Noorwegen verbiedt gebruik van AI op basisscholen door dalende schoolresultaten

De Noorse regering gaat het gebruik van AI verbieden op basisscholen. Pas vanaf het voortgezet onderwijs mogen leerlingen toegang krijgen tot AI-tools. Noorwegen hoopt hiermee de dalende schoolresultaten te keren.

Het AI-verbod gaat vanaf de start van het volgende schooljaar in, meldt de Noorse overheid in een persbericht. De overheid ziet een verband tussen de sterke daling van de schoolresultaten en het toenemende gebruik van generatieve AI in het onderwijs. "De jongste leerlingen beschikken niet over de kennis, het kritisch denkvermogen en de zelfbeheersing die nodig zijn om AI goed te gebruiken."

Basisscholen in het hele land moeten leerlingen daarom volledig afschermen van AI. In de onderbouw mogen middelbare scholen AI 'geleidelijk en voorzichtig' inzetten. Docenten moeten dan wel eerst 'voldoende competenties' verwerven en leerlingen moeten eerst een AI-training afronden. In de bovenbouw krijgen scholen de taak om leerlingen te leren AI 'op een gepaste manier' te gebruiken.

Noorwegen is een van de eerste landen die hiermee nationale regels invoert over AI-gebruik in scholen. In onder meer Nederland en België is het aan de scholen zelf om te bepalen hoe ze omgaan met AI.

Reacties (260)

[Zarhrezz]

"De jongste leerlingen beschikken niet over de kennis, het kritisch denkvermogen en de zelfbeheersing die nodig zijn om AI goed te gebruiken."

De jongste leerlingen? Nou, nee. De meeste mensen.

Het is inmiddels vrij helder dat "AI" (chatbots) de ultieme vorm van outsourcing van zelf nadenken zijn. En als zelf denken niet meer nodig is, hoef je je ook niet meer te concentreren op iets en ook je aandacht ergens langere tijd bij houden is niet meer nodig.

Internet heeft ons veel gebracht, informatie die voorheen niet bereikbaar was is dat nu wel, ook in een vorm die bij jou past.

Het internet altijd bij de hand (lees: de smartphone) heeft ons echter enorm veel gekost. Zaken als concentratievermogen, een goed getraind geheugen, vaardigheid in logisch redeneren, etc.

De huidige vorm van AI is een versnelling van de negatieve spiraal waarin menselijke cognitie geraakt is door de komst van de smartphone. Gelukkig begint dit besef steeds breder in te dalen, zodat we kunnen zoeken naar een gezonde balans.

[Cergorach]

Als iemand die is opgegroeid in een tijd waarbij we nog niet allemaal een mobiele telefoon of Internet hadden, kan ik je vertellen dat een 'goed getrained geheugen' ook al voor velen niet was weggelegd. Dingen werden voor toetsen en overhoringen in een brein gepropt om het alleen voor die toets/overhoring op te kunnen rakelen en daarna prompt weer te vergeten. Dat was de standaard, niet de uitzondering.

Ik wist m'n huisnummer (telefoon) op een gegeven moment het mobiele nummer van m'n moeder, uiteindelijk mijn eigen mobiele nummer en that's it. En dat is uit de telefooncel tijd, ook hier weer de regel, ipv. de uitzondering. De meeste mensen hadden telefoonnummers en dat soort zaken in een kleine agenda die ze meesleepte overal mee naartoe, je weet wel, de analoge smartphone.

Hoofdrekenen was in die tijd ook al een drama omdat relatief goedkope rekenmachines overal beschikbaar waren (niet iedereen had een TI calculator in de rugzak zitten). Goed en snel hoofdrekenen was de uitzondering, niet de regel.

Vroeger zocht je iets op in een boek, een hoop mensen hadden thuis een papieren enceclopedie en als je die niet had, dan werden ze huis aan huis verkocht. En als mensen het niet wisten, het niet konden opzoeken, dan vroegen ze het of aan iemand anders of ze vertelde je dat ze het niet wisten of ze verzonnen een onzin verhaal om maar niet onwetend te lijken... Sounds familiar?

Het lijkt bijna wel alsof de mensen die niet zijn opgegroeid in die tijd en het zelf niet hebben meegemaakt, kennelijk denken: Vroeger was alles beter...

Natuurlijk zijn er issues, verslavend gebruik, niet correct gebruik, gemakzucht, etc. Maar dat is met elke verandering. Ik noem het altijd een baby met een kaasschaaf (zit in een hoekje, is rood en wordt steeds kleiner). We hebben bv. al heel lang alcohol en een hoop mensen kunnen daar nog altijd niet correct mee overweg. Hetzelfde geld voor smartphones en AI. Omdat het er is en een hoop mensen slecht mee om gaan betekend nog niet dat het inherent slecht is.

De vraag is echter of kinderen op de basisschool al moeten leren omgaan met AI of een zoekmachine, hetzelfde geld voor sociale media. Ik denk van niet op het moment. Als een ouder dit wil, dan kan men dat buiten schooltijd leren van een ouder, net zoals we vroeger BASIC leerden op de C64...

[Frij5fd]

Ook vroeger was de drive om dingen zelf uit te zoeken soms erg beperkt. Toen ik in 1985 startte met werken en ontdekte dat de kennis van de opleiding die ik had gedaan nogal tekortschoot, ging ik actief in de bedrijfsbibliotheek en vakliteratuur op zoek naar de kennis die ik in de jaren daarna nodig zou kunnen gaan hebben (en las dat in eigen tijdl). En ik deed een hele rits specifieke cursussen. Het gros van de nieuwkomers die met min starten deden dat niet. Ze vroegen dingen aan collega's als ze iets niet wisten. En het antwoord was datgene waar ze het mee deden. Niet heel anders dan de omgang met AI nu.

[i-chat]

dus is AI niet inherrent slecht maar is het gewoon de cognitieve luiheid die een probleem is.


in zekere mate is ai al jong aanleren dan juist een goed plan, hoe eerder je begint te leren dat niet alles wat je leest klopt en dat je altijd meer dan 1 bron nodig hebt - en hoe meer je ook vragen kunt stellen als 'klopt dit wel' hoe minder je geneigd zou moeten zijn om lui te worden.

[Teigetje!]

je spreekt jezelf hier tegen. AI promoot die cognitieve luiheid juist. Je vraagt en krijgt een antwoord. Zelf zaken opzoeken, kennis combineren en dan zelf een oplossing/conclusie vormen is een basisvaardigheid die nodig is om het antwoord van een AI te kunnen beoordelen.

Je ziet het ook met hoofdrekenen, wat ik nog als een apart vak had op de basisschool. Zoveel mensen die het gewoon niet meer kunnen want het is makkelijker (jouw "cognitieve luiheid") om het in te toetsen en een antwoord te krijgen. Gemak dient de mens maar is op sommige vlakken ook haar ondergang

[Bulls]

Alles zoekt de weg van de minste weerstand. En als je nu weet waar je het kan vinden dan hoef je niet te onthouden. Eigenlijk is het slecht maar we passen ons aan.

[i-chat]

mensen zijn enrom slecht in onthouden of kun jij me nog vertellen wat je vorrige week zaterdag als ontbijt hebt gegeten of hoeveel slokken koffie je daarbij gedronken hebt.

als er wel iets is dat een tweaker zou moeten weten dan is het dat, simpelweg domme feitjes leren je geen expert maakt, maar juist het begrip van dingen (ook als je ze vergeten was en dus op moet zoeken of aan ai moet vragen) om de juiste toepassing van dingen maakt je een professional.

daarom leren we kinderen ook dat hele verhaal van ex-fokschaap om te kunnen onderzoeken of het een D of een T moet zijn in plaats van lange lijsten met woorden.

mijn moeder is nog zo'n persoon die eindeloze rijen met woordtjes heeft leren opdreunen, maar zinnen maken is er niet bij want daar moet je iets van zelf-denkzaamheid voor hebben.

[Bulls]

Nou ja als voorbeeld heb ik IMDB, voor internet wist ik van films vaak meteen de naam van de acteur en welke films ik ze nog meer van ken. Maar door IMDB weet je het te vinden, en daarom onthoudt je stukken minder.

Wat het ontbijt betreft, zulke dingen hebben geen nut om te onthouden, en al helemaal niet hoeveel happen of slokken je neemt (tenzij je autistisch bent) maar zal het een aparte gebeurtenis zijn ergens buiten de deur dan weet je het vast nog wel.

[Uruk-Hai]

We hebben bv. al heel lang alcohol en een hoop mensen kunnen daar nog altijd niet correct mee overweg. Hetzelfde geld voor smartphones en AI. Omdat het er is en een hoop mensen slecht mee om gaan betekend nog niet dat het inherent slecht is.

Van alcohol is inmiddels aangetoond dat het inherent slecht is.

Vroeger las ik nog weleens dat een hele lichte dosis alcohol je helderder kon laten denken, maar dat soort dingen lees ik tegenwoordig niet meer. Wat ik nu lees is dat zelfs hele kleine hoeveelheden alcohol schadelijk zijn.

Het is best wel apart dat we jongeren pas vanaf hun achttiende levensjaar openlijk alcohol laten drinken, maar dat ze al wel vanaf piepjonge leeftijd AI mogen gebruiken.

Dat geeft aan dat wij (de volwassenen) op dit moment het grootste probleem zijn wat AI betreft. Wij weten zelf nog niet eens welke houding we tegenover AI in moeten nemen, laat staan dat we het de jongeren kunnen vertellen.

Dat gezegd hebbende: ik ken al minstens één jongen met programmeertalent die helemaal niks van AI moet hebben. Hij is pas 15 jaar, maar op dat punt al best slim voor zijn leeftijd. Hij "ruikt" als het ware het gevaar van AI.

[Reactie gewijzigd door Uruk-Hai op 20 juni 2026 19:20]

[Cergorach]

BS! Het is doen alsof een rekenmachine inherent slecht is. Dat maakt imho iemand dwaas en zeer zeker niet slim, eerder bevooroordeelt.

Ja er zijn inherente beperkingen van LLM (halucinaties), maar hoeveel stof dat mensen op school hebben geleerd is incorrect? Of omdat de schoolboeken flink achterlopen op de wetenschap of dat men het gewoon weg zo erg versimpeld heeft dat wat er staat incorrect is, maar dat het gros van de leerlingen er wel mee overweg kunnen. ~35 jaar geleden stond ik ook bij de leraar natuurkunde met de opmerking "Wat in dit boek staat klopt niet!" en ik kreeg gelijk, maar ik moest het toch leren want daar werden we op beoordeeld.

En zo ging dat ook in het bedrijfsleven ver voordat er AI/LLM in gebruik was genomen. IT examens/stof welke niet overheen kwam met de praktijk, wat de leverancier (MS) als 'best practices' aangaf, werd door de experts naast zich neer gelegd als zijnde 'outdated'. Software zit vol fouten, soms ernstige, die zijn gemaakt door mensen, als een foutje, onkunde of gewoon laksheid.

AI/LLM is een stukje gereedschap, welke indien verantwoordelijk en correct gebruikt, behoorlijk wat tijd kan schelen in werkzaamheden. Menselijke foutjes, onkunde of laksheid op dit vlak kunnen ook gewoon weer leiden tot veel schade. Het is echter geen 'magisch' middel dat opeens alles oplost en zo wordt het wel teveel behandeld, door fans, media en de bedrijven die het pushen. Net zoals met elk ander product is het voor ieder om het kritisch te bekijken hoe en waarvoor je het gebruikt. Aan de andere kant heb je mensen die het net zo goed niet begrijpen en zijn er onredelijk negatief of zelfs agressief tegen.

Don't get me wrong, AI/LLM tools worden constant door je strot gedrukt, ik ben in een aantal gevallen juist meer tijd kwijt om elke keer AI/LLM meuk te dismissen of weer te fixen naar wat ik daadwerkelijk bedoelde. In verschillende gevallen heb je geen optie om die specifiek uit te zetten (het is kennelijk alles of niets bij MS). En ik moet echt Copilot op GPT 5.5 thinking zetten wil ik enigszins werkbare informatie er uit krijgen. Soms is het niet correct of enorm out of date, zeker als ik bezig ben met edge cases, maar het is veel efficiënter dan even gaan 'sparren' met een collega over een onderwerp/probleem. LLM moet heel ver wegblijven van m'n spreadsheets, het weet absoluut niet waar het mee bezig is, of beter gezegd, waar ik mee bezig ben.

Zoals altijd, als je niets weet over het onderwerp, kan je ook niet beoordelen of het een hallucinatie is of niet.

[Uruk-Hai]

BS! Het is doen alsof een rekenmachine inherent slecht is. Dat maakt imho iemand dwaas en zeer zeker niet slim, eerder bevooroordeelt.

Een AI chatbot zit op dit moment qua betrouwbaarheid nog steeds niet op het niveau van een rekenmachine. Als ik moet kiezen tussen een AI en een rekenmachine is de AI volkomen kansloos.

AI zit qua ontwikkeling nog maar in zijn baby stadium. AI zoals het nu is is nog steeds als een "rekenmachine" voor peuters. Speelgoed. Vooral fun. Veel meer dan dat is AI momenteel nog steeds niet.

[Cergorach]

Een AI/LLM zal NOOIT op hetzelfde betrouwbaarheidsniveau zitten als een rekenmachine. Net zoals een mens niet even betrouwbaar is als een rekenmachine. Maar dat is niet het punt. Een rekenmachine is een ander stuk gereedschap dan een AI/LLM, je gebruikt het niet voor dezelfde dingen. Voor rekenwerk gebruik je een rekenmachine, voor bepaalde andere dingen kan je een LLM gebruiken, mits je het correct gebruikt. Je gebruikt ook geen hamer om de ramen te wassen.

En als jij het alleen maar als een stukje speelgoed ziet, prima, maar ondertussen gebruiken anderen het om er veel werk mee te verzetten en daarmee veel geld te verdienen. Niet door het stomweg vibecoden van een mobile app die niemand nodig heeft, maar om daadwerkelijk problemen mee op te lossen.

Human: Hey AI, how do I solve climate change?

AI: Turn me off.

[luchthaak]

on topic: het klopt dat Ai een grote meerwaarde heeft. Voor het juiste gebruik zoals je beschrijft.

Maar wie weet wanneer het gebruik juist is? 95% van de (goed opgeleide) volwassen mensen in mijn omgeving weet dat niet. Googel AI is waarheid voor velen, (net als faceboek, tiktok dat is voor vele mensen op de wereld, waar we zo op afgeven tegenwoordig).

Hoe kunnen basisschool leerlingen (en leraren) hier wel mee omgaan, ondanks de lastigheid? Leer eerst zoeken (bibliotheek, boeken), puzzelen, nadenken, en begrijpend lezen op de basisschool.

Niet iedereen zal t ooit 100% goed gebruiken, maar met geleerde basiskennis zonder ai, en begrip van ai, komen we mss wel ergens.

[Uruk-Hai]

Niet iedereen zal t ooit 100% goed gebruiken

Zelfs ik ben er weleens (nog niet zo lang geleden) flink mee de mist in gegaan, toen ik in een periode zat waarin ik me heel erg kwetsbaar voelde en (bijna) niets met andere mensen te maken wilde hebben, maar nog wel met machines.

Gelukkig heb ik me daar toen toch door andere mensen uit laten praten.

Nu gaat het wel weer.

[GeroldM]

Meer geld te verdienen zeg je? Voor nu zullen er een paar personen er best mee kunnen verdienen. Maar kijken we een jaar verder, dan zal dat flink minder zijn. Want dan komen ook die goedbetaalde personen erachter dat AI/LLMs ingezet zijn voor de ontwaarding van (hun eigen) werk.

Voor geestdodend administratief werk, het zoeken naar onbekende meteorieten (en het vaststellen van hun trajecten), het (theoretisch) testen van chemische verbindingen en deze in kaart brengen...dat zijn inderdaad zaken waar AI/LLMs werkelijk hun waarde kunnen bekostigen.

Las ergens dat voor elke USD die Anthropic/Claude aan inkomsten genereert, Anthropic 8 USD uit moet geven aan back-end kosten. Voor OpenAI is dat nog hoger, voor elke USD aan inkomsten, moeten zij 13.5 USD uitgeven. Dus nee, voor 80% van alles waar AI/LLMs voor gebruikt worden, wegen de kosten niet tegen de baten op.

Niet alleen voor de uitbaters van AI/LLMs, maar ook de samenleving in het algemeen niet.
Want alle produkten waar RAM en andere vormen van opslag in zijn verwerkt, zijn nu schrikbarend duur aan het worden. En daardoor dus een economische rem gaan vormen , omdat niet genoeg mensen de nieuwe gadgets (en hun R&D) kunnen bekostigen en afzetmarkten onherstyelbaar worden beschadigd.

Dat lokale LLMs niet de mogelijkheden hebben van de cloud-varianten, dat ontken ik niet. Maar als door krijgt hoe je nuttig met lokale LLMs kan werken, dan krijg je met lokal;e LLMs ook heel veel voor elkaar. Meer dan vele AI gebruikers zich voor kunnen stellen.

Dus ben ik liever bezig met het leren c.q. uitproberen van concepten met de AI in de cloud en probeer deze te vertalen naar gebruik in lokale LLMs.

