Vlaamse game-industrie behaalt recordomzet: 'Groei loopt tegen grenzen aan'

De Vlaamse game-industrie behaalde vorig jaar een recordomzet van 76,5 miljoen euro. Ook het aantal bedrijven en werknemers groeide ten opzichte van 2024. Wel waarschuwt branchefederatie Flega dat verdere groei zal uitblijven zonder meer investeringen in de Vlaamse industrie.

Groei ondanks uitblijven van grote games

Dat de Vlaamse game-industrie vorig jaar groeide, is enigszins opmerkelijk. Er zijn in dat jaar geen grote Belgische games uitgebracht. Veruit het grootste Vlaamse gamebedrijf is Larian Studios. Dat bracht in 2023 zijn succesvolle game Baldur's Gate 3 uit, die in het jaar erop regelmatig van updates werd voorzien. Larian werkt momenteel aan een nieuw deel in de Divinity-reeks.

In 2024 behaalde de Vlaamse gamesector nog een jaaromzet van 70 miljoen euro, maar die is in 2025 gegroeid naar 76,5 miljoen euro. Dat is 2,5 miljoen euro meer dan in het vorige recordjaar, 2021, toen de omzet 74 miljoen euro bedroeg.

De cijfers zijn afkomstig van een jaarrapport van Flega, de Vlaamse federatie die gamebedrijven en -ontwikkelaars vertegenwoordigt. Volgens de organisatie telt Vlaanderen nu 145 gamebedrijven, 17 meer dan het jaar ervoor. Ook zijn er 728 Vlamingen fulltime actief in de gamesector, ten opzichte van 674 in 2024.

Groei kan stagneren door gebrek aan investeringen

Hoewel de industrie ieder jaar groeit, waarschuwt Flega dat de groei van de industrie tegen zijn grenzen aanloopt. "Vlaamse gamestudio's blijven klein en hebben moeite om internationaal door te breken vanwege de sterk stijgende kosten en een chronisch gebrek aan investeringen."

Volgens Flega lukt het start-ups niet om op te schalen. De Vlaamse overheid keert wel financiële steun uit aan gamebedrijven via het Vlaams Audiovisueel Fonds, maar die beperkt zich volgens Flega tot de opstartfase van bedrijven. Particuliere investeringen blijven volgens de federatie nog veelal uit.

Vlaamse overheid heeft grootse plannen

De Vlaamse overheid lijkt van plan om de oproep van Flega te beantwoorden. De minister van Media Cieltje Van Achter presenteerde deze week de visienota Vlaams Gamebeleid 2026-2030. Daarin beschrijft de overheid haar plan om de omzet van de Vlaamse game-industrie de komende jaren te verdubbelen tot 150 miljoen euro.

Dat wil de overheid onder meer bereiken door gamebedrijven te helpen groeien. Daarvoor gaat de overheid jaarlijks 2,6 miljoen euro uittrekken. Ze zet het overgrote deel daarvan in om bedrijven te helpen bij alle facetten van gameontwikkeling, waaronder ondersteuning na de release. Daarnaast wil de overheid private investeringen in games aanmoedigen met belastingvoordelen.

Baldur's Gate 3, een van de grootste Belgische games van de laatste jaren.

Reacties (115)

[Navi]

Waarom moet de overheid zich bemoeien met commerciële gamebedrijven!?

[oscar oscar]

Ik wou net hetzelfde posten. In deze tijd waar er zware inspanningen nodig zijn om begrotingen in evenwicht te houden gaan ze met miljoenen strooien?

Wat maakt de game industrie zo belangrijk dat ze die miljoenen verdiend?

[PjotrX]

Maar het is niet zo dat er alleen subsidie naar de game-sector gaat. Zo gaat er 300 miljoen jaarlijks naar cultuur. Je zou net zo ook kunnen afvragen waarom ze de game industrie zo onbelangrijk vinden om ze minder dan 1% van deze subsidie te geven.

[Honytawk]

Goh, misschien omdat de game industry bedrijven zijn die al winst horen te maken?

Ik heb liever dat die 300 miljoen naar musea gaat met gratis inkom, of iets dergelijks non-profit.

[PjotrX]

Je mist mijn hele punt want dat was een retorische vraag. Je ziet vaak mensen afvragen waarom X miljoenen subsidie krijgt terwijl je het beter Y kan uitgeven. Maar zo zit subsidie niet in elkaar, er gaat ook subsidie naar Y, in realiteit wordt subsidie verdeelt over heel veel dingen en krijgt iedereen een beetje. Maar op sociale media en in opiniestukken verdwijnt deze nuance. Want je zou ook kunnen afvargen waarom er 300miljoen aan cultuur wordt uitgegeven terwijl er mensen op de wereld sterven aan voedseltekort. En zo kan je blijven doorgaan en kan je elke subsidie laten lijken als weggegooit geld.

[GameNympho]

Met 1% ben ik al blij https://computergoeddoel.nl/

[cadsite]

hoort niet elk bedrijf winst te maken?

(of minstens break-even)

[Zonder]

Maaruh. Waarom zouden musea niet al bedrijven horen te zijn die winst horen te maken?

Mensen in de comments onder dit artikel hebben er toch wel een handje van om vanuit de onderbuik dingen te roepen zonder onderbouwing te leveren.

[sapphire]

Creëeren van werkgelegenheid in een groeiende (hi-tech) sector en daarbij het verbreden van sectoren waarin in België werkgelegenheid is?
Spreiding van sectoren waarin werkgelegenheid is zodat een land niet afhankelijk is van slechts enkele sectoren mocht er op nationaal of macro-economisch vlak onrust zijn?
En wellicht ook gewoon een stukje chauvinisme, Belgisch trots

[phoenix2149]

Creëren van werkgelegenheid klinkt altijd zo leuk Ik heb het idee dat subsidies alleen maar een korte lucratief impuls geeft in plaats van een lange termijn oplossing, oftewel binnenharken van subsidie, een game (misschien twee) uitbrengen en dan de deuren sluiten of ontslagrondes.

[Reactie gewijzigd door phoenix2149 op 25 augustus 2026 13:07]

[sikkwittet]

Dat is dan het positieve. Het negatieve is dat zoals in musea wereld er nep banen gecreeerd worden want de overheid lapt toch wel voor eeuwig.

[Mortov Molotov]

Het laatste waar de Vlaamse overheid zich mee bezig wil houden is het bevorderen van Belgische trots.

[Honytawk]

Pray tell hoe de overheid de Belgische trots zou kunnen bevorderen.
Want dat is niet iets waar je geld naar kan gooien.

[Manderlay1]

Creëren van werkgelegenheid terwijl de grootste gamemaker met afdelingen in Polen en Ierland zit. Waarom subsidies geven als ze toch proberen belastingen te ontwijken

[mraix]

er wordt 35 miljard subsidie per jaar gegeven aan kolen, olie en kerosine

t is maar waar je je druk over maakt...

[Zonder]

Ik begrijp de scepsis, maar ook in moeilijke tijden vindt ik geld voor (onafhankelijke) kunst en cultuur belangrijk.

[jj71]

Maar het gaat hier om commerciële bedrijven, geen kunst en cultuur die gesubsidieerd hoeft te worden.

[Noxious]

Een artiest die een kunstwerk voor op een pleintje oid maakt is ook een commercieel bedrijf.

Natuurlijk kun je wel stellen dat dat meer in het publieke belang is qua zichtbaarheid dan een videogame, maar aan de andere kant is het ook een investering in een industrie waar het nu niet heel goed mee gaat.

[Wouterie]

Bij een commercieel bedrijf is het streven naar winst noodzakelijk voor het voortbestaan. Plat gezegd gaat het bij een commercieel bedrijf over winst maken; geld verdienen. Een artiest doet dit niet hoofdzakelijk om geld te verdienen, maar streeft andere doelen na.

Natuurlijk is het niet zo zwart - wit, maar er is wel degelijk een verschil tussen een commercieel bedrijf en een artiest die een kunstwerk maakt. Juist door de noodzaak van winstmaken weg te halen kan de artiest z'n tijd en energie steken in het creëren van kunst. Kunst die anders wellicht economisch gezien niet rendabel zou kunnen zijn.

De vraag is natuurlijk of het noodzakelijk is om commerciële bedrijven te voorzien van subsidie. Als het hen niet lukt om winst te maken, dan zouden ze geen bestaansrecht mogen hebben. De overheid vindt echter dat er bredere maatschappelijke zaken spelen en dus kan er ondersteund worden met subsidies om de bedrijven meer ademruimte te geven.

