Digitale boekplatformen groeien fors: 36 procent meer omzet in Nederland

Terwijl de totale boekenverkoop in Nederland vorig jaar licht daalde, was er een flinke groei voor digitale boeken in tekst en audio. Abonnementsdiensten voor luister- en e-boeken boekten ruim een derde meer omzet. Dat melden de stichting CPNB en de Koninklijke Boekverkopersbond.

De totale verkoop van boeken, fysiek en digitaal, kwam in 2025 uit op 44 miljoen stuks. Dat is 2 miljoen minder dan in 2024, wat volgens de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) een 'uitzonderlijk goed jaar' was. De omzet uit de boekenverkoop bleef ongeveer gelijk, met 697 miljoen euro, doordat boeken duurder werden, meldt de NOS.

Volgens de CPNB en de Koninklijke Boekverkopersbond is het niet zo dat de digitale platformen voor luister- en e-boeken kannibaliseren op fysieke boekhandels, die het wel moeilijk hebben. De CPNB haalt een eerste voorlopige inschatting van de KB, de nationale bibliotheek, aan waaruit blijkt dat het aantal digitale uitleningen opnieuw toeneemt. In 2025 leenden Nederlanders bijna 6 miljoen e-books en 2,9 miljoen luisterboeken bij de online Bibliotheek. Dat is 5 procent meer dan in 2024.

Nederlandse leescultuur

"Ook commerciële e- en luisterboekabonnementen laten met 36 procent een enorme omzetgroei zien. Al met al geeft dit vertrouwen in de Nederlandse leescultuur", aldus de CPNB. De NOS concludeert dat de digitale boekenplatforms vooral nieuwe lezers bereiken. De boekenbranche is positief over het bereiken van nieuwe doelgroepen, hoewel daar geen harde cijfers voor zijn. De commerciële aanbieders van digitale abonnementsdiensten voor luister- en e-boeken geven namelijk weinig inzage in hun downloadcijfers.

Tweakers biedt Best Buy Guides voor e-readers: voor compacte e-readers en voor e-readers met kleurenscherm.

Reacties (83)

[jip_86]

YouTube: 40% of Kids Can’t Read and Teachers Are Quitting

Mensen kunnen niet meer lezen. Sociale media met alle breinrot heeft er voor gezorgd dat we niet meer kunnen focussen op een boek. Daarom gaan we het maar laten voorlezen.

[Nas T]

Fijn, deze stemmingmakerij. Eerste wat ik dacht: ok ... en tien jaar geleden was dat 50%?
Ik kijk het filmpje, en het geeft zelf antwoord op mijn vraag.
De afgelopen 33 jaar is er weinig veranderd. Dus als het "vroeger beter" was, dan ... is het nu ongeveer net zo slecht/goed.
In 1992 was er geen sociale media, dus dit is stemmingmakerij.

[Visgek82]

Dit is echt complete onzin. Ik vind zelf het gebruik van gesproken boek veel fijner, omdat ik vaak boeken luister tijdens het gamen. gamen en een fysiek boek lezen gaat niet echt lekker samen, he?

Tevens zijn sommige boeken van iemand daadwerkelijk voorgelezen door de schrijver of bedenker zelf, en dat voegt voor mij ook wat toe. meer immersie.

[Reactie gewijzigd door Visgek82 op 22 januari 2026 11:17]

[TilDan]

Dit is dus precies waar jip_86 op doelt. De gemiddelde lezer is niet meer in staat om zich voor langere tijd op één ding te focussen, zoals een boek en moet daarnaast ook op andere manieren gestimuleerd worden, zoals erbij gamen. Je gaat mij echt niet vertellen dat dit jouw aandacht voor het boek te goede komt. Overigens blijkt uit onderzoek dat er cognitief maar weinig verschil zit tussen tekst lezen en luisteren, dus wat dat betreft is het geen probleem. Maar waarom kan je niet gewoon het boek luisteren zonder daarbij te gamen?

[DMZ]

Je kunt prima focussen op een podcast als je iets speelt dat je echt uit je hoofd kent: Dat betekent dat je een heel klein deel van je brein bezighoudt met het spel, en gewoon veel luistert. Wat dat gamen voorkomt is stilzitten en fatigue die ontstaat doordat je fysiek niets aan het doen bent terwijl je wel mentaal bezig bent.

Dit is een heel normaal fenomeen voor veel mensen: die absorberen beide dingen even goed. Deden we op school ook, vroeger: spelen met potloden terwijl we luisteren. Deden ze in de Griekse tijd ook.

Je kunt dit ook doen door in de gym te zijn en een boek te beluisteren: denk dat niemand het argument zal maken dat je het boek vergeet omdat je zeer repetitief aan het liften bent.

[Reactie gewijzigd door DMZ op 22 januari 2026 12:38]

[R_Zwart]

Denk je dat of is het zo? Als jij naar een podcast van een uur hebt geluisterd terwijl je iets anders (met je hoofd) deed, kan jij dan na afloop een samenvatting maken van waar de podcast over ging? Je kunt prima podcasts luisteren tijdens het wandelen, stofzuigen, strijken, misschien zelfs tijdens het autorijden. Maar 2 mentale zaken tegerlijkertijd doen kunnen mensen niet. Ook mensen die denken dat ze uniek zijn en het wel kunnen, kunnen dat niet. Je herinnert je hoogstens flarden.

[DMZ]

Ik kan een complete samenvatting geven, ja. Waarom zou ik anders luisteren?
Maar wederom, ALLEEN als ik iets speel dat ik echt heel goed ken en dat een finiete leercurve heeft (je kunt het spel dus 'uitspelen' qua skill). Dan vereist dat bijna geen mentale aandacht.

