KLM biedt vanaf 22 januari gratis wifi aan tijdens Europese vluchten

KLM maakt het gebruik van internet gratis voor Flying Blue-leden tijdens Europese vluchten. Dat gebeurt gefaseerd bij het merendeel van zijn Europese vliegtuigen. KLM is daarmee de eerste Nederlandse luchtvaartmaatschappij met onbeperkt gratis wifi.

KLM meldt dat de helft van zijn vliegtuigen binnen Europa vanaf 22 januari wordt voorzien van gratis wifi. Tot dusver moesten klanten een wifipas kopen om tijdens vluchten onbeperkt draadloos te kunnen internetten. Wel moeten ze lid zijn van KLM's klantprogramma Flying Blue om gebruik te kunnen maken van de gratis wifidienst, maar deelname kost geen geld.

De luchtvaartmaatschappij zegt niet in welke vliegtuigmodellen internet vanaf donderdag gratis is, maar wel meldt het bedrijf dat het de bedoeling is dat wifi 'in de komende jaren' gratis wordt in alle Airbus A321neo's, Embraer E195-E2's en in 'een deel' van de Boeing 737-800's. KLM is overigens niet de eerste Europese luchtvaartmaatschappij die gratis wifi aanbiedt. Onder meer zijn zustermaatschappij Air France biedt dat al sinds vorig jaar aan. Air France maakt daarbij gebruik van een Starlink-verbinding. Het is niet duidelijk of hetzelfde geldt voor de gratis wifi bij KLM.

Reacties (188)

[klonic]

Geweldig van KLM, maar treurig voor de "treinmarkt".

Ik vlieg veel binnen Europa. De overweging is vrij simpel. Ik moet naar een dorp zo'n 3 a 4 uur rijden van Wenen:
-5 vluchten per dag, en dan kan ik in een dag dus heen en weer. Retourtje (flex, extra beenruimte) kost 600 euro. met 18 uur reis ik van mijn voordeur, naar de klant, terug naar mijn voordeur. En dan kan ik dus ook nog 2 uur internetten in het vliegtuig, gratis broodje en drankjes. Dit kost aan manuren ongeveer 3600 euro. Er komt nog 400 euro voor de huurauto bij. Maar ik ben zon 6 uur productief.

-Ik kan ook ongeveer 28 uur rijden, Dat moet dan in 3 dagen. Grootste waste of time. Kost aan manuren ongeveer 5600 euro en ongeveer 1000 euro voor kosten aan de leasemaatschappij en brandstof.

-Of een complexe treinreis kost me zo'n 36 uur in totaal inclusief 2x 3 a 4 uur rijden. Dit is niet te betalen, en in Nederland kon ik nooit fatsoenlijk internetten in de trein omdat bij elke tunnel mijn verbinding wegviel. Hier zit ik dan op 7200 euro aan manuren, De website van NS internationaal moet minuten lang laden maar toont dan dat die reis, flex, 450 euro kost. en autohuur ook 400 euro. Dat slaat dan toch nergens meer op. En dan krijg je niet eens zon broodje of een drankje.....

Jammer dus voor het milieu.

[slelieveld]

En niet te vergeten wat er gebeurt als de vlucht uitvalt vs dat de trein niet rijdt. Bij de eerste "wordt er van alles geregeld". De tweede... zoek het maar uit, sorry.

[roanstrik]

Het is niet perfect maar de zoek het maar uit mentaliteit vind ik ook wel meevallen. Van de week nog een defecte trein van Kopenhagen naar hamburg gehad, daar werd meteen een vervangende bus geregeld en voor de rest van het traject naar nederland konden we gewoon steeds een trein later nemen.

[drdelta]

Maar dat geldt vooral voor lange "deftige" internationale trajecten.

Als je bijvoorbeeld van Eindhoven naar Hannover reist, dan ben je sneller om de IC van Eindhoven naar Venlo te pakken, daarna de IC (of Re) van Venlo naar Wuperfal/Viersen/oid, en vanuit daar de ICE naar Hanover.

