AP ontving zoveel geld dat zij ruim 60.000 euro moet terugbetalen - update

De Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens ontving fors meer geld dan begroot, waardoor zij ruim 60.000 euro moest terugbetalen aan het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dat blijkt uit het jaarverslag. De toezichthouder ontving in 2025 opnieuw meer klachten en signalen over potentiële misstanden. Die wist de organisatie niet allemaal af te handelen.

Aleid Wolfsen, voorzitter van de AP

De AP ontving in 2025 in totaal 57,44 miljoen euro, 7,67 miljoen euro meer dan verwacht. Het grootste deel daarvan, zo'n 56,43 miljoen euro, kwam van het ministerie van Justitie en Veiligheid. De toezichthouder gaf 54,16 miljoen euro uit, 4,33 miljoen meer dan was begroot. Dat kwam voornamelijk door de inhuur van extern personeel.

Onder de streep houdt de AP zo'n 3,28 miljoen euro over. Hiervan gaat ruim 2,13 miljoen euro naar een bestemmingsfonds. De AP zegt dit geld nodig te hebben om toezicht te houden op de Digital Services Act en in de toekomst toezicht te houden op de AI-verordening.

De organisatie stort verder zo'n 1,15 miljoen euro in de 'egalisatiereserve', een buffer om schommelingen in de toekomst op te vangen. Daarmee heeft de egalisatiereserve het toegestane maximum bereikt. Daardoor moet de AP het resterende bedrag, 60.335 euro, terugbetalen aan het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Bijna 2000 klachten blijven onbehandeld

De Autoriteit Persoonsgegevens wist vrijwel alle signalen te behandelen. Dit zijn tips en aanwijzingen over mogelijke misstanden, die de AP sinds 2025 als aparte categorie opneemt. Slechts 47 van de 6052 signalen liggen nog bij de toezichthouder. Het aantal behandelde klachten bedroeg 5552, bijna 2000 minder dan het aantal klachten dat binnenkwam. In 2024 ontving de AP 7119 klachten en signalen en handelde zij er 7634 af, waaronder klachten die al vóór 2024 waren ingediend.

De AP schrijft dat ze door de toename in klachten en signalen andere keuzes moet maken en efficiënter moet omgaan met de tijd. Zo neemt de toezichthouder sneller telefonisch contact op met mensen en organisaties om uit te leggen wat de AP voor hen kan doen. Daarnaast doet de AP steeds vaker 'toezichtbezoeken' om situaties in één keer te bespreken en op te lossen. Desondanks lopen de wachttijden op, waarschuwt de organisatie.

Ook meer meldingen van datalekken

Ook het aantal gemelde datalekken en dataleksignalen steeg. In 2024 ontving de Autoriteit Persoonsgegevens 37.839 datalekmeldingen; vorig jaar waren dat er 44.374. In 2025 ontving de AP 1376 dataleksignalen, een categorie die ze in 2024 niet apart bijhield.

Volgens de toezichthouder komt de stijging onder meer doordat het aantal bulkmeldingen toeneemt, waarmee een organisatie meer datalekken in één keer meldt. De AP zegt dat zij de mogelijkheden hiervoor heeft verruimd en meer organisaties bulkmeldingen laat doen.

Update, 14.34 uur – Het artikel is aangevuld met details over de inkomsten en uitgaven van de AP.

Bron: Akinbostanci/E+/Getty Images

Reacties (65)

[Pasteis]

De toezichthouder gaf echter ook 4,33 miljoen meer uit dan was begroot, voornamelijk door de inhuur van extern personeel.

Voor de publieke sector zit hier zoveel geld dat er extra bezuinigd kan worden als er slimme keuzes gemaakt worden in het werven van personeel en daarmee minder inhuur hoeft te hebben.

[GurbieV]

Bij een collega-gemeente hadden we een ziektegeval dat 2 jaar geduurd heeft. Je kunt dan geen nieuw iemand aannemen, maar het werk moet toch gedaan worden. Ergo: externe inhuur.

Dat is wel duur, maar ik snap het wel. Als de zieke collega toch beter was geworden, had je bij het aannemen van een nieuw iemand ineens met een dubbele bezetting gezeten, wat ook duur is.

[Marrtijn]

Je mag als werkgever iemand gewoon 3 keer een jaarcontract geven voordat je hem of haar vast in dienst moet nemen. Nergens voor nodig om te doen of er niets tussen externe inhuur of vast contract zit.