Bijvoorbeeld een strategy waar ik even klik op een paar factories en dan wacht op units, of wacht tot ze wat doen, of tijdens andere dingen.

Als ik echter iets nieuws speel, of iets dat aandacht vereist ook al ken ik het, dan inderdaad, kan je geen dingen tegelijk doen.

Dit werkt ook met muziek: mensen concentreren beter met achtergrondgeluid _zonder_ lyrics, of met liedjes die ze erg goed kennen, maar niet met nieuwe muziek.

Ik heb dit ook getest met andere mensen op een universiteit: het kan wel! Het is wel eerder een vorm van geavanceerde 'interleaving', dus je bent gewoon heel snel je aandacht aan het switchen!

Even een wat wetenschappelijkere uitleg vanuit o.a. Donders Instituut in Nijmegen:


Het komt er op neer dat het 'Ja, MAAR' is.

Je moet niet 2 dingen tegelijk doen die beiden zowel mentale als fysieke aandacht vereisen (autorijden doet dus allebei!). Gaat echt nooit goed behalve bij savants. Maar ironisch genoeg kun je wel meezingen in de auto. Komt gewoon omdat die tweede activiteit bijna niets vereist en ook niet uitmaakt (i.e. het stopt meteen als het rijden opeens meer aandacht vereist).

Maar geef iemand de instructie om heen en weer te lopen terwijl ze praten en dat lukt vrijwel _altijd_ goed. Je kunt een compleet betoog voeren zonder van het podium af te donderen. Er zijn nog steeds cognitieve verliezen, maar die zijn _zo klein_ dat het in principe niet uitmaakt.

Zo heb je een heel spectrum aan activiteiten die je in een schalende mate kunt doen, die niet storen met een andere activiteit.

Er zijn ook mensen die hun handen in twee onafhankelijke richtingen kunnen draaien, tegelijk. Dat zijn dezelfde onderdelen van het brein die deze aandacht verzorgen!

[Reactie gewijzigd door DMZ op 22 januari 2026 13:53]

[Daoka]

Ik denk dat het zeker wel kan. Nee het zal zeker niet bij alles kunnen en ja je zal inderdaad wat details missen of zelfs stukken vergeten. Ja vast wel maar de kern van het verhaal kan je zeker wel weten. Als ik bijvoorbeeld kijk naar Outlander is het geen snelle serie en zeker niet elke gesprek is belangrijk genoeg dat je het verhaal niet meer zou snappen. Ik zou hierbij best wel kunnen gamen en de serie volgen. Ik zal zeker bepaalde dingen wel missen maar als je me vraagt waar ging deze aflevering over kan ik het zeker wel zeggen. En ja er zullen games zijn die veel meer focus vereisen waarbij het dus niet lukt. Of dat het tussendoor wisselt van kan wel of niet. Er zijn ook games waarbij ik het tijdens het verhaal niet echt kan (of soms wil) maar bijvoorbeeld tijdens het reizen of bijvoorbeeld het afronden (zoals het zoeken naar verzamelobjecten of trophies compleet maken zoals dood x aantal vijanden) dat het wel kan. En kijk eens op Twitch hoeveel streamers interactie hebben met hun kijkers tijdens het gamen. Uiteraard zullen ze best wel berichten missen (vooral als de chat snel gaat of bepaalde stukken even goed moeten concentreren) of gaan ze dood omdat ze afgeleid worden. Maar ze kunnen goed genoeg spelen en reageren chat of text to speech berichten. En ja vaak genoeg wordt het ook gedaan tijdens dood en opnieuw laden maar zeker ook vaak genoeg tijdens de actie momenten. Kijk maar een naar een Mario Maker 2 streamer.

Daarnaast heb ik ook wel eens series gezien (zonder afleiding) met kleinere afleveringen (waar je dus zo 5 of 6 achter elkaar kijkt) dat ik wel eens gehad had van welke afleveringen had ik nou ook al weer gezien (vooral dan de tragere afleveringen die ik dan niet kan terug halen). Zie ik het weer of even snel de samenvatting zien dan is het wel weer "o ja deze". De gegevens zitten dus wel in mijn brein maar heeft even een herinnering nodig.

Daarnaast is onthouden altijd nodig? Meeste mensen luisteren muziek tijdens het rijden en kunnen mee zingen als ze het liedje kennen. Of het leren van een liedje tijdens het rijden. Maar ik verwacht dat de meeste mensen aan het einde van de rit vaak niet alle meer liedjes weten die langsgekomen zijn. Toch op dat moment zijn ze er wel van bewust anders kunnen ze niet meezingen.

[locke960]

Dat is dus gewoon niet waar. Uit alle onderzoeken blijkt dat als je 2 dingen tegelijk doet, minstens 1 van de 2 dingen daar onder lijd.

Dat is waarom we regels hebben tegen dat soort dingen in het verkeer bijvoorrbeeld.

[DMZ]

Lees die papers even na, ik weet exact waar je het over hebt. Harvard, Radboud en Hannover hebben hier onderzoek over gedaan, alsook het Nijmeegse Donders.

Het komt er op neer dat het 'Ja, MAAR' is.

Je moet niet 2 dingen tegelijk doen die beiden zowel mentale als fysieke aandacht vereisen (autorijden doet dus allebei!). Gaat echt nooit goed behalve bij savants. Maar ironisch genoeg kun je wel meezingen in de auto. Komt gewoon omdat die tweede activiteit bijna niets vereist en ook niet uitmaakt (i.e. het stopt meteen als het rijden opeens meer aandacht vereist).

Maar geef iemand de instructie om heen en weer te lopen terwijl ze praten en dat lukt vrijwel _altijd_ goed. Je kunt een compleet betoog voeren zonder van het podium af te donderen. Er zijn nog steeds cognitieve verliezen, maar die zijn _zo klein_ dat het in principe niet uitmaakt.

