Singapore onthult prototype van datacenterrack met levende neuronen

De National University of Singapore, datacenteroperator DayOne en het Australische Cortical Labs hebben een prototype van een biologisch datacenterrack onthuld. Het rack bestaat uit menselijke neuronen, die in een lab uit stamcellen zijn gekweekt. Volgens de makers is het rack onder meer interessant voor AI-toepassingen.

De neuronen in het serverrack worden op de CL1 gelegd, een chip met kleine elektroden, schrijft The Times of India. Die elektroden kunnen signalen naar de neuronen sturen en de elektrische activiteit van de neuronen uitlezen. In totaal bevat het serverrack twintig van deze units.

Iedere CL1-chip beschikt daarbij over 800.000 neuronen, voor een totaal van zestien miljoen. Daarmee heeft het complete systeem ongeveer evenveel neuronen als het brein van een kikker. Ter vergelijking: het menselijk brein heeft naar schatting gemiddeld rond de 86 miljard neuronen.

De CL1 is op zijn beurt weer gekoppeld aan biOS, een besturingssysteem van Cortical Labs om met het netwerk te praten. Via elektrische prikkels wordt informatie naar de cellen gestuurd. De reactie daarop wordt gebruikt om een taak uit te voeren of een omgeving te simuleren. Onderzoekers kunnen de neuronen via een api aansturen en de activiteit uitlezen.

Het nadeel van biologische neuronen is dat ze uiteindelijk vergaan. Het interne levensonderhoudssysteem van de CL1 kan de neuronen zes maanden in leven houden, aldus Cortical Labs. Daarna moeten ze dus vervangen worden.

Voordelen voor AI

De onderzoekers denken dat de biologische neuronen voordelen kunnen bieden voor AI-systemen. Levende neurale netwerken passen zich bijvoorbeeld vanzelf aan veranderende omstandigheden aan en leren door interactie met de omgeving, aldus de onderzoekers. Ook kunnen ze volgens Cortical Labs van minder informatie leren, waardoor dit soort systemen handig kunnen zijn bij problemen met beperkte data.

Maar vooral het energiegebruik is een veelgenoemde reden om met levende neurale netwerken te werken. Biologische systemen verbruiken namelijk maar een fractie van de stroom van digitale computers. Cortical Labs stelt dat iedere CL1 zo'n 25 watt gebruikt, schrijft The Next Web. Een volledig rack, inclusief het interne levensonderhoudssysteem van de neuronen, verbruikt 800 tot 1000 watt. Ter vergelijking: een gebruikelijk serverrack verbruikt enkele kilowatts en een AI-rack kan zelfs meer dan honderd kilowatt verbruiken.

Het is echter onduidelijk wat het biologische serverrack dan aan prestaties oplevert. We weten dus niet of de rekenkracht vergelijkbaar is met dat van een regulier serverrack. Er zijn nog geen benchmarks, workload-vergelijkingen of andere cijfers gepubliceerd.

Prototype van het biologische serverrack. Bron: National University of Singapore

Reacties (83)

[DeNachtwacht]

In de C!T zijn al een paar keer artikelen over deze nieuwe techniek voorbij gekomen. Onder andere dat het voorlopig qua prestaties nog niet echt interessant is, het is vooral vanwege de potentie voor AI systemen dat het natuurlijk interessant is hier verder onderzoek naar te doen en systemen op te zetten hier pogingen mee te doen. Ook interessant is dat deze neuronen ook echt “gevoed” moeten worden met speciale vloeistof.

helaas dus even geen linkje, thuis kan ik die evt opzoeken als niemand die hier weet. Wel een interessante om te lezen en te zien dat de kracht nog niet Indiana jones is zullen we maar zeggen: https://www.techspot.com/news/111506-35000-computer-made-living-human-neurons-can-run.html

[bzuidgeest]

Het is een prototype. De prestaties van de eerste auto was ook niet wat het vandaag de dag is. Toch hield men vol en ontwikkelde door. Dit is waarschijnlijk de toekomst systemen die het beste van biologie en techniek combineren.

Nu zijn het nog menselijke cellen die ze gebruiken. Maar ik zien niet waarom ze in de toekomst niet maatwerk cellen zouden kunnen hebben, met dna aangepast om in die omgeving te kunnen leven en werken.

[DdeM]

Als we de auto industrie als voorbeeld moeten nemen gaan toekomstige systemen weer vacuüm buizen gebruiken* Maar zal mij benieuwen hoe de techniek zich gaat ontwikkelen.