[Reactie gewijzigd door Marrtijn op 3 april 2026 10:25]

[h497]

Zou jij dat accepteren? Ik niet. Dat het mag wil niet zeggen dat het realistisch is

[SirMemeAlot]

De groep zal kleiner zijn, maar dat het moeilijker is maakt het niet onmogelijk. Ik kan me voorstellen dat voor startend personeel dit best handig is om ergens binnen te komen of om ervaring op te doen bij goede werkgever.

Een ervaren iemand zal hier inderdaad niet snel op solliciteren, maar wie weet iemand die even in between jobs is. Niet iedereen heeft de banen voor het uitzoeken/kan veel eisen stellen.

[KWOAD]

Een ervaren iemand juist wel. Die vind wisselende opdrachten vaak juist leuk en weet toch wel dat hij/zij een andere functie kan krijgen.

[TheBigBorg]

Een goed presterende senior medewerker is dus lastig te vervangen: Een starter op de arbeidsmarkt heeft de ervaring nog niet, iemand die toevallig even "in between jobs" zit en niet zoveel te kiezen heeft is vaak niet het neusje van de zalm. Capabele kandidaten die al een baan hebben en eventueel een overstap overwegen zullen dan wel graag een vast contract krijgen (want dat hebben ze immers al). Blijft over: De zzp'ers die het risico voor lief nemen en bereid zijn extra te hoppen of consultancy / detachering bureaus.

[swhnld]

Het hangt er ook vanaf hoe je het verkoopt. Kom een jaartje bij de overheid werken en maak kennis met.... Is een hele andere insteek dan voordoen alsof er een vaste baan voor je inzit. Ik ken echt wel mensen die graag regelmatig van baan wisselen, net als dat ik mensen ken die graag altijd vast zitten op dezelfde werkplek, achter hetzelfde bureau. En daar zijn ook nog varianten op.

En er is een derde optie, de zogeheten flex pool. Verzuim ligt gemiddeld op 3 of 4 procent bij een organisatie. Met een intern uitzendbureau zou je prima een flexibele schil kunnen hebben van breed inzetbare medewerkers zonder de overhead van externe inhuur. Bij een vorige werkgever (800 mensen personeel) hadden we zo'n flex pool, een team van in totaal 20 mensen, die bij ziekte, zwangerschappen, sabaticals werden ingezet, maar ook enorm breed het bedrijf kenden en bijdragen leverde in proces verbeteringen, ondersteuning van IT projecten, etc. Was er dan eens capaciteit over, waren er altijd nog projecten die bleven liggen om op te concentreren zoals archief opschonen, of een quick scan voor proces verbetering mogelijkheden. Uiteraard moet je geen mensen in zo'n team plaatsen die het niet leuk vinden om constant wat anders te doen. Dekte het de noodzaak soms toch externen in te huren, nee, maar het verminderde de druk wel en beperkte het inwerken.

[Janusch]

Exact dat, weinig mensen accepteren dit. De meeste mensen in loondienst willen vastigheid, bijvoorbeeld voor een hypotheek of gewoon in het algemeen.

Dat vast veel te vast is in NL, is een andere discussie

[FreezeXJ]

De vraag is niet of/hoeveel mensen het accepteren, de vraag is voor hoeveel euro meer ze het accepteren. Als je je hypotheek al rond hebt, en het tijd vindt voor een andere uitdaging, dan is een jaartje of 2 ergens anders zitten voor het bedrag dat een warm-vlees-verhuurder krijgt toch best interessant. Helaas snappen bedrijven dat nog niet, en betalen ze gewoon strak allemaal hetzelfde voor dezelfde functie, ongeacht verdere omstandigheden. Anders krijg je maar scheve gezichten enzo...

[kiang]

Volgens de budgetaire regels bij de overheid is een intern iemand een vaste kracht die structureel in je begroting moet passen, ook als het een tijdelijk contract betreft. Enkel extern ingehuurde medewerkers kan je als incidentele uitgave markeren.

Vind ik best goed, tijdelijke contracten dienen niet als wegwerpmedewerkers.

[Trousercough]

Je zit bij overheden soms met op uren/FTE gebaseerde begrotingen. Je mag dan niet meer FTE inzetten dan van tevoren begroot. Iemand aannemen (ook al is het tijdelijk) verhoogt je FTE, omdat je zieke medewerker nog steeds meetelt.