Zo heb je een heel spectrum aan activiteiten die je in een schalende mate kunt doen, die niet storen met een andere activiteit.

Er zijn ook mensen die hun handen in twee onafhankelijke richtingen kunnen draaien, tegelijk. Dat zijn dezelfde onderdelen van het brein die deze aandacht verzorgen!

[IskaRiot]

Klopt, reading stamina is een ding. Ik kon 10 jaar geleden amper 20min aan een stuk lezen met focus en las vooral in korte vlagen van een 5tal paginas.
Na al die jaren 'training' lees ik tegenwoordig uren ongestoord aan een stuk door, vaak 100p in een ruk. Ik las dit jaar bijna evenveel boeken als ik 10 jaar geleden op een jaar las (Een 7tal).

Intussen heb ik ook gemerkt dat we als mens ergens wel een nood hebben aan fysieke geaardheid met onze omgeving. Ik merk dat de boeken die ik in boekvorm las veel beter onthouden zijn dan deze die ik swipend op een tablet of e-reader las.

[freespeech_nl]

Luisterboeken heb ik eigenlijk nog maar één keer gedaan en dat was toen ik heel jong was. Best leuk, maar je hebt niet de tijd om je eigen fantasie er op los te laten.

Tegenwoordig lees ik een boek vaak eerst op mijn e-reader, gewoon omdat dat erg makkelijk is. Vind ik het vervolgens een goed en/of waardevol boek dan koop ik het en lees ik het nog een keer fysiek. Niets zo mooi als een hele wand met echte boeken.

Ik kan de meeste boeken redelijk vlot in één keer uit lezen. Maar hele zware boeken zoals "Because they hate" van Brigitte Gabriel moet ik af en toe echt wel wegleggen om mijn wereld nog een beetje leuk te houden.

[IskaRiot]

Ik heb voor mezelf gemerkt dat ik de aandacht verlies bij luisterboeken en ik sowieso met andere dingen begin te doen. En ik lees voornamelijk non-fictie, filosofie en geopolitiek voornamelijk, dus ik hou liever m'n hoofd er wat bij. Zelfde voor podcasts trouwens. Zijn vaak eerder een aanzet om het boek van de spreker of over het onderwerp te kopen. 400p of meer aan info krijg je niet in een gesprekje van een uur. Ik heb het paginas omdraaien, boek balanceren en met de ogen de tekst volgen gewoon nodig om niet afgeleid te raken.

e-reader zou ik overwegen mocht ik vaak zwaar geladen onderweg zijn, maar ik lees voornamelijk thuis en werk inderdaad aan een wand :)

Thx voor de suggestie, ik heb hem gewishlist. Sta me toe je eentje aan te raden om je hoop in een leuke wereld wat te herstellen: 'on freedom' van Timothy Snyder.

[freespeech_nl]

Wat zoekwerk leert me dat de beste man waarschijnlijk niet mijn wereldbeeld deelt. Altijd goed om eens uit mijn comfort zone te komen: besteld. Thanks!

[Visgek82]

Ik vind een boek lezen sowieso niet leuk. Een audio boek wel. Zo kan ik toch "lezen" , ik begrijp niet wat het probleem is. Heeft gewoon te maken met voorkeur , niet met het feit of ik ergens wel if geen aandacht voor heb of kan houden.

[Reactie gewijzigd door Visgek82 op 22 januari 2026 13:18]

[cem.]

Mensen zijn verslaafd aan beeldscherm, als ik ‘s’avonds uurtje buiten loop dan zie ik bijna iedereen thuis in de woonkamer achter op een tablet (iPad) of mobile telefoon, terwijl TV aanstaat. Ongeacht leeftijd Opa of Oma of jonger maakt niet uit. TRIEST.

[RefriedNoodle]

Gewoon uit belangstelling, wat voor 'n soort games speel je dan?

Respect als je het kan, maar ik zie mijzelf niet mijn verstand bij zowel een game als een verhaal houden als ik beiden tegelijk zou doen (tenzij ik de game echt ontzettend op automatische piloot zou kunnen spelen). In ieder geval niet met de aandacht die een goed geschreven boek (imho) verdient.

[Visgek82]

Spellen die ik uit mijn duim ken , vooral. bijvoorbeeld wow , oudere games zoals Orion II, star trek online etc. games waar weinig tot geen dialoog in zitten en ik op autopilot speel. echter heb ik altijd een toets paraat waarmee ik het boek op pauze kan zetten , dus hoef niet eens te multitasken.

[Reactie gewijzigd door Visgek82 op 22 januari 2026 11:43]

[xilanaz]

Als je je ergens voor moet inspannen dan ben je er meer mee bezig en begrijp je het beter dan dat het je wordt voorgeschoteld of in dit geval voorgelezen.

Bij het lezen van een boek span ik mij meer in dan bij het luisteren. Je gaat soms nog even een paar regels terug om het opnieuw te lezen, Je bent er mee bezig.

Ik denk zelf niet dat het onzin is en heeft verder ook niets te maken met wat je fijner vindt. Ik vindt het luisteren naar een audioboek op een lange reis ook geweldig maar onthouden doe ik een zelf gelezen boek beter.

[Patriot]

Dat is ook gewoon heel persoonlijk. Er zijn momenten dat ik aan een luisterboek gekluisterd ben en als ik denk dat ik iets niet helemaal goed heb gehoord of begrepen dan spoel ik even terug en luister ik opnieuw. Er zijn ook momenten dat ik een boek lees en dat ik na 3 pagina's denk "Wat ben ik eigenlijk aan het lezen want ik raakte afgeleid."

Het verschilt van persoon tot persoon en van moment tot moment in hoeverre je daar hebt, maar het is geen intrinsieke eigenschap van de manier waarop je zo'n verhaal tot je neemt.

