p of 3-laagse vpn systemen als obscura

[WargamingPlayer]

Ja die was echt super leuk. Meta had een aantal bedrijfjes die gratis VPN aanboden. En mensen trapten er gewoon in.

[Hardfreak]

Buitenlandse vpn providers gaan hier niet zomaar in mee gaan, daar gelden andere wetten.

[question]

Hoeft ook niet. Datacenters en ISPs werken wel mee. Het klinkt allemaal heel stoer, de "no log" VPN providers op de Caymaneilanden, maar er is altijd wel een schakel in de keten vatbaar. En anders hebben ze nog altijd je vingerafdruk obv apparaat- of gedragskenmerken.

[old_spice]

Brave voorkomt veel van dit soort zaken. Maar inderdaad, echte privacy, wellicht alleen via Tails op een ghost laptop.

[Jorah_Newstone]

VPN is geen oplossing, want als je inlogt op je google account, weten ze ook wie je bent, en dan hebben ze vast wel een achterdeurtje dus die data kunnen ze opvragen. Je hele gedrag staat online en anders kunnen ze je mobiel wel hacken en daar de gegevens van opvragen. Wil je echt niet te volgen zijn zal je ergens in een groot bos in zweden moeten wonen zonder enige vorm van tech..

[asing]

Zelfs dat hoeft niet eens. Microsoft heeft iets in Windows gebouwd waardoor iedere installatie een unieke ID heeft. Dat ID hangt ook aan je Microsoft account waardoor je hoe dan ook te tracken bent.

Het eerste wat je dus moet doen is Windows eruit gooien voor een Linux distro.

[GS3315]

Het eerste wat je dus moet doen is Windows eruit gooien voor een Linux distro.

Als ik een occassion laptop of PC op de kop tik via een winkel, dan staat hier vaak gewoon al Windows 11 volledig op geïnstalleerd "en die hangt dus niet aan een Microsoft account van mij". Als je op een marktplaats, snuffelhoek of rommelmarkt wat op de kop tikt geldt precies het zelfde.

Dat Microsoft account is dus geen enkel probleem. Combinatie VPN + Proton maakt het al wat lastiger maar niet onmogelijk voor opsporingsdiensten. Wat ik alleen nergens lees is dat terroristen/criminelen ook nog wel eens gebruik zouden kunnen maken van hotspots. Wat te denken van hotspots bij een McDonalds, (sport)vereniging, NS, U-OV/Qbuzz of zelfs bij tandartspraktijken....

Combineer dat alles, en de MIVD/AIVD hebben het nakijken.

[asing]

Je maakt een denkfout. Dat unieke ID hoort bij die installatie. Log jij vervolgens in op die laptop/PC met je Microsoft account dan koppelt Microsoft dat eerder genoemde ID aan jouw account. Dat is ook weer opvraagbaar door websites.

Vervolgens reist die unieke ID mee met je internetbezoek. Of je nu door een VPN gaat of niet. Maakt niet meer uit. Jouw machine is uniek herkenbaar door dat ID. Nu kunnen ze dat fingerprinten ook op andere manieren maar dat maakt dat het resultaat onzekerder.

De enige manier om van dat ID af te komen is Windows opnieuw installeren. Dat genereert een nieuw ID. De andere manier is Linux gebruiken. Die heeft het hele ID niet.

[GS3315]

Je maakt een denkfout. Dat unieke ID hoort bij die installatie. Log jij vervolgens in op die laptop/PC met je Microsoft account dan koppelt Microsoft dat eerder genoemde ID aan jouw account. Dat is ook weer opvraagbaar door websites.

Ik heb meermaals tweedehands computers voor mensen (die "zeg maar" niet het geld op hun rug hebben groeien) gekocht in winkels als ook bij handelaren en vaak zijn ze gewoon geïnstalleerd met bijvoorbeeld gebruiker "Occassion" of "Okkie Sjon". Microsoft account? Nergens voor nodig! Gewoon stekkers erin nog even de updates installeren en gaan!

Vervolgens reist die unieke ID mee met je internetbezoek. Of je nu door een VPN gaat of niet. Maakt niet meer uit. Jouw machine is uniek herkenbaar door dat ID.

Daarom dus een tweedehands laptop (die het liefst via een particulier) gekocht wordt en handjecontantje wordt afgerekend. Dat maakt de laptop vrijwel ontraceerbaar als deze gebruikt wordt op openbare hotspots. En ja, er zijn ook genoeg particuliere non-Tweakers die echt wel weten hoe je een Microsoft-account kunt omzeilen en het apparaat kant-en-klaar opleveren.