Mag natuurlijk geen staatssteun worden.

[Noxious]

Een artiest doet dit niet hoofdzakelijk om geld te verdienen, maar streeft andere doelen na.

Dat is een romantische gedachte en zo denk ik natuurlijk ook graag over kunst, maar in de praktijk moet een kunstenaar ook een boterham eten. De BKR (Beeldende Kunstenaars Regeling) is er al zo'n 40 jaar niet meer.

[Wouterie]

Een boterham eten is een ander principe dan winst maken.

[mbbs1024]

Maar je moet wel winst hebben om die boterham te kunnen kopen

[Zonder]

De meeste kunst is in mijn ervaring niet economisch rendabel. Mensen zijn nu eenmaal vaak niet bereid om bedragen voor de meeste werken te betalen die een kunstenaar in zijn levensonderhoud kunnen voorzien van de kunst alleen. Zeker tegenwoordig niet.

Op die manier dwing je kunstenaars eigenlijk steeds meer de commerciële kant op, door ze te dwingen om veilige, verkoopbare keuzes te maken voor wat ze produceren.

Zonder subsidies voor die sectoren - en (Indie) Games horen daar IMO ook bij - zou er heel veel moois verloren gaan. Of nou ja... Überhaupt nooit van de grond zijn gekomen.

[Manderlay1]

Tja als die sectoren niet levensvatbaar zijn zonder belastingsgeld infuus dan moeten ze misschien niet bestaan..

[Wouterie]

Hoe kijk je dan aan tegen onderwijs, wetenschap en zorg? Ik ben dolblij dat we in Nederland niet alleen maar gedreven zijn door economische levensvatbaarheid.

[Zonder]

Beetje een kortzichtige mening, maar die mag je hebben.

Ik zou in ieder geval niet in zo'n maatschappij willen leven omdat dat heel veel ellende zou veroorzaken.

Denk schrikbarende hoge prijzen voor de meest basale levensbehoeften. Dat soort dingen.

Dat dergelijke dingen betaalbaar zijn is vaak enkel mogelijk door overheidssubsidies. @Wouterie heeft een aantal hele goede voorbeelden.

[Wouterie]

Ik vind het een verarming als het enige bestaansrecht in Nederland zou zijn of iets (of iemand) economisch rendabel is.

[Zonder]

Eens

[Skear]

Eens, maar dat zijn nou eenmaal de rechtse hobbies. Bezuinigen op bestaanszekerheid voor de plebs, belastingvoordeeltjes en subsidies voor het bedrijfsleven en vermogenden.

[Blokker_1999]

Want gamebedrijven zijn automatisch winstgevend en vinden investeerders met overvloed? Ik denk dat vele mensen echt wel een verkeerd idee hebben van die industrie.

Daarnaast moet je opstartende bedrijven ondersteunen zodat ze een kans krijgen om te groeien en winstgevend te worden. Als alle mensen die vandaag in die sector werken morgen werkloos zouden zijn, dan kost het de maatschapij vermoedelijk meer dan deze subsidie kost.

[Zonder]

Leg mij eens uit hoe iets niet tegelijkertijd kunst en cultuur en commercieel bedrijf kan zijn?

[Manderlay1]

Kan zeker, maar games zijn geen kunst

[Zonder]

Controversiële mening. Zeer zeker niet mee eens.

Onderbouw je standpunt.

[jj71]

Bij subsidie van kunst en cultuur door de overheid denk ik aan kunst en cultuur die wordt gemaakt voor de kunst zelf: omdat het interessant is, omdat het mooi is, etc. Het wordt niet gemaakt voor commerciële redenen. Ik kan me voorstellen dat de overheid daar geld voor wil geven, want anders dan kan het moeilijk of niet bestaan.

Maar hier gaat het over bedrijven die games maken om geld mee te verdienen. Die games hebben misschien originele graphics e.d. maar dat is geen onafhankelijke kunst die gemaakt wordt voor de kunst zelf.

Dus het gaat hier niet over het ondersteunen van onafhankelijke kunst en cultuur, zoals jij in je bericht noemde.

[mbbs1024]

Als je ziet welke bedragen er in de kunstwereld over de toonbank gaan, dan is dat niet gewoon voor de kunst zelf, bovendien moeten kunstenaars ook leven, dat is ook niet gratis.

[Zonder]

Toch wel als het om kleine onafhankelijke projecten (games) gaat die anders niet hadden kunnen bestaan.

Dat er dan naderhand wat geld mee wordt verdient lijkt mij secundair. Dan zouden in mijn optiek alle creatieve projecten waar geld aan wordt verdient niet meer kwalificeren als kunst.

Of hoe stel jij je dat voor?

[cadsite]

"Kunst" is een relatief begrip.

Is iets moois creëren met een penseel dan beter dan iets moois creëren met een muis?

[kodak]

Een recordomzet samen met een toename in aantal bedrijven en werknemers is niet bepaald een moeilijke tijd te noemen. Eerder dat men als ondernemers prima op eigen benen hoort te staan. Het omgekeerde blijkt. In plaats van aan te tonen dat men zelf behoorlijk kan ondernemen roept men om staatssteun voor verdere groei. Niet omdat zo slecht gaat maar omdat men op kosten van de samenleving wil groeien. Dat is voor ondernemers namelijk veel goedkoper, want men schuift daarmee ondernemersrisico af om zelf meer winst hopen te maken.

[Manderlay1]

Games ≠ kunst

[Zonder]

Iets beweren is één ding.

Leg mij eens uit waarom.

Het voldoet in ieder geval aan de meeste woordenboekdefinities van kunst: creatieve uiting door een mens.

[Manderlay1]

Is het al niet meer, is een naïeve gedachte. Wordt bepaald door een groep mensen die een bepaalde richting willen in hun game, er wordt marktonderzoek gedaan en ect.. met voornaamste drijfveer een game maken die zoveel mogelijk opbrengt.

[Zonder]

Het feit dat er meerdere mensen aan gewerkt hebben maakt het niet minder een creatieve uiting van mensen.

Het feit dat er gekeken wordt naar hoe er goed geld mee verdient kan worden maakt het niet minder een creatieve uiting van mensen.

Als ik jou redenering neem zoals je het schrijft is eenieder creatief project waarin mensen consessies moeten doen geen kunst.

Als ik jou redenering neem zoals je het schrijft is eenieder creafief project waarin er een commercieel belang is geen kunst.

Dan is er nagenoeg geen kunst meer in de wereld.

Hoe mijn reactie mij in deze naïef maakt zie ik niet. Jouw reactie komt op mij wel over als extreem cynisch, kortzichtig en pessimistisch.

[Manderlay1]

Klopt, vanaf er in het creatief project keuzes/beslissingen moeten gemaakt worden om tot betere een verkoopbaarheid te komen dan is het geen kunst meer maar een commercieel product met winst als oogmerk.

[Zonder]

Wacht even...

Manderlay1 in 'Vlaamse game-industrie behaalt recordomzet: 'Groei loopt tegen grenzen aan''

Hier lijk je toch echt te impliceren dat iets wel commercieel en ook kunst tegelijk kan zijn?

En nu zeg je dat dat niet zo is?

Sorry maar als ik dat inderdaad goed begrijp kan ik je moeilijk meer serieus nemen.

Jezelf zo tegenspreken zou voor mij bewijs zijn dat je eigenlijk niet meer bent dan een internettrol of een elitaire poortwachter die om compleet arbitraire en niet logisch onderbouwde redenen videogames niet wil erkennen als kunst.

En zelfs volgens jou compleet arbitraire, persoonlijke definitie van "kunst" zijn er gewoon video games die als kunst classificeren. Voor de hand liggende voorbeelden zijn "Stardew Valley", "Undertale" en "Deltarune". Allen passieprojecten ontwikkeld door èèn persoon.

Heel je standpunt dat games per definitie geen kunst zijn is dus zelfs volgen jouw eigen regels complete onzin.

[Manderlay1]

Kunst is commercieel, kunst wordt aangeboden en verkocht. Maar het is maar kunst als het gemaakt wordt volgens de visie van de kunstenaar en er geen keuzes worden gemaakt om de verkoopbaarheid te vergemakkelijken dan is het een commercieel product dat bewust gemaakt wordt om winst te maken.

[Zonder]

De lijn tussen die twee is zo vaag dat het geen betekenis meer heeft. De kunstenaars die op geen enkel moment hebben nagedacht over of hun kunst wel verkoopt, zo ja voor hoeveel dan en dat dan ook nog eens geenszins hun werkproces laten beïnvloeden zullen nagenoeg niet bestaan.