[Uruk-Hai]

Meer geld te verdienen zeg je? Voor nu zullen er een paar personen er best mee kunnen verdienen. Maar kijken we een jaar verder, dan zal dat flink minder zijn. Want dan komen ook die goedbetaalde personen erachter dat AI/LLMs ingezet zijn voor de ontwaarding van (hun eigen) werk.

Ja precies, die "slimmeriken" zijn die AI's nu flink aan het trainen.

Terwijl zulke werknemers alleen maar denken aan AI als winst voor de korte en middellange termijn, kijken hun werkgevers nog wat verder vooruit, namelijk naar de dag waarop de AI aangeeft genoeg trainingsuren te hebben gehad en het allemaal zelf wel af te kunnen.

Daarom hamer ik er op dat ICT als werkveld voor het gros van de menselijke werknemers zijn beste tijd gehad heeft. Het is klaar. Wij mensen zijn steeds minder nodig voor ICT management. ICT systemen managen zichzelf steeds meer. Op een dag managen ze zichzelf nagenoeg volledig.

Wat blijft er voor ons dan nog over? Dat is heel simpel: van alles dat typische ICT systemen niet kunnen managen, maar door de opkomst van robots wordt ook dat steeds minder.

Er is nu al een kloof tussen digivaardige mensen en digibeten, mensen die zich makkelijk laten oplichten versus mensen die daar niet zo vatbaar voor zijn, arme versus rijke mensen en mensen met een sociaal netwerk versus hele eenzame mensen.

Nederland is al jaren niet zo'n fijn landje meer en dat wordt alleen maar erger. Dat valt alleen nog niet iedereen op.

Er zijn nog steeds mensen die oprecht geloven dat het allemaal wel meevalt met de ellende in ons land, zoals die extreemrechtse idioot van een Thierry Baudet die duidelijk is opgegroeid in een bubbel waarin het met allerlei problemen inderdaad allemaal wel mee valt en die duidelijk niet goed buiten zijn eigen bubbel kan kijken.

Terug komend op het onderwerp van het artikel: als je door de invloed van AI steeds dommere burgers krijgt, krijg je ook steeds meer burgers die vatbaar zijn voor de invloed van figuren zoals Baudet.

Die Noren beseffen dit soort dingen allemaal veel beter dan Nederlanders. Daarom pakken Nederlanders niet door en verzinnen ze allerlei halfslachtige maatregelen om problemen te lijf te gaan.

[Reactie gewijzigd door Uruk-Hai op 22 juni 2026 07:51]

[Kastermaster]

Je kunt anders prima AI gebruiken als rekenmachine. (Doe ik zelf stiekem bijna iedere dag, omdat het op mijn telefoon enkele handelingen scheelt)

[Zarhrezz]

Soms is het niet correct of enorm out of date, zeker als ik bezig ben met edge cases, maar het is veel efficiënter dan even gaan 'sparren' met een collega over een onderwerp/probleem.

Voor edge cases zijn LLMs per definitie ongeschikt; het out-of-distribution probleem.

Maar het 2e stukje is iets dat vaker langskomt en erg interessant is, want wat is precies "efficiënter"? Als je gaat sparren met een collega zijn er 2 mensen die diepere kennis van een probleemdomein opbouwen, die leren en daardoor (hopelijk) beter worden in hun werk. Als een LLM het antwoord oplepelt gebeurt dit net en onderzoek laat ook zien de de LLM-gebruiker de opgelepelde informatie nauwelijks onthoudt...er wordt niet of nauwelijks geleerd. Hoe efficiënt is een niet-lerende organisatie?

[Cergorach]

Ik ben het met je eens dat je met z'n tweeën heel georganiseerd leert. Echter is dat in een aantal gevallen, niet eens 2x de manuren, maar dat kan rustig oplopen tot x10 de manuren. Met bepaalde onderwerpen is dat een goede investering, met anderen absoluut niet.

Voorbeeld: Bepaalde instellingen in een oplossing welke ik als externe voor het laatst een jaar of 5 geleden heb aangeraakt, er verschillende wijzigingen op hebben plaatsgevonden en als ik die over een paar jaar weer aanraak waarschijnlijk weer zijn veranderd. Voor de klant en de vaste medewerker zijn de exacte technische details niet belangrijk, een keer instellen en verder vanaf blijven. Je kan dan op een later tijdstip een korte uitleg geven zodat de werking duidelijk is en deze aanvullen met omgeving specifieke documentatie.

En vergeet ook niet, niet iedereen heeft er tijd voor, je moet alle twee de agenda er op afstemmen of andere dingen blijven liggen. Bij de meeste organisaties is er een enorm backlog.

En het is niet de keuze OF alleen maar dit OF alleen maar dat. Je kan kiezen, wanneer je welk stukje gereedschap gebruikt.

[Zarhrezz]

Het is zeker niet altijd problematisch als kennis nauwelijks gedeeld wordt en dan is in isolatie de kortste route naar het gewenste resultaat prima. Maar door AI / agents wordt dit op een hoop plekken de norm omdat er gestuurd wordt op (individuele) output. Zeker in complexe omgevingen waar allerlei zaken samen moeten komen is een gebrek aan kennisopbouw en kennisdeling een tijdbom.

Als je kennis en expertise niet meeneemt in de KPIs, zullen ze in de praktijk geen waarde hebben (en dus vanzelf verdwijnen uit je organisatie). Dat zal voor een hoop organisaties toch niet zo goed uitpakken.

[Bjorn89]

Maar toen konden mensen wel lezen, en hadden bepaalde basis vaardigheden. Ik ben ook niet goed in wortel trekken, kan pi niet tot 200 getallen achter de komma onthouden, logoritmes uit mijn hoofd knallen, en daarbovenop heb ik dyscalculie, ADHD etc.

Maar simpel optellen en/of aftrekken, vermenigvuldigen zijn echt basis vaardigheden waarvoor je echt niet een rekenmachine voor nodig hebben als er verder niks qua afwijking is. Je leert ook niet nadenken, kritisch controleren etc

Wil je de extreme gevolgen zien kijk naar de jeugd in Amerika. Ze kunnen niet eens een woord phonetisch uitspreken. Dat ligt voornamelijk aan AI en social media. En de stelregel is altijd, de onzin in Amerika komt met vertraging hier ook overwaaien.

Of het nu BLM, Geforceerde Woke Ideology, Geforceerde "Green deal", en zelf doen we nog een sausje extreem humanisme erover als Europa.


Dus nee het is niet van deze tijd, dit is unieker. En deze retardness komt ook to a store close to you....

[Reactie gewijzigd door Bjorn89 op 20 juni 2026 16:24]

[Waah]

De gevolgen die je in de VS ziet in het onderwijs hebben niet te maken met mobieltjes en internet hoor. Maar naar het volledig uitkleden van de educatie. Veel staten willen gewoon arbeiders. Dus geen hoog opgeleide mensen. En eigenlijk moeten de mensen met geld vooral een goede opleiding kunnen genieten.

Er zijn vele redenen aan te wijzen waarom het onderwijs in de VS niet geweldig is. Maar als dat enkel door rekenmachines en dergelijke komt zou hier dezelfde enorme achteruitgang moeten zien en die is er niet.... tot nu met AI dan blijkbaar.

[Manderlay1]

Ja hoor iedereen kon hoofdrekenen....

Toen de euro uitkwam had iedereen een rekenmachine mee. Delen door 40 bleek niet zo simpel te zijn...

In het onderwijs werd ook niet geleerd om kritisch na te denken, ofwel ging je mee met de hoop, ofwel was je een probleemkind, ofwel was je een dommerik.

Durf met zekerheid te zeggen dat het onderwijs nu beter dan wanneer ik naar school ging

[oef!]

Euro was toch delen door 2.21 in het begin?

edit:
Ben het ook niet met je eens. Ons werd kritisch nadenken geleerd op onze 15e. Ik las pakken met opiniebladen per week die door school praktisch gratis ter beschikking werden gesteld. De school had een complete bibliotheek met allerlei periodieke tijdschriften

[Reactie gewijzigd door oef! op 20 juni 2026 21:09]

[Jim de Wit]

Delen door twee, min éen tiende. Zo moeilijk was dat niet. Delen door 40 stelt ook geen klap voor; delen voor vier en de komma opschuiven.

Kritisch denken was bij mij op de HAVO min of meer extracurriculair, maar gelukkig had ik een aantal goede docenten die hier waarde aan hechtten.

Van wat ik weet van de Vlaamse cultuur is deze een stuk autoritairder dan de Nederlandse. Het is van daaruit bezien geen gekke aanname om dat te extrapoleren naar het onderwijs; men moet dus simpelweg volgzaam zijn.

[Daoka]

Delen door 40 stelt ook geen klap voor; delen voor vier en de komma opschuiven.

De antwoord 735 / 4 kan ik je echt niet zo geven hoor. Jij wel? Vooruit ik zal eerlijk doen en 736 doen zodat het antwoorden een heel getal is. Kan ik er komen met hoofdrekenen? Waarschijnlijk wel bij 736 maar bij 735 zou het waarschijnlijk zijn tussen x en y en ik zou toch wel even voor nodig hebben. En mij basisschool was toch wel 35 jaar geleden ofzo. En de meeste leerlingen in de klas konden slagen met de cijfers 6 tot 8 en zesjes (of 5.5 afgerond naar 6) wil ik toch niet echt slim noemen.

Men heeft het over dat de jeugd (mede door TikTok en YouTube Shorts) geen concentratie hebben en daardoor geen boeken lezen. Maar ik heb al geen boek meer gelezen waarschijk al voordat wij internet hadden. Maar zeker voordat TikTok en Shorts bestonden. Ik geef hier gedeeltelijk school de schuld voor (verplicht lezen (van dingen waar ik geen interesse in had) voor verslagen maken). Maar ik denk ook een groot gedeelte door tv en computers (waarschijnlijk wel meer als de school reden). Mooie beelden van een ontploffing in plaats van de woorden "*BOEM* en de bom ontplofte".

En heeft de jeugd echt een concentratie probleem door TikTok en Short? Misschien gedeeltelijk maar de jeugd kan ook uren Call of Duty spelen en dat is toch ook een vorm van concentratie? Daarnaast doen we alsof de jeugd geen tv kan kijken zonder bijvoorbeeld telefoon. Maar is dit echt een jeugd probleem of mens probleem? Zou je dit 40 jaar geleden introduceren zouden mensen dit waarschijnlijk ook gedaan hebben? Ik vermoed van wel zelfs zonder TikTok en Shorts. Sterker nog ik deed ook games spelen met iets op de tv op de achtergrond. Ja voor iets leuks ging ik wel tv kijken dus het waren wel dingen wat minder interessant was, muziek kanaal, of herhalingen. Maar misschien als ik echt tegelijkertijd tv en computeren (in plaats van dat de tv achter me was) dat het voor meer tv films en series tegelijkertijd zou zijn. De telefoon maakt dit makkelijk en ik zie de afleiding ook wel bij volwassenen. Dus ja leuk dat we naar de jeugd wijzen maar de volwassen hoeven dus niet beter te zijn.

Ik denk dat we een verkeerd beeld hebben gecreëerd van hoe mensen zijn. Door bijvoorbeeld films lijken acteurs bijvoorbeeld slim omdat ze de script uit hun hoofd hebben geleerd en alles goed lijken te doen. Maar als je de bloopers kijkt hoe vaak gaat het daar fout? En dat is maar een klein gedeelte van de fouten. Ook zien we eigenlijk alleen nieuws van succesvolle slimme mensen (of het lijkt ieder geval zo). En de mensen die je volgt op YouTube, Twitch, Facebook of waar dan ook zal waarschijnlijk ook geen dom persoon zijn (in jouw ogen tenminste). Maar zijn ze echt slim of lijken ze slim omdat ze vooral praten over hetgeen wat ze kennen (en bijvoorbeeld niet de hoofdstad van Egypte weten)? Is deze beeld dus de ware realiteit of dus een illusie? Ik denk een gedeelte van beide.

[jhnddy]

De antwoord 735 / 4 kan ik je echt niet zo geven hoor. Jij wel? Vooruit ik zal eerlijk doen en 736 doen zodat het antwoorden een heel getal is. Kan ik er komen met hoofdrekenen? Waarschijnlijk wel bij 736 maar bij 735 zou het waarschijnlijk zijn tussen x en y en ik zou toch wel even voor nodig hebben.

Dat komt ook omdat je het verleert bent. Kwestie van afronden, 736 = 800-64. Delen door 4: 200-16 = 184. Voor 735 moet er nog 1/4 af, dus 183,75.

[Sleurhutje]

Vroeger leerde je staartdelen. Nog steeds eenvoudig als je een beetje kunt hoofdrekenen, hier komen de tafels van 10 om de hoek kijken, dan kun je een dergelijk getal prima uit je hoofd uitrekenen. Merkwaardig genoeg doen ze lang niet mee op alle scholen leren staartdelen, en als je het een kind uitlegt dan vinden ze dat een makkelijkere methode dan de huidige manier.

[jhnddy]

Klopt, kennis heb ik ook zeker nog. Alleen wel makkelijker met een papiertje erbij dan voor hoofdrekenen.

[jongetje]

Ik vermoed dat hij uit België komt en die hadden geen guldens.

(Al moest ik ook eerst twee keer lezen voordat mijn kastje, of in dit geval frank viel)

[MatthijsV.]

Om precies te zijn: 2,20371

[Bulls]

Nee de invoering van de euro ging eerst nog met dubbele bedragen. Maar toen ze de gulden weg lieten werd de gulden prijs de nieuwe euro prijs.

[GigaHenk]

Ach ja,

Ik zie het zo alles is energie, en energie zijn golven. Net als de zee, nu vind de meerderheid ideologie veel belangrijker dat logisch en realistisch. En dat zien we ook terug in economie, politiek, media. Dat gaat zeker weer een keertje kantelen. We leven nu in een tijd, dat als je al het advies van de overheid opvolgt je, je financieel 3-0 achter staat, op degene die dat niet doen. En uiteindelijk kun je als burger enkel kiezen met je portemonee. Dat zie je aan de hedendaagse politiek, die volgen allang niet meer wat het volk wil. Wat meestal in de historie niet goed afloopt, en veel verliezers kent.

[Reactie gewijzigd door GigaHenk op 20 juni 2026 17:11]

[Oudecomputer]

Het huidige les geven op school is gewoon van een gigantisch slecht niveau. Ik erger me er dood aan ik he een dochter in het buitenland waar. Ze traditionele less hebben stampen. Ik heb dat ook gehad en het werkt super de tafels , uitzondering op de taal regels wat Nederlands moeilijk maakt . Ik ken alle telefoon nummers due belangrijkste zijn uit mijn hoofd. Mijn outste dochter kan niet rekenen geen staart delingen maken mijn jongste dochter kan prima berekeningen maken die hebben niet van die groepjes onzin. Je zuet mensen uit Azië betere cijfers halen omdat het onderwijs gewoon beter is.

[NielsFL]

Ik weet niet precies uit welk bouwjaar je komt, maar wij hadden vroeger op de basisschool wel computerles, middels een MSX met Computerra: https://generation-msx.nl/software/kogevo/computerra/release/2502

Enfin, zelf denk ik dat het wel degelijk belangrijk is dat de basisschool er aandacht aan besteed. Binnen enkele jaren verwacht ik dat alles wat los en vast zit tegen je praat middels AI. (Vind ik niet per se leuk of goed, maar dat is een ander verhaal).

We hebben het nu vaak over "schermtijd" en lossen dat op door schermen bij kinderen weg te houden. Maar is is binnenkort echt niet meer voldoende. Het lijkt me zeer onverstandig dat kinderen in gesprek gaan met speelgoed, koelkasten, auto's etc. zonder enig idee te hebben waar ze precies mee spreken.

[Cid Highwind]

Zie het als seksuele voorlichting. Dat het wordt behandeld betekent niet dat er automatisch praktijklessen of dagelijks bij ieder vak op kan of moet worden toegepast.

Ons werd ook een rekenmachine gegeven en uitgelegd wat deze kon en wat de meerwaarde er van is. Tegelijkertijd werd ook uitgelegd wat de meerwaarde is om zonder dit apparaat te kunnen rekenen en waarom we dat dus ook moesten leren en oefenen. Zo is het met alles. PC’s waren ook leuk en interessant, ook daar werden de elementaire zaken bij uitgelegd en vaardig gemaakt. Dat lijkt me hier dus ook van toepassing. Maar wel alles op z’n tijd. AI op basisscholen? Kinderen geef je ook geen boormachines omdat het voor hen nogal lastig is er verantwoord mee om te gaan.

[Zarhrezz]

Ik kende vroeger de telefoonnummers van al m'n vrienden / vriendinnetjes uit m'n hoofd. Nu weet ik die van m'n vrouw en zoon niet meer uit m'n hoofd. Niet meer nodig. Zo zijn er zat andere voorbeelden te bedenken.

Het boek 'Liever moe dan lui' van Erik Scherder komt met veel meer voorbeelden en (mogelijke) verklaringen uit onderzoeken van de afgelopen jaren / decennia.