Nu kunnen ze dat fingerprinten ook op andere manieren maar dat maakt dat het resultaat onzekerder.

De enige manier om van dat ID af te komen is Windows opnieuw installeren. Dat genereert een nieuw ID. De andere manier is Linux gebruiken. Die heeft het hele ID niet.

Dat hele ID is aan hardware gebonden, maar als de laptop of PC reeds geïnstalleerd is (daarom ook juist tweedehands of als occassion via een computerzaak) dan hoef je dat hele account niet aan te maken omdat deze reeds bestaat of omdat er alleen sprake is van een lokaal account.

[Reactie gewijzigd door GS3315 op 30 augustus 2026 16:05]

[echtwaar?]

Bij openbare hotspots zijn vrijwel altijd camera's, lijkt mij onhandig als je anoniem wil blijven.

[asing]

Het dringt blijkbaar niet tot je door dat Windows een uniek ID heeft (het hangt niet vast aan je hardware) wat overal met je meereist als je het internet gebruikt. Dan kan je nog zo anoniem proberen te zijn, als je iets bestelt op een site die dat unieke ID opvraagt in je browser, dan ben je niet meer anoniem. Ook als je op een Microsoft dienst inlogt wordt het bekend.

Dan nog één dingetje : jij koopt dus gebruikte hardware met een OS erop en gaat dat OS gebruiken? Wie weet wat de vorige eigenaar allemaal voor rottigheid heeft gedownload. Zou ik 2e hards hardware verhandelen dan zou ik er altijd een verse installatie op zetten. In het geval van Windows krijg je dan ook een nieuw ID. Je moet wel even je best doen om geen Microsoft account te moeten gebruiken.

[GS3315]

Het dringt blijkbaar niet tot je door dat Windows een uniek ID heeft (het hangt niet vast aan je hardware) wat overal met je meereist als je het internet gebruikt.

Het dringt blijkbaar niet door dat het unieke ID aan het laatst gebruikte Microsoft account hangt, en bij computerwinkels en handelaren van refurbished laptops vaak een custom installer gebruikt wordt waarbij geen Microsoft Account gebruikt wordt (maar lokaal) en/of tijdens het installeren gewoonweg niet wordt gevraagd om een dergelijk account te creëren of in te loggen.

Dan kan je nog zo anoniem proberen te zijn, als je iets bestelt op een site die dat unieke ID opvraagt in je browser, dan ben je niet meer anoniem. Ook als je op een Microsoft dienst inlogt wordt het bekend.

Ik denk niet dat een echte doorgewinterde crimineel een zelfde laptop voor serieuze dingen zou gebruiken, wanneer deze wordt ingezet voor terroristische of criminele zaken.

Dan nog één dingetje : jij koopt dus gebruikte hardware met een OS erop en gaat dat OS gebruiken? Wie weet wat de vorige eigenaar allemaal voor rottigheid heeft gedownload.

Ooit wel eens gehoord van computers en laptops die refurbished zijn en gewoon voorzien worden van een clean install van bijv. Windows 11?

Zou ik 2e hards hardware verhandelen dan zou ik er altijd een verse installatie op zetten. In het geval van Windows krijg je dan ook een nieuw ID. Je moet wel even je best doen om geen Microsoft account te moeten gebruiken.

Dus, jij Tweaker.net-lid hebt er geen rottigheid mee uitgehaald maar die computerwinkel of handelaar die een gebruikte laptop verkoopt kan er van alles mee uitgehaald hebben? Wat maakt jou installatie betrouwbaarder dan dat van een computerwinkel of handelaar?

[old_spice]

Niet helemaal waar. Brave browser blokkeert trackers die onder andere gegevens als Windows ID, gebruikte browser, etc proberen te loggen.

[old_spice]

Ik heb een lokaal account op Windows, ben niet ingelogd met een Microsoft account.

[fenrirs]

Dat vinden ze alleen maar mooi, minder end points om te monitoren.

[MulMonkey]

Met zulke opmerkingen ben je echt wel onderdeel van een probleem. Je bagatelliseert iedereen die zijn recht op privacy wél op waarde schat. En je wint met zo'n opmerking er zelf helemaal niets mee. Dus je speelt alleen maar alle datahongerige bedrijven en de veiligheidsdiensten in de kaart.

Dan kun je ook net zo goed niets zeggen.

Iedereen heeft wel iets te verbergen. En dat is niet crimineel.

[Reactie gewijzigd door MulMonkey op 29 augustus 2026 08:17]

[HansMij]

Ik neem aan dat je geen gordijnen in huis hebt? Indien wel: wat heb je te verbergen?