En dat noemt mij naïef

In jouw wereldbeeld is de beroepskunstenaar praktisch onmogelijk omdat hij het voorzien in zijn levensonderhoud zijn artistieke keuzes niet mag laten beïnvloeden.

Kunst maken in onze kapitalistische samenleving/economie is daarmee praktisch onmogelijk. Kunst maken is namelijk heden niet gratis en kost veel tijd. Tijd die dus niet kan bijdragen in het voorzien in je levensonderhoud volgens jouw redenering.

Dus. Welkom bij de revolutie kammeraad Manderlay!

[Manderlay1]

Neen je snapt het blijkbaar niet, het is de intentie waarom men het maakt die telt.

Klopt als je beroepskunstenaars bent en je hebt geld nodig van de overheid om te overleven dan is het verloren geld. Doe dan een job en maak er een hobby van.

[Reactie gewijzigd door Manderlay1 op 26 augustus 2026 11:52]

[Zonder]

En dan sterft veel kunst dus een stille dood omdat menig mens hier geen tijd meer voor heeft.

Ik begrijp je volledig. Ik vind je definitie van kunst en je onderbouwing daarvan echter compleet zichzelf contradicterende klets.

En even vooropgesteld: wie ben jij om te dicteren wat wel of niet kunst is?

[Zonder]

Oh. En nogmaals. Ook onder jouw definitie van "kunst" bestaan er nog video games die kwallificeren als kunst.

• Gemaakt in de vrije tijd
• Niet beïnvloed door commerciële overwegingen

Nogmaals: voor de hand liggende voorbeelden zijn "Stardew Valley", "Undertale" en "Deltarune". Voldoen aan jou eisen. Zijn video games. Ergo video games kunnen kunst zijn ook onder jouw extreem benepen definitie van kunst.

Dus wat klets je nu eigenlijk met je "games ≠ kunst" als het gewoon observeerbaar voorkomt dat het volgens jouw redenering gewoon wel zo is...

[Zonder]

Manderlay1 in 'Vlaamse game-industrie behaalt recordomzet: 'Groei loopt tegen grenzen aan''

Tja als die sectoren niet levensvatbaar zijn zonder belastingsgeld infuus dan moeten ze misschien niet bestaan..

Mooi man. Iets is geen kunst als het commerciële belangen heeft.

Dan zou je zeggen: dan moeten we de kunst en cultuur sector financiëren van belastinggeld.

Maar: sectoren die alleen bij de gratie van belastinggeld kunnen bestaan hebben geen bestaansrecht.

Dus, volgens jouw "logica", bestaat er nagenoeg geen kunst en heeft kunst daarbovenop geen bestaansrecht.

Grapjas

Mooi stukje kunst ter begeleiding van je mening vriend: YouTube: The Floppotron 3.0 - Computer Hardware Orchestra. De soundtrack van je leven als je het mij vraagt.

[Manderlay1]

Klopt sectoren die in leven worden gehouden met enkel belasting geld hoeven niet te bestaan.

[Zonder]

Ok. Nou. Geen kunst meer voor jou dan makker.

En geen betaalbare gezondheidszorg. En geen betaalbare woningen. En geen infrastructuur. Ons wegennet, eletriciteitsnet, afvalverwerking, riolering, gasnet, waterleidingen, dijken en andere waterwerken. Bestaat momenteel allemaal bij de gratie van ons belastinggeld.

Dus, geen gebruik meer van maken of door je neus voor betalen neoliberale grapjas .

[Manderlay1]

En geen infrastructuur. Ons wegennet, eletriciteitsnet, afvalverwerking, riolering, gasnet, waterleidingen, dijken en andere waterwerken.

Van deze zaken is het niet de bedoeling dat het winst maakt en is basisbehoefte. De rest klopt.

[Zonder]

Wie zegt dat het niet de bedoeling is dat deze zaken geen winst make. Jouw moeder? God? Het vliegende spaghetti monster?

Je zegt zelf dat sectoren die niet zonder sponsering van overheidsgelden kunnen bestaan geen bestaansrecht hebben. Winst was eerder nergens onderdeel van je punt en sleep je er nu ineens bij omdat het jou goed uit komt?

De publieke sector kan niet zonder overheidsgeld bestaan. Of ze nu wel of geen winstoogmerk (horen te) hebben is een compleet andere discussie.

Jij zegt dat zaken die een vorm van overheidgeld nodig hebben geen bestaansrecht hebben. Vervolgens maak je zonder onderbouwing een compleet arbitraire uitzondering op die regel omdat het jou goed uitkomt.

Zoals eerder gezegd, het wordt voor mij steed moeilijker om je serieus te nemen als alles wat je zegt gebaseerd is op "vibes" en ideeën, onderbouwingen en redeneringen die haaks op elkaar staan c.q. elkaar per definitie uitsluiten.

[Manderlay1]

Als jij het verschil niet ziet tussen cruciale infrastructuur en bedrijven of andere niet noodzakelijke sectoren dan ligt het probleem niet bij mij.

Winst maken of verkoopbaarheid verhogen was al een hele tijd onderdeel van wat ik zeg.

Huisvestiging moet niet geregeld worden door de staat. Er is een verschil tussen een betaalbare woning kunnen komen en onrealistische dromen hebben en een huis willen boven budget.

Klopt de zorg is te zwaar gesubsidieerd, moeten huisdokters 44€ per consultatie krijgen?

De zorg is gewoon te goedkoop waardoor teveel onnodige onderzoeken gedaan worden

[Zonder]

Hahaha. Holy shit je meent dit echt of niet?

Ik snap zeker het verschil tussen kritieke infrastructuur en het bedrijfsleven.

Maar wat ik niet snap is hoe je met jou wereldbeeld dat "sectoren die niet kunnen bestaan zonder overheidsgeld geen bestaansrecht hebben" ineens met een niet onderbouwde uitzondering komt voor de sectoren die kritieke infrastructuur faciliteren. Dat past namelijk niet in je eerder genoemde standpunten.

En omdat "geen winstoogmerk", "basisbehoefte", etc. als onderbouwing van de uitzondering is bijzonder zwak.

Ik bedoel:

• Voedsel is een basisbehoefte. Die sector is op hoofdlijnen niet gesubsidieerd en for profit. Je zou kunnen beargumenteren dat dit ook kritieke infrastructuur is. Hoezo geld hiervoor dan niet eenzelfde uitzondering?
• Als non-profit de standaard is, maak je organisatie gewoon non-profit en je bent ineens gesubsidieerde kritieke infrastructuur volgens eerdere posts van jou? Geen idee ook waarom je een gebrek aan winstoogmerk er aan de haren bij sleept voor kritieke infrastructuur. Dat dat is hoe het is zegt niets over waarom dat zo zou moeten zijn. Er is geen enkele natuurwet die dicteert dat kritieke infrastructuur niet for profit kan zijn en dat deze van overheidsgelden moet bestaan. Het lijkt mij een bijzonder slecht idee om dat hele gebeuren te privatiseren, maar het is de kern van jouw standpunten dat een sector zelf de broekriem omhoog moet houden. Vervolgens weiger of faal jij om een uitzondering op jouw eigen standpunt adequaat en consistent te rechtvaardigen. Je komt met een hoop contradicties en non-sequiturs om maar enkel uitzonderingen te rechtvaardigen die in jouw compleet arbitrair georganiseerde straatje passen.
• Je hebt nog steeds niet toegelicht waarom gezondsheidszorg, warmte en beschutting (ook wel: huisvesting) geen basisbehoeftes zijn. Je stelt dat alleen dat dat zo is, zonder verdere onderbouwing. Behalve dan "ik vindt het te goedkoop en andere mensen moeten zich niet zo aanstellen door zo vaak naar de dokter te gaan" wat wederom niks toelicht, behalve dan dat je een sneu figuur bent die liever ziet dat arme mensen sterven dan dat 50 euro van zijn belastinggeld wel eens zou kunnen gaan naar een niet strikt noodzakelijke huisarts consultatie.

[Manderlay1]

Gemiddeld loon: € 4.420

Netto na alle belastingen: € 2.617

Als jij dit normaal vind dat er zoveel wordt afgedragen aan de staat en er nog steeds te korten zijn. Dan zie ik de toekomst somber in

[Zonder]

Ja. Shit ie nou eenmaal duur. Welkom op aarde.

En je weigert weer te reageren op mijn vragen overigens. Lachen man.