Vroeger was zeker niet alles beter, maar de keerzijden van schermgebruik / internet / chatbots worden steeds duidelijker en daar dan maar niets mee doen omdat er vroeger ook mensen waren die cognitief niet sterk waren lijkt me onverstandig.

Ik geloof niet dat (deze) technologie inherent slecht is, maar technologie zoals die beschikbaar is binnen de maatschappij is zonder meer niet neutraal. Degenen die smartphones en AI verkopen hebben een doel, een agenda. En die is wellicht niet in lijn met onze persoonlijke gezondheid en / of die van de maatschappij.

[Sando]

Dingen werden voor toetsen en overhoringen in een brein gepropt om het alleen voor die toets/overhoring op te kunnen rakelen en daarna prompt weer te vergeten. Dat was de standaard, niet de uitzondering.

Het gaat niet om telefoonnummers onthouden, maar om structurele mentale training. Volgens mij was het niet compleet nutteloos. Ik kan me nu goed voorbereiden op een belangrijk gesprek. Heb je wel eens een sollicitatiegeprek met een jonkie gehad van een leeftijd waarop je zelf ook gesprekken heb gevoerd? Dan zakt de moed me soms in de schoenen. Anekdotisch, weet ik. Maar dat sommige vakken wel erg van stamptoetsen aan elkaar hingen, wil niet zeggen dat het onderwijs vroeger net zo slecht was.

Een sporter verliest ook spiermassa als hij stopt, maar dat betekent niet dat trainen nutteloos was. Volgens mij werden langere concentratie, kritisch denken en probleemoplossend vermogen vroeger echt beter ontwikkeld op school. Nu leren (basisschool)leerlingen blijkbaar: Laat maar, dit kost wel een minuut denkwerk, AI lost dit vraagstuk wel op. En ze kunnen weer verder met hun notification bubbles.

[Tricolores]

Het probleem zit hem vooral in de schaal. AI is zo breed en algemeen beschikbaar dat nadenken echt optioneel wordt. Vroeger moest je daarvoor nog moeite doen.

[elmuerte]

Relevant artikel in Nature dat afgelopen week gepubliceerd is: https://www.nature.com/articles/d41586-026-01947-1

[barbarbar]

Dit leest een beetje alsof je mensen gaat beoordelen op goed kunnen schakelen in een auto, terwijl ze alleen nog maar EV's rijden.

[Hans C]

Nee, op een gesprekspartner met kritisch denkvermogen. Ik ben niet tegen AI. Ik gebruik het beperkt zelf ook. Maar er zijn werkzaken waar ik veel van weet. Als ik iets uitleg aan jongere collega's komt er vaak iets terug van 'maar AI zegt....'. Als ik dan uitleg waarom dat niet klopt, dan is er geen gesprek meer.

[nagasy]

Is dat iets dat effectief gebeurt?

Dat een collega je kennis in twijfel trekt door te zeggen 'maar AI zegt...'. Oprechte vraag. Ik heb het zelf nog niet mogen meemaken. En ik mag hopen dat ik het niet ga meemaken

[Hans C]

Zeker. En niet 1 keer, maar meerdere keren. Ik werk in een sector waar loonschalen zijn. AI meldt gerust dat dit A t/m G is. In de realiteit is dat tot en met E. Als ik meld dat dit niet klopt in de brief, dan wordt er niet gekeken in de cao of de loontabellen. Of een afwijkende opzegtermijn van de wet in de cao. Er wordt dan van mij verwacht dat ik ga uitleggen waarom AI het fout heeft.

[whiner]

Tja geef een link naar de cao en vraag ze dit aan chatgpt te geven. Chatgpt zou dan als het goed is bevestigen dat jij gelijk hebt.

Het hoeft allemaal niet zo moeilijk te zijn. Beetje aanpassen is soms een handige vaardigheid.

Laat dit nu ook precies het enige puntje zijn waarop mensen voorop blijven lopen, ons aanpassingsvermogen / creativiteit.

[Janusi]

Waarom zou ik ChatGPT daarvoor gebruiken? Je kan gewoon zelf de CAO erbij pakken en lezen. Eventueel met de zoekfunctie de relevante onderdeel vinden.

ChatGPT is geen autoriteit, het weet niets, en kan net zo makkelijk foutieve informatie produceren als accurate informatie. Het blijft een indrukwekkende woordvoorspeller in de basis.

[whiner]

Omdat chatgpt dat veel sneller kan dan ik en met het document in zijn geheugen maakt het geen fouten.

Stel je de vraag zonder bron, dan heb je gelijk.

[TIGER79]

Veel plezier gewenst met je permanente vakantie ! Jij bent dus overbodig, immers chatgpt zal het altijd sneller dan jou kunnen. En blijkbaar is de correctheid niet van belang enkel de snelheid.

En nee ook niet wanneer de data in de huidige context past is garantie tot kloppende antwoorden. Ik maak het nog steeds dagelijks mee dat als ik iets niet volledig vertrouw of met een wedervraag kom in de vorm van je geeft dit aan maar klopt het wel ? de sympathieke AI backtracked en bevestigd dat is misschien toch een aanname teveel heeft gemaakt. Ik maak me zorgen over hoeveel verkeerde informatie gegeven wordt en met name geaccepteerd wordt als heilig woord door mensen die niet gehinderd zijn door enige kennis over onderwerp of vakgebied.

[MulMonkey]

Jij hebt teveel vertrouwen in een taalvoorspeller. Alle AI-modellen maken aan de lopende band fouten, want ze checken zelf niks. Er zit geen waarheidselement in, ook niet met data in het geheugen. Hell, zo'n heel model bestaat alleen uit geheugen

[Reactie gewijzigd door MulMonkey op 20 juni 2026 21:46]

[latka]

Ook met het document erbij kan het misgaan weet ik uit ervaring. Het is een "please machine" dus stel je sturende vragen en zit het ver genoeg terug in de context dan kan het alle kanten op gaan. Net als met een rekenmachine: 1+2/3 moet je wel goed intiepen (met haakjes dus enzo) om te zorgen dat er eerst gedeeld en dan opgeteld wordt. Met AI ook: je moet weten wat het ding doet om het effectief te kunnen gebruiken.

[Janusi]

De LLMs zijn nu lang genoeg in gebruik dat het algemeen bekend is dat zelfs als je het vraagt om een tekst samen te vatten, het alsnog belangrijke dingen kan weglaten of zaken toevoegt die niet in de tekst staan.

Want het is een woordvoorspeller.

[Cergorach]

Ik heb toevallig gister met ChatGPT zitten experimenteren, het geeft je pas gelijk als je "BS!" roept en geeft je vervolgens nog steeds niet het goede antwoord, ook al heb je wel de juiste data aangeleverd.

Er vanuitgaan dat de LLM het wel begrijpt als de mens er achter het zelf al niet begrijpt is natuurlijk super... 'Onhandig'... Mensen moeten gewoon kunnen opzoeken in de bron, LLM zal altijd blijven hallucineren, je kan dat enigszins inperken, maar nooit geheel uitsluiten. Dat betekend natuurlijk niet dat de bron altijd correct is, maar mensen moeten meer kunnen dan alleen op een paar knopjes drukken. Want als dat alles is wat ze kunnen worden ze vervangen door een paar aapjes (met een LLM)... En dat is exact wat er op verschillende plekken aan het gebeuren is, mensen die niet geschikt zijn voor de functie die ze bekleden worden vervangen door LLM en men ziet nooit het verschil. In de gevallen waar dat wel het geval is, was de persoon in ieder geval meer geschikt voor de positie dan de LLM.

[Janpietertje89]

Tja ik heb mijn huisarts nu al 2 keer kunnen corrigeren met behulp van AI. Kan hij autoriteit zijn, maar hij mag mij toch echt uitleggen waarom hij van de door AI geciteerde NHG huisartsenstandaard afweek bij de voorgestelde behandeling van mijn dochter. Ik begrijp dat dat misschien frusterend is en dat mijn dochter echt niet direct iets zal overkomen als van de standaard afgeweken wordt, maar die standaard is er niet voor niets. Uiteindelijk is de behandeling al in 2 verschillende gevallen aangepast.

Zo ook de beste expert die voor mijn energielabel kwam. Uiteindelijk 5 fouten kunnen ontdekken in zijn rapport met behulp van AI. Kan hij de expert zijn maar hij mag die 5 zaken toch nogmaals bekijken en waar nodig aanpassen.

Ik verifieer alle rapporten van experts op gebieden waar ik zelf geen kennis van heb vanaf nu standaard met AI. Het is niet foutloos maar het is vele malen beter dan een expert op z'n blauwe ogen geloven omdat je zelf niet de kennis hebt om zo'n rapport inhoudelijk te beoordelen.

[Janusi]

En hoe weet je dat de LLM gelijk heeft en niet de expert. Dat het de bron citeert is geen garantie, die verzinnen ze net zo makkelijk.

Meerdere advocaten zijn al onderuit gegaan omdat ze de LLM vertrouwden.

[Janpietertje89]

In het geval van de huisarts door op de link te klikken die AI me gaf naar de officiële website van de NHG en te verifiëren dat de richtlijn inderdaad iets anders zegt. En in het geval van de energielabel expert heb ik echt niet alle bronnen gecontroleerd omdat sommige zaken overduidelijk niet klopte, de rest mocht hij zelf uitvogelen, daar betaal ik hem tenslotte voor.

Moet zeggen dat de energielabel expert een stuk professioneler reageerde op mijn vragen ("Dank voor je oplettendheid en excuses voor de punten die in de eerste invoer niet volledig correct zijn verwerkt") dan de huisarts ("ja dit doe ik altijd, mijn manier kan ook prima"). Maargoed uiteindelijk hebben beide aanpassingen gedaan door mijn AI review.

Kijk ik begrijp ook echt wel dat ik niet 100% kan vertrouwen op AI. Maar het blijkt ook telkens weer dat ik ook niet 100% kan vertrouwen op experts. Dus ik ga voor de best of both worlds, en samen met mijn eigen kritisch denken kom ik dan een heel eind.

[Memori]

Chatbots gebruiken is het nieuwe roken!

[Uruk-Hai]

Ga je van chatbots gebruiken dood? Wordt je er ziek door?

[Memori]

Once physicians began using it, their performance dropped significantly whenever the system was unavailable. During the three-month period before the AI tool was introduced, the specialists found at least one adenoma during 28.4% of colonoscopies. During the three-month period after the tool was introduced, the adenoma detection rate for colonoscopies performed without AI assistance decreased to 22.4%.

Ik ging bij mijn reactie ervanuit dat iedereen het gelinkte artikel had gelezen. Context is belangrijk. AI is ontzettend gemakkelijk, maar het is overduidelijk dat AI iets met je brein doet dat niet goed voor je is. Als je het al eenmaal gebruikt, is het lastig om ermee te stoppen. Daarom de vergelijking met roken.

[Zarhrezz]

Ga je van chatbots gebruiken dood? Wordt je er ziek door?

Inmiddels worden er bij jongvolwassenen symptomen gezien die overeen komen met die van dementie. De term digital dementia en digital amnesia worden in deze context gebruikt.

Als we dementie als ziekte beschouwen dan kun je zeker ziek worden van chatbot gebruik.

Ik weet niet meer precies meer welk onderzoek het was, maar de conclusie was dat zo'n 5-20 minuten chatbot gebruik per dag de maximale veilige tijdsduur zou zijn (verschilt iets van persoon tot persoon).

[Waah]

Als ze je aanzetten tot zelfmoord, ja, dan wel. Of als ze zeggen dat je virtuele vriendin toch echt niet virtueel is, en ze echt wil afspreken, in the middle of nowhere en daar overlijd je.

En ziek? Fysiek als je sommige adviezen letterlijk opvolgt. En mensen die mentaal problemen hebben kan het zeker zieker maken.

[gooos]

Maar gaan we die gezonde balans nog wel kunnen vinden onder invloed van het giga grote geld van Big Tech en de steeds verder uitbreidende aanwezigheid van "AI features" in zo'n beetje elke app... (los van de vraag of het werkelijk iets toevoegd, of niet)?

[Uruk-Hai]

Oh jawel, er zijn genoeg sceptici die ons met gedegen wetenschappelijk onderzoek op de gevaren wijzen.

Komt uiteindelijk vanzelf goed.

Het zal alleen een tijdje duren voordat deze wijsheid in alle lagen van de bevolking is doorgedrongen.

[jumbos7]

Ik ben mij bewust van de risico's van AI-gebruik maar het de ultieme vorm van outsourcen van zelf nadenken noemen vind ik te kort door de bocht. Dat hangt sterk af van hoe je het persoonlijk gebruikt. Ik zie mezelf steeds vaker chatbots gebruiken als een zoekmachine, al is dat haast noodgedwongen omdat de gewone zoekresultaten steeds minder voldoen. Maar alles wat ik te lezen krijg daar ga ik altijd voor naar de bron en die beoordeel ik dan kritisch. Tenzij ik op zoek was naar iets waar ik even niet op kan komen, en een chatbot op basis van wat kenmerken vraag wat dat ook al weer was. Daar zijn chatbots best goed in is mijn ervaring.

[jesse!]

Elektriciteit en auto's hebben ook gezorgd dat we minder zelf hoeven te doen en minder van onze spieren hoeven te gebruiken. Waardoor we mogelijk ook luier zijn geworden.

Denk je over elektriciteit en auto's net zo als over AI?

Of wil je gewoon graag het negatieve inzien en de positieve dingen er buiten laten?

[Uruk-Hai]

Je zit er naast met je tweede zin. We zijn fysiek gezien niet luier geworden. Dat kun je zien door de enorme toename van sportscholen. Het aantal mensen dat aan sportieve vakanties doet is ook fors toegenomen.

We doen hetzelfde als vroeger, alleen de manier waarop we dat doen is veranderd.

[Reactie gewijzigd door Uruk-Hai op 20 juni 2026 19:27]

[jesse!]

Oké, dus we hebben ons aangepast? Prima. Dat kunnen we toch ook doen met AI?
Onze kennis op een andere manier verbreden. Bijvoorbeeld door grappige video's gemaakt met AI die leerzaam zijn.

Iedereen bekijkt hier alleen maar de negatieve kanten van AI op vrijwel elk nieuwsbericht.
Het is gewoon hoe je het inzet en gebruikt. Mijn kennis is enorm verbreed en ik ben in staat veel meer te doen dan dat ik eerst kon. Ook beter en, met sommige projecten, ook veiliger.

Ik kan bijv 10x zo snel werken en in een veel bredere scope en met veel minder mensen.
En tussendoor heb ik nog tijd voor wat denkspelletjes die ik leuk vind en waar mijn brein ook mee bezig is.

Sterker nog, met AI heb ik veel meer tijd over om mij te verdiepen in dingen en extra kennis.

[Uruk-Hai]

Iedereen bekijkt hier alleen maar de negatieve kanten van AI op vrijwel elk nieuwsbericht.

Dat klopt ook niet. Dat is een aanname van jou die jij presenteert als een feit.

De twee meest bekende problemen van AI zijn nog altijd waar:

1. AI presenteert verzinsels als feiten, soms geheel, bijna altijd gedeeltelijk, zelfs nu nog.
2. AI praat je naar de mond. Vooral voor hele kwetsbare en beïnvloedbare mensen is dat nog steeds een enorm probleem.

Dat zijn gewoon de feiten. Feiten zijn niet negatief of positief, die zijn neutraal.

Op een druk en veel bezocht internetforum zoals tweakers.net praat niemand je naar de mond. Dat vind ik zelf gevoelsmatig niet altijd even prettig, maar de ijskoude feedback die ik hier wel krijg en van een AI niet houdt mij scherp qua zelfkritisch denkvermogen. Dat is uiteindelijk iets dat in mijn voordeel uitwerkt en daarom blijf ik hier komen en reageren.

Als je van iemand anders iets positiefs over AI wilt vernemen op tweakers.net wil ik je wel ter wille zijn:

AI is vooral nuttig als veredelde zoekmachine, zolang je je niks aantrekt van de hele lappen tekst die AI uitkraamt, maar alleen let op bepaalde woorden.

Ik zal je een voorbeeld geven:

Onlangs probeerde ik er via een zoekmachine achter te komen wat de naam was van een film waarin een onzichtbare chauffeur een groepje jongeren begint te terroriserenen uiteindelijk zelfs met de dood begint te bedreigen.

Met een gewone zoekmachine kwam ik daar niet uit. Vervolgens heb ik aan Copilot gevraagd welke film dat is. Toen gaf Copilot meteen het juiste antwoord: Joyride uit 2001 + een hele lap tekst.

Van dat antwoord heb ik me alleen iets aangetrokken van de filmtitel, die ik weer in zoekmachine DuckDuckGo gooide: 'imdb joyride'. Vervolgens las ik op IMDB dat dat inderdaad de film is waarvan ik me de naam niet meer kon herinneren.

Ik gebruik AI dus ook in mijn voordeel, maar heel anders dan jij doe ik dat zo minimalistisch mogelijk, alleen als het echt niet anders kan. Dat doe ik omdat ik te goed weet hoe feilbaar AI nog steeds is.

Bovendien maak ik zo het internet niet kapot.

Ik zie dus wel positieve kanten van AI, maar ik vind dat je die niet moet overdrijven.