[ourari]

Wij hebben allemaal iets te beschermen.

[Manderlay1]

Tja ze mogen toch gelijke wapens hebben? Ze zetten toch ook geen achtervolging in op de autosnelweg met hun fiets?

[echtwaar?]

Met die redenatie kun je de martel complexen ook wel openen.

[Retrospect]

Hadden we maar een mogelijkheid tot een raadplegend referendum om aan te geven dat het geen goed idee was. O wacht dat hadden we, en we stemden in meerderheid ook tegen. Helaas besloot kabinet Rutte om de wet niet in te trekken en door te zetten. Als bonus werd ons daarna het instrument van raadplegende referenda ontnomen door oa D66, de partij van democratische vernieuwingen.

[Nephalem82]

En iedereen blijft er maar op stemmen , op dit soort clubs vvd zal vast en zeker ook voor zijn !

[Reactie gewijzigd door Nephalem82 op 28 augustus 2026 19:12]

[sircampalot]

offtopic, maar een interessant detail is dat de wet die het referendum afschafte, met terugwerkende kracht werd ingevoerd.
Dit werd gedaan omdat in de referendum wet stond dat er binnen een aantal weken voor (of na?) afschaffing de mogelijkheid geboden moest worden om er een referendum over te houden.

Je kunt dus wetten met terugwerkende kracht laten in gaan.
Dat schept eindeloos veel (gevaarlijke) mogelijkheden.

Overigens bleek het enige nut van het raadgevend referendum te zijn dat het aantoonde dat de regering niet naar het volk luistert.

[Reactie gewijzigd door sircampalot op 28 augustus 2026 19:26]

[AMARONE]

De regering is gekozen door het volk. Referenda werken bij een speeltuin op de hoek maar niet voor zaken wat 80% van Nederland niet begrijpt waardoor mensen gaan stemmen omdat ze de gevolgen niet snappen.

[HansMij]

Dat referendum was het kroonjuweel van D66. Ingetrokken door Ollongren, een D66-minister. En je raad het niet: we hebben nu een D66- premier. Die partij doet echt alles voor macht. Overtuiging is daar geen factor van betekenis en blijkbaar stemmen mensen daar ook nog op. Het volk krijgt wat het verdient.

[AMARONE]

Een instrument die alleen werkt als mensen stemmen met kennis ipv met de onderbuik. Dus blij dat ze dit niet meer doen.

[Retrospect]

Schaf dan maar de hele demonstratie gelijk af.

[AMARONE]

Je stemt toch op de mensen die in de 2e kamer komen. Die beslissen namens het volk? Of snap je niet hoe Nederland werkt?

[Retrospect]

Veruit de meeste mensen doen vrij weinig onderzoek om een stem weloverwogen uit te brengen. En zelfs veel volksvertegenwoordigers lopen blind achter het partijprogramma aan. Zo gaf partijleider Pechtold gewoon toe dat hij van onderwerp x de ballen verstand had en gewoon meesten de met zijn woordvoerder op dat onderwerp.

Weet jij überhaupt wel hoe democratie in elkaar steekt?

[1khalid]

Ik wil graag een smartphone zonder camera aan de voorkant… bij mijn laptop kan ik tenminste iets erop plakken en open schuiven als ik het wil gebruiken.

[ExportZeeuw1985]

Koop een fairphone, demonteer de camera’s en klaar

[1khalid]

Ik zal ernaar kijken bedankt

[JohnBlutarski]

Op je smartphone kun je toch ook een sticker plakken?

[angerfist-yentl]

Das Leben der Anderen Was een film die ik vroeger te zien kreeg op school ik denk dat de mensen die dit allemaal besluiten de film nooit gezien hebben, helaas

[Sebastian1313]

Beetje te makkelijk, de wereld zit iets genuanceerder jn elkaar dan toen, zeker op technisch vlak. We willen allemaal een veilige staat, maar onze privacy mag daardoor niet in het geding raken. Dat zijn twee tegenovergestelde van elkaar.

"In de periode rond 2023–2024 ontdekten en verijdelden westerse inlichtingendiensten, waaronder de AIVD, zeker een tiental aanslagplannen in Europa, waarbij in Nederland in meerdere zaken verdachten werden aangehouden op basis van AIVD-ambtsberichten. "

Aanslagen verijdelen en dodelijke slachtoffers voorkomen is alleen maar mogelijk door wetgeving en privacy beperkingen. Als wij maximale privacy willen hebben, hebben we meer aanslagen per jaar met meer dodelijke slachtoffers. Minder privacy is minder aanslagen dus minder slachtoffers.