[Manderlay1]

Tja als je het normaal vind dat het belasting geld verspild wordt en er na jaren nog structurele te korten zijn dan is dat uw keuze maar ik vind het niet normaal dat de staat een bodemloze put is

[Zonder]

Wat is je bewijs van de vermeende verspilling? Tot op heden heb je niets anders aangedragen dan "ik ben het niet eens met deze uitgaven dus het is verspilling". Niet bepaald erg overtuigend.

[Manderlay1]

Snel eens gegoogeld nog veel meer te vinden

Type kostProject / PostBedragEenmalige verliezen

i-Police€ 299.000.000

Persona (Onderwijsadministratie) € 16.000.000

Consultancy-overschrijdingen€ 10.000.000

Digitaal Tekenen€ 4.000.000

Groeipakket€ 3.190.000

Subtotaal (Mislukte projecten & blunders)📉

Direct puur geldverlies € 332.190.000

Jaarlijks terugkerende budgetten

Federale subsidies zonder centraal toezicht€ 66.000.000.000 (per jaar)

Vastgoedbeheer & Leegstand€ 2.000.000 tot € 27.000.000 (per jaar)

[Zonder]

Ok en hoe is dit een argument voor minder belasting in plaats van hervorming van de ambtenarij en aanbestedingsregels?

En hoe relateert dit aan mijn eerdere vragen:

• Hoe bewijst dit dat huisvesting en gezondsheidszorg geen basisbehoeften zijn?
• Hoe relateerd dit aan het feit dat games geen kunst zijn?
• Hoe is dit bewijst dat kritieke infrastructuur moet worden gefinancieerd met overheidsgeld en vrij moet zijn van winstoogmerk in plaat van for profit en geprivatiseerd.

Tot op heden weiger je keer op keer en/of ben je keer op keer niet in staat om antwoord te geven op mijn vragen. In plaats daarvan wijk je steeds uit naar een ander onderwerp. En als dat strand ga je weer naar een volgende.

Op dit punt kan je je schermnaam beter veranderen in "Red Herring".

[Manderlay1]

Niet, je vroeg bewijs van verspilling, je hebt bewijzen van verspilling

[Zonder]

Yes. Maar je hele zijspoor over verspilling was weer een afleiding dan wel onderbouwing van je argument over hoe we te veel belasting betalen.

Dit berichtje van uwes: Manderlay1 in 'Vlaamse game-industrie behaalt recordomzet: 'Groei loopt tegen grenzen aan''

En nog uit verspilling nog uit de tekorten volgt dat dit teveel belasting is.

Dus wederom loop je van alles te doen behalve je eigen standpunten onderbouwen. Je loopt er alleen steeds meer aan de haren bij te trekken om over dat in het beste geval zijdelings gerelateerde puntje toch nog eens je gelijk te halen.

En ondertussen heb je nog steeds geen antwoord willen of kunnen geven op de initiële vragen in dit gesprek.

Oprecht, volg een keer iets van een cursusje logica, kritisch nadenken of retoriek en lees dit gesprek nog eens terug. Kun je lachen.

[Manderlay1]

Geen zin in, al na 2 berichten vlogen de verwijten van uw kant al in het rond. Vanaf dan eigenlijk nooit nog de behoefte gehad om iets zinnigs te antwoorden. Succes verder misschien met meer respect voor de medemens en zonder verwijten te rond te strooien zal je misschien betere discussies krijgen.

[Zonder]

Tja. Als ik de indruk heb het op het internet met een extreem onserieus persoon te maken te hebben ga ik niet serieus terug reageren.

De kwaliteit van al je betogen was trouwens sowieso om te huilen. Dus prettige avond nog. Heb heerlijk om dit slappe excuus voor een gesprek kunnen lachen. En iedereen in mijn directe omgeving ook trouwens. Die konden meegenieten.

Oprecht. Als je gewoon een keer antwoord had gegeven op mijn eerdere vragen had ik mogelijk het gesprek wat serieuzer genomen. Dat u de schuld exclusief bij mij wil neerleggen spreekt van een gebrek dan wel afwezigheid van zelfreflectie. Ik weet dat ik een idioot ben. U lijkt dat zich niet van uzelf te beseffen. Bevrijdt uzelf en omarmt uw onwetendheid.

En afsluitend: fouten en contradicties in uw redeneringen aanwijzen zijn geen verwijten aan uw adres, mocht u dat soms denken.

[Zonder]

Oh. Ik lees dit nu nog eens.

Loop je hier nu te beweren dat huisvesting en gezondheidszorg geen basisbehoeften zij?

Ben je multimiljonair? Want anders wens ik je veel plezier met in jouw ideale wereld in een greppel, onder een brug of in een kartonnen doos sterven aan compleet en simpel te voorkomen sepsis.

Ik blijf liever in mijn enorm imperfecte maar nog enigzins comfortabele, veilige en functionerenfe sociaal-democratie dan in door jouw geschetste laisser-faire kapitalistische distopie.

[Rogers]

Ik heb het gezien in Nederland. Vooral diegene die het geld mogen gaan uitdelen leven er goed van, leuk salaris, rondreisjes maken langs de bedrijven, hip babbelen, lunchje hier, gebakje daar.

Heb het idee dat veel subsidies aan het bedrijfsleven maar verspild worden. Zag het ook bij mijn vorige werkgever.

[Reactie gewijzigd door Rogers op 25 augustus 2026 12:38]

[iqcgubon]

De Vlaamse overheid keert wel financiële steun uit aan gamebedrijven via het Vlaams Audiovisueel Fonds

Tja, ik heb ook niet zelf te kiezen waar mijn belastingsgeld naartoe gaat. Feit is wel dat een deel daarvan naar kunst en cultuur gaat, en dat is naar mijn inziens een goede zaak.

[Reactie gewijzigd door iqcgubon op 25 augustus 2026 12:47]

[sikkwittet]

Precies. Heel eng dit. Minder overheid is alleen maar fantastisch

[bzuidgeest]

De meeste mensen zeggen dat totdat ze ineens zelf een keer hulp nodig hebben of anderzijds in de problemen komen. Iets waarbij de grote overheid ze geholpen zou hebben.

[Sebast1aan]

Omdat de markt hier faalt, niet de bedrijven. Opstarten lukt nog wel in Vlaanderen, maar doorgroeien niet: er is nauwelijks durfkapitaal voor groeirondes.

Amerikaanse pensioenfondsen investeren massaal in venture capital, Europese amper. Resultaat: zodra een studio wil opschalen moet ze naar Amerikaans geld, met vaak een verhuis van het hoofdkwartier erbij, of verkopen aan Tencent of een grote uitgever. Larian is de uitzondering, en zelfs zij zijn groot geworden zonder Belgisch investeringsgeld. Die 2,6 miljoen per jaar is trouwens peanuts vergeleken met wat Frankrijk of Polen in hun gamesector steken.

Het alternatief is niet "vrije markt", het alternatief is dat de winsten en jobs naar landen gaan die wel investeren.

[bzuidgeest]

Waarom durfkapitaal? Ze zijn al bezig, ze hebben al laten kunnen zien dat ze iets kunnen....

Waarom is er durfkapitaal nodig voor een goed lopend bedrijf dat goed producten maakt. Klinkt mij dat durfkapitaal alleen nodig is voor bedrijven zonder product waarvan niemand weet of het wat word.

De EU heeft zich overigens wel gerealiseerd dat investeren hier moeilijker is en is bezig met aanpassingen. Maar ergens vraag ik mij echt af waarom er durfkapitaal nodig is. Je kan toch ook normaal investeren in bedrijven die gewoon goed lopen en leuke dingen aan het doen zijn?

[Sebast1aan]

Terechte vraag. Het zit hem in hoe gameontwikkeling werkt: een nieuwe game kost 3 tot 5 jaar ontwikkeling en miljoenen aan loonkosten, en al die tijd komt er nul euro binnen. De inkomsten komen pas na release, en niemand weet vooraf of het een hit wordt. Baldur's Gate 3 kostte meer dan 100 miljoen voor er één exemplaar verkocht was.

"Normaal investeren" betekent in de praktijk een banklening, en banken lenen niet aan een studio zonder onderpand en zonder voorspelbare cashflow. Een half afgewerkte game is geen onderpand. Dus blijven er drie opties over: een uitgever die je financiert maar dan ook je IP en het grootste deel van de winst pakt, risicokapitaal, of klein blijven en werken in opdracht van anderen. Dat laatste is wat de meeste Vlaamse studio's nu doen. Ze draaien prima, maar ze bouwen andermans games in plaats van hun eigen succes.