"Gewone" zoekmachines van nu kunnen trouwens veel meer dan vroeger. Zoekmachines begrijpen nu ook vragen in de vorm van complete zinnen. Daarvoor hoef je dus niet persé een chatbot aan te roepen.

[Reactie gewijzigd door Uruk-Hai op 20 juni 2026 20:36]

[sdk1985]

Je kunt een LLM simpelweg de eis mee geven om ijskoude feedback te geven op al je prompts. Met andere woorden je klacht ligt eerder aan de manier waarop je het gebruikt dan aan de kwaliteit van het model. Het model kan niet in je hoofd kijken dus je zult zelf dit soort parameters mee moeten geven. Er is ook een 'geheugen' wat er min of meer op mee komt dat er bij elke prompt een stukje onzichtbare prompt mee komt waarin je dus dit soort eisen kunt mee nemen.

[Uruk-Hai]

Je kunt een LLM simpelweg de eis mee geven om ijskoude feedback te geven op al je prompts.

Dat zou geen optie waar je zelf aan moet denken moeten zijn, maar de standaard instelling van elke AI.

[Reactie gewijzigd door Uruk-Hai op 21 juni 2026 01:23]

[sdk1985]

Tja het is allemaal nog erg nieuw en het is echt iets dat je moet leren gebruiken. Het vereist een bepaald inzicht om de huidige AI goed te gebruiken.

Maar het wordt überhaupt steeds beter. Tussen de tijd van mijn eerste reactie en dit bericht heb ik een ai agent op slimmemeterportal 62x op vorige laten drukken in een virtuele browser en vervolgens per maand mijn data (levering dal/normaal, teruglevering dal/normaal, gas) in een excel laten zetten. Totaal 372 getallen. Zie dat als mens maar eens foutloos te doen.

[Uruk-Hai]

Ken jij een toepassing om persoonlijke data zo door een AI te laten berekenen dat daar iets nuttigs uit rolt?

En kan dat privacy vriendelijk?

Ik heb gooi allerlei duidelijk meetbare privé data namelijk al jaren in spreadsheets die ik vervolgens heb voorgelegd aan een professional die er niks van kon maken. Vond ik een beetje tegen vallen, want die professionals zijn duur betaald volk.

[jesse!]

1. AI presenteert verzinsels als feiten, soms geheel, bijna altijd gedeeltelijk, zelfs nu nog.
2. AI praat je naar de mond. Vooral voor hele kwetsbare en beïnvloedbare mensen is dat nog steeds een enorm probleem.

Beide is eigenlijk gewoon een user error lijkt mij.
Je moet namelijk wel weten hoe je met AI moet omgaan.
Beetje als zeggen dat een auto alleen maar in de eerste versnelling kan rijden. Oh je kan ook schakelen? Sorry dat wist ik niet.

Ja tuurlijk, misschien ver gezocht. Maar tot op zekere hoogte moet je ook weten waar je mee bezig bent als je een tool voor belangrijke / gevoelige dingen gebruikt. Dat is niet alleen met AI zo.

AI is ook groter dan alleen de LLM chatbots. En ik heb vrij zelden meegemaakt dat AI mij naar de mond praat. Ik word eigenlijk dagelijks wel verbeterd / teruggefloten door AI. En als je dit dan gaat controleren, dan was ik fout en de AI had het juist.

[whiner]

A.i is gewoon een snellere en efficiëntere manier van informatie vergaren. Waar je voorheen zelf fora moest afzoeken naar een antwoord op je probleem en het dan vaak niet krijgt omdat de community vaak toxic is. Krijg je nu meteen een antwoord op je vraag.

De vraag goed formuleren is de nieuwe vaardigheid die je moet leren.

Ik denk dat het bij de intellectuele een beetje wringt dat hun superioriteit in gevaar is.

[_JGC_]

Vooral doorvragen en niet klakkeloos het eerste antwoord van AI gebruiken helpt al een stuk.

Vroeger was de belangrijkste vaardigheid bij systeembeheer en programmeren weten waar je op moest zoeken. Dat is ook de reden waarom ik een engelstalig OS wil, dat zoekt makkelijker bij de zoveelste nietszeggende foutmelding. Probleem is dat je de afgelopen 5 jaar steeds op een MS forum terechtkwam waar dezelfde vraag werd gesteld en geen antwoord werd gegeven (of een antwoord dat gewoon niet werkt). Aan Google heb je al 5 jaar helemaal niks meer, AI vult dat gat.

[Blitzkrieg_Bob]

Die is niet in gevaar hoor, zeker niet als je me vol trots gaat lopen vertellen over je gebrek aan kritisch denkvermogen.

Vergelijkend brononderzoek was altijd al een probleem; het internet heeft er helaas niet veel aan veranderd dat de meeste mensen met één bron genoegen nemen, zeker als die gevoelsmatig aansluit bij een mening die ze toch al hadden.

De vraag goed formuleren was óók de kritieke factor bij goed googlen, en dan werd je alsnog min of meer gedwongen meerdere bronnen te vergelijken. Ik zie niet in waarom je chatbots beschrijft als sneller en efficiënter want zonder bronvermelding is je antwoord sowieso onbetrouwbaar en zul je het dus moeten checken.

Maar het meest verbazingwekkend vind ik het blinde vertrouwen in bedrijven die al hebben aangetoond dat ze geen problemen hebben met in real-time invloed uitoefenen op de betrouwbaarheid van de gegeven informatie. Als ze al meerdere keren gepakt zijn in een poging om iedereen te bedriegen, dan zou je toch wel achterlijk zijn om ze nóg een keer het voordeel van de twijfel te geven?

[Zarhrezz]

A.i is gewoon een snellere en efficiëntere manier van informatie vergaren. Waar je voorheen zelf fora moest afzoeken naar een antwoord op je probleem en het dan vaak niet krijgt omdat de community vaak toxic is. Krijg je nu meteen een antwoord op je vraag.

De vraag goed formuleren is de nieuwe vaardigheid die je moet leren.

Ik denk dat het bij de intellectuele een beetje wringt dat hun superioriteit in gevaar is.

De vraag goed formuleren is altijd de belangrijkste vaardigheid geweest. Het lastige daaraan is dat je een zekere hoeveelheid kennis van een onderwerp moet hebben om de vraag goed te formuleren, net zoals je die kennis nodig hebt om het antwoord / de referenties te kunnen beoordelen op relevantie.

Het probleem met chatbots is vooral de stelligheid waarmee 1 enkel antwoord gepresenteerd wordt. Een chatbot vraagt niet door als de vraag breed uitgelegd kan worden, terwijl een Google resultaat (10 jaar geleden) dan een hoop linkt naar hele verschillende interpretaties van de vraag opleverde. Dat was je hint om te verdiepen / specifieker te zijn. Dat is bij chatbots verdwenen. Dat Google de interface een chatbot maakt waarbij de links naar mogelijk relevante websites diep worden weggestopt is een zorgwekkende trend.

[Roel1966]

Vanaf begin af aan voorzag ik ook al de gemakzucht van AI waardoor een zeg maar blindelings vertrouwen ontstaan is. Net zoals je schrijft nemen mensen dan niet meer de moeite hun eigen hersenen te gebruiken en trainen.

Belangrijk is dat je AI gebruikt met de wetenschap dat het een machine is die alleen dan bepaald informatie bij elkaar verzameld volgens een algoritme. Echter, daarna blijft de vraag van welke bron(nen) AI de informatie vandaan heeft. Welke database gebruikt AI, wie beheerd deze database, wie heeft er inzage in etc..

Zeker maakt het uit op welke manier je een vraag aan AI stelt maar het gros van de mensen zal zich daar niet mee bezig houden. En ja ergens streef je dan ook het doel van kunstmatige intelligentie voorbij. Bij 'echte' kunstmatige intelligentie zou je mogen verwachten dat de vraagstelling toch tot een correct resultaat leidt.

[sdk1985]

"De jongste leerlingen beschikken niet over de kennis, het kritisch denkvermogen en de zelfbeheersing die nodig zijn om AI goed te gebruiken."

De jongste leerlingen? Nou, nee. De meeste mensen.

Het is inmiddels vrij helder dat "AI" (chatbots) de ultieme vorm van outsourcing van zelf nadenken zijn. En als zelf denken niet meer nodig is, hoef je je ook niet meer te concentreren op iets en ook je aandacht ergens langere tijd bij houden is niet meer nodig.

Internet heeft ons veel gebracht, informatie die voorheen niet bereikbaar was is dat nu wel, ook in een vorm die bij jou past.

Het internet altijd bij de hand (lees: de smartphone) heeft ons echter enorm veel gekost. Zaken als concentratievermogen, een goed getraind geheugen, vaardigheid in logisch redeneren, etc.

Je gooit hier wel erg veel zaken op één hoop. Überhaupt is de opkomst van het internet echt iets anders dan die van de smartphone. Internet begon bij mij ergens gedurende de basisschool met inbellen, tegen de tijd dat ik op de middelbare school zat kwam breedband internet. Zoeken was toen lastig (altavista, ilse, etc) want Google bestond nog niet. Veel informatie kwam bijvoorbeeld van Microsoft Encarta, leuk interactief maar voelde altijd extreem beknopt. Met de verdere uitrol van het internet is het vooral belangrijk geworden om steeds meer en steeds complexere informatie te kunnen verwerken, dat zal eerder positief hebben gewerkt. Vóór het internet verwerkten het gros van de mensen simpelweg veel minder informatie, er was simpelweg minder informatie. Je sprak met iemand af rond 14:00 bij de ingang van gebouw X en dan hoopte je maar dat die persoon er was en je deze persoon kon vinden. Nu krijg je 10 appjes, foto's en eventueel nog een live locatie.

De manier waarop scholen zijn omgegaan met het wijzigen van hun 'dienst' en implementatie van digitale technieken is natuurlijk een ander verhaal. Daar is heel wat op aan te merken. Omgaan met AI lijkt mij een onmisbaar vak, AI zal ook prima toe te passen zijn om maatwerk lessen te maken, maar als tool voor het invullen bij toetsen werkt het natuurlijk averechts. Dan wordt de student lui.

[i-chat]

ik vind dat wel een hoop stellige beweringen in één post zonder ook maar iets van een wezenlijke onderbouwing of wetenschappelijk bewijs.

maar ik kan me heel goed voorstellen dat gildes in lang vervlogen tijden zoiets hebben geroepen over, het concept bibliotheek, want niets kan toch de 'meester leerling' methodiek vervangen. als je iets wilt leren dan vraag je het aan je meester of je oefent er net zo lang op tot je hebt ontdekt hoe het werkt.

erover lezen en dan waan je je meteen grootmeester zeker? ik hoor het ze al roepen in oud vervlogen beschafingen en in talen die miemand nog kent!

neej AI is wat mij betrecht niets anders dan een domme verzameling aan kennis/informatie, voor wie weet waarnaar ie op zoek is kan een een enorme bron van productiviteit zijn maar voor wie er niets van weet of snapt is het gewoon een grote verzameling bla bla.

punt is wel dat ik het voor een aanzienlijk deel wel snap waarom men zegt dat ai (in ieder geval in de huidige vorm) niet past bij jonge kinderen. er wordt soms nog flink gehallucineerd en de manier waarop modellen tot antwoorden komen is niet transparant...

dat is denk ik precies waarom wiki wél kan, als docent kun je bij een onzin artikel dat door een kind als bron is gebruikt, zien bij welke edit het is misgegaan en eventueel wiki daarover berichten cq het artiekel verbeteren. bij AI is die mogelijkheid er niet.

oudere kinderen kun je leren dat AI soms fouten maakt en dat informatie onbetrouwbaar kan zijn en je kunt ze aanleren om trucs toe te passen om daar achter te komen.

[Zarhrezz]

Voor onderbouwing / wetenschappelijk bewijs zou ik de weekly newsletter van Felienne Hermans aanraden (Nieuwsbrief – Felienne Hermans). Ook het laatste boek van Erik Scherder 'Liever moe dan lui' bulkt van de referenties naar wetenschappelijk studies / publicaties op dit vlak.

Maar het aan je favoriete LLM vragen kan natuurlijk ook altijd Als de vraag op de juiste manier stelt, komt het gewenste antwoord er doorgaans wel uit.

[Palletje]

Internet heeft ons inderdaad best veel gebracht. Informatie zeker in details die ons anders nooit bereikt hadden, daarentegen ook veel desinformatie en complottheoriëen, en de achteruitgang van de Nederlandse taal.
Desinformatie is gevaarlijk. het feit dat polio weer terugkeert in de wereld omdat er steeds meer mensen zijn die zich niet willen inenten is zeer kwalijk in mijn optiek.
Maar ook zag ik enkele weken geleden beelden van het Nederlands elftal waarbij 1 van de spelers de vrouwlijke scheidsrechter een schop verkocht. Waardoor het halve internet boos wordt op een fictief persoon van het Nederlands elftal.
Het was een shirt van het Nederlands elftal, maar de speler was niet iemand van het Nederlands elftal (AI persoon) Er lopen dus nu mensen rond op de wereld die daadwerkelijk denken dat het Nederlands elftal een respectloos elftal is, terwijl dit door AI gemanipuleerd is. Zeer gevaarlijke ontwikkeling, dit is dan nog enigzins onschuldig, maar zag ook beelden van een bombardement dat door AI gemanipuleerd moest zijn omdat er een aantal fysieke dingen niet klopten (zoals lucht dat opeens van blauwe lucht naar rode wolken ging in een seconde.) helaas zijn er genoeg die dat soort beelden geloven. Levensgevaarlijk dus.
Nou wil ik niet beweren dat ik foutloos ben in het Nederlands, dat verwacht ik ook niet van iemand anders.
Echter door slechte taalkennis worden er zulke fouten gemaakt dat het niet meer leesbaar is of zelfs dat door het ontbreken van leestekens de betekenis niet hetzelfde is.
Ik snap dat mensen fouten maken, zoals bijvoorbeeld de stam +t vergeten of de uitzonderingen erop niet weten.
Typefoutjes maken doen we ook allemaal en is ook niet erg. Maar als je hele verhaal samenhangt met foute woorden en geen basis gebruik van leestekens etc., dan wordt het allemaal wel erg lastig te lezen.

Als ik lees dat soms woorden die in gebruik zijn na 5 jaar in het groene boekje terecht komen, dan vind ik dat wel een verloedering. Er zijn nu heel veel buitenlandse of dialect woorden die dus in het groene boekje staan en waar we gewoon normale Nederlandse woorden voor hebben. Dat is natuurlijk altijd al zo geweest, maar met het internet heb ik het idee dat dit wel in een heel snel tempo aangepast wordt, waardoor ik sommige mensen gewoon nauwelijks meer begrijp als ze praten.

Natuurlijk praatte ik ook dialect/straattaal met vrienden toen ik jonger was, maar spraken we normaal Nederlands wanneer er vreemden bij waren, want dat was netjes. Dat gebeurt volgens mij nu niet of nauwelijks meer.

Ongetwijfeld heb ik zelf ook een fout gemaakt in mijn verhaal, maar nogmaals het gaat niet over kleine taalfouten, maar de algehele achteruigang van de taal, welke mijns inzien wordt veroorzaakt door het internet.

[Reactie gewijzigd door Palletje op 23 juni 2026 14:08]

[Zarhrezz]

Er is een duidelijk achteruitgang in "begrijpend lezen" (en daardoor schrijven op een hoger niveau) zichtbaar sinds de brede beschikbaarheid van internet. Dat is (in ieder geval deels) door de beschikbaarheid van video; sommige mensen kijken / zien liever dan dat ze lezen (merk op: het een is niet perse beter dan het ander, beide hebben waarde en voorkeur voor de een of de ander is persoonlijk). Ook bv. podcasts als medium spelen hierin een rol; lezen is niet meer de voornaamste bron van informatie. Dat heeft een effect op de leesvaardigheid.

Daar komt bij dat door "fast media" (vooral een trend van de laatste jaren, bv. TikTok en shorts) de aandachtsspanne enorm verzwakt. Hierdoor hebben steeds meer mensen problemen een tekst aandachtig te lezen. Dat is echt een vaardigheid die je moet (blijven) trainen en dat wordt steeds lastiger op het mainstream internet.

[Stangg]

Dank je en ook dank voor alle reacties op jouw onderwerp!

Ik denk dat we als mens nooit aan het niveau van "toegang tot kennis" zullen komen als een AI. Dus we moeten onze kinderen (en volwassenen) trainen op kritisch, logisch en selectief nadenken.

https://quoteinvestigator.com/2016/05/28/not-facts/

Dat is wat een AI niet kan; de juistheid van de gegevens bepalen en die gegevens ook relevant/logisch combineren voor extra waarde. het enige wat een AI kan is bepalen wat het vaakst voorkomende antwoord is, en dan aannemen dat dat juist is.

Dit was de meerwaarde van en encyclopedie waar Cergorach aan refereert in het onderstaande; daar was een selectieproces aan vooraf gegaan voordat iets als "kennis" werd aangemerkt.

Dit is ook goed te zien in de misinformatie-campagnes onder dictators (die er ook zijn in andere regeervormen, maar niet zo expliciet en genadeloos). Het begrijpen van de eigen beperkingen hoort daar ook bij.