[noReally]

Ligt er maar net aan hoe je hoofd werkt. Als ik een fysiek boek lees is er nog "brainspace" over voor wat anders, en bijgevolg kan ik prima 2-3 pagina's lezen op de automatische piloot, en het verhaal minder opnemen dan met een luisterboek tijdens autorijden of klussen bijvoorbeeld. Een boek lezen heeft niet genoeg concentratie nodig om me helemaal bezig te houden, en bijgevolg werkt het niet voor langer dan 10min oid. Andersom werkt ook, als ik iets aan het schilderen of schoonmaken ben heb ik iets nodig wat het verhalendeel bezig houd, zodat ik mezelf op de repetitieve taak kan houden.

Niet iedereen werkt hetzelfde. Wat wel voor een groot aantal mensen in onze economie geld is een quote van een oude meme legende: Ain't nobody got time for that.

[Visgek82]

Knap dat jij kan beoordelen of ik iets snap of beter begrijp.

[Orangelights23]

Ik zie die opmerking vaak voorbijkomen. Maar...

Je brein maakt nauwelijks onderscheid tussen kijken en luisteren als het gaat om het begrijpen van een verhaal. De gebieden in je hersenen die betekenis geven aan woorden (de semantische verwerking) worden op exact dezelfde manier geactiveerd, of je een tekst nu leest of hoort. Zelf lezen traint vooral je technische vaardigheden (zoals spelling en woordherkenning), terwijl voorgelezen worden je helpt bij het begrijpen van complexe verhalen en het vergroten van je woordenschat zonder dat technische barrières in de weg zitten.

Het grootste verschil zit niet in de methode, maar in je aandacht. Omdat we bij audioboeken vaak multitasken, onthouden we soms minder details. Bij zelf lezen dwing je jezelf tot meer focus en kun je gemakkelijker even terugbladeren.

Mocht je meer interesse hebben, kun je deze studie van Berkely uit 2019 eens lezen.

Dit staat dus los van het feit dat mensen niet meer kunnen lezen, wat een schikbarende ontwikkeling is. Ik ben blij dat mijn kinderen elke dag lezen of voorgelezen willen worden voor het slapen, houd ik er lekker in tot zij 18 jaar zijn

[Sinester]

Ik kan me zo voorstellen dat een echt boek lezen veel meer nut heeft voor je begrijpend lezen en ontwikkeling dan voorgelezen worden.

Het verhaal zal best op dezelfde manier binnen kunnen komen, hoewel ik dat zelf ook betwijfel. Omdat als je zelf leest is alles in je eigen fantasie is, de toon, de accenten, etc maar als je voorgelezen wordt is dat toch meer aan de voorlezer om dat door te geven. Mijn voorkeur gaat om die reden dan ook sterk naar zelf lezen.

Staat denk ik dus niet los van dat mensen niet meer kunnen lezen, want om dat te leren moet je het natuurlijk wel daadwerkelijk doen. Als iemand alles voor je voorleest gaat dat een stuk langzamer en minder effiecient. een Audio boek zal vooral het luisterbegrip verbeteren, maar niet het daadwerkelijk lezen.

[Reactie gewijzigd door Sinester op 22 januari 2026 11:43]

[Orangelights23]

Er is een belangrijk onderscheid tussen het begrijpen van een verhaal en de ontwikkeling van taalvaardigheid. Hoewel je brein de inhoud van een audioboek vrijwel hetzelfde verwerkt als een papieren boek, zijn de verschillen in de randvoorwaarden groot. Zelf lezen dwingt je om je eigen verbeelding te gebruiken voor de toon en sfeer, terwijl je bij een audioboek meer leunt op de interpretatie van de voorlezer. Daarnaast leer je de techniek van de taal (hoe woorden eruitzien en hoe zinnen zijn opgebouwd) alleen door ze zelf te lezen. Luisteren is dus een prima aanvulling voor je algemene kennis, maar zelf lezen blijft onmisbaar voor je werkelijke taalontwikkeling.

Maar in algemene zin is voorgelezen worden dus minder 'slecht' dan men vermoedt.

[Sinester]

Ja eens.

Zelf lezen dwingt je om je eigen verbeelding te gebruiken voor de toon en sfeer, terwijl je bij een audioboek meer leunt op de interpretatie van de voorlezer.

Ik denk dat dit ook een groot onderdeel is van jezelf ontwikkelen, je leert hiermee niet alleen lezen maar ook andere zaken.

Overig is dat ook precies de reden dat ik zelf lezen echt 10x beter vind dan voorgelezen worden, de immersie die ik nodig heb om in een boek te komen is daarmee zoveel beter.

[dcl!]

Nee, een slechte voorlezer maakt dat mijn hersenen de manier van voorlezen willen”corrigeren”.

Bovendien, als ik een vreemde taal leer, kan ik al veel vlugger een papieren boek lezen dan de audio volgen. Maar goed de hetze tegen audio, en dat het “dom” zou zijn, heb ik al lang opgegeven. Ik geniet er gewoon van.

[PjgV]

Uit de communicatiewetenschap is bekend dat er wel degelijk een (groot) verschil is vwb informatie opnemen tussen luisteren en lezen.

Een verhaal beluisteren betekent dat je eerst de zin helemaal moet uitluisteren voordat je de informatie in context kunt verwerken.

Dat is dus 'serieel' informatie opnemen en dat is het minst effectief.

Bij lezen kun je sneller over de regels en pagina 'scannen' en dus sneller informatie in context opnemen.
Bovendien is het veel eenvoudiger om even terug te gaan om iets opnieuw te lezen om het nog beter te begrijpen (bijvoorbeeld een naam of datum oid).

Dat is dus meer 'parallel' informatie opnemen.