Durfkapitaal is dus niet voor bedrijven zonder product. Het is voor bedrijven met een bewezen team dat de sprong wil maken van opdrachtwerk naar eigen games, en die sprong kost jaren aan voorfinanciering die nergens anders vandaan komt.

[bzuidgeest]

met een bewezen team

Een nietszeggend iets. Genoeg "bewezen" teams die volledig op hun plaat gaan in die industrie.

Investeren in games is gewoon een risico. Maar ook een met een mogelijk hoge pay-off. Het is gewoon hoe die industrie werkt. Dus waarom zou een bank daar niet een lening voor kunnen verstrekken. Ze kunnen een risico analyse doen net als elke andere investeerder. Ze kunnen financiering in segmenten doen met tussentijdse evaluaties etc etc etc.. Ik zie niet echt reden om Amerikaans te gaan lopen doen.

Banken doen genoeg met aandelen en andere dingen die niet 100% gegarandeerd zijn en waar je ook met niets kan eindigen. Zelfs vastgoed is niet altijd zeker geweest.

Films en andere dingen zijn niet anders.

[Sebast1aan]

Je geeft zelf het antwoord: genoeg bewezen teams gaan op hun plaat. Precies daarom werkt een banklening hier niet. Een bank verdient maximaal haar rente, een paar procent, maar verliest bij een flop de hele lening. Met zulke uitvalcijfers klopt die wiskunde nooit. Een aandeelhouder kan dat risico wel dragen, want één hit die 50 keer over de kop gaat betaalt de floppen. Hoog risico met hoge pay-off is dus per definitie equity, en dat is letterlijk wat durfkapitaal is.

Je idee van gefaseerde financiering met evaluaties bestaat trouwens al: zo werkt een publisher deal. Werkt prima, maar dan is je IP en het grootste deel van je winst voor de uitgever. En films zijn inderdaad niet anders: die draaien ook op equity, presales en taxshelters, niet op bankleningen.

[bzuidgeest]

Het Draghi rapport heeft een tussenoplossing die prima is. Maak de bank zijn buffer een kostenpost. Dan is alles boven die aanvullen wint die ze vrij mogen investeren zonder risico voor de consument.

Doe dat investeren via bv's en de bank is dubbel veilig maar er is dan ineens zat durfkapitaal voor de banken om mee te gokken. Ze kunnen de winst voor zichzelf en aandeelhouders verspillen zonder ooit dreigen om te vallen aan de consumenten kant.

[Zonder]

Ik ga nu een beetje de advocaat van de duivel uithangen, maar is het niet altijd een gok hoe een game gaat landen en zijn investeringen in games daarom niet altijd in zekere zin durfkapitaal?

Ik moet wel toegeven, ik ben niet bekend met de formele/gangbare definitie van durfkapitaal.

[bzuidgeest]

Terechte vraag en onderdeel denk ik van wat ik ook wil weten. Niets is zeker bij het maken van film, muziek, games etc. Zelfs met niet culturele dingen is dat vaak zo.

Maar ik zie niet een reden waarom een bank hier daar niet een aparte bv voor kan opzetten met regelmatige evaluaties van voortgang, marktonderzoek en gespreide leningen. Hoog risico, maar ook mogelijk hoge winst. Ze moeten dat dan wellicht gescheiden houden van de rest van hun business, maar het is niet dat onze banken niets verdienen.

[Zonder]

Dus is in die zin dan het verschil:

• Financiëring door personen en bedrijfsleven

Tegenover

• Financiëring door financiële instellingen

Die bovenste is dan "durfkapitaal" en die onderste is "kapitaal".

Zoiets?

[bzuidgeest]

Ik ben geen expert.... van de AI:

Maar na die vragen weet ik nog steeds niet waarom de banken uit hun winst niet gewoon een aparte bv ervoor opzetten of zo. High risk -> high reward (possibly)

wat is durfkapitaal:

Durfkapitaal (ook wel venture capital) is risicodragend vermogen dat investeerders verstrekken aan jonge, snelgroeiende bedrijven in ruil voor aandelen. [1, 2]

Hoe het werkt

• Aandelen in plaats van lening: Investeerders krijgen een stukje eigendom van het bedrijf in plaats van een traditionele lening met vaste rente.
• Hoger risico: Als het bedrijf failliet gaat, is de investeerder zijn geld kwijt. Bij succes groeit de waarde van de aandelen flink.
• Meer dan geld: Durfkapitalisten brengen vaak ook een waardevol netwerk, advies en expertise mee. [1, 2, 3, 4, 5]

Voor wie is het bedoeld?

• Start-ups en scale-ups: Vooral jonge bedrijven met een schaalbaar product of idee (zoals in tech, AI, biotech of cleantech) gebruiken dit.
• Hoge groei: Bedrijven die grote markten willen veroveren en veel startkapitaal nodig hebben voordat ze winstgevend zijn. [1, 2, 3, 4]

Waarom is dat moeilijker in de EU:

Het korte antwoord is dat banken wettelijk geen durfkapitaal mógen of kúnnen verstrekken vanwege hun verdienmodel en strenge Europese regelgeving. Banken zijn er om spaargeld te beschermen en leningen te verstrekken, niet om aandelen te kopen in risicovolle start-ups. [1, 2]

Daarnaast is de Europese financiële markt traditioneel heel anders ingericht dan die in bijvoorbeeld de Verenigde Staten. [1, 2]

⚠️ Waarom banken geen durfkapitaal geven

• Geen onderpand: Start-ups hebben vaak geen fysieke bezittingen (zoals een fabriekspand of machines) om als onderpand aan de bank te geven. Banken eisen dit wel om het risico op wanbetaling af te dekken. [1, 3]
• Onvoorspelbare cashflow: Banken willen dat een bedrijf vanaf maand één rente en aflossing betaalt. Jonge innovatieve bedrijven maken de eerste jaren vaak alleen maar verlies.
• Strenge Europese regels (Bazel-akkoorden): Sinds de financiële crisis moeten Europese banken aan loodzware kapitaaleisen voldoen. Hoe risicovoller de lening, hoe meer eigen kapitaal de bank als buffer moet aanhouden. Durfkapitaalachtige leningen zijn voor banken simpelweg te 'duur' qua regelgeving. [4, 5, 6]

🔎 Het grotere probleem: De Europese kapitaalmarkt

Naast de rol van banken is er in de Europese Unie een structureel tekort aan echte durfkapitalisten (Venture Capital fondsen) in vergelijking met de VS. Dit heeft een aantal oorzaken: [1, 7]

FactorEuropese UnieVerenigde StatenFinancieringsbronBedrijven leunen voor 70-80% op bankleningen.Bedrijven leunen voor 70-80% op de kapitaalmarkt (aandelen en obligaties).Omvang VC-marktVeel kleinere fondsen (ca. €150 miljard totaal).Gigantische fondsen (ca. €930 billion totaal).Versnippering27 verschillende landen met eigen belasting- en faillissementsregels.Eén gigantische, geïntegreerde thuismarkt.CultuurSterke focus op risicomijding en kapitaalbehoud.Cultuur van "high risk, high reward" en acceptatie van falen.

💡 Hoe lossen Europese start-ups dit op?

Omdat banken afhaken, moeten Europese ondernemers hun durfkapitaal ergens anders vandaan halen:

1. Business Angels: Vermogende particulieren die in de vroege fase instappen. [7]
2. Venture Capital (VC) fondsen: Gespecialiseerde investeringsmaatschappijen (al vliegen scale-ups voor grotere miljoenenrondes vaak nog steeds naar de VS). [1, 3]
3. Overheidsregelingen: Initiatieven zoals de Europese Kapitaalmarktunie of regionale ontwikkelingsmaatschappijen proberen het gat te dichten met garanties en co-investeringen. [3]

Ben je zelf op zoek naar financiering voor een onderneming? Laat me weten hoeveel kapitaal je ongeveer zoekt en wat je propositie is, dan kan ik meedenken over de beste alternatieve financieringsvormen buiten de bank om.


[1] https://www.contextualsolutions.de

[2] https://www.fe.training

[3] https://www.rijksoverheid.nl

[4] https://www.bankingsupervision.europa.eu

[5] https://www.volkskrant.nl

[6] https://www.belfius.be

[7] https://nl.linkedin.com

[Zonder]

Ok. Even aannemend dat de AI het allemaal bij het juiste eind heeft - riskant, ik weet het - klinkt het dus vooral of dat banken dergelijke leningen met hoge risicos niet uit mogen geven van de EU om uitspattingen als wat er in 2008 gebeurde met tot gevolg een economische crisis te voorkomen. Valt genoeg voor te zeggen vindt ik.