Een leuke uitspraak waarvan ik de bron niet meer kan vinden gaat over dit onderwerp: "Why is it that our politicians are such huge liers. This is not just about them but also about us; if you expect the impossible, only liers can satisfy"

[siggy]

Enerzijds goed, anderzijds is de wereld van morgen nagenoeg volledig op AI gebasseerd. Zodra deze kinderen in de werkfase komen, ziet de wereld er compleet anders uit. Scholen moeten bedacht zijn om kinderen voor de toekomst voor te bereiden, niet om te bedenken wat wel en niet beter is vanwege mening x of y.

Als ook maar een fractie van AI-beloftes waargemaakt worden, dan gaat 2030 er extreem anders uit zien, zeker met de komst van betaalbare humanoid robots. Voortuigang moet je niet tegenhouden, leer kinderen geen skills aan die straks compleet nutteloos zijn.

[Smash1231]

Maar school is er niet alleen maar om kindjes voor te bereiden op de arbeidsmarkt. De school is er ook om kinderen te leren hoe je zelfstandig en kritisch kan nadenken en zelfstandig problemen kan aanpakken. Het zijn vaardigheden die je moet trainen en daarvoor zitten LLM chatbots alleen maar in de weg. Want het outsourced je kritisch denk vermogen. Er is nu een studie die zelfs zegt dat te veel chat bot gebruik je dommer maakt https://www.bbc.com/future/article/20260417-ai-chatbots-could-be-making-you-stupider

Is alleen maar goed wat Noorwegen nu doet. We willen niet straks een hele generatie die niet meer zelf kan nadenken en voor alles een LLM er bij pakt die misschien straks alleen maar zegt wat de eigenaren van die AI bots willen dat het volk denkt.

[lenwar]

Ik heb hier wel is discussies mee gehad met m'n dochter. "ChatGPT zei het, en ik had de bron gecontroleerd." (wat al heel wat is ). Maar toen heb ik d'r toch even duidelijk gemaakt dat als er voldoende sites zijn die zeggen dat de aarde plat is, dat ChatGPT dat dan ook gewoon gaat zeggen. (Want zoals Herman Finkers ooit zei "De aarde is rond. Net als een pannenkoek" )

ChatGPT "weet alleen maar" wat het toevallig op het internet vindt. 'Het is niet slim'.

[icecreamfarmer]

Het is ook geen Ai. Het is een llm.

[lenwar]

Potato potato. Een smarttv is ook niet slim. In de volksmond wordt een LLM, ai genoemd. Of dat technisch klopt laat ik in het midden.

[GertMenkel]

In de definities van kunstmatige intelligentie die in de computerwetenschap gebruikt wordt, zijn random forests en Markov-keten al basale vormen van AI. De eerste "AI" was een therapieprogramma dat voorgeprogrammeerde zinnen op het scherm deed verschijnen op basis van basale inputdetectie. Tot de bubbel groeide, was de tegenspeler in Age of Empires ook AI.

Wat mensen nu "AGI" noemen, een individuele intelligentie die wij als intelligent wezen zouden kunnen identificeren, zal een LLM niet bereiken. Dat betekent echter niet dat een LLM geen AI is.

[elmuerte]

Maar school is er niet alleen maar om kindjes voor te bereiden op de arbeidsmarkt.

De basis- en middelbare-school is dat absoluut niet, en zou het ook niet moeten zijn. Er zit behoorlijk wat jaar tussen een basisschool en het toetreden tot de arbeidsmarkt. Er kan veel veranderen in die tijd.

De basisschool moet er voor zijn om kinderen voor te bereiden op de basis skills die ze nodig hebben om zich te kunnen redden in de samenleving. De middelbare-school is er om kinderen voor te bereiden voor toe te kunnen voegen aan de samenleving. Daarna begint pas de de voorbereiding op de arbeidsmarkt.

[Reactie gewijzigd door elmuerte op 20 juni 2026 15:39]

[kodak]

Leuk dat er weer een studie is, maar zowel de bron als de studie die stelt niet wat jij beweert. De conclussie is niet dat ai-chatbots dommer maken. Het stelt dat te veel gebruik (op bepaalde manieren) 'dommer' kan maken. Dat is een open deur intrappen, omdat er al vele onderzoeksresultaten zijn dat 'te veel' en 'verkeerd' toepassen van handelingen mensen niet zomaar even slim of slimmer zal houden of maken. Het had bijzonder geweest als ze onomstotelijk konden aantonen dat er een positief, neutraal of negatief effect zou zijn. Maar er zijn nu eenmaal ook positieve kanten aan voor leren. En zolang niemand kan aantonen dat er alleen maar nadelen zijn om in het voor lager onderwijs toe te passen (of er kennis mee te maken) is het dus wel heel kort door de bocht om net te doen alsof het perse maar slecht is. Zeker als dat soort meningen deels gebaseerd zijn op foutief interpreteren van onderzoek en resultaten.

Als men dan toch voorzichtig wil zijn om ai op scholen te gebruiken dan is een behoorlijk argument eerder dat je niet zomaar lesstof en middelen gaat toepassen omdat het kan. Opportunistisch maar willekeurig middelen en 'kennis' gaan toepassen zorgt meestal niet voor behoorlijke kwaliteit van lesgeven en leren. Daarbij, als ouders het toch belangrijk vinden dat hun kinderen kennis maken met ai staat niets ze in de weg dat zelf te doen. Net als ze kinderen bijvoorbeeld kennis laten maken met andere talen, gewoontes enz.

[siggy]

Oh zeker.

Maar 'zelfstandig en kritisch kan nadenken', zal wel aan mij liggen, maar dat heb ik toch niet op de basisschool gehad. Woordjes leren, grammatica regels leren, geschiedenis leren, tafeltjes uit je hoofd knallen, geografie...... weinig kritisch denken......

Linksom of rechtsom is dit weer symptoombestrijding. De bron is en blijft gewoon schermtijd reduceren, dan heb je automatisch geen toegang tot AI.

Voor middelbare scholen gaat dit verhaal heel leuk worden, een generatie die volledig op schermtijd is getrained.... kijken naar een schermpje is al een stap richting de foute kant, AI is dan nog een extra stap. Alle rapporten die gemaakt moeten worden zijn onmogelijk te controleren. Dit ga je niet tegenhouden, op geen enkele manier. En je kunt niet bij elk verslag/rapport verlangen dat de studenten het op school ter plekke maken.

Ik heb niet de oplossing, maar krampachtig zaken gaan verbieden die straks ons hele leven gaan bepalen is gewoon olie oliedom.

Want laten we nou eerlijk zeggen, welke vakken op middelbare scholen zetten aan tot 'kritisch denken'? Wie bepaald wat 'kritisch denken' is? Komt nogal over als 'doe je eigen onderzoek'. Kijk hoe geweldig dat is gegaan, zonder AI tijdens COVID. Dus dat is al bewezen dat dat gewoon niet waar is wat je claimt.

[Reactie gewijzigd door siggy op 20 juni 2026 20:23]

[lucatoni]

Ik mis een beetje context. Mijn kinderen, groep 7 en groep 5 gebruiken 0 AI. Niet omdat het niet mag, maar omdat ze domweg er niet mee bezig zijn. Ook op school wordt het naar mijn weten niet gebruikt. Ik ben dus wel benieuwd welke inzichten Noorwegen heeft en of de slechte prestaties door AI komen.

[Waah]

Mijn zoontje doet nooit iets met AI. Het enige wat die het gebruikt is als woord voor "nep". Bij films vaak. "Dat ziet er echt AI uit".

[vdws]

Dat hebben we "met ze alle" in eigen hand. Kinderen moeten leren kritisch te denken. En dat start op de basisschool.

Als we allemaal blind achter de tech-bro's gaan aanlopen dan levert dat een somber toekomstbeeld op.

Dat er nu bijvoorbeeld mensen zijn die met trots vertellen dat ze de lokale WK poule met behulp van "chat" hebben ingevuld (want zo wordt chatten met een LLM chatbot al genoemd) is toch wel wat sneu.

[PhilipsFan]

Als ik op Facebook naar de reacties kijk onder heel algemene berichten, dan verlies ik compleet de hoop dat mensen uberhaupt kritisch kunnen nadenken. Nederland is verloren, want het volk is te dom. Het is ongelooflijk wat je in die reacties tegenkomt. Het zou aan de overheid liggen, of aan 'big farma', en anders wel aan de asielzoekers. Echt overal worden compleet onzinnige theorieen bijgehaald.

Ik heb me al langer afgevraagd hoe een democratie kan werken als de meerderheid van het volk te dom is om te stemmen, maar het antwoord is dus: niet.

En de domme mensen komen overal terecht, er zijn zelfs politici die versleuteling willen verbieden omdat sommigen dat misbruiken om kinderporno te verspreiden. Kun je nagaan hoeveel zaagsel er in zo'n hoofd zit. Geen versleuteling of achterdeurtjes, betekent dat straks niks meer veilig is. In het VK gaan er al stemmen op om VPN's te verbieden, omdat kinderen dat gebruiken om dat (totaal onzinnige) social mediaverbod te omzeilen. Hoe erg span je dan het paard achter de wagen, en hoe dom ben je als je dat niet door hebt?

[siggy]

Dat hebben we "met ze alle" in eigen hand. Kinderen moeten leren kritisch te denken. En dat start op de basisschool.

Als we allemaal blind achter de tech-bro's gaan aanlopen dan levert dat een somber toekomstbeeld op.

Dat er nu bijvoorbeeld mensen zijn die met trots vertellen dat ze de lokale WK poule met behulp van "chat" hebben ingevuld (want zo wordt chatten met een LLM chatbot al genoemd) is toch wel wat sneu.

Kan iemand mij zeggen welke vakken op een basisschool tot 'kritisch denken' leidt? Hoeveel % van de tijd was basisschool niet leren rekenen, grammatica, geografie, aardrijkskunde, geschiedenis. Nul komma niks 'kritisch denken'.

Het is gewoon pertinent onwaar of het huidige systeem is hierin hopeloos incapabel. Kijk maar wat 'kritische denkers' teweeg hebben gebracht tijdens covid. Allemaal zonder AI/LLM........

[mountain_lion]

Zodra deze kinderen in de werkfase komen, ziet de wereld er compleet anders uit. Scholen moeten bedacht zijn om kinderen voor de toekomst voor te bereiden, niet om te bedenken wat wel en niet beter is vanwege mening x of y.

Daarom wordt het gebruik van AI vanaf het begin van de middelbare school wel mondjesmaat geïntroduceerd en stap voor stap opgebouwd, staat toch ook in het artikel?

[tw_gotcha]

Mondjesmaat, dat zou je willen.kinderen hebben geen introductie nodig in AI, die gebruikeb n dat veel eerder dan je denkt op school voor werkstukken.

[M.vd.Haak]

Introductie? Nee. Leren kundig gebruiken? Ja!

Leerlingen kunnen redelijk omgaan met digitale middelen, maar zijn vooral consument en geen producent. Er vanuit gaan dat ze een bepaalde skillset hebben omdat ze op een bepaald moment zijn geboren is een grove misvatting.

Ik ren op ICT-gebied rondjes om 95% van mijn leerlingen en ben toch echt 20 jaar ouder. Waarom? Interesse in nieuwe techniek en aangeleerde vaardigheden. Grosso modo willen leerlingen niet per se de vaardigheden leren, omdat ze dan moeite moeten investeren in iets wat ze ook oppervlakkig kunnen gebruiken.

Leerlingen leren niet kundig prompten, omdat ze niet weten wat een goed eindresultaat is. Dat betekent dat ze oppervlakkige gebruikers zijn. Hier in de stichting is het Chromebook vooral een middel om je rooster, cijfers en nieuwste video's te kijken. Leerlingen hebben geen benul van de werking van Google Workspace. Waarom? Interesseert ze niet.

[Tassadar32]

Mensen uit de jaren 60-90 zijn opgegroeid met een berg techniek (en IT) die niet gebruiksvriendelijk was. Als je de DMA van je videokaart verkeerd instelde in een spel werkte deze gewoon niet. Als je niet bestanden kon organiseren raakte je shit kwijt. Als je blindelings op dingen klikte op het internet was je PC binnen no-time onbruikbaar.

De huidige generatie jongeren heeft zulk gebruiksvriendelijk techniek dat de onderliggende principes ze vaak geen bal uitmaakt. Bestand kwijt? Zoeken en je vind het zo terug. Foto's opslaan? Mieter het in google/apple photo's en je kan zoeken op wat je wil. Niks raakt meer kwijt en alles werkt, zelfs al ben je niet heel kundig met IT. Dus dan kiezen de meeste mensen voor de weg van de minste weerstand en leren ze ook maar niet hoe het werkt.

Dat kan prima. Net zoals veel mensen ook niet verder komen met de auto dan "lampje op dashboard aan, naar de garage gaan". Maar dan moeten we niet van iedereen verwachten dat ze ook maar enigszins kritisch omgaan met deze magische apparaten.

[Finraziel]

Op dit moment zou ik zeggen dat het nog vooral verandering is... Of het vooruitgang is zal de geschiedenis uit moeten maken.

[!null]

Ja je moet met AI om kunnen gaan maar daar gaat dit totaal niet over. Het gaat erom dat je door vroeg AI gebruik, net als overige digitale middelen, gewoon minder ontwikkelt.

We hebben al te maken met de eerste schoolgeneratie die voor het eerst slechter presteert dan de vorige generatie, al door de digitale middelen waarschijnlijk, en straks door AI nog erger. Dus uitstellen is zeker beter

[2TheMaks]

Voortuigang moet je niet tegenhouden, leer kinderen geen skills aan die straks compleet nutteloos zijn.

Gezond verstand zal nooit een nutteloze skill zijn. Niet elke verandering is vooruitgang.

[svenM]

Het hangt er ook vanaf welke weg de ai in de toekomst opgaat. Bedrijven maken nu verlies omdat ze ai willen gebruikt hebben. Als ze de prijzen enorm gaan laten stijgen in de toekomst om de werkelijke kost te gaan dekken wordt het misschien onbetaalbaar voor veel mensen. En dan sta je daar , je hebt niks geleerd want ai kan het doen , en zo is onbetaalbaar. Beter zelf een goede basis houden.

[vickypollard]

anderzijds is de wereld van morgen nagenoeg volledig op AI gebasseerd

Mijns inziens alleen als er een revolutionaire methode wordt gevonden om dit anders te doen. De LLMs zijn inherent beperkt, slurpen onnoemelijke hoeveelheden energie en water, en zijn economisch niet houdbaar. Als het bij LLMs blijft, zal het weinig anders zijn dan een mislukt experiment dat een paar mensen heel rijk heeft gemaakt ten koste van veel.

[Reactie gewijzigd door vickypollard op 20 juni 2026 15:48]

[BadRespawn]

Enerzijds goed, anderzijds is de wereld van morgen nagenoeg volledig op AI gebasseerd. Zodra deze kinderen in de werkfase komen, ziet de wereld er compleet anders uit. Scholen moeten bedacht zijn om kinderen voor de toekomst voor te bereiden, niet om te bedenken wat wel en niet beter is vanwege mening x of y.

Aan de andere andere kant: volwassenen die nu AI gebruiken hebben dat niet op school geleerd, en toch lukt het ze. Zo moeilijk is het blijkbaar niet.
Leren om AI te gebruiken, en herkennen wanneer AI niet geschikt is, gaat een stuk beter als je wel zelf kan nadenken.

Als ook maar een fractie van AI-beloftes waargemaakt worden, dan gaat 2030 er extreem anders uit zien, zeker met de komst van betaalbare humanoid robots. Voortuigang moet je niet tegenhouden, leer kinderen geen skills aan die straks compleet nutteloos zijn.

Je probeert toch niet te suggereren dat zelf nadenken straks een compleet nutteloze skill is?

[siggy]

Je probeert toch niet te suggereren dat zelf nadenken straks een compleet nutteloze skill is?

Nee, de totale onwaarheden die hier blijkbaar gewaardeerd worden omdat het PC is, geeft al aan dat het totaal geen skill is die op scholen gegeven wordt. Laat staan dat het een natuurlijke skill is.

De gedachte van zelf nadenken is al lang en breed uit de wereld geholpen door non stop propaganda/social media.

Het is alleen maar herhaling van een standpunt, en als men dan het meest herhaalde standpunt herhaald, dan noemt men dit 'zelf nadenken'. En is men daar faliekant op tegen, dan noemt men dat ook 'zelf nadenken'.

Kritisch nadenken is op papier mooi, maar dat wordt niet op school geleerd. Dat is gewoon onzin. Kritisch nadenk of de aarde een bol is of plat is, is onzin. Men kan beter het wetenschappelijk proces leren en leren hoe bestand te zijn tegen non stop herhalingen die gepretendeerd worden feit te zijn.

Hoe kun je in een wereld van non stop gebombardeerd te worden door allerlei media, over 'kritisch nadenken' hebben. Mijn reacties zijn het bewijs dat dat niet gewenst is.

[BadRespawn]

Het niveau van zelf nadenken is niet wat het zou moeten zijn, maar het wordt nog veel slechter als kids hun huiswerk door AI laten doen.