*(De eerste auto's waren elektrisch, deze zijn zelfs nog een tijd populairder geweest dan verbrandingsmotoren, tot een aantal ontwikkelingen de verbrandingsmotor deels electrificeerde en daarmee schoner werd voor de bestuurder en nog belangrijker, de brandstof prijs daalde)

[bzuidgeest]

Ik denk niet dat die vergelijking helemaal steek houd, zelfs niet als grapje.

We gingen van mens naar computer omdat computers vlugger correcter kunnen rekenen dan mensen en nu gaan we terug naar "mensen". Dat zou de correcte match zijn.

[DdeM]

En we ging van paard naar auto... De eerste computer gebruikte vacuum buizen, van daar de vergelijking.

[Cerberus_tm]

Waarom werd brandstof veel goedkoper?

[DdeM]

Meerdere redenen, maar simpel gezegd kwam er gewoonweg meer beschikbaar. Bijvoorbeeld de vraag naar lampolie nam af doordat elektrische verlichting populairder werd, hierdoor kon er meer olie verwerkt worden tot benzine.

[Cerberus_tm]

Hmm ik wist niet dat brandstof zo duur was geweest, eind 19e uur o.i.d.

[DdeM]

https://www.partsgeek.com/mmparts/a_103_year_gas_price_history.html dit overzicht geeft wel een idee, dan moet je ook nog nagaan dat het aantal km per liter een stuk lager lag, een Ford Model T reed bijvoorbeeld zo'n 1 op 5 tot 1 op 8: Wikipedia: Ford Model T

[divvid]

als bioloog zie ik geen reden om dna aan te gaan passen aan een werk omgeving, dan kan je beter op zoek naar een passende bio variant. Van een octopus b.v.

Leuk science fiction topic verder

[bzuidgeest]

Waarom niet? De natuur heeft niet alles voor handen. Waarom niet een "betere" neuron ontwerpen?.

Klinkt mij als een gebrek aan creativiteit om het maar van de natuur af te laten hangen. Het is misschien nu nog toekomstmuziek, maar custom DNA ontwerpen gaat echt wel komen als het er kleinschaliger niet nu al is

[svideo]

Beter als in beter beheersbaar en daarmee paradoxaal met het 'doel'

Google, meta, ms zouden graag zo'n neuron aanpassen. Die dienen immers alleen zichzelf. Maar die armoede hebben we nu ook al

[fenrirs]

Ik werk op een lab waar men kijkt naar synthetische biologie. Je hoort veel over DNA editing, maar zo makkelijk is het niet. Divvid heeft gelijk, zoeken naar iets dat er al is kan zomaar makkelijker zijn.

[bzuidgeest]

Makkelijker wellicht. Maar het is niet de houding die ons technologische wezens heeft gemaakt. Iets dat er al is, is altijd een compromis. Je hoort veel over DNA editing omdat het reuze interessant is en ik denk dat er altijd mensen zijn die dat verder zullen proberen te ontwikkelen. Al is het maar om kanker of iets dergelijks te genezen.

[fenrirs]

Hierin onderschat je echt wat biologie kan. Neem nu de productie van 3,4,5,6-tetrahydro-2-methyl-4-pyrimidinecarboxylic acid. ($1000-$4000/kg) Dat goedje zit in heel veel medicijnen en cosmetica. Synthetisch niet te maken, biologisch een eitje.

[bzuidgeest]

DNA editing is wat mij betreft toch biologie?

Als je bedoelt dat de natuur dingen kan die wij maar moeilijk niet biologisch nadoen, dan weet ik dat. Maar dat betekend wat mij betreft dat de oplossing voor ons is om een biologische machine te maken voor sommige dingen. Met een custom "programmering" ofwel DNA. Dat betekend dat we iets bouwen net als deze machine maar niet met cellen uit de natuur, maar biologische dingen die we zelf bouwen met wat we uit de natuur hebben geleerd. Als de natuur al iets optimaals levert top, als wat de natuur levert niet optimaal is dan de biologie aanpassen om het optimaal te maken.

Een super geavanceerde manier van wat we al eeuwen doen in kruisingen en veredeling maar dan meer rechtstreeks dan hopen dat je krijgt wat je wil. designer biologie.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 25 augustus 2026 12:07]

[fenrirs]

Dat is dan ook precies wat wij wilden in 2000, ja 26 jaar geleden, genetisch gemodificeerde planten met de genetische codering voor een ,van nature in wilde soorten voorkomend, anti schimmel eiwit. Met grote precisie in bestaande rassen ingebed.