Je gaat dan sneller kijken naar externe inhuur, omdat schuiven tussen financiele posten op je budget makkelijker is, zolang het eindtotaal maar hetzelfde is, dan je FTE (tijdelijk) verhogen.

[CH4OS]

En als diegene al langer dan dat in dienst is? De vraag is aan de andere kant ook of degene die je inhuurt er oren naar heeft om (al dan niet tijdelijk) ambtenaar te worden, wat bijvoorbeeld ook effect heeft op salaris en overige rechten en plichten. Wellicht wil zo iemand immers de vrijheid behouden van kunnen stoppen wanneer nodig/gewenst.

[Reactie gewijzigd door CH4OS op 3 april 2026 11:55]

[WoutervOorschot]

Waarom zou iemand meermaals een jaarcontract accepteren? Krijg je als medewerker niks voor terug, dan kan je beter ZZPer worden en jezelf laten inhuren.

Dat tarief is simpelweg compensatie voor geen vast contract krijgen.

[Miglow]

Heh? In de transportsector wordt bijna alleen maar met jaarcontracten gewerkt. Althans, schimmige bedrijven werken met bijna jaarcontracten zodat je na 23,5 maand buiten gesmeten wordt behalve als je weinig ervaring hebt, weinig schade rijdt en dus niet veel kost. Dan mag je na 6 maanden terug komen.

Maar direct in vaste dienst gebeurt zelden, wellicht bij management, maar bij de handjes aan het stuur, heftruck, pompwagen of rolcontainer echt niet. Vaak zelfs inhuur van arbeidsmigranten via uitzendbureaus, zonder welke de hele logistiek omvalt.

[TheMak]

Dat is bijna hetzelfde als exterm inhuren, met mogelijk verschil dat je hem in het ongewisse laat.

[PerAspera]

Ja top idee, laten we bestaanszekerheid nog onzekerder maken door alleen nog maar tijdelijke contracten aan te bieden omdat er soms mensen langdurig ziek zijn. Je kan het beter verplicht landelijk laten verzekeren door een of ander nationaal fonds, als je het wil afkopen.

[Reactie gewijzigd door PerAspera op 3 april 2026 16:12]

[DjoeC]

Dat is oplosbaar door vereenvoudiging van het functiegebouw. Zo heb ik ooit op het hoofdkantoor van een grote commercieele organisatie gewerkt die op die lokatie in principe maar 2 functies kenden: Directeur en administratief medewerker, maakte verder niet uit wat je deed want AL het werk viel onder die 2 functies.

Voordeel: Als werk wegviel kon je gewoon met ander werk verder, al dan niet na een (interne) opleiding. Kwam er werk bij dan kon je daar gewoon op instromen. Het voorkwam niet alle problemen maar wel heel veel gezeik over "da's niet mijn werk.....".

[hottestbrain]

Ik vermoed dat de ambtenaren CAO daar anders over denkt. Het functiehuis is nu net 1 van de dingen waar vakbonden transparantie eisen en het rijk pas in 2028 toezeggingen wil doen. Maar feit is desondanks dat functieomschrijvingen heel nauwekeurig gedefinieerd moeten zijn voor zowel de overheid als semi-private bedrijven als gevolg van zowel de ambtenaren CAO als bjivoorbeeld de zorg CAO. Het voorkomt bovendien dat iemand die niet de skills heeft toch verantwoordelijkheid krijgt die de persoon niet aan kan.

[DjoeC]

Als (ook) oud ambtenaar met een ZZP achtergrond zeg ik dan ook: Weg met dat granulaire. Het is een enorme beperking op carriere, inkomen, maar ook op mogelijkheden om andere dingen in een organisatie te gaan doen (horizontale of verticale doorstroming). Maar da's een ander onderwerp dat hier niet thuis hoort

[hottestbrain]

Ik ben het volledig met je eens dat het wat doorgeslagen is wellicht. Mijn partner bijvoorbeeld werkt in de zorg en is daar bij gebrek aan degelijke functieomschrijving een administratief medewerker, maar haar taken zijn niet louter administratief. Ze is in haar eentje verantwoordelijk voor alle IT in het bedrijf (20 FTE dus geen mega-klus maar wel significant genoeg dat de functieomschrijving totaal niet klopt). Daarnaast doet ze een stuk planning en dus nog administratieve zaken die de bulk van haar werk zijn. Het bevalt haar helemaal prima, maar het is erg jammer dat die CAO zo weinig flexibel is dat ze (in onze ogen in ieder geval) veel te weinig salaris krijgt voor het werk wat ze doet.