[siggy]

Er is vast een woord of term voor, maar kom op.

Niks, werkelijk niks, wijst erop dat 'we' nu (aka voor ai) goed bezig was. Werkelijk niks. En toch zijn er hier serieus hordes PC die denken dat dat waar is.

Absurd.

Het is er nooit geweest. Ik ben tegen AI vanwege compleet andere zaken, maar om tegen AI te zijn vanwege nog meer stomme redenen, is gewoon stom.

Er is geen niveau. En dat wat er niet is, kan niet zakken.

[BadRespawn]

Er is geen niveau. En dat wat er niet is, kan niet zakken.

Dan is het niet te verklaren dat de mens heeft bereikt wat we hebben bereikt.
Al kan het beter, het is meer dan niets.

[Jaïr.exe]

Wordt een werkstuk schrijven met pen en papier. Informatieboekjes terugbrengen in de klas. Ook minder vermoeiend voor de ogen. Vind mezelf nu behoorlijk oud klinken....

[bzuidgeest]

Waarom werkstuk schrijven met pen en papier? Daar hebben we nu betere methoden voor.

Als je mensen geïnteresseerd wil houden in pen en papier, pak dat het interessante stuk. Leer ze kalligrafie. Dan is het niet schrijven om het schrijven, maar schrijven als een kunst vorm. Dat heeft nog zin. Want schrijven is uiteindelijk niet meer dan een hobby aan het worden. Het helpt de horizon te verbreden zonder terug te vallen op oud en saai. Op moeilijk doen om moeilijk te doen.

In die lijn kan je kinderen als je die van het scherm weg wil houden de lessen ook voorzien van handarbeid. School tuintjes, robot bouwen, metaal of hout bewerken, etc etc. En dat kan ook op de basisschool. Dan kan je en werken achter een scherm en ontplooien weg van het scherm leren. Plus een mate van zelfstandigheid en interesse in techniek en wetenschap.

Het onderwijs moet niet terug naar ouderwets, het moet juist meer divers in vak en moderner. En modern is niet hetzelfde als meer met een computer doen. Dat doen ze in landen als Noorwegen ook beter dan hier.

Wij leiden leerlingen klassikaal gestandaardiseerd regime op omdat het eenvoudig is en goedkoop, niet omdat het goed onderwijs geeft.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 20 juni 2026 12:39]

[Kraanmachinist]

Schrijven zorgt voor een betere retentie van de leerstof, en zorgt voor veel rust in je hoofd. Kalligrafie geven in school kun je een keertje op de vrijdagmiddag doen, maar heeft weinig te maken met het halen van betere leerresultaten.

[bzuidgeest]

Schrijven heeft betere retentie omdat je het dan hoort en schrijft, het komt via twee wegen binnen.

Dat hoeft echter geen schrijven te zijn. Je kan prima ook doen en horen combineren, dat levert dezelfde winst op. En rust komt van concentratie, dat kan ook in doen en niet alleen in schrijven. Als mensen alleen van schrijven beter werden dan zou social media goed voor je hoofd zijn. Dat is het echter niet.

Focus toch niet zo op schrijven. Focus op waarom schrijven doet wat het doet.

En waarom zou je kalligrafie niet vaker kunnen doen? Het is net als schilderen een kunstvorm. Het was maar een voorbeeld, maar waarom altijd maar terug vallen op dom schrijf werk. Is het zo veel moeite om een kind te interesseren buiten de computer, zie je zo weinig opties?

Vraag het de ai, die komt met een hele lijst scherm vrije activiteiten als je het zelf niet weet🤪

[InsanelyHack]

Als ik het onderzoek is het helemaal niet specifiek schrijven en over horen lees ik helemaal niks. Wat ik teruglees uit onderzoeken is dat juist schrijven dwingt tot selecteren, samenvatten en herformuleren in plaats van letterlijk overtypen. Dat zorgt voor diepere verwerking van informatie. Maar dat kan prima op andere manieren.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24760141/

Tegelijk zijn latere replicaties veel minder stellig. Die vonden kleine of inconsistente verschillen en concludeerden dat het te vroeg is om te zeggen dat handschrift op zichzelf superieur is. Wanneer mensen digitale middelen ook actief en doordacht gebruiken, verdwijnt een deel van het effect.

https://www.researchgate.net/publication/330856100_How_Much_Mightier_Is_the_Pen_than_the_Keyboard_for_Note-Taking_A_Replication_and_Extension_of_Mueller_and_Oppenheimer_2014

maar zoals altijd zijn er ook andere artikelen wellicht te vinden die jouw stelling beschrijven alleen wat ik zo 1-2-3 wetenschappelijk vond beschrijft toch iets anders wat jij zo stellig stelt.

[VOODOO_WILLIE]

Je kan prima ook doen en horen combineren, dat levert dezelfde winst op.

Begrijpend luisteren is voor een hoop mensen nog veel moeilijker dan begrijpend lezen.

Als mensen alleen van schrijven beter werden dan zou social media goed voor je hoofd zijn.

Schrijven is wat anders dan tikken.

Het was maar een voorbeeld, maar waarom altijd maar terug vallen op dom schrijf werk.

Netjes en leesbaar schrijven is ook een "kunst". Een kunst die behoorlijk verloren is gegaan. Het "dwingt" je om je "creatieve brein" aan het werk te zetten.

Het allerbelangrijkste punt is dat je met pen en papier geen backspace, copy/paste, cut/paste en spelcheckers hebt. Het leert je dus om eerst eens heel goed na te denken voordat je er iets uitblaat. Het leert mensen complexer denken.

Daar is overduidelijk een betreurenswaardig en chronisch gebrek aan tegenwoordig ...

En om even een koppelingetje te maken met je eerdere reactie:

Het onderwijs moet niet terug naar ouderwets, het moet juist meer divers

Ja dat moet het in de basis weldegelijk. Die modernisering heeft overduidelijk gefaald ten opzichte van het "ouderwetse". Basisonderwijs is er, in beginsel, om kinderen een aantal basisvaardigheden bij te brengen.

Gewoon terug naar vroegâh. Leren lezen, schrijven, rekenen. En zoals vroegâh: basis "handenarbeid" en enige "huishoudelijkheid": Tekenen, knippen/plakken, dingen knutselen, houtje zagen, gaatje boren, schroefjes draaien, breien, haken. Dat soort praktische shit.

Daar kan (of "moet") in de huidige tijdsgeest uiteraard best wat praktische voorlichting over de digitale middelen bij maar simpele praktische dingen zouden toch echt prioriteit moeten hebben. Dat leert ze gelijk ook wat discipline en concentratie.

En om even in te haken op onze vorige discussie (waar ik nog zit te twijfelen of het zin heeft om daar op te reageren): dat onderwijssysteem is precies één van die verrotte dingen die voor dat "gif in de samenleving" heeft gezorgd.

Niet alles was vroeger beter maar het moderne is evenmin altijd beter. De manier van onderwijs geven (en de inhoud ervan) is er daar, om meerdere redenen, overduidelijk één van.

[Martinspire]

Dat is maar net hoe je het ziet. Niet iedereen heeft baat bij schrijven. Jouw brein werkt waarschijnlijk beter om het zo te doen, maar dat is niet voor iedereen zo. Ja, doorgaans zal het de meerderheid zijn, maar sommigen leren juist beter door hardop te lezen of door te luisteren.

[theredspecial]

Geldt hier misschien n=1? Ik heb mijn handgeschreven werkstukken ook nog, maar om nu te zeggen dat ik niet meer geïnteresseerd ben in schrijven... Op werk loop ik ook nog met een fysiek notitieboekje rond, werkt zo veel fijner dan op je laptop aantekeningen maken.

[bzuidgeest]

Ik heb ook nog notitie blokken en boekjes en ik gebruik ook een computer.

Ik zou het graag combineren met een remarkable ePaper ding, maar die vind ik te duur.

Ik denk dat je het punt niet helemaal vat. Ik bedoel dat pen en papier niet de enige oplossing is voor te veel scherm tijd. Je kan veel meer doen. Je moet niet terug kijken in het onderwijs, je moet vooruit kijken en gewoon een divers aantrekkelijk pakket opstellen. Kinderen dwingen te schrijven om een ouderwets idee van beter, maakt alleen maar dat ze er een hekel aan krijgen. Maak schrijven een onderdeel, maak het leuk, maar negeer niet dat je ook voice recording en transcriptie hebt. De inhoud van een werkstuk is belangrijk. Niet het medium.

[DwarV]

De inhoud van een werkstuk is belangrijk. Niet het medium.

Dat is als je nog in onderwijs zit een misvatting die ik vaak bij studenten terugzie. Ja, tijdens je opleiding wordt je voorgehouden dat de inhoud van je werkstuk belangrijk is, maar dit is eigenlijk een klein beetje een misleiding om er voor te zorgen dat je er serieus tijd in steekt.

Een werkstuk / scriptie / presentatie is een eindproduct. Het maken van zoiets is een skill: gegevens ordenen, in een logische volgorde een verhaal maken, voor en nadelen beargumenteren, duidelijke taal gebruiken. Een opdracht voor het maken van een werkstuk gaat daar veel meer over tijdens je opleiding (vaak ook in een vak specitiek format) dan de inhoud. OK, je leert zelf iets over het onderwerp, maar nog veel meer over de manier waarop je informatie moet verzamelen, selecteren, ordenen en presenteren. Idealiter is er dus een balans tussen vorm en inhoud; of dat op papier of digitaal is maakt denk ik niet uit.

[Reactie gewijzigd door DwarV op 20 juni 2026 16:06]

[punthoofd]

De inhoud van een werkstuk is belangrijk. Niet het medium.

ik zou zelfs zeggen dat het proces van de totstandkoming belangrijk is bij oefenen en leren. Niet eens zozeer het resultaat.

Interessante intelligente discussie, thx!

[theredspecial]

Ik snap niet waarom je de stap naar kalligrafie wilt maken.

Dat dwang leidt tot hekel is geen gegeven. Je moet door een grens heen en daarna wordt het leuk. Of niet, maar dan zat het er niet in. Maar het hoeft toch ook niet allemaal leuk te zijn?

[bzuidgeest]

Voor de zoveelste, kalligrafie is maar een voorbeeld. Hunt punt is dat je schrijven om schrijven zinloos is, en saaie herhaal klus. Als je mensen voor schrijven wil interesseren, dan moet je het iets speciaals geven. Anders denkt iedere kleuter daar hebben we toch een toetsenbord voor....

Kalligrafie is een kunstvorm van schrijven. Handarbeid, sport, instrument spelen. Allemaal andere voorbeelden. En als je het over de ontwikkeling van fijne motoriek hebt. Dan is gitaar of piano uitstekend.

Terug gaan naar schrijven is verre van de enige manier om de nuttige kanten van schrijven te bewerkstelligen. Er zijn tal van dingen die fijne motoriek of inzicht of nadenken leren.

Het is de methode, niet de actie. Terug gaan naar rijtjes schrijven of werkstukken pennen door ongeïnteresseerde, ongeïnspireerde kleuters maakt alleen maar dat ze het als irritant zien en zo vlug mogelijk dumpen of omheen werken.

[joldemans]

Hm ben ik het niet helemaal mee eens. Onderbuikgevoel, maar ik denk dat leren schrijven met een pen meer voordelen heeft dan alleen maar leren schrijven. Wat denk je van concentratie en bewegingscoördinatie. Schrijven triggert volgens mij ook meer hersen activiteit dan typen + naar scherm kijken.

Edit:
Even snel opgezocht en kwam hierop uit:
Google maar eens: Het NTNU-onderzoek (tevens een Noors onderzoek):
Het baanbrekende NTNU-onderzoek (Noorse Universiteit voor Wetenschap en Technologie) toont aan dat met de hand schrijven veel beter is voor de hersenactiviteit en het leervermogen dan typen op een laptop.

[Reactie gewijzigd door joldemans op 20 juni 2026 12:58]

[bzuidgeest]

Maar diezelfde vaardigheid kan je ook uit andere bezigheden krijgen, ze vergelijken daar maar twee dingen. Niet alle andere opties. Wat je zoekt is trainen van concentratie en beweging. Sport doet dat ook, schilderen ook, Werken met allerlei dingen bouwen ook. Schrijven is niet de enige manier om je hoofd iets te leren. Schrijven kwam pas laat in de ontwikkeling van de mens.

Schrijven is beter dan typen voor een hoop dingen eens, maar dat wil niet zeggen dat er geen andere opties zijn voor hetzelfde resultaat. Het is geen binaire keuze.

[Daantje20]

Dat maakt niet uit, oud is niet gelijk aan waardeloos.

Je kan LLM's wel typeren als een stuk gereedschap waar de handleiding voor ontbreekt of slechts gebrekkig beschikbaar is.

[desalniettemin]

In ieder geval beter voor je hersenen. Je moet je hersenen actief houden. Beter voor geheugen en tegen Alzheimer.

[Hansie9999]

Niet enkel AI zou er uit moeten, al de digitale zooi zou standaard niet mogen gebruikt worden,

Wel natuurlijk klassen voor effectief IT onderwijs en het gebruik van alle tech,

MAAR , het gewone schoolwerk zou allemaal terug moeten naar pen en papier en gewoon standaard eigen hersenen denkwerk !!

Veel schuld van de scholen zelf, de enige reden dat mijn kinderen op 12 jarige leeftijd een smartphone hadden (ze hadden tot dan gewoon een simpele onverwoestbare Nokia klap telefoon die je om de 14 dagen eens moest opladen en enkel gebruikt werd om te bellen als ze ergens in panne staan met de fiets) is puur omdat het MOEST van de school voor smartschool !!!!!!

Anders hadden die enkel op hun 18de zelf kunnen beslissen of ze een smartphone met alle bijkomende social media crap wilden

Er zijn meer dan genoeg studies al die duidelijk aantonen dat het zakken van de schoolresultaten recht evenredig met het in gebruik nemen van laptops voor leerlingen, digitale borden, ......

[lenwar]

Ik heb een dochter in groep 8, en heb dus de afgelopen 8 jaar langs de zijlijn gezien hoe het 'moderne onderwijs' is veranderd. Wat mij betreft is er een prima middenweg gevonden tussen 'digitale zooi' en werken 'zoals wij' het vroeger hadden. (ik kom uit 1979).

Er wordt nog vrij veel met pen/papier/potlood gedaan. Ze heeft werkboeken, papieren boeken, en ze heeft ook 'gewoon' zaken als handvaardigheid gehad. Er is geen krijtbord meer in de klas, maar een digiboard. Dat digiboard is echt briljant. Je kunt er gewoon op schrijven (een soort veredeld touchscreen), de leerkracht kan de content met de laptop bedienen of lokaal. Er zijn allerlei simpele 'quality of life' dingen ('apps'?) op het apparaat. (denk aan 'wekkers', 'willekeurige leerling kiezen', 'enz, enz, enz'. De leerkracht kan toetsen presenteren, die de leerlingen op papier afhandelen (dus niet meer 20 papiertjes kopiëren voor elke toets). Geen getrut meer met een televisie op een rijdende standaard met een VHS-band die het al dan niet deed , en hopen dat een andere klas hem ook niet even nodig had.

Daarnaast hebben ze ook laptops (ik dacht Chromebooks, maar dat weet ik niet zeker), waar ze aanvullende zaken hebben als rekenen/taal/enz. De inhoud daarvan wordt dynamisch per kind gegeven (dus op 'eigen niveau').

Enzovoorts.

Er zijn meer dan genoeg studies al die duidelijk aantonen dat het zakken van de schoolresultaten recht evenredig met het in gebruik nemen van laptops voor leerlingen, digitale borden, ......

Heb je hier een bron van? Oprecht nieuwsgierig. Ik ken het niet (ook nooit naar gezocht.) Dus ik zeg niet, dat het niet waar is voor het geval

https://longreads.cbs.nl/nederland-in-cijfers-2024/wat-is-het-onderwijsniveau-van-nederland/
https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/37220

Als ik dit artikel van het CBS zie (en die tabel eronder), zie ik wel dat er relatief meer mensen naar 'hoger' onderwijs gaan. (tussen 2013 en 2023). (Basis)onderwijs is natuurlijk meer dan alleen academische prestige, maar het ziet er niet naar uit, dat het onderwijs significant slechter is geworden over de jaren heen?

[Hansie9999]

Heb je hier een bron van? Oprecht nieuwsgierig. Ik ken het niet (ook nooit naar gezocht.) Dus ik zeg niet, dat het niet waar is voor het geval

https://www.i24news.tv/en/news/international/technology-science/85781-150915-technology-doesn-t-make-school-students-smarter-study

https://www.cesa6.org/blog/when-more-tech-means-less-learning

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8871851/

Ik weet nu niet meer exact die dat ik zelf zitten lezen had (en de bronnen van gecontroleerd had) maar als je even een google search doet vind je er wel redelijk veel,

Komt er meestal op neer dat een "beetje" technologie bevorderend werkt , leren tech gebruiken, nieuwsgierig naar techniek zijn, zelf willen maken en uitvinden, ....

Maar dat "te veel" technology gebruik echt het denkend vermogen en prestatiedrang, ... doet afnemen.

