De basis is simpel: 1000/x ~ responstijd. Bijv. 1000/240 ~ 4,2 ms.
De praktijk is ingewikkelder.
In de eerste plaats omdat transities tussen volledig zwart/wit en een tussenliggende kleur/tint in games minder vaak voorkomen dan tussen grijstinten (responstijdmetingen worden niet beïnvloed door kleurfilters en daarom gaat het puur over zwart, wit en grijstinten). Daarnaast zijn GtG responstijden minder beïnvloedbaar door overdrive en dus 'representatiever'. Maar, de ene overgang is de andere niet; en elk paneeltype heeft sterkere en zwakkere punten. Het maakt dus uit tussen welke twee grijstinten je meet.
Maar, tweede reden dat het ingewikkelder is: fabrikanten kunnen elke willekeurige meting tussen twee grijstinten gebruiken om een responstijd te claimen. Bovendien kunnen ze dat doen met een vorm van overdrive die voor ernstige beeldartefacten (inverse ghosting bijv.) zorgt - beeldkwaliteit is geen factor die wordt meegewogen. Dan hebben we het nog niet gehad over de trend om naast 'GtG' ook 'MPRT' responstijden weer te geven, die vaak een nog geflatteerder beeld geven. Zo kunnen ze altijd, ongeacht het gebruikte paneel, een indrukwekkend lage responstijd claimen - die vaker niet dan wel representatief is voor de prestaties van het scherm in kwestie.
Daarna komt nog een complicatie: de manier waarop meetdata geïnterpreteerd kan worden. Daar is veel
over geschreven en zijn
interessante video's over gemaakt. Heel
veel video's. Lang verhaal kort, de standaard methode laat veel ruimte voor een positievere interpretatie dan wat je daadwerkelijk in de praktijk ervaart. Om die reden zijn goede reviewers rond 2021 op basis van dat inzicht overgestapt op striktere interpretaties, die rekening houden met o.a. gammacorrectie en overshoot. Fabrikanten doen overwegend nog altijd hun oude ding.
Gevolg: responstijden die fabrikanten opgeven, of dat nu GtG of MPRT of iets anders is, zijn nutteloos om een aankoopkeuze op te baseren. Daarmee zeggen opgegeven verversingsfrequenties ook weinig tot niets. Een instap 120Hz monitor zal in de praktijk responstijden vertonen die amper snel genoeg zijn voor 60Hz. Ook de qua verversingssnelheid 'snelste' VA-gebaseerde monitoren zullen bij bepaalde transities van en naar donkergrijs aanmerkelijk trager zijn dan IPS- of TN-gebaseerde monitoren (het fenomeen dat
VA black smearing wordt genoemd). Al zijn daar ook wel weer uitzonderingen op, want door een hoop contrast in te leveren kunnen sommige VA-schermen aanmerkelijk sneller gemaakt worden.
Kortom, wil je weten hoe snel een monitor in de praktijk is, dan loont het om reviews te lezen waarin die snelheid getest wordt, op een manier die aansluit bij recente inzichten. Tweakers doet dat, overigens, onder andere. Of je koopt een oled-monitor, want die zijn tot dusver altijd ruimschoots snel genoeg qua responstijd om de beloofde verversingsfrequentie waar te maken.
(Voor de onvermijdelijke fijnslijpers: er valt nog veel meer te melden over het onderwerp, zeker over het feit dat verversingssnelheid en responstijden niet genoeg zeggen over waargenomen bewegings(on)scherpte, de sample & hold karakteristiek van lcd- en oled-monitoren en de trucs om dat te ondervangen - maar deze reactie is al veel te lang.)
[Reactie gewijzigd door whetstone op 20 februari 2026 09:50]