Als je ICE vertraagt is zullen ze (wellicht) nog wel wat voor je doen, maar die NS en DB treinen daarvoor.. Hah, "zoek het maar lekker uit" is 100% de modus operandi.

Overigens ben je met de auto 30-60 minuten sneller, en deur tot deur realistisch waarschijnlijk 2 uur.
Anderzijds, als je (ook) productief wilt zijn tijdens je reis dan win je natuurlijk een aantal uur, zelfs als je reis langer is. Helaas zitten er echter maar 24 uur in een dag, waardoor dit ook soms niet werkbaar blijkt.

[Andros]

Is dat één boeking of losse kaartjes? Als jij zelf van bedrijf A naar bedrijf B hopt en een gereserveerde aansluiting mist is dat niet de verantwoordelijkheid van bedrijf B. Dit geldt ook in de luchtvaart, heb je één boeking (al dan niet met codeshare) dan wordt er inderdaad vanalles geregeld. Ga je van A naar B met Ryanair en van B naar C met Wizzair dan sta je ook nergens als er iets mis loopt op de eerste vlucht.

[ArmEagle]

Het probleem is dat je bij treinreizen zo'n combi lang niet altijd als één geheel kan boeken.

En volgens mij, als je in NL/BE/DE een combinatie boekt (met Intercity Direct/Eurostar/ICE) heb je met een aanreis met de NS geen garanties voor die aansluitende reis.

De EU wil volgens mij wel dat dit gaat verbeteren. Maar heeft hier nog geen doelstellingen voor vastgesteld.

[supersnathan94]

Is dat één boeking of losse kaartjes? Als jij zelf van bedrijf A naar bedrijf B hopt en een gereserveerde aansluiting mist is dat niet de verantwoordelijkheid van bedrijf B.

Ik zit nu in de eurostar naar London, ik moest toch echt zelf maar zorgen dat ik op Amsterdam centraal kwam, want dezelfde reis met NS internationaal was €70 duurder. Dit omdat ze dan de de ICE pakken. Goed dat ik dag niet gedaan heb.

Nou stond ik dus op Utrecht te wachten voor een overstap, kwam daar net de ICE even voor langs. 30 minuten te laat.

Ik herinner mij nog wel van mijn studententijd dat de ICE vanuit Duitsland gewoon NOOIT op tijd in Arnhem aankwam.

Je kunt er gewoon niet vanuit gaan dat er dan wat te regelen valt. Vertragingen op internationaal vervoer waarbij je echt een tijdschema hebt zijn echt lastig.

Bij de trein be je echt te vaak op jezelf aangewezen en stapelt vertraging gewoon te hard op. Aansluiting gemist op 10 seconden? Bam 30 minuten extra vertraging. Ik had vandaag 2 overstappen. Was al twee uur onderweg om op tijd bij de terminal te staan.

[drdelta]

Ja, en nee. In het beste geval krijg je (een gedeelte van je oorspronkelijke) reiskosten terug. Maar als je 's avonds laat strandt op een trein station, dan mag je zelf gewoon een overnachting regelen. En als je extra kosten maakt om je reis alsnog succesvol af te ronden (bv. een taxi, om je vlucht toch te halen) dan wordt dit ook niet vergoedt.

Overigens hanteren NS en NS internationaal andere voorwaarden aangaande vertragingen.

Ga je met je OV kaart van Eindhoven naar Venlo, en heb je een half uur vertraging, dan heb je recht op compensatie. Koop je een ticket via NS Internationaal, dan heb je pas recht op compensatie bij vertragingen langer dan een uur. Voor dezelfde rit, op hetzelfde traject.

[cazzer22]

Not quite. Mocht je de laatste trein missen buiten je eigen schuld om dan heb je gewoon recht om thuis gebracht te worden. Dat heet de Thuisbrengverplichting, zie https://www.ns.nl/service-en-contact/geld-terug/welke-vergoeding-biedt-ns

En de geld terug bij vertraging is vanuit de EU pas vanaf 60 minuten of hoger, de NS geeft voor haar binnenlandse product dit al vanaf 30 minuten.

Nogal logisch dat NS international die internationale treinreizen verkoopt zich aan de EU regels houdt. Anders wordt het lastig met de buitenlandse vervoerders samenwerken.