En dat zie ik ook gerust bij mijn eigen kinderen, alles moet NU, en vooral ZONDER moeite en als het niet van de eerste keer lukt dan hebben ze geen interesse meer, en dat komt gerust voor een groot deel door al dat doom-scrollen op de smartphone, iets dat mijn kinderen NOG niet zouden gehad hebben tot ze 18 waren als het geen verplichting van de school geweest was. (dezelfde school die nu notabene als paniekreactie de kinderen hun smartphone's doet inleveren tijdens de les !!!!!!!!! )

[lenwar]

Een van je de bronnen is uit 2015 (er is nogal wat veranderd in de tussentijd). Een andere is niet de conclusie dat het 'slechter' wordt. Alleen dat het 'niet beter' wordt. De derde legt een correlatie tussen 'zwakkere prestaties' en 'veel schermgebruik'. Maar daar wordt een een causaal verband correlatie* gelegd, niet een oorzaak. (Mogelijk dat kinderen die zwakker presteren gevoeliger zijn om meer met hun telefoon bezig te zijn?)

Omtrent geduld/enz: Zie ook mijn reactie hier: lenwar in 'Noorwegen verbiedt gebruik van AI op basisscholen door dalende schoolresultaten' Dat 'geen geduld' is niet 'haar schuld', en ook niet puur het schuld van de telefoon. Het is ook 'de huidige tijd'. (zie de link voor details)

Maar goed.

https://www.researchgate.net/publication/395188901_Impact_of_Digital_Learning_Tools_on_Student_Engagement_and_Academic_Achievement_in_Higher_Education_A_Systematic_Review

Dit onderzoeksartikel heeft een reeks andere onderzoeken naast elkaar gelegd, en daar is juist de conclusie dat 'goede digitalisering' een positieve bijdrage heeft aan betere schoolprestaties.

Ik denk dat het in de praktijk lastig is om de absolute waarheid te vinden hierin. Mogelijk verschilt het zelfs per gebied. (de VS, Nederland en Finland hebben allemaal compleet andere onderwijssystemen, dus allicht dat de mate van verschil juist ook aan het systeem ligt. Gevoelsmatig denk ik, dat als je alleen een boek vervangt met een computer, dat het er dan niet beter op wordt. Als je het systeem ombouwt, dat de computer het echt faciliteert, dan juist weer wel. (maar dit is op gevoel))

[Reactie gewijzigd door lenwar op 20 juni 2026 17:15]

[aikebah]

De derde legt een correlatie tussen 'zwakkere prestaties' en 'veel schermgebruik'. Maar daar wordt een een causaal verband gelegd, niet een oorzaak.

Niet verder gekeken, maar als er een causaal verband gelegd wordt... dan is het een oorzaak, want dat is nu net de definitie van een causaal verband.

[lenwar]

Je hebt gelijk. Ik gebruikte het woord verkeerd. Er is een correlatie bedoelde ik te zeggen.

[Scoutertje]

Dochter in de brugklas hier. Bij gebrek aan normale schoolboeken worden werkstukken grotendeels gemaakt aan de hand van Google. En raadt eens wat er bovenin de Google-resultaten staat... :-| De vaardigheid om informatie te zoeken, te overdenken en vervolgens in je eigen woorden uit te schrijven, is verdampt. Ik probeer zo goed en kwaad als het kan om haar nog wat extra contekst over de lesstof mee te geven maar voor de rest zit er weinig anders op dan... loslaten.
Op mijn werk idem dito. Ik zie massaal aanvragen van klanten binnenkomen die overduidelijk rechtsstreeks uit ChatGPT binnenkomen. Sommige brieven zijn zo kansloos dat we ze niet in behandeling kunnen nemen en de klant moeten bellen: "Kunt u ons uitleggen wat uw vraag is?"

[lenwar]

De vaardigheid om informatie te zoeken, te overdenken en vervolgens in je eigen woorden uit te schrijven, is verdampt.

Dit herken ik (dochter groep 8), maar dit is eerder een breder probleem met geduld. Zodra iets 'teveel moeite kost' om iets 'aan' te leren, merk ik dat dit al snel afhaken wordt. Dit is een heel breed probleem, met een heel breed scala aan oorzaken, maar die in één zin zijn samen te vatten: "Kinderen in deze tijd zijn niet gewend te wachten." Ik moest vroeger naar de videotheek, me de blubber zoeken naar een film, en weer terug (en hopen dat hij boeiend is). M'n dochter kiest uit 3 streamingdiensten (en gaat vervolgens naar die "reality-prut" kijken ), en als het na 10 minuten niet boeit kiest ze wat anders. Toen ik vroeger iets wilde hebben, moest ik naar 'de grote stad', en dat kon alleen in het weekend. Nu is het 'vandaag besteld, morgen in huis'. Enzovoorts.

Let wel. Dit is niet haar schuld! Dit is de moderne tijd, en dat heeft consequenties. Heel veel dingen kun je tegenwoordig versneld doen, of zelfs afsnijden. Dit gaat echter met een aantal dingen niet. Dat is 'vaardigheden leren' (sport (in de breedste zin), kunstzinnige vorming (schilderen, blokfluit, elektrische gitaar, dans), maar ook academisch (schoolwerk en professioneel)), maar ook betekenisvolle relaties opbouwen (vriendschappen). Die dingen kosten gewoon de tijd en energie die het nodig heeft. En die verschilt per persoon, per situatie. Die kun je niet significant versnellen of afsnijden. En het lastige voor die generatie is, is dat dit nou juist de dingen zijn, waar je het meeste voldoening uit kunt halen. (Mogelijk zelfs 'omdat' het zoveel tijd/energie kost (ik ben geen psycholoog, maar ik kan het me wel voorstellen)). Laten we eerlijk zijn. Wat zijn iedereens 'mooiste jeugdherinneringen'. Dat zijn vrijwel nooit herinneringen waarin je in je uppie een film zat te kijken.
We moeten als ouders/verzorgers doorhebben/accepteren dat onze kinderen in deze tijd opgroeien, en dat die significant anders is dan de onze. Pas dan kun je ze goed/beter begeleiden. (en dat kan lastig zijn, als dat (schuin) tegen je eigen morele kompas of levensovertuigingen ingaat.)

Het aardige is, is dat ze het wel doorheeft (op haar manier). Ze geniet er oprecht van, wanneer we met het gezin een bordspelletje doen. Een bordspel gaat zo snel als het gaat. Het kost gewoon tijd. (En ik ben stiekem ook erg blij dat wij als ouders nog steeds interessant genoeg zijn om een bordspelletje mee te doen, terwijl ze ook kan Robloxen/videobellen met haar dinnies.). Haar kamer was jaren lang één grote puinzooi (moet herkenbaar zijn voor ouders ) met tussenposes dat we het hielpen opruimen. Een week geleden had ze ineens een ingeving. Ze is gaan opruimen en mooimaken. Dit kostte haar een week. Nu is het echt een hele opgeruimde/gestijlde puberkamer. Ze heeft er heel veel tijd in gestoken, en ze geniet er nu ook echt van.

Zoals je zelf al schrijft. Je hebt er maar weinig invloed op. Ik heb m'n dochter op bovenstaande gewezen. Dat sommige dingen gewoon tijd kosten. Ik kon bovenstaande voorbeelden ook bij haar gebruiken (met wat rollende ogen als response ), maar volgens mij kwam het wel aan op een bepaalde manier.

[metalmania_666]

Pen en papier vindt ik gedeeltelijk onzin. Ik vindt wél dat ze de basisvaardigheid van schrijven moeten beheersen, en dat dat ook regelmatig geoefend moet worden.

Daarnaast zijn er genoeg momenten waarop lessen digitaal gehouden kunnen worden.

AI moet inderdaad later worden aangeleerd én onder goede begeleiding, zodat ze meer leren dat je bronnen moet fact checken

[bzuidgeest]

Terug naar pen en papier is dwaas, je kan prima ontplooien en hand vaardigheid en doen leren zonder maar honderd jaar terug te gaan in onderwijs. Voor schrijven hebben we nu betere methoden. Als je kinderen weg wil van een scherm voeg dan meer dingen toe als tuintjes onderhouden, metaal bewerking en sport, toneel en toespraak etc etc. Jezelf goed kunnen ontplooien komt niet van pen en papier en rijtjes schrijven. Het komt van divers en flexibel modern onderwijs.

[martin_v_z]

Schrijven met pen en papier heeft ook positieve kanten. Maar wat is precies het voordeel van elke kind al het werk op een laptop laten doen? Ik zie er weinig voordeel van in op basisschool niveau.

[bzuidgeest]

Dat is niet wat ik zeg. Ik zeg dat je de voordelen van schrijven op het lichaam ook op andere manieren weg van het scherm kan krijgen. Schrijven is niet de enige oplossing. Schilderen geeft ook concentratie en beweging controle. Sporten in veel gevallen nog meer dan schrijven. Een salto op een balk gaat vlug fout zonder....

Ik zeg dat je niet iets super ouderwets en er in moet forceren, wees wat flexibeler er zijn heel veel opties weg van het scherm met exact dezelfde resultaten of beter

[martin_v_z]

Waarom is het super ouderwets? Een fiets is toch ook niet overbodig omdat er andere vervoersmiddelen zijn? Wat is precies het voordeel van de kinderen achter een laptopscherm zetten ten opzichte van in een schrift werken?

[bzuidgeest]

Op welke reactie reageer je eigenlijk, want de inhoud suggereert dat het niet de mijne is.

[RoyD]

Het leren schrijven zorgt voor een goede ontwikkeling van de fijne motoriek. Dat leer je niet met de door u genoemde activiteiten.

[bzuidgeest]

Die activiteiten zijn maar voorbeelden, je leert het ook met schilderen, en wat denk je dat een edelsmid nodig heeft? Dan is er piano, gitaar en andere instrumenten, breien etc.

Er zijn tal van dingen die fijne motoriek trainen, vele beter dan schrijven. Wees wat diverser. Schrijven is maar 1 van de vele opties.

Drummen, fijne motoriek, maar ook goed om je armen en benen los van elkaar te leren bewegen. Leer je echter niet met schrijven.

[Reactie gewijzigd door bzuidgeest op 20 juni 2026 13:12]

[PsiTweaker]

Oke ?? !!

Maar dit lijkt me logisch, want kinderen moeten ( thuis maar ook op school ) toch een vorm van logica en inzicht ontwikkelen, zodat ze op latere leeftijd ook zelf beslissingen kunnen nemen. Als ze AI voor alles raadplegen en alles van AI aannemen, gaan ze nooit een eigen 'kompas' ontwikkelen.

Natuurlijk zouden kinderen op latere leeftijd wel AI kunnen gebruiken ( want natuurlijk heeft AI ook voordelen ), maar vooral omdat de kinderen dan zelf ook enig inzicht en 'kompas' hebben en zo zelf kunnen 'aanvoelen' of het antwoord van AI werkelijk hout snijdt.

Ik ben benieuwd wanneer Nederland aan Noorwegen gaat vragen of ze inzicht mogen krijgen in het hoe & waarom, om zo zelf met een redelijke basis te beginnen. Maar ik verwacht eerder dat óf Nederland geheel niets doet of dat Nederland eerst een geheel eigen onderzoek gaat doen en dan ... t.z.t. ... alles weer op de lange baan schuift ( zoals met bijna alles ).

Natuurlijk lijkt dit alles op betutteling, maar vergeet vooral niet dat 'vroeger' dit alles er niet was en toen bescherming daarvoor niet nodig was, terwijl de techniek en de (a)sociale media juist de laatste jaren enorm veel invloed krijgen. Wij als ouders/ouderen moeten ( ons en ) onze kinderen beschermen/wapenen tegen de steeds sluwere/doortraptere bedrijven, die op allerlei schijnbare en zo-op-het-oog 'leuke' manieren grof geld willen verdienen ten koste van de mensen/mensheid.

Voorbeeld : Wat waren we vroeger toch blij met Google, want als je daarop zoekt vindt je altijd wel een antwoord. Ondertussen weten we dat Google wel eens vals speelt en als eerste de antwoorden toont die Google het beste uitkomen.
Nu staat AI nog in de kinderschoenen, maar al regelmatig zien we fouten, want AI leert van AI en als de ene 'stiekem' iets gekleurde informatie krijgt, dan zal de andere AI dit als waarheid kunnen gaan verspreiden. Waarbij AI zonder dat we het weten t.z.t. misschien wel gestuurd gaat worden, om zo de politiek te beïnvloeden en/of propaganda te verspreiden en/of kapitaal te bemachtigen.

AI op zich is misschien wel een zegen, maar we moeten de bedrijven daarachter beslist niet blindelings vertrouwen !

[Reactie gewijzigd door PsiTweaker op 20 juni 2026 13:25]

[AJediIAm]

Het meeste onderzoek is gepubliceerd dus men hoeft dus niks te vragen. Gezien de snelheid van de ontwikkelingen is er nog weinig concreets. De beslissing lijkt me voornamelijk op basis van historische trends.

Net zoals bij alle nieuwe technologie heeft het school systeem en de maatschappij wat tijd nodig om zich aan te passen. Nu rekenmachines, computers, het internet en google gangbaar zijn kunnen de meeste mensen niet meer zo goed hoofdrekenen als "vroeger", maar bronnen onderzoek is deste belangrijker geworden.

Het is logisch om even bij de "oude" skill set te blijven tot we door hebben hoe we AI skills goed kunnen combineren in een waardevolle skill set.

[copi]

Ik heb zelf het idee dat lagere scholen al bewust opdrachten geven die wel of niet met de computer opgezocht mogen worden. Wellicht dat de opkomst van AI dan niet heel veel impact heeft op het leerproces omdat ook die bewust wel of niet wordt ingezet?

[Fermion]

Je alles is opvraagbaar, maar op school leer je de hersens kneden en ontwikkelen tot o.a. logisch, abstract en rationeel denken. Dat leer je niet met AI.

[narimantos]

Dat leer je niet met AI.

Je kan toch nog steeds, al die 3 punten blijven leren met gebruik van AI?

Ik leer van mijn rekenmachine ook niets, maar ik kan wel een rekenmachine gebruiken om iets te leren.

[Reactie gewijzigd door narimantos op 22 juni 2026 00:54]

[Znorkus]

Nee, die moet je zeer zeker niet vertrouwen, niet blindelings, en op een andere manier ook niet.

Tijd dat we onze overheden wat meer gaan vertrouwen. Daar zitten heel wat mensen die aan echte knoppen draaien en echt goed beleid willen maken, in ons belang.

Al ben ik wel gigantisch fan van Claude geworden moet ik bekennen. Ik probeer al 40 jaar dingen te programmeren, maar na avonden en avonden kloten kan ik dan net een beetje hello world zeggen en dingen vermenigvuldigen en een ja/nee prompt aan een user geven. Nu spreekt de computer mensentaal en heb ik in een week een supermooie Linux tool gebouwd, eerst ik python en nu in een mooie deb (Linux rewrite van Turbolaunch, mocht iemand interesse hebben).

De k niet dat ik er dommer van ben geworden. Als ik deze agent niet had gehad, was ik helemaal niet aan het programmeren geslagen en was er niets geweest. Nu kan ik nog steeds niet /nauwelijks programmeren, maar heb wel gedaan wat ik heel leuk vind, namelijk software design! En toch veel geleerd over scripts, wrappers, waar Linux bestanden opslaat, etc.

[Phosoup]

Tijd dat we onze overheden wat meer gaan vertrouwen. Daar zitten heel wat mensen die aan echte knoppen draaien en echt goed beleid willen maken, in ons belang.

Als ze het nu eens goed, gedegen en onderbouwd aan zouden pakken, dan viel er nog wat te vertrouwen. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Ze willen misschien goed beleid maken, maar dan moet dat wel kunnen en ook echt goed zijn, niet alleen voornemens. Politici vechten elkaar de pan uit, beloven van alles maar maken weinig waar - die 10 steden van Jetten gaan er niet komen en dat wist hij ook wel tijdens de campagne - men wil om de zoveel tijd een stempel achterlaten waardoor het hele onderwijssysteem voor de zoveelste keer op de schop moet en het juist meestal slechter wordt etc. Ik krijg pas weer vertrouwen als er mensen met kennis van zaken aan de leiding zijn die daadkracht tonen - en mógen tonen - wat ook nog positief resultaat oplevert op bijv onderwijsgebied na verloop van tijd

[BitWeasel]

De k niet dat ik er dommer van ben geworden. Als ik deze agent niet had gehad, was ik helemaal niet aan het programmeren geslagen en was er niets geweest.

Je bent er niet dommer van geworden, omdat je in eerste instantie dit hebt leren doen (op een basaal niveau, je snapt programmeren, ook al gaat op een ander niveau dan je zou willen.). Maar wat nu als je uberhaupt nooit het eerst zelf hebt geprobeerd.

Het enige wat je dan zou kunnen is het aan een prompt vragen. Zonder dat je weet wat het onderliggend doet. Laat staan dat je het zou kunnen draaien. "ChatGPT, wat moet ik nu doen om dit programma te gebruiken?" "python progje.py" in je commandline tikken. "Wat is een commandline, hoe kom ik daar?" enz enz...