Eigenhandig om zeep geholpen door onze grote “vriend” Jan Pronk, minister van VROM destijds, tegen allerlei rechterlijke uitspraken in.

[Reactie gewijzigd door fenrirs op 25 augustus 2026 19:04]

[MSalters]

Niet makkelijk, maar wel gewoon commercieel te koop.

[fenrirs]

En hoe denk je dat dat gemaakt wordt? (Hint: fermentatie)

[MSalters]

Ik denk niet dat je met fermentatie een bacterie gaakt maken (met of zonder synthetisch DNA). Dat is DNA sequencing en vervolgens in een gastcel implanteren.

[fenrirs]

Klok, klepel…?

fermentatie: met bacteriën of schimmels organische stoffen omzetten in andere producten. (Bv ectoine productie door Halomonas elongata, Halomonas salina of, inderdaad E. coli waar ectABC gencluster is ingezet met genetic engineering)

Dna sequencing: het bepalen van de DNA base volgorde.

Mijn punt en nog steeds on topic: het is nog steeds makkelijker om naar neuronen te zoeken in de natuur die robuuster zijn dan fragiele menselijke cellen, dan gelijk naar genetic engineering te grijpen.

Disclaimer: al sinds mijn studententijd ben ik met dit onderwerp bezig en heb zelf geprobeerd menselijke spier en zenuwcellen aan te passen: vet lastig

[Croga]

Welke potentie is er dan voor AI systemen? Want als deze neuronen niet daadwerkelijk leven en hun eigen verbindingen kunnen maken doet het voor AI helemaal niets.

[supersnathan94]

Het daadwerkelijk in eerste instantie fysiek maken van een “neural network”. Iets wat eigenlijk een beetje de omgekeerde wereld is, want he biologie enzo, maar het zorgt er wel voor dat we ook echt goed kunnen gaan “simuleren” hoe die dingen nou werken op macroschaal.

want “sla dit op” is ook in de biologie nog een concept waar we weinig mee kunnen anders dan “het is een verbinding”. Welke verbinding het dan precies is, tsja. Geen idee.

Ook wel interssant om op commando dingen te kunnen verwijderen. Mogelijk kunnen we dan verklaren hoe geheugenverlies exact werkt.

[Croga]

Zoals gezegd; niet zolang deze neuronen niet zelfstandig in staat zijn om nieuwe verbindingen en nieuwe neuronen te maken. Dat is namelijk hoe wij dingen opslaan en hoe geheugenverlies werkt. Daarnaast is het aanpassen van de weerstand van de neuronen nog belangrijk.

Zolang als dat alles niet mogelijk is doet dit ding niets anders van wat tensor systemen doen.

[supersnathan94]

Dat is het punt van potentie toch? Het is er nog niet, maar moet nog onderzocht worden

[DeNachtwacht]

In de titel staat dan ook al

levende neuronen

[erwinb]

Wat je ook ontwikkeld vandaag de dag, je zet altijd het woordje AI erbij. goed voor de aandacht en funding.
valt me nog mee dat ze dat ding geen rAIck noemen

[bzuidgeest]

De neuronen level wel degelijk en leren wel degelijk, ze leven alleen niet erg lang.

[Jacco011]

CL1 is the first commercial computer with human brain cells | heise online

[ikt]

Het The Thought Emporium kanaal op YouTube heeft wat materiaal dat relatief toegankelijk is wat er met elektrisch aangestuurde neuronen kan worden gedaan en poogt zelf uiteindelijk met rattenneuronen een potje Doom te spelen, maar het is mij nog allemaal onduidelijk hoe/wat.
En hoe zit het met het aspect dat we nu opeens menselijke neuronen inzetten?! Is dat niet een ethisch obstakel?

[Finraziel]

Vind dat inderdaad ook nog wel wat ja... Bij losse neuronen lijkt het me op zich nog niet zo'n probleem, dan is het duidelijk dat daar echt geen bewustzijn in zit of zo. Maar als je dit steeds verder ontwikkelt en je hebt straks een complexe computer gebouwd van menselijke neuronen, en je draait daar kunstmatige intelligentie op... Hoe weet je of dat nog steeds kunstmatig is en blijft? Ja in theorie zou een traditionele computer uiteindelijk met genoeg complexiteit wellicht hetzelfde kunnen doen als het menselijk brein, maar er is nog zoveel van ons brein wat we niet begrijpen... Werkelijk dezelfde neuronen gaan gebruiken heeft op zijn minst de suggestie dat het mogelijk vragen om (morele) problemen is.