NB Als je bovendien de snelleestechniek meester bent, gaat het nog sneller (tot een factor 5).

Een snel-luister-techniek ken ik niet zo :-(.


.

[Ruuuuuubje]

Op verschillende audio boek apps zit een knop om te versnellen, dus snel luisteren kan ook prima, al gaat storytell maar tot 2x

[bb9000]

heb je die berkely studie ook in audioformaat?

[theduke1989]

ik denk juist dat lezen belangrijk is. Want je focust je daarop gewoon meer.
Zelfde met schrijven, wil je ook je kinderen voor hun gaan schrijven het alfabet schrijfg jij voor ze op? dan onthouden ze het wel? Nee juist door te schrijven onthou je het gewoon!

snap niet dat mensen dit proberen goed te praten die podcasts en alles dat het beter is of aan niveau van lezen en schrijven zit. Totaal niet!

[CivLord]

Ik denk dat jouw reactie uitstekend het belang van goed kunnen schrijven en formuleren aantoont.

[NoUser]

Je mist nog een belangrijk punt. Je vingers lezen ook mee. Mensen die een papieren boeken lezen, kunnen de verhaallijn beter reproduceren aan de hand van de onbewust voelen van de dikte van het boek tussen hun vingers.

[Orangelights23]

Interessant, hoe zit dat dan in mijn geval met het lezen van ebooks?

[NoUser]

Uitleg van Perplexity.ai

[Muna34]

Dit terwijl een boek eigenlijk een perfect manier van offline vermaak is. Ik vind het heerlijk om een fictie boek te lezen om juist even niet digitaal te zijn. Als developer ook een perfecte manier om de dag af te sluiten in de trein op weg naar huis.

[Prince]

Ik ben het helemaal eens met jou, maar een audioboek biedt voor mij ook een andere oplossing.
Ik zit gemakkelijk >14u achter een scherm op een dag. Zelfs een boek belast mijn ogen op dat moment.
Er zit iets in de rust om even neer te liggen met je ogen dicht en te luisteren naar een verhaal. De ogen komen dan volledig tot rust, maar ook mentaal ben je dan meer "in het verhaal". Bij een boek merk ik toch dat ik vaker onderbreek voor "allerhande huishoudelijke zaken". Een audioboek is als het ware een 'zen' momentje voor mij.
Ook bvb op die 5 dagen dat we goed weer hebben in ons landje, kan de zon heel belastend zijn op een boek. Een audioboek biedt hier ook een mooie oplossing.
Dit naast het feit dat ik gewoon minder en minder goed begin te zien de laatste tijd en boeken gewoon soms moeilijk te lezen zijn.

Het digitale aspect van de media is dus denk ik niet het issue. Eerder de oorzaken en gevolgen van de keuze van verschillende media.

[guysp]

Dit ervaar ik ook zo! Audioboek is echt heerlijk, gewoon even die ogen rust gunnen en opgaan in het verhaal dat wordt voorgelezen. Ik staat ook de hele dag naar het scherm en ben actief aan het lezen. Dan wil ik dat stukje brein ook af en toe rust gunnen.

[Muna34]

Ow dat begrijp ik helemaal. Dit was ook niet perse om het een boven het andere te verkiezen. Ik ben zelf persoonlijk gewoon niet zo van het beluisteren van een boek. Ik merk gewoon dat lezen voor mij makkelijker is. Op die manier "bedenk" ik stemmen bij de personages van het boek.

Luisterboeken heb ik wel eens geprobeerd maar kan er niet echt inkomen op die manier. Het voelt alsof ik er veel meer voor moet opletten. Meer focus juist, eigenlijk bijna het tegenovergestelde van wat jij schetst. Toch grappig hoe ieders ervaring hierin anders kan zijn.

[Prince]

Het zou kunnen dat dit iets specifiek is aan mij hoor. Soms kijk ik ook anime (in het japans) en lees ik de ondertitels. Ik kan je verzekeren dat de stem in mijn hoofd per karakter ook niet klinkt als de japanse variant.
Zo ook bij audioboeken hoor ik iemand spreken, maar in mijn hoofd speelt het verhaal af en klinken de stemmen ook anders. Is moeilijk uit te leggen :-)

[Pietopdeheuvel]

Toen ik van de Trein overstapte naar de auto, was het lezen het enige wat ik daaraan miste, het lezen. Luister in de auto dus audioboeken.

[ChemoNL]

Ik luister graag audio boeken, maar lees ook nog graag.
Audioboeken zijn voor mij de uitkomst tijdens de lange woon-werk verkeer ritten.

Ik kan het daarom ook zeer aanbevelen, zeker als je bijvoorbeeld ook nog een andere taal luistert, dat kan ook voor kinderen voordelen bieden. (los van het echte lezen wat ze nog steeds moeten doen)

[Punkrocker]

Geen kritiek hoor maar puur interesse:
Leidt zo'n verteller niet te de aandacht af van de weg?

Bellen achter het stuur is niet zozeer het mobieltje in de hand wat een risico is maar de aandacht op de weg verslapt. Ik bel zelf dan ook nooit in de auto.

Ik kan me voorstellen dat je helemaal in een spannend verhaal zit en ongemerkt je afslag voorbij rijdt...

Of dat je een lastig knooppunt nadert en je "ineens" een hoofdstuk verder bent omdat je je op de weg concentreert daar.

[SirBlade]

Niet meer of minder als de radio, vergelijk het met praatprogramma's. En ik heb nog niemand horen roepen dat radio 1 in de auto verboden moet worden.

Als je een keer een afslag mist, de navigatie geeft gewoon een nieuwe route aan. En audioboeken zijn net zoals muziek te bedienen, je kan pauzeren en terugspoelen.