[drdelta]

Not quite. Mocht je de laatste trein missen buiten je eigen schuld om dan heb je gewoon recht om thuis gebracht te worden. Dat heet de Thuisbrengverplichting, zie https://www.ns.nl/service-en-contact/geld-terug/welke-vergoeding-biedt-ns

Wellicht heb je inderdaad recht om thuis gebracht te worden, maar dat geldt alleen als je op een arbitrair moment van te voren je rit "geboekt" hebt.

Ik ben "tijdens" storm Gerrit (2023) vanuit Engeland terug naar Nederland gevlogen (22:00 uur 's avonds geland), waar vervolgens geen treinen meer reden, en geen duidelijkheid was wanneer dat wel zou zijn. De laatste trein voor mij zou normaal om 23:00 vertrekken. Na contact met een NS informatie balie medewerker werd mij verteld dat er geen vervangend vervoer (geen bussen oid) was, en er ook geen mogelijkheid was om op kosten van de NS met een taxi/shuttle naar huis gebracht te worden. Ook achtte de NS het niet noodzakelijk een overnachting aan te bieden. Immers, ik had "van te voren" geen ticket geboekt, omdat ik met mijn NS-Business Card zou reizen.

Dan kun je zeggen, tja, "dan had je maar een ticket moeten boeken". Anderzijds vind ik het absurd dat je als nationale spoor monopolist gewoon kunt verzaken enig vorm van vervoer aan te bieden, met geen enkel alternatief. Maar goed, ongetwijfeld allemaal mijn schuld.

En de geld terug bij vertraging is vanuit de EU pas vanaf 60 minuten of hoger, de NS geeft voor haar binnenlandse product dit al vanaf 30 minuten.

Als ik een treinreis van Den Helder naar Aachen boek (4 uur in Nederland met 3 verschillende NS treinen, een kwartier met een DB trein in Nederland en een kwartier met een DB trein in Duitsland) waarom heb ik dan minder rechten?

Nogal logisch dat NS international die internationale treinreizen verkoopt zich aan de EU regels houdt. Anders wordt het lastig met de buitenlandse vervoerders samenwerken.

Waarom kan NS internationaal zich in Nederland niet aan de Nederlandse regels en geldende compensatie houden? 30 minuten bij een IC, 15 minuten bij een IC Direct.

[cazzer22]

Dat is vervelend voor je. Het is wel een beetje hetzelfde om een weg te nemen die afgesloten is, en dan moeten wachten tot de afsluiting voorbij is. Bij landelijke problemen zal je hooguit op een groot station kunnen verblijven, misschien met veldbedden. Ik zou in zo'n geval mijn reis uitstellen.

Ik keek even in wat de wetgeving vanuit de EU is (dat is waar NS International zich aan moet houden. In Artikel 17 staat dat pas vanaf 60 minuten vertraging er een recht bestaat voor 25% teruggave. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32007R1371. NS International verkoopt tickets met andere voorwaarden dan NS Reizigers, tickets die voldoen aan deze EU regels. Koop je een kaartje naar een buitenlands station, dan koop je een kaartje tegen NS International vervoersvoorwaarden met deze rechten. Dan maar naar Kerkrade en de bus pakken ofzo.

NS Reizigers (de binnenlandse vervoerder, ook als NS bekend) verkoopt gewoon tickets tegen gunstigere voorwaarden dan vanuit de EU verplicht is. Ik denk dat het wel vanuit de onderhandse gunning vanuit Den Haag verplicht is deze 30 minuten te hanteren.

[drdelta]

Dat is vervelend voor je. Het is wel een beetje hetzelfde om een weg te nemen die afgesloten is, en dan moeten wachten tot de afsluiting voorbij is. Bij landelijke problemen zal je hooguit op een groot station kunnen verblijven, misschien met veldbedden. Ik zou in zo'n geval mijn reis uitstellen.

Toen ik in het vliegtuig stapte waren de treinen nog niet geannuleerd, en de vlucht zelf ging natuurlijk ook door. Uiteindelijk is een goede vriend mij op komen halen, maar ik kan me goed voorstellen dat er anderen zijn die niet die mogelijkheid hebben.