Het is een keuze, heel makkelijk. Maar de gemiddelde burger overziet het niet en kiest individueel voor de "eigen veiligheid en privacy, want dat vind IK belangrijk".

Daardoor kiezen ze direct voor meer dodelijke slachtoffers per jaar, inclusief hun eigen kinderen en familie.

Is dat erg? Het is gewoon een keuze.

https://www.aivd.nl/actue...ote-onveiligheid?hl=nl-NL

[Kevinp]

Je kan ook de toezichthouder meer invloed geven. Al dan niet achteraf/te gelijkertijd.

[JeroenH]

Eén van de beste films die ik ooit gezien heb, op meerdere vlakken.

[Madelijn]

Koppel liever, op rotatiebasis, een rechter aan die diensten - zoals huisartsen en apotheken roterend nachtdienst hebben, om onmiddellijk klaar te kunnen staan. Als de veiligheidsdienst in tien minuten ontdekte dat iemand een af te luisteren crimineel is kunnen ze ook in tien minuten de rechter overtuigen. Als ze al langer zagen dat iemand verdacht was hadden ze al op voorhand via de rechter de informatiebescherming van die persoon kunnen verzwakken - daar is vast een heel goed protocol voor te verzinnen. Plotseling een rechter een groot dossier te moeten laten doorspitten hoeft nooit nodig te zijn.

[beeldbuijs]

Volgens deze logica is elk probleem in tien minuten op te lossen. Stel een dienst is al een maand bezig aan een complexe zaak. Vanmiddag hebben ze ‘beet’, maar de aanval/poging kan over een half uur weer over zijn. Voor iemand hier een aanvraag over heeft geschreven en een rechter het gelezen heeft, ben je al te laat.

[Madelijn]

Als die zaak er al was hadden ze ook al eisenverzwakking kunnen aanvragen, zodat de rechter geen complexe zaak hoeft door te nemen in die tien minuten. Er zijn redenen tot afluisteren (of welke wetsovertreding dan ook) of die zijn er niet, en als de rechter evenveel tijd krijgt als de veiligheidsdienst kan 'ie ook even goed inschatten of die inbreuk gerechtvaardigd is.
Hun truc is op het laatste moment met heel veel informatie te komen - maar als zij die informatie ook pas net hebben kunnen zij die net zo min als de rechter geanalyseerd hebben. Als ze die langer hadden hadden ze die maar moeten delen.

De rechter bekijkt de informatie, en schrijft een korte instructie betreffende de rechtsgevolgen. Door rotatie krijgt de volgende rechter alleen die korte instructie te zien. Staat daar bijvoorbeeld 'Als persoon X weet blijkt te hebben van Y is afluisteren gerechtvaardigd' kan Y iets op zich heel onschuldigs lijken - de diensten hoeven dan alleen maar met het bewijs te komen dat X het had over Y, en dan kan de rechter toestemming tot afluisteren geven.

Ja, en dat kan betekenen dat de veiligheidsdienst naar de rechter stapt met een opname waarop iemand in een snackbar "Vier bier, vijf kroketten, en één patatje oorlog zonder mayonaise!" zegt, en de rechter daarop toestemming geeft. Een eerdere rechter heeft dan wellicht begrepen dat dat een code was de eerste minister te vermoorden.

In bijzondere gevallen kunnen de eerder betrokken rechters erbij worden geroepen.

Het is (in verreweg de meeste gevallen) zo eenvoudig.

[Reactie gewijzigd door Madelijn op 29 augustus 2026 12:23]

[beeldbuijs]

Hun truc is op het laatste moment met heel veel informatie te komen - maar als zij die informatie ook pas net hebben kunnen zij die net zo min als de rechter geanalyseerd hebben.

Dat is nou net het probleem: Er gebeurt nu iets, waarvan je vermoedt dat het belangrijk kan zijn. Iets wat over een half uur weer over kan zijn. Dan heb je nu geen tijd om eerst toestemming te vragen de data die nu langs komt / uit te lezen valt, te bewaren.

Dit gaat niet om phishing van opa en oma door tieners die een belscriptje hebben gekocht op TikTok, maar om landen als Rusland en China die alles in kaart proberen te brengen om onze infrastructuur plat te kunnen leggen.

[Madelijn]

Als zij in 5 minuten kunnen zien dat het voldoende onpluis is kan een rechter dat ook.

[filipy23]

Deze wet is een heel kwalijke zaak. Waarborgen van de democratie worden door de plee gespoeld. Misbruik ligt op de loer voor zij die geen zuivere intenties hebben.