Relaas van de LLM lijkt echter ook te beweren dat banken geen aandelen mogen kopen. Dan vraag ik me toch af hoe dat zit met de indexfondsen, beleggingsrekeningen en pensioenproducten die banken aanbieden. In mijn beleving kopen ze dan namelijk gewoon aandelen. Het zij uit naam van een particulier. Misschien is dat de nuance.

Stukje draagt in mijn optiek ook een goed punt aan waarom we durfkapitaal niet zonder meer zouden moeten willen: durfkapitaal om jaren verlies te kunnen draaien om anderen uit de markt te drukken. Dat pleit mijns inziens voor regulatie omdat dit de dood kan worden van de vrije markt...

[bzuidgeest]

n mijn beleving kopen ze dan namelijk gewoon aandelen. Het zij uit naam van een particulier. Misschien is dat de nuance.

Ze beheren aandelen voor je. Als jij bij een bank aandelen hebt staan ze op jou naam.

Wat durfkapitaal betreft er is een tussenoplossing die ook Draghi in zijn rapport uitdraagt. Nu word de buffer die ze moeten aanhouden om de consumenten te dekken niet als een kostenpost gezien omdat het in tegenstelling tot huur niet "naar een ander is". Tegelijk is het geld waar ze niet aan mogen komen. De winst gaat dus in meer en meer buffers opbouwen. De simpelste verandering is dat de vereiste buffer als een kostenpost word aangemerkt. Dan word de winst alles wat daarna nog over is en die mogen ze vrij besteden. De meeste banken zouden dan ineens een bak geld hebben. En die sta je dan toe dat ze via een sub bv willekeurig mogen investeren. Dat levert durfkapitaal zonder dat de consument voor de risico's opdraait.

Het is simpelweg dat ze in een paniek reactie te veel geld hebben vastgezet. Alles boven de buffer moet vrij komen voor uitgeven via losse bv's die mogen falen.

Echter de conservatieven in de ECB e.d. zijn zo geschrokken van de banken crisis dat ze de teugels laten vieren heeeeel eng vinden. Het beste dat we kunnen zeggen is dat de EU probeert het Draghi rapport door te voeren. We hoeven echt niet Amerika te worden om geld vrij te krijgen.

[Zonder]

Helder verhaal man. Klinkt op zich als best een prima oplossing wat je hier aan draagt. Dank!

Dat is toch weer erg leerzaam voor iemand als ik die net zoveel van economie weet als de gemiddelde baksteen.

[Powerblast]

Die vraag kun je over veel subsidies stellen vrees ik. Dit gaat namelijk niet alleen op voor game bedrijven, maar ook voor chemie, autoconstructeurs, enzovoort. En dan hebben we het nog niet over de toestanden zoals jobbonus en subsidies om oudere werknemers in dienst te nemen/houden. Als we dat allemaal schrappen is mogelijk het begrotingstekort opgelost maar zit er een hoop personen extra op de werkloosheidsuitkering.

Laatste nieuwe fantasietje is flexijobs voor alle sectoren. Legaal zwartwerk in mijn ogen, je holt de sociale zekerheid uit. Subsidies zoals deze in het artikel benoemd, vind ik dan een pak minder nutteloos, deze brengen op termijn als het goed is meer op dan ze kosten.

Het is de rol van de overheid vind ik toch wel om werkgelegenheid te stimuleren, dat doen ze onder andere hiermee.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 25 augustus 2026 14:14]

[EmeraldChickn]

Om dezelfde reden dat films, muziek en evenementen subsidie krijgen; namelijk om onze cultuur te verbreden en op de kaart te zetten.

Deze subsidie is niet persé gericht op de Guerilla's en Larian's van deze wereld, die hebben genoeg financiële zekerheid om hun eigen broek omhoog te houden. Het is meer bedoeld voor developers die bijvoorbeeld net uit school komen en samen iets willen ontwikkelen, maar niet de middelen hebben om twee jaar zonder inkomen te kunnen developen.

Vergeet niet dat het ontwikkelen van een game echt veel tijd kost, en dat je, los van je eigen loon, ook nog een flink budget nodig hebt voor muziek, fees en marketing.

Nu is het ook zo dat (in Nederland in ieder geval), erg veel talent naar het buitenland vloeit omdat daar (in een al lastige industrie) meer banenkansen zijn, terwijl die hier wel opgeleid zijn.

Daarnaast zijn er simpelweg onderwerpen of genre's die publishers niet rendabel genoeg vinden, waardoor je als beginner ook daarop geen aanspraak op kan maken. Daarom zijn er dingen zoals het cultuurfonds ook uitgeroepen om developers en andere mensen die met cultuur werken iets van zekerheid te bieden voor de toekomst.

[Zonder]

Guerilla's en Larian's van deze wereld, die hebben genoeg financiële zekerheid om hun eigen broek omhoog te houden.

Eerlijk. Ik ben wel eens bang dat dit niet heel lang meer waar gaat zijn voor studios die zich bezigen met grote producties.

Met de enorme hoeveelheden geld die daar tegenwoordig in om gaan en de enorme hoeveelheid kopieën die men moet afzetten om nog winst te maken voelt het steeds meer alsof ze èèn of twee flops verwijderd zijn van een failliessement.

[sprankel]

De overheid moeit zich omdat het een nieuwe sector is die potentieel heeft om zich hier te ontwikkelen.

Met elk nieuwe sector zit je met een kip en ei verhaal dat begint bij educatie. Toen die game ontwikkeling opleiding aangeboden werd (door de overheid gesponsord dus) was er geen game sector. We waren dus belastinggeld aan het uitgeven om mensen op te leiden die defacto wel naar het buitenland moesten gaan om werk te vinden.

Nu heeft men een pool van mensen die games kunnen maken maar die lokaal willen blijven met start ups wat eigenlijk stiekem de bedoeling was waarbij men van nul naar de huidige cijfers gegaan is. Als dat lukt om die startups volwassen te krijgen is het de bedoeling dat die sector zelf bedruipend word.

Echter banken staan hier niet te springen te investeren in een sector die zich nog moet bewijzen. Private investeerders zijn er ook nog niet waarbij onbekend = onbemind.

Dus dan lijkt het mij logisch dat de overheid zich verder gaat moeien om een investeringsklimaat te stimuleren en daarmee ook het signaal te geven dat ze echt wel een game industrie willen ondersteunen.

Wat de begroting betreft, die heeft 3 grote problemen, schulden uit het verleden, pensioenen die niet gedekt zijn (aka nog meer schulden) en een vergrijzing waarbij minder mensen zullen werken en meer ongedekte pensioenen opgevraagd zullen worden.

Met de riem aan te spannen gaan we dat niet trekken, de economie moet groeien op minder arbeidsuren, game industrie sector, als het lukt, is dan een een gouden ei.

[Smash1231]

omdat België zijn economie moet diversificeren om concurrerend te blijven. Op industrie kan de Benelux het al niet meer bijbenen met China. Dus dan moeten andere sectoren dat gat opvullen en tenzij de overheid een glazenbol heeft dan moet de overheid verschillende sectoren gaan steunen en over een paar decennia zien we welke overeind blijft en ook echt de economie aandrijft.

[Rogers]

Baldurs Gate 3 was toch een enorm success, bijzonder dat 2023/2024 dan niet het onverslagen record jaar is. Of is die omzet elders gerekend?

[Wolfos]

Dat zal wel, want BG3 heeft naar schatting bijna een miljard aan omzet behaald. Daarvan blijft niet alles over voor Larian maar die cijfers zou je alsnog terug moeten zien in die grafiek.

[Elazz]

Volgensmij ging het meeste geld van Baldur's Gate 3 naar Larian Groups Holdings Limited in Dublin (430 miljoen euro in 2023 bijv). Dus blijft het uit de Belgische marktcijfers en rapporten. Waarschijnlijk worden dus enkel de intra-company opbrengsten (aan cost plus model ofzo) toegevoegd. Dus ja. Mooie cijfers, maar lokale rapporten alleen tonen niet de volledige impact dat een studio zoals Larian in Gent heeft.

[Webgnome]

@Navi ja waarom geeft de overheid subsidies aan diverse bedrijfstakken?

[DLSS]

“Baldur's Gate 3, een van de grootste Belgische games van de laatste jaren.”

Is dat niet gewoon de allergrootste Belgische game aller tijden? Zag dag het op Steam in totaal zo’n 19 miljoen exemplaren verkocht heeft.