Ik keek even in wat de wetgeving vanuit de EU is (dat is waar NS International zich aan moet houden. In Artikel 17 staat dat pas vanaf 60 minuten vertraging er een recht bestaat voor 25% teruggave. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32007R1371. NS International verkoopt tickets met andere voorwaarden dan NS Reizigers, tickets die voldoen aan deze EU regels. Koop je een kaartje naar een buitenlands station, dan koop je een kaartje tegen NS International vervoersvoorwaarden met deze rechten. Dan maar naar Kerkrade en de bus pakken ofzo.

NS Reizigers (de binnenlandse vervoerder, ook als NS bekend) verkoopt gewoon tickets tegen gunstigere voorwaarden dan vanuit de EU verplicht is. Ik denk dat het wel vanuit de onderhandse gunning vanuit Den Haag verplicht is deze 30 minuten te hanteren.

Ik vind het een merkwaardig verschil. Ik snap dat het vanuit NS Internationaal makkelijker is om uit te voeren door geen rekening te houden met de Nederlandse voorwaarden, maar om (alleen) de EU regels te hanteren. Voor de Nederlandse reizigers is dat helaas minder gunstig.

[cazzer22]

Ah dat is inderdaad anders, dan sta je echt vast... Vreemd dat ze dan je niet eens willen helpen omdat je nóg geen kaartje hebt.

Ik denk dat het verschil vooral met de centen te maken heeft. wij moeten ons er maar naar schikken. Ik koop meestal mijn kaartjes bij bahn.de als ik die kant op ga. Zij bieden meer informatie bij vertraging vanuit de app dan de NS International app doet. Afgelopen maand kwam ik terug uit Parijs, en in Rotterdam miste ik mijn overstap door vertraging. 0 info vanuit de app. De bahn app zat me eerder bij een vertraging helemaal te spammen met reisadviezen! Ook dat de treinbinding vervallen was en dat ik elke trein kon nemen etc.

[Yukkie]

Als je ICE een half uur vertraagd is of uitvalt, moet je inderdaad zelf een alternatief zoeken, maar je mag zelfs een dag later nog met hetzelfde ticket iedere andere trein pakken (zowel ICE als Regional Bahn) om op je bestemming te komen. Zo heb ik afgelopen oktober in Berlijn een trein eerder gepakt, toen mijn trein naar Amersfoort niet meer ging. Uiteindelijk ben ik via Munster en Enschede met een half uurtje later dan gepland thuis gekomen.

Het is voor de DB anders ook niet te doen, joh. Op het traject Berlijn Amsterdam zijn er bijvoorbeeld (uit mijn hoofd) zo'n 8 tussenstops. De DB zou dan voor iedere stop (met maar een paar uit en instappers) iets moeten gaan regelen. Mensen zijn met de mogelijkheden van nu handig genoeg om zelf een alternatieve trein te zoeken om op hun eindpunt aan te komen.

[Gast Gebruiker]

Mijn ervaring is toch wel anders. Ik boek al mijn internationale treintickets via bahn.de. Bij de minste geringste vertraging is de verplichte reisroute opgeheven en mag je zo goed als alle andere logische verbindingen gebruiken. Hotels kan je tot €120 declareren als je ongepland ergens strandt.

Via bahn.de kan je vanuit Nederland naar grote delen van Centraal Europa tickets kopen op één ticket. Van Polen tot Kroatië, tot Zwitserland en delen van Italië. Frankrijk, Spanje en de Balkan zijn veel slechter geregeld helaas.

Sowieso is de DB Navigator echt wel een aanrader. 100x beter dan de brakke NS Internationaal app.

Treinreizen vereist wel meer zelfredzaamheid als reiziger, dan het vliegtuig. Als mensen daar niet tegen kunnen, kunnen ze inderdaad beter het vliegtuig nemen.