[Yi-Long]

Afhankelijk wie er straks aan de macht komt, kan vrijwel iedereen straks dus ‘de vijand’ worden. Geweldig dit. Met grote ganzenpassen richting full-blown fascisme.

Treurig hoe snel het westen alle schijn van enige morele superieuriteit tov China, Rusland en andere zo bestempelde autoritaire bewinden compleet van zich heeft afgeworpen en daar nu ver onder is gedoken.

[Jorah_Newstone]

Zie de VS als voorbeeld waarom je dit dus niet zou willen, steeds minder privacy, waarom?? Is de wereld nou echt zo gevaarlijk dat iedereen maar een virtuele ketting om moet? Als ik iets naars tweet over de minister president, ben ik dan een "tegenstander" van de overheid en mag men mij dus hacken en mij afluisteren? Dit gaat wel erg ver.

[echtwaar?]

De VS heeft ongeveer de grootste vrijheid op dit gebied, bedoel je de UK?

[Jorah_Newstone]

Kijk eens naar de flock camera's en wat er nu allemaal gebeurd daarzo joh. En wie er aan de macht is..

[echtwaar?]

Dat heeft alleen weinig met online vvm te maken. Die is hier jammer genoeg een stuk beperkter dan in de VS.

[rejer]

Wetten worden vaak geschreven vanuit het idee dat er altijd een welwillende, democratische regering zal zijn. Maar instrumenten voor massa-surveillance die vandaag worden gebouwd "tegen buitenlandse hackers", liggen er morgen klaar voor een regime dat de definitie van 'staatsgevaarlijk' wil aanpassen naar politieke tegenstanders, activisten of journalisten. Wie de infrastructuur heeft om te bespioneren, heeft de macht om die tegen de eigen bevolking te keren.

[aidanl]

Links en rechts om ons heen worden door heel Europa steeds meer hacks gepleegd, laatst nog het nieuws dat een Britse energiecentrale. De "vijanden" van de EU/NAVO doen het gewoon en zijn vooral geintereseerd in kritieke infrastructuur. Maar ondertussen liggen wij hier met zijn allen wakker over of de MIVD/AIVD dan toevallig kan zien dat ik vaker op Tweakers zit dan met mijn werk bezig ben (of andere sites...). Los van dat ze heel precies moeten zijn, opbouwende maatregelen moeten toepassen en niet meteen het zwaarste middel mogen inzitten en ook nog eens vooraf dan wel achteraf getoetst worden, boeit het ze echt geen zak wat jij aan het doen bent. Ik deel graag mijn netwerk verbinding met ze, zeker als blijkt dat mijn buurman een of andere staathacker dan wel terrorist is met foute plannen.

[Rixter223]

Mensen schijnen inderdaad niet door te hebben dat we al een paar jaar (digitaal) aangevallen worden door een paar dictaturen. In feite zijn we in oorlog met Rusland bijvoorbeeld volgens Rusland zelf. Een beetje extra wapens voor de veiligheidsdiensten ten koste van theoretische vrijheid? Mijn zegen hebben ze.

[Wazzim]

Je valt in het frame van Defensie en BZK. 'Gemene dictaturen slecht, daarom is alles wat wij willen nodig'.

Geef ze dan maar direct toegang tot alles en heel de schatkist.

[Edmin]

Als jij denkt dat het alleen maar framing is, zit je er behoorlijk naast. Het zou nog enigszins geloofwaardig kunnen zijn als er geen activiteiten door buitenlandse mogendheden plaats zouden vinden buiten dat wat door bzk en minder gemeld werd. Echter op het vlak van bijvoorbeeld cyberaanvallen en spionage melden zowel andere overheidsinstanties als private bedrijven regelmatig activiteiten die aangeven dat het toch echt menens is.


Ja, we moeten voorzichtig zijn met het uitdelen van bevoegdheden en zorgen dat er voldoende checks zijn. Maar we moeten niet doen alsof het allemaal wel meevalt.

[DarkRED_LennY]

Naar mijn mening is het ook een probleem dat grote delen van de infra maar zonodig aan het net gehangen moeten worden.
Dit is vragen naar problemen.. simpele gedachte misschien, maar wel feitelijk.

[aidanl]

Tja zelfs airgapped betekent niet per definitie veilig, zie ook Stuxnet welk door een Nederlander op een USB stick binnen gebracht is bij een Iraanse kern faciliteit.

En los van schade aanbrengen aan infra willen ze ook informatie ophalen. Info die weer van nut kan zijn mocht er echt is oorlog uitbreken tussen verschillende landen. Of voor handel. Ik zou bijvoorbeeld verwachten dat China wel wat pogingen doet om fysiek dan wel digitaal bij ASML binnen te komen.