[The Zep Man]

Dat is wel duur, maar ik snap het wel. Als de zieke collega toch beter was geworden, had je bij het aannemen van een nieuw iemand ineens met een dubbele bezetting gezeten, wat ook duur is.

Tweemaal een tijdelijk contract beperkt dat risico.

[Quintiemero]

Succes!! Om een niet-zzp’er daarvoor in dienst te nemen.

[Framoes]

Dan zal er ook een structurele begroting moeten zijn waarop het AP kan bouwen. Als je elk jaar of elk nieuw kabinet ineens budget kwijt kan raken, kan je geen vast personeel aannemen.

Sterker nog, onder het vorige kabinet werd ambtenaren aannemen zelfs belemmerd.

Het is, zoals met veel zaken, een verschil tussen korte- of langetermijnvisie. Op korte termijn moet de begroting rond komen, maar op lange termijn krijg je dan onzekerheid en extra kosten door externe inhuur.

[Robby517]

Waarom niet gewoon focusen op het mooie resultaat dat neergezet werd? Blijkbaar werd er veel meer werk verricht dan de organisatie aankon en rekende het hiervoor op extern personeel. Dat lijkt me een perfecte use-case om met externen te werken.

[jochemd]

Ik heb daar een beetje een gemengd gevoel over. Natuurlijk is eigen mensen beter dan inhuur als dat mogelijk is. Dat weet de AP ook en daarom rapporteerde de AP vroeger over "Externe inhuur" in haar jaarverslag als een doelstelling met een duidelijke norm:

2024: Omvang externe inhuur maximaal 10% van uitgaven t.b.v. het eigen personeel 15% (2023: 18%)

2023: Omvang externe inhuur maximaal 10% van uitgaven t.b.v. het eigen personeel 18% (2022: 21%)

Helaas rapporteren ze er niet meer zo duidelijk over, maar het lijkt inmiddels aardig richting de norm te gaan want het lijkt dat de externe inhuur is afgenomen van ongeveer 5.3 miljoen naar 4.3 miljoen.

Dat heeft echter wel een duidelijk gevolg. In het jaarverslag 2024 schreef de AP nog:

In 2024 heeft de AP op projectbasis een aantal mensen ingehuurd om de nog niet afgedane klachten uit 2023 af te handelen. De klachten uit 2023 zijn inmiddels afgehandeld. De klachten uit 2024 zijn niet allemaal binnen 2024 afgehandeld. In 2025 zetten we de inhuur nog een paar maanden voort om te proberen de achterstand die in 2024 is ontstaan weer in te lopen.

Dat de extra inhuur slechts een paar maanden heeft geduurd in 2025 zien we terug in de cijfers: de achterstand bij het behandelen van klachten is met zo'n 2000 klachten toegenomen. Op een totale productie van 5500 klachten gaat dat al snel richting de 5 maanden extra achterstand.

Het lijkt me dat de AP de externe inhuur beter nog iets langer door had kunnen laten lopen zodat er in elk geval niets terugbetaald hoefde te worden.

[CrazyBernie]

Een van de redenen waarom deze problemen vaak niet goed worden opgelost in de publieke sector komt door het wirwar aan regels waar deze organisaties zich aan moeten houden. Waardoor ogenschijnlijk eenvoudige oplossingen gewoonweg niet mogen, meestal wegens politiek belangen die tegengesteld zijn waardoor wetten en regels soms bijna bewust elkaar tegen werken.

[Zenix]

Dat vind politiek geen probleem, zie de nullijn.

[AceAceAce]

Aanleggen van die reserve snap ik wel, als onder de 'schommelingen in de toekomst' ook steeds veranderende binnenkomende gelden vallen, door taakstellingen/bezuinigingen vanuit de politiek

[moonlander]

Ik snap het, maar als iedereen dat gaat doen dan is de staatskas zo leeg.

[GurbieV]

Daarom heeft de reserve dus een maximum.