[Honbrifcl]

Ethiek is iets wat uiteindelijk nooit stand houdt, maar één persoon of instantie hoeft het te doorbreken. Alles wat we mogelijk hebben gemaakt, hebben we ook praktisch uitgevoerd of geprobeerd, atoombommen, klonen, DNA aanpassen in wezens en virussen, robot drones die mensen doden, AI "zelfstandig" laten beslissen, etc. En wat ethisch nu nog niet "kan", wordt ergens dan wel in het geheim gedaan. Mijn doemdenken maar ik verwacht dat we wel in staat zijn om onszelf of de natuur onherstelbare schade toe te brengen.

[Splorky]

Decenia terug kwam er al eens een keer iets voorbij op Discovery dat biologische cellen verbonden met electrodes werden gebruikt om een vliegtuig in een flight sim recht / in de lucht te houden.

Kwa ethiek, objectief zal het niet veel verschil maken of je mieren, ratten of mensen cellen gebruikt als basis, het is een hompje cellen die leven, het is geen bewust leven of organisme. Als er met veel clusters een AI gedraaid kan worden, dan wordt het misschien wat lastiger voor sommige mensen. Denk dat de lijn met abortus wel door te trekken is, waarneer is het meer dan een hoopje cellen en is het niet ethisch verantwoord abortus te plegen. Ik weet alleen niet of de neuronen die hier gebruikt worden uiteindelijk een menselijk brein zouden gaan vormen als je er maar genoeg toe voegd, of dat het een grotere blob aan neuronen wordt zonder dat het ook op hersenen gaat lijken, of een vorm geordende structuur gaat krijgen.

[Scriptkid]

Een volledig rack, inclusief het interne levensonderhoudssysteem van de neuronen, verbruikt 800 tot 1000 watt. Ter vergelijking: een gebruikelijk serverrack verbruikt enkele kilowatts en een AI-rack kan zelfs meer dan honderd kilowatt verbruiken.

Leuk maar natuurlijk compleet misgeslagen vergelijking zonder performance mee te tellen,

Een rack vol met Phi boarden gebruikt ook maar 1000 watt of zo?

[xxs]

Had even iets verder gelezen:

Het is echter onduidelijk wat het biologische serverrack dan aan prestaties oplevert. We weten dus niet of de rekenkracht vergelijkbaar is met dat van een regulier serverrack. Er zijn nog geen benchmarks, workload-vergelijkingen of andere cijfers gepubliceerd.

[dasiro]

en daarom is die vergelijking totaal waardeloos. Een leeg rack verbruik zelfs niets

[bzuidgeest]

Dat is niet het punt van de vergelijking. Mensen zijn typisch heel slecht met grote getallen bevatten. 1000 klinkt veel voor veel mensen. Daarom zie je in winkels overal 999,99 in plaats van duizend want dat lijkt minder, "nog geen duizend..."

In dit geval gaat de vergelijking niet over performance per wat. Het is context om aan te duiden dat 1000 maar een klein getal is in die wereld.

[Scriptkid]

ja maar als ik vervolgens een miljoen van die 1000 dingen nodig hem om het zelfde te doen is het 1000 miljoen en dat is weer groot.

als je iets vergelijkt moet je wel ergens een comparible unit hebben.

Volgensmij is die unit hier vooral tijd,

Het cluster met CL1 doet er een stuk korter over om het zelfde te leren dan het GPU cluster.

[bzuidgeest]

Ik denk dat je nog steeds het punt van de vergelijking niet begrijp. Het gaat om orde van grote van getallen. Niet om prestatie. Ze hadden net zo goed het elektriciteit gebruik van een voetbalstadion kunnen pakken. Maar ze pakten iets dat een iets meer directe relatie met het onderwerp had. En nu ben jij verward geraakt dus het was hoe dan ook een slechte vergelijkings keuze.

[Scriptkid]

ik ben er juist daardoor even ingedoken en dat is waar ik op uitkom, De winst zit juist in het hoe het leerd, performance per core zoals in traditioneel boeit dan totaal niet , dus je moet focussen op verbruik om het zelfde te leren, 1000 watt verbruik is weinig maar als je vervolgens jaar langer moet aan staan om zelfde te doen is het nogsteeds niet weinig.

Als je dus een vergelijking wilt maken en zegt stoom is laag, dan snap je dus zelf niet / of heb je een hele slechte vergelijkings eenheid gepakt , om iets proberen duidelijk te maken. Zeker met de statement AI kan zelfs nog groter.