[Reactie gewijzigd door DLSS op 25 augustus 2026 13:38]

[bzuidgeest]

Probleem dat ik daar mee heb is dat baldurs gate door een Canadees bedrijf is opgezet. Dus de belgen hebben dat niet vanaf niets verzonnen en gemaakt. De basis stond al.

[DLSS]

Oh dat wist ik niet. Wat is de Belgische rol dan precies geweest?

[bzuidgeest]

De belgische rol is dat ze het derde deel in de serie gemaakt hebben. En die is goed ontvangen, nog steeds een prestatie.

Maar ze hebben niet het concept van de game, de basics verzonnen. Het is het derde deel.

[DLSS]

Aah oke. Maar deel 3 is wel het best gereviewde deel. Dat zegt een hoop gezien 1 en 2 ook erg goed ontvangen waren.

[Reactie gewijzigd door DLSS op 25 augustus 2026 16:11]

[bzuidgeest]

de metacritic score van deel twee is 95 en die van deel drie 97. Een verschil van niets. Het derde deel is ook twintig jaar later gemaakt dan deel 2, met alle technologische voordelen van dien..... Dus Ik denk dat 2 en 3 (en in zeker zin 1) op eenzame hoogte staan in dat genre.

De belgen hebben het zeker niet verprutst, maar ze bouwden wel op een fantastische basis. Dat ze dat niveau hebben kunnen vasthouden is een prestatie, maar de regels, de omgeving, de background story al dat hebben ze meegekregen inclusief het feit dat ze een derde deel maakten op een immens populaire game.

Om het de allergrootste belgische game te noemen moet al het IP wat mij betreft van belgische bodem zijn. Niet een bestaand super IP dat je aankoopt.

[DLSS]

Deel 3 heeft juist met hevigere concurrentie te maken. Anno 2026 moet je een betere game neerzetten om een 97 te krijgen dan twintig jaar geleden. Als games als Ocarina of Time en Half-Life 1 vandaag zouden uitkomen, zouden ze waarschijnlijk geen 97 scoren. Het blijven natuurlijk prachtige games en bovendien mooie stukjes nostalgie en gamegeschiedenis.

De Belgen hebben de beste Baldur's Gate ooit gemaakt, beter dan zowel het origineel als de sequel. Dat vind ik een knappe prestatie. Ik denk oprecht dat Baldur's Gate 3 de grootste Belgische game aller tijden is: voor zover ik kan zien de meest verkochte én de hoogst gewaardeerde. Wat de grootste IP is, weet ik niet, maar dat was natuurlijk ook niet de vraag.

[Reactie gewijzigd door DLSS op 25 augustus 2026 18:23]

[bzuidgeest]

. Als games als Ocarina of Time en Half-Life 1 vandaag zouden uitkomen, zouden ze waarschijnlijk geen 97 scoren

Niemand zou een game als half-life 1 vandaag uitbrengen want we kunnen veel meer. Dus je kan niet op die manier vergelijken. Het was de top voor hun tijdperk.

Dat vind ik een knappe prestatie.

En dat heb ik er ook bijgezet. Maar het IP komt niet van hen, is niet belgisch en dat betekend dat de wereld al wist wat ze gingen krijgen min of meer. De setting is al bekend. Dat is een enorm voordeel boven een game die 100% van eigen bodem is. Waar alles vanaf 0 is gedaan zonder oud geliefd IP uit het buitenland.

Voor de beste Belgische game vind ik dat het IP ook Belgisch hoort te zijn. Waar het een 100% in land prestatie is.

[DLSS]

Dat men de Baldur's Gate IP mocht gebruikten heeft geen enkel invloed gehad of de game wel of niet goed is geworden. IP is uberhaupt niet echt een factor of iets een goede game wordt of niet. Kijk bijvoorbeeld naar de enorme berg afschuwelijk slechte games die gebaseerd zijn op veel grotere IP's dan Baldur's Gate... zoals Star Wars, of op andere film IP’s.

Er zijn echt honderden bottom-tier trash games gebaseerd op wereldberoemde IP's. BG3 had evengoed op die stapel tercht kunnen komen met 40 uit 100 op metacritic. Dat het een 96 heeft is zeker wel de prestatie van Larian en niet van het IP.

Daarnaast vind ik IP ook geen factor om te bepalen of een game Belgisch is of niet. Als een Belgisch team bijvoorbeeld de beste LEGO-game ooit zou maken, dan zou dat nog steeds een Belgische game zijn, en geen Deense.

[Reactie gewijzigd door DLSS op 26 augustus 2026 13:48]

[bzuidgeest]

heeft geen enkel invloed gehad of de game wel of niet goed is geworden

Dat slaat nergens op. Tuurlijk kan je goed IP verkloten, maar een goede basis maakt de kans op succes veel hoger. En je start met een veel grotere groep mensen die al interesse hebben.

Daarnaast vind ik IP ook geen factor om te bepalen of een game Belgisch is of niet. Als een Belgisch team bijvoorbeeld de beste LEGO-game ooit zou maken, dan zou dat nog steeds een Belgische game zijn, en geen Deense.

Daar ben ik het niet met je eens. Daar kunnen we het wel bij laten denk ik. Je hoeft het niet met mij eens te zijn. De belgen hebben een game gemaakt, een goede, maar cultureel en via het IP is de game niet belgisch, maar canadees. Je lego voorbeeld is niet anders. Het IP en de cultuur en fanbasis die je als startpunt krijgt zijn van Deense oorsprong. En je volgt lego zijn rules, geen belgische studio rules als je het IP wil gebruiken. Dus het is niet 100% belgisch te noemen.

Maar goed, lets agree to disagree.

[DLSS]

Haha, ben het niet helemaal met je eens, maar goed let’s agree to disagree idd 👍

Dat slaat nergens op. Tuurlijk kan je goed IP verkloten, maar een goede basis maakt de kans op succes veel hoger. En je start met een veel grotere groep mensen die al interesse hebben

Dat is toch niet wat ik zeg 😅, ik zeg dat IP geen enkel invloed heeft op of de game wel of niet goed wordt.

Kijk daarbij naar de ontelbare slecht gereviewde games met filmlicenties die voor wat betreft IP nog 100x groter zijn dan Baldur’s Gate.

Dat de game zo goed is geworden heeft niets met IP te maken en alles met de talenten van de de developer.

[Reactie gewijzigd door DLSS op 27 augustus 2026 12:08]

[bzuidgeest]

Dat is toch niet wat ik zeg 😅, ik zeg dat IP geen enkel invloed heeft op of de game wel of niet goed wordt.

Ja maar dat heeft het wel, het verhoogt de kans dat het goed word. Het levert the een basis player base en meer. Het is geen garantie, maar dat is toch echt van invloed.

Zie het zo. Een hardloper heeft een kans om een race te winnen of niet, maar met een goede trainer word de kans significant hoger. Dus doet IP of de trainer wel degelijk invloed uitoefenen. Het geeft je een veel beter en kansrijker startpunt.

[DLSS]

Hoe heeft de grootte vd player base invloed op de Metacritic score? Ik zie genoeg grote IP’s een 4 scoren.

Natuurlijk zijn er duizenden, misschien wel tienduizenden kleine factoren die een impact hebben. Van de kleur van de schoenen van het hoofdpersonage tot, hardware, software, engine en genre.

Als een game in de Amerikaanse unreal engine is gebouwd gebruikmakend van Amerikaanse Nvidia GPU’s, kan het dan wel een Japanse game zijn?

Nou vind ik genre nog een grotere factor. Ben jij ook van mening dat geen enkele platformer Belgisch of Nederlands of Amerikaans kan zijn omdat het genre niet zelf verzonnen is en de eerste platformer Japans was?

Of roguelike? Kan geen enkele roguelike Duits of Frans zijn? Omdat het genre niet zelf verzonnen is en in Amerika is ontstaan?

Als je daar nee op zegt, waarom dan wel IP?

IP is een veel kleinere factor dan genre. Ik denk dat als ze een platformer van BG3 hadden gemaakt ipv een CRPG het een veel grotere impact had gehad dan of het IP toevallig de naam Pillars of Eternity, Divinity of Baldur’s Gate draagt.