[moonlander]

Maar het geld is nodig, waarom wordt het niet gebruikt. Ze kunnen nu volgend jaar niet aankomen we hebben te weinig geld.. Want ze hebben dus geld in kas zitten. Terwijl er genoeg werk te verrichten is.

[TheMak]

Er zijn wel meer problemen die dweilen met de kraan open zijn: dierenmishandeling, verlichting van fietsen van jindereb, femicide. Uiteibdelijk moet de politiek besliseen waar het geld naar toe gaat en niet de AP voor zichzelf.

[hottestbrain]

Het is voor een privaat bedrijf of (semi-)overheidsinstellingen heel gangbaar een reserve aan te houden. Belangrijk zelfs.

[Galinsky]

Symbolisch bedrag? Is amper 2% van wat ze verwacht hadden aan inkomsten. Of zouden ze hun best gedaan hebben zo weinig mogelijk die kant op te schuiven.

[BiLLY_daKid]

60k vind ik niet voorpagina waardig, dat is een halve FTE.

[Luchtbakker]

60k vind ik niet voorpagina waardig, dat is een halve FTE.

Gelukkig heb je hier de vrijheid niet op het artikel te klikken als het je niets interesseert

[PhaeTom]

En de vrijheid om een mening te uiten, of is dat niet ok? Dat is wat anders dan desinteresse.

[Blokker_1999]

Er is 7.6 miljoen meer verdiend dan was verwacht. Die 60k is wat ze verplicht moesten terugstorten aan het ministerie omdat ze aan het maximum zitten van de buffer die ze zelf mogen aanhouden.

[Loft]

Los van hoe hoog een buffer moet zijn... Dit is de bureacratie in Nederland.
Dit heeft weer enkele uren/dagen/weken gekocht aan tijd van ambetnaren over een bedrag dat 1/9 miljoenste is van begroting de overheid.
Natuurlijk moeten we op de'kleintjes' letten, we geven al te veel uit, maar dit is rondpompen van geld, dat door ambtenaren en regeltjes in stand gehouden wordt.

[Ablaze]

Klopt, dat is niet relevant voor de rest van het verhaal. En al helemaal een rare kop als je bedenkt dat er verderop over miljoenen wordt gepraat.

Controlerende instanties moeten overigens juist gigantisch veel meer geld krijgen, want ze lopen al jaren achter op de groeiende behoefte, dat geldt al helemaal voor instanties die de kwaliteit en veiligheid van producten moeten controleren.

[Lord Anubis]

dan hadden ze dat kunnen doen Een halve FTE inhuren. Hadden er weer 5-6 klachten afgehandeld kunnen worden.

[xxs]

Dan sluit ik vandaag maar achteraan in de rij bij het AP i.v.m. een klacht over het uitblijven van het verwijderen van mijn data bij ODIDO !!

[shadowkid053]

Zelfs het opvragen bij Odido lukt niet. Ze houden hoog en laag vol dat de gegevens die ik aanlever niet kloppen voor een dataverzoek. Het is echt schandalig én dramatisch. Odido heeft zelfs nu nog niks geleerd.

[Gelomidor1]

Ik heb mijn contract ondertussen opgezegd, komende 10 jaar ga ik niet meer naar hun

[Frankster]

Tip: gebruik de F-secure die je van Odido gratis krijgt. Je kan daar in zien welke gegevens Ohdildo van je gelekt heeft.

[shadowkid053]

Ooh ik weet wel wat er gelekt is. Ik ben vooral benieuwd welke info Odido nog meer heeft waar de klantenservice geen toegang toe had.


Het steekt mij namelijk dat in de persoonlijke mail van Odido aangegeven wordt dat er géén document nummers zijn gelekt, terwijl dat wél zo is. Odido is zelfs ná de leak niet open en eerlijk tegen haar klanten. Het verbaasd mij zelfs dat hier nog geen heisa over is gemaakt. Odido heeft namelijk niet aan de verplichting van de AP voldaan waarvan ze duidelijk kenbaar moeten maken wát er gelekt is.

[TheVivaldi]

AP zelf en mensen die op AP-artikelen reageren: “Er blijven te veel zaken liggen, voornamelijk door personeels- en geldtekort.”
Overheid: “Laten we nóg meer geld weghalen bij de AP in plaats van dit teveel op een andere manier bij de AP in te zetten!”

[jongetje]

Ze halen alleen het geld terug wat "over" en dus niet is besteed. De AP hoeft niet te sparen. Dat isn in overheidsland nu eenmaal hoe ge-oormerkt geld werkt.