Geen enkele vaardigheid meer opbouwen (afgezien van "wat moet ik AI vragen") en zo volledig afhankelijk worden van AI om ook maar iets te kunnen doen. Dat is waar het nu heen gaat. Niet meer kritisch kunnen nadenken, antwoorden op waarde kunnen schatten, een standpunt beargumenteren, een stelling verdedigen, een brief schrijven. ... of niet weten of het oorlos is, zonder het aan AI te vragen.

[svenM]

Ik denk dat het er vanaf hoe je met de ai omgaat. Als je gewoon dingen blijft vragen en er niet bij stilstaat wat die doet en probeert te begrijpen wat die doet meer je niets. Maar als je zegt dat je al bijgeleerd hebt lijkt het me wel een goed gebruik.

[drmacfaulty]

Vergeet ook niet de gemiddelde volwassene. Ik zie meer dan genoeg mensen die even een ‘AI-tje’ doen en niks checken of wat dan ook. Het versterkt polarisatie en vermindert de zelfredzaamheid van de mens.

Naar mijn mening en wat ik allemaal om mij heen zie blijft het een slecht idee om het voor de massa toegankelijk te houden. Wetenschappen, medisch, etc. is prima, maar haal het aub uit de markt voor Jantje of Pietje die onnozele vragen stelt en het incorrect gebruikt.

[Quicksoapy]

Goed plan, hoop dat het ook hier gebeurt

[Arfman]

Dat vereist investeringen in het onderwijs en dan zullen we met z'n allen toch echt anders moeten gaan stemmen.

[Sissors]

Dat is natuurlijk onzin. Waarom zou er meer geld naar onderwijs moeten voor een AI verbod? Het onderwijs in Nederland heeft zat problemen. Geld komt niet in de top 5 voor. En er gaat steeds meer geld heen (als percentage van GDP is een hele vreemde imo om voor onderwijs aan te houden, hoeveel geld, aangepast voor inflatie, per leerling er heen gaat lijkt mij stuk realistischer).

En anders stemmen? Ik ben voor een focus op de basis (rekenen en taal dus), en ben faliekant tegen tot je 15de iedereen bij elkaar zetten. Dan moet ik qua onderwijs niet links stemmen iig. (Ik heb voor mijn onderwijs standpunten al te links gestemd).

Anyway meer ontopic: het is bewezen dat AI slecht is voor cognitieve niveau van mensen, dus dit lijkt mij een goed idee. Vaak krijg je dan te horen dat de leraren de experts zijn en je alles aan hun moet overlaten, mij lijkt het goed om geen willekeur te hebben en zulke dingen van bovenop op te leggen.

Dat gezegd hebbende: de prestaties van kinderen is al jaren achteruit aan het gaan: AI zal niet helpen, maar het is ook niet het hele probleem. Of zelfs maar grootste gedeelte van het probleem.

[Arfman]

Dat is natuurlijk onzin. Waarom zou er meer geld naar onderwijs moeten voor een AI verbod?

Uit het artikel:
"Docenten moeten dan wel eerst 'voldoende competenties' hebben verworven en leerlingen moeten eerst een AI-training afronden. In de bovenbouw krijgen scholen de taak om leerlingen te leren AI 'op een gepaste manier' te gebruiken."

Docenten moeten dus opgeleid/getraind worden, er moet ruimte worden gemaakt in het lesprogramma hiervoor en tot slot moeten leerlingen ook nog een AI training volgen. Dat kost simpelweg geld.

Het onderwijs in Nederland heeft zat problemen. Geld komt niet in de top 5 voor

Was het maar zo'n feest. Vrijwel alle problemen in het onderwijs zijn terug te voeren op bezuinigingen, verkeerde prioriteiten en te veel managementlagen. 2 van die 3 zijn rechtstreeks terug te voeren op geld en voor het 3e argument kun je aandragen dat het opheffen daarvan juist geld oplevert, of in ieder geval op een betere plek ingezet kan worden.

en ben faliekant tegen tot je 15de iedereen bij elkaar zetten

Huh? Wil je een docent per leerling? Of thuisonderwijs? Dit snap ik echt even niet.

[Sissors]

En ai training lijkt mij niet iets wat nodig is die een verbod op het gebruik van ai. Eerder het omgekeerde.

De klassen zijn niet zo groot, salarissen van docenten zijn echt niet slecht. Welke problemen los je daadwerkelijk op door nog meer geld erin te duwen.

En dat laatste doel ik op de brede brugklas of zelfs brede onderbouw die gewenst wordt aan linker kant. Ik zie dat als nivelleren van het onderwijs. We hebben al het probleem in Nederland dat (iig voor de achteruitgang van de afgelopen jaren) we best goed zijn in zwakke leerlingen naar het gemiddelde te trekken, wat natuurlijk mooi is, maar ook goed zijn in goede leerlingen naar het gemiddelde te trekken, wat uiteraard niet mooi is. En als je iedereen bij elkaar gaat zetten zal dat nog erger worden.

[Arfman]

De klassen zijn niet zo groot, salarissen van docenten zijn echt niet slecht. Welke problemen los je daadwerkelijk op door nog meer geld erin te duwen.

Klassen zijn echt wel zo groot, in ieder geval op de scholen waar ik op werkte en waar mijn vrouw op werkt. Oosten van het land, voor context, dus geen Randstad-only probleem.

Zoals ik al zei, salarissen zijn niet slecht. Meer geld zou besteed kunnen worden aan extra handjes in de klas, bijvoorbeeld omdat van de 30 leerlingen er 10 een "rugzakje" hebben en extra ondersteuning nodig hebben.

En dat laatste doel ik op de brede brugklas of zelfs brede onderbouw die gewenst wordt aan linker kant.

Ik weet eerlijk gezegd niet of dat een typisch links iets is, maar ik ben het wel met je eens. Het kan werken, maar dan zou het doel moeten zijn om leerlingen inderdaad naar boven te trekken en de leerlingen die al op dat niveau zitten (waar mogelijk) nog hoger te laten stijgen. Echter ........ kost dat ook weer geld. Brede brugklas/dakpanklassen/brede onderbouw (hoe je het ook wilt noemen) is ook een manier om geld te besparen want in plaats van twee klassen van 15 havisten en 15 VWO-ers (en dus 2 docenten) heb je nu een klas HAVO/VWO met maar 1 docent voor de groep. Ook dit zien wij weer als verkapte bezuinigingsmaatregel.

[RoyD]

Er is al zoveel extra geld in het onderwijs gestopt terwijl de resultaten maar blijven dalen. Er wordt veel te veel geld verspild aan randzaken.

[Reactie gewijzigd door RoyD op 20 juni 2026 13:05]

[Arfman]

Relatief gezien t.o.v. het GDP spenderen we minder. Ik heb zelf jarenlang in het onderwijs gewerkt en mijn vrouw werkt er nog steeds in.

Geld zegt niet alles. Het invoeren van het "passend onderwijs" was een verkapte bezuinigingsmaatregel. Veel kinderen die eerst op het SO (speciaal onderwijs) zouden belanden gingen nu, met vaak veel overlast tot gevolg, naar het reguliere onderwijs, waar ze een onevenredige grote werklast gingen vormen voor de docenten.

Daarnaast is op veel scholen de trend zichtbaar dat we van 60 naar 50 en zelfs 45 minuten roosters gaan, zodat je meer klassen les kunt geven met hetzelfde aantal docenten (in theorie). Om nog maar te zwijgen over de klassen van soms 33 leerlingen, waar vroeger 25 leerlingen wel zo'n beetje de max was.

Verder eens dat er te veel geld verspilt wordt aan randzaken. Managementlagen die imho compleet overbodig zijn, veel te veel tijd kwijt aan vergaderingen en administratieve rompslomp. De meeste docenten die ik ken zouden liever meer hulp in de klas hebben dan nog extra salaris erbij.

[DonJunior]

Goede onderbouwing ook. Helemaal niet kort door de bocht.
Waarom zou je dat hier ook willen? Ik zou juist willen dat mijn kinderen (die nu nog op de basisschool zitten) leren omgaan met deze nieuwe tools. In plaats van klakkeloos verbieden.
Leer ze gewoon hoe ze het moeten gebruiken (en vooral hoe niet) daar hebben ze veel meer aan.
Ze gaan het anders zelf allemaal uitzoeken en proberen en dat wil je eigenlijk ook niet.

[Quicksoapy]

Er staat heel duidelijk dat ze wel begeleid leren hoe ze het verantwoord kunnen gebruiken in de brugklas, dus dat ligt meer bij jou dat je schijnbaar niet het hele artikel leest.

[Quicksoapy]

Ze zouden het in theorie dus over een paar jaartjes leren. Zit de doorsnee basisscholier dan al zoveel op internet dat ze AI tools gaan gebruiken? Brugklassers zijn ongeveer 11-12

[jrswgtr]

Volgens mij zou het veel nuttiger zijn als kinderen leren hoe en wanneer ze AI op een juiste manier kunnen gebruiken in plaats van het te verbieden.

[S.J.Onnie]

En dat gebeurt dus in het voortgezet onderwijs in Noorwegen als de kinderen op de basisschool in ieder geval iets van lerend denkvermogen hebben opgebouwd.

Brainrot op de basisschool lijkt me niet zo'n goed idee 😉

[lenwar]

In het artikel staat dat ze in de overtuiging zijn dat kinderen van die leeftijd dat nog niet (voldoende) aangeleerd kan worden. Of dat klopt kan ik niet bepalen. Het leeftijdsverschil is natuurlijk gigantisch. (groep 4 en groep 8 zijn totaal andere levensfases)

[Exhonor]

Als je het artikel daadwerkelijk had gelezen dat zou je weten dat dat ook daadwerkelijk gebeurt als kinderen ouder zijn.

[MalleEppie71]

Je kunt er beter mee leren omgaan dan het afwijzen. Ik zag laatst een presentatie van sinoloog Pascal Coppens en dat was wel even een eye opener. In China is op sommige basisscholen AI juist een van de vakken. Wat een verschil met de NL middelbare scholen waar vaak Frans een verplicht vak is maar er niets wordt onderwezen over AI.

Deze Noorse houding is illustratief voor de steeds groter wordende Europese achterstand op andere landen.

[Pinkys Brain]

Die Chineze leerlingen weten wat ze te wachten staat als ze bij examens slecht presteren. De westerse leerlingen denken, na ons de zondvloed, en doen al hun huiswerk ermee.

Ik denk dat voor ons in het westen het beter is om huiswerk opdrachten uit te bannen (behalve voor onderwerpen waar ze expliciet AI voor mogen gebruiken) dan proberen kinderen ver van AI te houden. Huiswerk lezen/inlezen kan natuurlijk wel.

[Reactie gewijzigd door Pinkys Brain op 20 juni 2026 13:21]

[Pasteis]

Je kunt er beter mee leren omgaan dan het afwijzen. Ik zag laatst een presentatie van sinoloog Pascal Coppens en dat was wel even een eye opener. In China is op sommige basisscholen AI juist een van de vakken. Wat een verschil met de NL middelbare scholen waar vaak Frans een verplicht vak is maar er niets wordt onderwezen over AI.

Deze Noorse houding is illustratief voor de steeds groter wordende Europese achterstand op andere landen.

Het is niet afwijzen, maar de focus te leggen op basisvaardigheden. Die gaan juist nu hard achteruit. Als je een goede basis neerlegt, kan je op het voortgezet onderwijs prima AI borgen.

[Arfman]

Je kunt ook argumenteren dat kinderen op de basisschool mentaal nog niet klaar zijn om een LLM te gebruiken. Soms is het beter om alle afleiding maar gewoon weg te halen en kinderen aan het werk te zetten, zelfde als met de mobieltjes in de klas. Scholen waar dit ingevoerd is zijn ook blij, net zoals de meeste leerlingen(!)

[multikoe]

Er valt niet te leren omgaan met AI. Het enige dat helpt is het bewustworden van het feit dat je maar weinig vaardigheden leert als je AI gebruikt en dat het je dus in de toekomst niet gaat helpen. En dat bewustworden is iets dat je nog helemaal niet kunt verwachten van basisschool kinderen. Daar heeft het gros van de volwassenen al moeite mee....

[BadRespawn]

Je kunt er beter mee leren omgaan dan het afwijzen.

Volwassenen die nu AI gebruiken hebben dat niet op school geleerd, en toch lukt het ze. Zo moeilijk is het blijkbaar niet.

[fuzzyIon]

Leren lezen en schrijven moet je zelf doen voodat je ai kan gebruiken. Ik denk dat men laks is met het bijbenen van de huidige tech ontwikkelingen en simpel alles afschuift ipv didactiek aan te passen zodat ai een versterker wordt. Zonder AI heb je verschillen in thuis situaties. Leerlingen die het alleen moeten doen of een oudere broer of zus hebben of wo pa en ma het laten maken. AI op de basisschool heeft vrij weinig invloed op de leer prestaties. En ook op de middelbare school waar je met exacte vakken toch zelf de sommen moet maken. Tja en als bij andere vakken alles van 1 script afhangt moet dat mischien eens veranderen en meer mondelinge verdedigingen ingevoerd gaan worden. Last but not least de schermtijd verminderen zodat dioe jonge hersens meer rust krijgen heeft wellicht meer impact dat botweg AI verbieden./

[multikoe]

AI heeft een groot effect op de vaardigheden van leerlingen als het gaat om lezen en gedachten op papier zetten. In het voortgezet onderwijs zijn er nog maar erg weinig leerlingen die een verslag kunnen schrijven of een werkstuk kunnen maken. Ze kunnen hun gedachten niet in tekst omzetten, ze kunnen zelfs geschreven instructies niet meer volgen. Mijn vrouw is docent in het voortgezet onderwijs en ze is bijna dagelijks geschokt door dat gebrek aan vaardigheden. En ze ziet die vaardigheden bijna per jaargang minder worden.

Dat is natuurlijk al langer aan de gang en niet uitsluitend het gevolg van AI, maar AI heeft wel degelijk enorm veel invloed op werkstukken. Leerlingen leveren prachtige werkstukken in, maar als ze vervolgens in een persoonlijk gesprek wordt gevraagd om uit te leggen wat er in staat, dan weten ze dat niet. En dit gebeurt het hele schooljaar door, bij alle werkstukken die ze moeten inleveren. En, belangrijker, vrijwel alle leerlingen doen dit in meer of mindere mate.

Ja, TikTok en social media hebben er in eerste instantie voor gezorgd dat het concentratievermogen is aangetast en de beschikbare tijd is afgenomen, maar AI vult dat gat lekker makkelijk in.

[fuzzyIon]

Mischien minder werkstukken maken en meer communiceren dan live? En werkstukken zijn wel lekker met overvolle klassen waarbij niet ieder kind dezelfde aandacht kan krijgen. Ai heeft zeker invloed op het resultaat van werkstukken. Maar dat heeft het verschil in thuis situatie ook.

[Reactie gewijzigd door fuzzyIon op 20 juni 2026 14:23]

[Pinkys Brain]

Maar waarom werkstukken in plaats van essays laten maken in de klas zonder internet? Ja, vroeger gaf een werkstuk voor thuis de mindere studenten de kans om te compenseren met hun eigen tijd ... jammer dan, kan niet meer.

Kat op het spek binden en dan klagen over het feit dat de kat tanden heeft kom je niet mee vooruit.

[multikoe]

Yep, je kunt de essays laten maken in de klas, maar dat betekent uren die je niet kunt besteden aan les geven. En het is eeuwenlang gebruikelijk geweest dat je als leerling gewoon thuis aan het werk moest. Een uur per dag aan je huiswerk is tegenwoordig al (veel) te veel gevraagd. Als je dat verplaatst naar school, dan moeten ze meer uren op school doorbrengen en dat is een probleem. Want alle jongens moeten naar de sportschool 's middags (ik overdrijf niet...) en ze hebben allemaal een bijbaantje nodig om hun kleding en apparatuur te kunnen betalen.

Plus: waar halen ze hun informatie vandaag om een essay te kunnen schrijven? Juist: internet. Dat hebben ze dus nodig. Dat betekent dat de IT afdeling van de school (vaak één persoon) alles zo moet inrichten dat ze geen AI kunnen raadplegen.

Het lijkt van een afstandje allemaal supersimpel. Iets met beste stuurlui en de wal...

[Pinkys Brain]

Je kan ze nog steeds thuis aan het werk zetten, kijk het alleen niet na. Start elke les met een korte test in plaats van huiswerk na kijken, deden sommige leraren 40 jaar terug ook.

Grote projecten zijn de minderheid van het huiswerk. Deel daar X uur per week voor in en run het als examens, niks meenemen van buitenaf en je werk achterlaten, alternerend tussen de klassen.

Het is geen kwestie van complexiteit, maar realiteit. Kijk huiswerk na en ze doen het met AI, punt uit.

[DruppelLader]

Ben het er wel mee eens, ik werk ook met verschillende AI modellen, en het helpt me zeker. Maar toch moet ik het regelmatig corrigeren, of fact check doen.

Eerlijk ze zijn wel stuk beter dan 1 a 2 jaar terug.

Gelukkig heb ik een redelijk kritische blik, maar de kinderen die nemen het klakkeloos aan bijna. En moet ik met hen in discussie, en uitleggen waarom Chats niet altijd gelijk hebben.