[ChemoNL]

Ik verwijs je graag naar de reactie van @SirBlade die verwoord het mooi

[Prince]

Helemaal niet; ik rijd soms tussen België en Nederland en zet ook audioboeken op.
De ene is wel wat gemakkelijker om naar te luisteren als de andere, maar op een bepaald moment speelt het verhaal zich gewoon af in je hoofd zonder dat je er veel moeite voor moet doen.

[Brummetje]

Precies de reden dat ik afgelopen kerst een E-Reader heb gekregen om meer te gaan lezen i.p.v. doomscrollen. Werkt perfect om nog even lekker te lezen voor het slapen i.p.v. doomscrollen.

Merkte ook aan mijzelf dat ik te lang nutteloos dingen aan het kijken was waar je eigenlijk niks aan hebt (afgezien van af en toe wat nuttigs er tussen door).

[david-v]

Tip: als je vaak leest vóór het slapen gaan én je ereader heeft een backlight, check of het ook in dark mode kan. Mijn kobo ondersteunt dark mode en het is een stuk rustiger en veel mider licht in je slaapkamer. Voor mij is de standaard instelling altijd dark-mode tenzij ik in zonlicht lees, dan zijn zwarte letters op wit achtergrond fijner.

[Brummetje]

Goede tip en precies ook wat ik gebruik! Dat leest inderdaad een stuk fijner. Had voordat ik deze had een wat oudere van iemand geleend om te testen en die had dat niet en dan merk je dat het in het donker toch wel heftig is ook al zet je nachtlicht aan.

[RadYeon]

Klopt, zelfs als OOP'er valt het heel erg op, het is niet zozeer niet kunnen maar ook niet 'willen' lezen, want met dank aan Tiktok en Shorts rotzooi hebben kinderen een aandachtsspanne van 5 seconden. Daarna gaan de hersens naar zwart, want nieuwe prikkel nodig.

[hiostu]

Niet alleen kinderen hoor, een groot deel van de volwassenen heeft hetzelfde probleem.

[spoonman]

Mensen kunnen niet meer lezen. Sociale media met alle breinrot heeft er voor gezorgd dat we niet meer kunnen focussen op een boek. Daarom gaan we het maar laten voorlezen.

Maak je geen zorgen, met de komst van AI hoeven we binnenkort zelfs niet meer te kunnen focussen

[bantoo]

Beetje simplistisch. Het is verre van enkel de jeugd die kiest voor luisterboeken. Ja de setting waarin geluisterd wordt is vaak anders dan wanneer iemand daadwerkelijk gaat lezen wat al niet mee helpt om de informatie echt op te nemen maar goed, anders werd er waarschijnlijk helemaal niet gelezen/geluisterd.

Focussen om te luisteren is waarschijnlijk net zo moeilijk dan om het is geschreven vorm binnen te krijgen.

[TheVivaldi]

Plus er kunnen ook andere redenen zijn om je niet op een boek te kunnen concentreren. Ik ken bijvoorbeeld mensen waarbij dat door NAH niet meer lukt.

[jip_86]

Volwassenen hebben ergens wel geleerd te lezen, maar hebben evengoed last van focusproblemen.

[Chadel]

Ik luister atlijd naar veel audio boeken in de auto onderweg naar een klant waarbij ik twee uurtjes rijden moet. Ook in mijn vele worstelingen met ADHD is het soms lastig.

Niet dat brainrot niet een ding is, maar... er zijn uitzonderingen!

[ZinloosGeweldig]

Ergens vind ik het dan wel een beetje ironisch, dat je een video post vol social media clips en iemand die in principe verder alleen maar vertelt wat je zelf kan lezen in de bronnen:

https://www.nationsreportcard.gov/reports/reading/2024/g4_8/?grade=4

https://www.epi.org/publication/shortage-of-teachers/

[Sinester]

Ik zeg je eerlijk, Social media heeft dat effect ook soort van op mij, uiteraard kan ik wel lezen, maar de concentratie ervoor opbrengen is lastig. Terwijl als ik terug denk aan hoe ik me hebt vermaakt met boeken vroeger, ik dit zeer graag weer terug zou willen.

Heb dan laatst ook sinds tijden weer een boek gekocht, maar in het begin was het zeer lastig om erin te komen en me gedachte niet te laten afdwalen. Moest echt opnieuw leren er in te verdiepen.

[iqcgubon]

En audioboeken zijn ook weer een "oplossing" voor het probleem dat mensen zich niet meer kunnen vervelen. Zeker voor ontwikkelende kinderen is dat zó belangrijk.

Je leest het hier ook vaak genoeg in de comments: Even 10 minuten de deur uit, audioboek op. Constante prikkels. (Ik ben niet tegen audioboeken per se uiteraard. Ik snap ook wel dat er situaties zijn waar je graag iets hebt om naar te luisteren.)

[Valandin]

Ik luister vaak boeken tijdens het sporten (cardio). Normaliter klapt na ~40 minuten de verveling in en dankzij luisterboeken kan ik makkelijk sessies van 1.5 - 2 uur aanhouden.

Wat je aanhaalt is overigens ook echt extreme clickbait, mensen kunnen gewoon lezen.
Brainrot heeft natuurlijk wel een negatief effect, maar niet dermate hoog.

[Pietopdeheuvel]

Grappig dat je dit aan elkaar koppelt nu, lang, heel lang nadat Audioboeken in de rest van de wereld populair zijn deze eindelijk ook in NL doorbreken dat het aan Sociale Media zou liggen. Audioboeken waren in de jaren 80 al erg populair in de VS.