[Niemand_Anders]

Het geld is alleen over over omdat het AP al over het budget zat. Als je structureel over je budget heen gaat, dan is het budget onvoldoende. Het budget bepaald hoeveel vaste medewerkers je kunt bepalen. De rest gaat dus via externe inhuur. Dat is namelijk 'incidenteel' en valt dus niet onder de begroting, boekhoud technisch dan ondanks dat je structureel personeel tekort komt.

Goede delen hebben eenzelfde issue, maar dan met een wist. Geld van donateurs mogen ze opnemen in de begroting, maar geld wat ze ophalen met de collecte niet, want dat is niet gegarandeerd.

[buglife]

Het aantal klachten vind ik nog vrij laag. Vorig jaar heb ik er zes ingediend, maar ja, het leeft niet echt. In mijn omgeving vinden mensen het vaak te veel gedoe om een klacht in te dienen.

[DropjesLover]

voor 60k en 1,15M in de reserve-pot hadden ze volgens mij dit jaar zonder problemen een vaste kracht extra aan kunnen nemen? Tel daar bij op de enorme kosten voor externe inhuur (meestal factor 3), dan hadden dat nog meer vaste krachten kunnen zijn.

[TheMak]

Ik vind het knap dat je met zevrn miljoen extra inkomsten je 60.000 euro overhoudt. Er ziin lokale politici die zich sf zouden vragen of het geld niet gewoon verbrast is.

[DropjesLover]

60k die terugbetaald moet worden omdat je je eigen spaarpotten niet verder kan/mag vullen bedoel je

[TheMak]

Volgend jaar mag dat niet meer. Dan ktijgt de directie na de zonervakantie bericht dat ze een miljoen aan de overheid terug moeten betalen. Of externe krachten inhuren.

[Yzord]

Mooi heh, dat geschuif met geld. Ondertussen heeft mijn moeke te horen gekregen dat haar familie haar was maar moet draaien want geen geld meer in de zorg.

[pimlie]

Onder welke statistiek valt mijn klacht bij de AP, waar ze na 1.5-2 jaar een brief over stuurden dat ze er nog niet aan toe waren gekomen en dat ook niet meer van plan waren, maar als het probleem nog bestond ik dan binnen 2 weken een bijgevoegde brief per post moest retourneren? Die telt zeker ook mee als afgehandeld omdat ik te laat was met het versturen van de brief?

[pyro-tukker]

Volgens mij is die 60k niet zo heel belangrijk. Wat wel van belang is is de functie van de organisatie (zie Odido hack) en de vraag hoeveel geld hierna toe moet zodat het de komende jaren een gedegen organisatie kan worden. Hierin moet je ook zeker de inhuur van extern personeel benoemen.

In mijn ogen is het goed om voldoende geld vrij te maken, want privacy/persoonsgegevens is gewoon een steeds belangrijker topic. Waar je geen geld voor moet vrijmaken is de structurele externe inhuur. Ik ben zelf iemand die vaak als externe wordt ingehuurd en ik heb ook opdrachten gedaan voor dit soort organisaties en dat levert veel geld op. Maar als ik maatschappelijk kijk naar de kosten van consultancy / externen versus de (middel langer termijn) opbrengsten dan is dat echt minimaal.

Ik zelf zou graag zien dat de overheid concreter gaat nadenken hoe ze externe inhuur gaan organiseren. Zowel hier als binnen de gehele overheid. Het feit dat deze publeike organisaties steeds zo makkelijk geld hiervoor krijgen is echt het grote probleem. Je moet geld vrijmaken voor vaste dienstverbanden waar je de intentie hebt om de komende 3-5 in te willen investeren in deze mensen. Dit is veel goedkoper en je krijgt betere kwaliteit (extern is vaak ook dat kennis weer snel weggaat) omdat je als organisatie gewoon tijd nodig hebt om 'volwassen' te worden.

Overigens is er in mijn ogen wel ruimte voor extern, maar dat moet veel meer specifiek zijn i.p.v. agile-achtig 'kom er maar bij voor een jaar en dan nog een jaar en het is handig dat je er bent'. Dus alleen extern inhuren om tijdelijk een duidelijk omkaderd project te doen of om de organisatie te trainen in dingen die ze zelf nog niet kunnen.