[Panzer_V]

Doet me direct denken aan de bio-gel-packs in Star Trek Voyager.

"Mijn computer heeft een virus" krijgt op deze manier een hele andere dimensie...

[teek2]

Haha idd, kan me ook een aflevering herinneren waar ze de hele voyager koorts moeten geven om van een infectie af te komen.

[Cerberus_tm]

Jaa en er was ook echt heel vaak iets met die gel packs, en nooit was het hun eerste ingeving om die eens te controleren. Net zoals ze weigerden noodcamera's in het schip te installeren voor de invasie van de week. Or phasers op te hangen in de gangen, hoeveel doden ze daarmee wel niet hadden kunnen besparen.

[teek2]

Ik denk juist dat dat past bij Star Trek, waar persoonlijke vrijheid, privacy en diplomatiek handelen boven geweld, hoog in het vaandel van de Federation staan.

[Cerberus_tm]

Maar op een militair schip buiten de privéruimtes, wanneer je elke week weer doden hebt doordat je de gangen niet beveiligd hebt...

[mbbs1024]

Mij doet het eerder denken aan de Nederlandse film, De lift, waar men een experimentele bio chip ingebouwd had in de besturingseenheid van een lift, en die lift dan een eigen leven ging leiden.

[00.0]

Klinkt heel tof, maar iemand een idee hoe dit überhaupt werkt? Kan je neuronen zo direct sturen als je dat met een computer kan? En hoe zet je überhaupt software aan op zoiets, of heb je die software helemaal niet meer nodig?

[Milanobrotchen]

Zo ver ik weet werken neuronen een beetje als een AI 1tjes nulletjes. Maar dan hebben neuronen ook signalen kwa hormonen erbij.

Dus je kan de neuronen trainen om iets te doen met stroom schokjes. Als hij iets doet wat je wilt voed je de neuronen eten. En als ze iets doen wat je niet wilt geef je ze een klein stroom shokje.

[Reactie gewijzigd door Milanobrotchen op 26 augustus 2026 13:20]

[M. Schaap]

Ik moet meteen denken aan die groene borrelende massa in de film "De Lift".

[CopyCatz]

Senior tweaker gespot!

[BerryvanS]

Mogelijk, maar de film is deze maand weer uitgezonden in een horror week. Dus hij zit dan ook weer top of mind, ook bij minder senior tweakers.

Maar inderdaad, ik dacht ook meteen aan de lift.

[HenkEisDS]

Ik kreeg juist een beetje The Matrix vibes. Mensen als onderdeel in je systeem opsluiten en levend houden.

[divvid]

nostalgie alom, mijn eerste horror film

[usr-local-dick]

En aan dat stukje met Peer Mancini die het uitlegt: YouTube: De Lift (1983) biochips (Dick Maas)

[SuperDre]

Haha, ik ging juist bij de comments kijken wie als eerste die referentie zou leggen.

[Tomino]

Zo veel vragen die ik krijg na het lezen van dit artikel. Kan Tweakers hier een deep-dive achtergrondartikel voor schrijven?

[bzuidgeest]

Je kan beter gewoon gaan googlen dan tweakers een "deep dive" te vragen. Ik denk niet dat ze veel biologen hebben in de redactie.

[BleghBlarg]

Hopelijk geeft deze meneer die een zelf-gegroeid brein Doom wil laten spelen iets meer inzicht:
YouTube: Growing Living Rat Neurons To Play... DOOM? | Part 1
YouTube: Working Neuron Arrays! | DOOM Neurons Part 2

[BasHouse]

"De CL1 is op zijn beurt weer gekoppeld aan biOS"

Die vind ik wel grappig gevonden

[Zappos]

bio OS? zou dan toch passender zijn? Het is geen bioS, of SymbiOS?

[Morrowind3]

Cyberpunk weer een stapje dichterbij. Wanneer gaat Big Tech de armen oogsten om datacenters te voeden?

[kodak]

Het nadeel van biologische neuronen is dat ze uiteindelijk vergaan. Het interne levensonderhoudssysteem van de CL1 kan de neuronen zes maanden in leven houden

Als we dat als grens stellen dan is de werking kennelijk niet zo belangrijk. En dat lijkt me juist van wel. Het doel van het systeem is niet 'leven' maar voor de eigenaren voldoende betrouwbaarheid om het rendabel te houden. Als de materie wel in 'leven' is maar door bijvoorbeeld verandering niet betrouwbaar dan vermoed ik dat ze het alsnog niet blijven onderhouden. Die 6 maanden kan dus met een flinke korrel zout worden genomen.