[Ruuuuuubje]

Net als in 1992 door de opkomst van....computers toen? (geen idee, ik was toen een kind, geen idee wat er zich ontwikkelde)

Ik zeg niet dat kinderen geen focus problemen hebben, maar dit filmpje is om views te genereren, niet het resultaat van onderzoek. De achteruitgang is er misschien, maar boven basic reading is nog steeds op een hoger niveau dan het (in de USA!) tussen 1992 en 2000 is geweest. Ik denk dat de betere vraag is wat er tussen 2000 en nu zo goed ging en wat er veranderd is...

Cijfers uit het filmpje dat je linkt (dat over USA gaat, niet over NL of EU):

% Below NAEP basic
2024 - 33
2022 - 30
2019 - 27
1992 - 31

% NAEP basic
2024 - 37
2022 - 39
2019 - 29
1992 - 40

% NAEP proficient
2024 - 26
2022 - 27
2019 - 29
1992 - 26

% NAEP Advanced
2024 - 4
2022 - 4
2019 - 4
1992 - 3

(bron van de cijfers: https://www.nationsreport...tion/achievement/?grade=4)

[ariekanari]

Tussen de regels door lees ik toch echt dat boeken eigenlijk te duur of "flink aan de prijs" worden bevonden door de consument en mede hierom opzoek gaat naar een betaalbaar alternatief (op dit moment althans) waarbij de abonnementsdiensten een voordeel bieden t.o.v. de reguliere bibliotheek: een groter digitaal aanbod van recente(re) boektitels.

[gron74]

Ik koop fysieke boeken vaak in de opruiming. Net weer een gelezen voor 5 euro. Als kijkt hoeveel tijd iemand bezig is om een boek te schrijven, dan valt de prijs reuze mee vind ik. Daarnaast heb je heel veel concurrentie, kans op een bestseller is niet heel groot.

[Ruuuuuubje]

Bibliotheek is tot 18jr gratis, en daarna ook goedkoper dan een jaarabbo op een app.
Maar je zou gelijk kunnen hebben. Al denk ik eerder dat alternatieven goedkoper zijn geworden dan boeken duurder.

Boeken worden door de jaren heen relatief goedkoper:
"Net als in voorgaande jaren is de boekenprijs minder hard gestegen dan de inflatie. De inflatie kwam in 2024 neer op 3,3% (CBS, 2025). De stijging op jaarbasis van de boekenprijs was 0,4%." (2012-2024)
bron: https://www.lezen.nl/onderzoek/prijs-van-boeken-stijgt/

[Bongoan]

Nederlandse boeken (al helemaal wanneer ze vertaald zijn naar het Engels) zijn ontzettend duur voor het gevoel. 20-25 euro voor de meeste populaire titels. Daarvoor heb je soms al hele series in het Engels. Dat de prijs al dan niet stijgt is fijn voor de lezer, maar ze worden al jaren te duur bevonden.

Bibliotheek is vaak niet populair onder de mensen die wil lezen, want ze hebben niet de laatste titels, de serie die je aan het lezen bent is maar half beschikbaar want uitgeleend aan anderen. Dan is het niet raar dat veel naar audioboeken of digitale abonnementen overstappen. Dit is goedkoper en altijd beschikbaar.

[Pietopdeheuvel]

Ik vind audioboeken ideaal, lekker in de auto of bij de afwas, tijdens het koken of bij het wandelen in het bos met de hond eens een boek luisteren ipv muziek. Mijn eerste audioboek was Silence of the Lambs, nog op cassette voor op de walkman. Kocht die in 1989 in de VS. Audioboeken waren destijds vrijwel onbekend in Nederland. Ze werden gezien als wat voor blinden. In vergelijking met andere landen is Nederland volgens mij heel erg laat met het populair worden van luisterboeken. In bijvoorbeeld de VS, Duitsland, UK zijn ze al decennia heel erg populair. Eerst op cassette, toen op CD, al dan niet MP3 CD's en daarna in Streaming.

Een goede voorlezer voegt ook wat toe. Een boek als Joe Speedboot voorgelezen door Tommy Wieringa zelf is geweldig. De auteur leest voor. Snap ook niet zo goed waarom sommige mensen er zo moeilijk over doen. Wil je geen audioboek, prima, luister ze niet.

Behalve boeken luisteren, kan je natuurlijk ook hoorspelen, podcasts, colleges of interviews in streaming luisteren. Bij de VPRO bijvoorbeeld staan alle Marathon interviews online. Aanrader. De audio tegenhanger van Zomergasten.

[Reactie gewijzigd door Pietopdeheuvel op 22 januari 2026 11:54]

[Zebby]

Wij lezen nog elke avond twee boekjes voor aan onze kleine, die nu ook zelf redelijk kan lezen, en stimuleren dit ook door leuke boeken in de bieb te zoeken of aan te schaffen. Onze boekenkasten staan ook vol, al leest mijn vrouw primair op een ereader. Ik heb voor dit jaar ook het voornemen met mijn mentale kant aan de slag te gaan (al langer gaande, maar voornemens zijn leuker). Dat houdt in - schermtijd op de telefoon verlagen, timers op bepaalde apps, bewustwording opbouwen en ook vooral weer eens een boek erbij pakken! Luisteren doe ik liever met muziek, maar als de voorkeur heeft ook prima toch?

Laten we het maar in positief licht bekijken - mensen hebben nog steeds interesse in boeken en verhalen, en welke vorm dan ook!

[Ruuuuuubje]

Heel herkenbaar, al kan die van ons nog niet lezen
Mijn oplossing voor schermtijd:
Een oude telefoon waar alle apps gede-installeerd of uit staan. En dan enkel 1 app voor audiobooks/ebooks. Het scherm van deze telefoon staat op grijstinten en lage helderheid.

Mijn andere telefoon gaat gewoon uit na 22:30 (automatisch).

Het liefst heb ik een e-reader met android (maar zonder google) als 2e ¨telefoon". Maarja, die moet ik denk ik zelf bouwen...