[Reactie gewijzigd door DLSS op 27 augustus 2026 12:45]

[bzuidgeest]

Hoe heeft de grootte vd player base invloed op de Metacritic score? I

Niet op de score. Op de kans op een goede score. En de grootte van de al bestaande player base, die geïnteresseerd is in de game, die via community mods laten zien wat ze graag willen zien, via posts in fora en wat al niet. Allemaal informatie die je kan minen, die je niet hebt als je van 0 begint,

Het is duidelijk dat jij en ik enorm van mening verschillen over hoeveel invloed het IP heeft. Jij denkt niets, ik denk enorm. En dat genre word geinformeerd door het IP dus dat staat al vast voor ze begonnen. BG3 ging nooit een 2D platformer worden. Het iP omvat het genre van de game, soms mag daar van afgeweken worden, maar dan neem je een groot risico in je succes kans.

En ja op een zeker moment moet je een lijn trekken, niets mis mee om die verschillend te trekken. Maar ja als ze geen nieuwe mechanics verzinnen zit er altijd invloed van buitenaf in.

Maar iets als een platformer is voor de handliggend, waar setting en content, story en veel meer dat niet zijn. Net als de onderliggende D&D ruleset ook veel ouder is dan de game en heel veel bepaald.

Ik kan zo niet bedenken of Belgie unieke concepten heeft die ze de game wereld in kunnen brengen. Maar Japan heeft duidelijk een cultureel aantal dingen die ze de game wereld in branchten, stijlen als anime etc. En eentje moet dat als eerste doen, moet dat in hoofdzaak bijdragen. Amerika in games en hollywood gaat voor de opschepperige, save the world shooter. Met als top voorbeeld duke nukem e.d.

Ieder land heeft zijn eigen culturele identiteit. Daar moet iets van in de game zitten, maar ik betwijfel of BG3 afhangt van wafels of een frans, vlaams conflict.

Een echt hollandse game moet minsten polderen, tulpen en klompen hebben En 6 onderzoeken naar inclusiviteit van aliens voor we een oorlog beginnen.

[DLSS]

[...]

Niet op de score. Op de kans op een goede score. En de grootte van de al bestaande player base, die geïnteresseerd is in de game, die via community mods laten zien wat ze graag willen zien, via posts in fora en wat al niet.

Dat is toch echt maar een minimale impact. Zelda is een mooi voorbeeld, Zelda is een van de hoogst gewaardeerde IP's die er bestaan op deze aardbol... Toch zijn er afschuwelijke Philips CDI games gemaakt met Zelda IP.

(Link: The Faces of Evil, Zelda: The Wand of Gamelon en Zelda's Adventure)

Allemaal informatie die je kan minen, die je niet hebt als je van 0 begint,

Je kan die informatie prima minen zonder dat je je game Baldur's Gate noemt hoor. Er zijn tal van CRPG's die niet op de BG licentie zijn gebaseerd.

Het is duidelijk dat jij en ik enorm van mening verschillen over hoeveel invloed het IP heeft. Jij denkt niets, ik denk enorm. En dat genre word geinformeerd door het IP dus dat staat al vast voor ze begonnen. BG3 ging nooit een 2D platformer worden. Het iP omvat het genre van de game, soms mag daar van afgeweken worden, maar dan neem je een groot risico in je succes kans.

Genre wordt niet altijd gedicteerd door IP. Neem dat Zelda-voorbeeld hierboven. Zo geldt dat voor meer IPs. Binnen de Star Wars licentie heb je tal van genres, zoals Action adventure games, RPG games, Racing games, FPS games.. etc. Binnen de 007-licentie heb je zowel FPS-games als action-adventuregames en vermoedelijk meer. LEGO heeft puzzelgames, bouwgames en zelfs racegames. IP zegt dus maar beperkt iets over wat voor soort game je uiteindelijk krijgt.

Al met al maakt het in mijn ogen weinig uit welk IP je gebruikt. Er is gigantisch veel troep gemaakt met de meest fantastische IP's, van Zelda en Star Wars tot 007. De invloed van IP op wat een game uiteindelijk ís, is vrij beperkt.

Ja het heeft vast een minimale impact, er zijn tienduizenden zaken die impact hebben. Maar IP zit ergens tussen de kleur van de schoenen van de hoofdrolspeler en genre/engine/hardware/software in. En is zeker niet zo impactvol als die laatste catergorie

Als je vindt dat het IP ervoor kan zorgen dat een game niet-Belgisch is, dan ligt het eigenlijk voor de hand dat je hetzelfde over het genre en zaklen als game engine zegt. Genre heeft véél meer invloed op een game dan het IP.

Maar als je dat dus doet kom je al snel op een hellend vlak terecht: uiteindelijk is vrijwel geen enkele game Belgisch Frans, Duits of Nederlands, omdat ze allemaal voortbouwen op genres en conventies die tientallen jaren geleden elders zijn ontstaan.

Ik zou dat zelf eerder "geïnspireerd door" noemen dan bepalend voor de nationaliteit van een game. Kortom, als een team van Belgische developers een game maakt, dan is dat in mijn ogen een Belgische game, ongeacht het IP of het genre.

(Nu geloof ik overigens niet dat het hier daadwerkelijk om een volledig Belgisch team gaat, maar om een internationale mix van developer kantoren op verschillende locaties rond de wereld. Dat zou ik wel een argument vinden dat hout snijdt als de stelling is dat het niet Belgisch is - afhankelijk van het aandeel van deze andere kantoren uiteraard)

[Reactie gewijzigd door DLSS op 27 augustus 2026 18:15]

[Tassadar32]

Ook in de VR industrie doen ze het goed! Triangle Factory heeft een serie zeer goede VR games uitgebracht die zeer populair zijn.

[LootersV]

“Veruit het grootste Vlaamse gamebedrijf is Larian Studios. Dat bracht in 2023 zijn succesvolle game Baldur's Gate 3 uit, die in het jaar erop regelmatig van updates werd voorzien.”

Die was overigens op consoles digital only lange tijd. Belgische gamers stemmen dus niet met hun beurs dat blijkt maar weer

[Powerblast]

Ik denk dat we als België iets te klein zijn om nog maar een deuk in de verkoopcijfers van Baldurs's Gate 3 te krijgen. Meeste verkopen zullen vooral wereldwijd gebeurd zijn.

[Zenomyscus]

Een recordomzet van 76,5 miljoen euro is natuurlijk leuk, maar ik vind het niet zo veel eigenlijk. Er zijn genoeg games die individueel dat bedrag (meermaals) overtreffen. Met 728 FTE is het ook geen vetpot. Je komt op 98.000 euro per FTE, afgerond naar boven. Ongeveer de helft daarvan is puur salaris als ik het vergelijk met een modaal salaris. Dan heb je nog extra kosten per werknemer zoals verzekeringen. Kosten voor een werkplek. Licenties van software. Marketing budget... etc.

Vlaamse gamestudio's blijven klein en hebben moeite om internationaal door te breken vanwege de sterk stijgende kosten en een chronisch gebrek aan investeringen.

Dat is dan ook precies wat ik terugzie in de cijfers. Het gaat allemaal net aan, maar het is geen industrie die echt lekker draait en goede marges haalt. Die sterk stijgende kosten zijn een enorm risico en geld om wat tegenvallers te dekken lijkt er amper te zijn. Zeker als je moeite hebt met investeringen krijgen, wat gezien de cijfers ook zo gek niet is. Het blijft een beetje een kip ei verhaal zonder investeringen, dus wat dat betreft is het geen gek idee dat een overheid daar een kleine bedrage aan levert. Gezien de stijgende lijn lijkt er wel potentie in te zitten, dus dat is een investering waard vind ik.

Neemt niet weg dat ik vind dat overheden goed moeten kijken naar hun uitgaven. Er wordt een hoop geld weggegooid aan allerlei zinloze dingen vind ik. Dus hopelijk pakt dit goed uit. Het lijkt alsof er met deze investering in elk geval over nagedacht is. Het is een relatief klein bedrag, maar kan wellicht de sector net de push geven die het nodig heeft. Dat is wat anders dan sommige sectoren die volledig draaien op overheidsgeld.

[Daeley]

Zucht. Door de hoge belastingen lopen de kosten hoog op, dus gaan we subsidies uitkeren... typisch Belgisch verhaal.

[AcidBanger]

Nederland kan dit ook

[topcat1602]

Typisch #NVA gepruts, geld halen bij burgers om te schenken aan bedrijven met de kans dat de verkeerde persoon met het geootste deel wegloopt. Een systeem dat koopkracht wegneemt , waardoor meer subsidies nodig zijn en in een neerwaardse spiraal een maatschappij naar de verdoemins helpt. Als we dan ook nog eens buitenlandse developers moeten aanspreken, dan is het plaatje van geldstroom compleet voor ons Belgeland.

[Reactie gewijzigd door topcat1602 op 25 augustus 2026 21:02]