[TVL]

Zo'n abonnement voor boeken is best duur als je alleen maar leest. Of je moet meerdere boeken per maand lezen. Ebooks die nieuw zijn kosten ronde de 15 á 20 Euro, boeken die al wat langer op de markt zijn kosten al snel tussen de 5 en 10 Euro. Kobo Plus abonnement kost 12 Euro. Over een jaar genomen denk ik dat je goedkoper uit bent als je de boeken koopt als gemiddelde lezer.

Daarnaast zijn in bijvoorbeeld een Kobo Plus abonnement nog niet eens alle nieuwe boeken beschikbaar.

Je kan een Kobo plus abonnement trouwens wel op meerder apparaten gebruiken dus met gezinsleden delen, dan kan het wel weer voordelig zijn. "Je kunt maximaal 15 boeken tegelijkertijd lezen op maximaal 5 verschillende apparaten"

[Reactie gewijzigd door TVL op 22 januari 2026 17:24]

[engessa]

Of je gaat gewoon voor een abo op de bieb: https://www.onlinebibliotheek.nl/word-lid.html 45 euro per jaar voor een digitaal abonnement, iedereen onder de 18 is gratis. In sommige gemeentes is het zelfs voor iedereen onder de 27 gratis.

[xAndyx]

Dat is misschien deels een reden, maar een hoop mensen zullen audioboeken ook gebruiken tijdens het reizen etc

Er wordt ook meer reclame gemaakt en aanbod is groter, dus logisch dat het gebruik groeit.

[david-v]

Audioboeken is naast een e-reader, waar je een dyslexie proof lettertype kan kiezen, ook een uitkomst voor mensen met dyslexie.

Dat er steeds minder kinderen lezen leuk vinden is wel een groot probleem. Gelukkig zijn wij hier thuis echte lezers en zitten we soms met het hele gezin te lezen, vooral als de kinderen naar bed gaan is het een gewoonte geworden om samen te lezen, ieder in zijn eigen boek.

[Bongoan]

Dit is zowel positief als negatief nieuws denk ik. We lezen steeds minder en kunnen ook minder goed lezen. Maar voor personen met een beperking zijn luisterboeken en digitale boeken geweldig. Heel fijn dat het assortiment toeneemt daarin.

Ik denk als we Social Media de nek omdraaien voor iedereen onder 18 en schermtijd reduceren bij kinderen we sowieso al heel ver komen.

[Pietopdeheuvel]

Personen met een beperking? LOL Waarom? In de trein, vroegah, kon ik een boek lezen, miste dat ontzettend (als enige) in de auto. Dus luister ik boeken. Heerlijk. Geenssinds een oplossing alleen voor mensen met een beperking. Dat anderen liever muziek of DJ's die teveel praten luisteren in de auto, prima, maar ik heb liever een goed boek. Probeer het eens zou ik zeggen.

Het doet me denken aan daten via internet, begon ik ergens midden jaren 90 mee, me helemaal suf ge-je-weet wel. Vonden velen om mij heen ook wat van, sneu, etc. Inmiddels zijn die, net als ik al jaaaren samen met iemand die ze op internet hebben leren kennen.

[Bongoan]

Ik zeg ook niet dat het ALLEEN voor mensen met een beperking positief is. Ik benadruk dit wel. Net als dat het belangrijk is om leesvaardigheid hoog te houden voor iedereen waar dit voor mogelijk is.

[Pietopdeheuvel]

Leesvaardigheid is erg belangrijk, maar als er iets is wat het tegenwerkt zijn het leraren Nederland (of andere talen) die leerlingen frusteren ipv motiveren met bv verplichte boeken om te lezen. Dat ik boeken lees en liefde voor literatuur heb mag een godswonder genoemd worden met de pedante zakken die ik als leraar Nederlands had.

Ik denk trouwens niet dat je Audioboeken en leesvaardigheid moet linken.

[jimmythejew]

ik ben iemand die alleen informatieve boeken leest. Voor corona kon ik voor 50 eur aardig wat boeken ermee kopen. Maar na corona kan je met 50 eur echt minder boeken halen.

Sinds vorige week audioboek geprobeerd om de boeken te luisteren die ik niet kon aanschaffen en ik ben wel aardig verrast.

[Ruuuuuubje]

Voor 50 euro kan je inderdaad minder boeken kopen, maar ook minder brood.
Relatief (inflatie gecorrigeerd) kan je juist meer boeken kopen.

¨Net als in voorgaande jaren is de boekenprijs minder hard gestegen dan de inflatie. De inflatie kwam in 2024 neer op 3,3% (CBS, 2025). De stijging op jaarbasis van de boekenprijs was 0,4%.¨
bron: https://www.lezen.nl/onderzoek/prijs-van-boeken-stijgt/

Maar misschien zijn informatieve boeken een uitzondering.

[Reactie gewijzigd door Ruuuuuubje op 22 januari 2026 16:01]

[engessa]

Ik zou iedereen vooral oproepen om (ook) lid te worden van de bibliotheek. Kost maar een paar tientjes per jaar. De bibliotheek is enorm fanatiek om vooral de jeugd aan het lezen te krijgen en weer een echte 'third space' te creëren. Zo belangrijk dat we als maatschappij dat soort dingen hebben.

[Pietopdeheuvel]

Klopt helemaal, en ze hebben ook audioboeken op dragers

[engessa]

Ze hebben zo veel. Random ding: veel bibliotheken hebben warmtecamera's te leen. Kun je gebruiken om op zoek te gaan naar hittelekken in je huis zodat je gericht je isolatie kunt verbeteren.

[g_v_rijn]

Als lid van de bibliotheek heb je ook gratis toegang tot de landelijke e-book App E-books voor het lenen van E-boeken!