[Basszje]

Bahn verkoopt bijna alle kaarten mits je een stukje door Duitsland gaat inderdaad. Met sparpreis altijd een goede optie. Verder kent de website vrijwel alle routes (zelfs een paar theoristische ) in Europa dus je kan het ook als reisplanner gebruiken. Bahn boekt ook gewoon naar alle stations, dus je kan gewoon Berlijn - Boskoop (oid) met sparpreis

Ik check zelf ook altijd intercity.pl / cd.cz ( elke nationale operator ), die zijn soms zelfs iets goedkoper, of komen met handigere routes.

Als je bij vertraging je slaaptrein of een andere internationale trein mist kan je niet altijd zo maar de volgende trein pakken ( hoewel ik dat nooit echt heb geprobeerd bij een belangrijke route ) . Sowieso zaak om altijd tijd tussen overstaps te laten / zo min mogelijk overstaps en flink wat tijd als het een belangrijke trein is

Het systeem werkt niet beter dan het vlieggebeuren imo, dus daar mag nog wel wat aan gebeuren, maar het kan zeker.

Overigens ga ik liever per nachttrein als het wat verder is. Relaxter dan heel veel verschillende intercites. European Sleeper rijdt tegenwoordig Berlijn / Praag . De Oostenrijkers Amsterdam - Wenen (mooie trein) en de komende jaren komen er nog een paar routes bij.

[sheepdog]

Inderdaad, mensen stressen altijd zo over de trein. Pak gewoon de DB Navigator-app erbij en neem een volgende trein, niemand doet daar moeilijk over. Ik vind het heerlijk vervoer, veel fijner dan eerst naar zo'n deprimerend vliegveld en dan in een aluminium buis gepropt te worden.

De NS International-app is inderdaad wel een aanfluiting, vaak krijg je vertragingen pas een kwartier voor vertrek door. Gewoon je reis bookmarken in de DB-app dus.

[Davidshadow13]

Er zijn trajecten waarbij de trein deur-tot-deur sneller is dan het vliegtuig. Maar die trajecten zijn er nog (te) beperkt om concurrerend te zijn met het brede netwerk van KLM. Maar bijvoorbeeld:

Amsterdam/Rotterdam - Parijs
Amsterdam/Rotterdam - London
Amsterdam/Utrecht - Frankfurt

Zijn allemaal sneller met de trein dan het vliegtuig incl. de verplichte wachttijd op het vliegveld en voor- en na transport naar het stadscentrum. Maar eigenlijk alle bestemmingen verder weg of met een overstap zijn met de trein gewoon niet interessant.

[Bombastic]

Ik had afgelopen 30 december een eurostar trein van Londen naar Amsterdam. Alle treinen waren die dag geannuleerd, omdat de Eurotunnel dicht was door eens storing. Geen informatie, geen Eurostar personeel aanwezig en niet telefonisch bereikbaar. Ik had de tickets bij NS International gekocht. Zij waren wel bereikbaar. Ik zou 500 euro moeten bijbetalen om mijn tickets om te boeken. En hotels werden ook niet geregeld. Hij zei letterlijk dat het zijn probleem niet was. Na 4x bellen kon ik uiteindelijk wel kosteloos omboeken. Je wordt letterlijk aan je lot overgelaten. Het is beter om te vliegen.

[kozue]

Dat is interessant, want vrienden van mij hadden diezelfde dag datzelfde traject en kregen gewoon netjes een omboeking naar 1 januari met gratis hotel erbij.

[William_H]

Het is beter om te vliegen.

Ik denk dat de mensen die recent vanaf Schiphol vlogen tijdens een beetje sneeuw, het niet met je eens zijn.

[iAR]

Nou, dat heb ik echt nog nooit meegemaakt. Vooral Duitsland is een ramp. De ICE rijd niet, wel, niet... en zoek het maar uit. Uiteindelijk mag je wel in elke trein stappen, maar je weet eigenlijk nooit wat het gunstigst is.

[wallyberk]

Nee, het is ervaringen die je hebt in duitsland. Ik heb nog nooit problemen gehad, die niet met een conducteur/balie of belletje heb kunnen oplossen. En ik al reist met eurostar, obb, sncf, sbb, lner, Avanti, Renfe, Trenitalia, PKP, MAV, DSB, SJ en interrail.

Het is altijd duitsland waar problemen ontstaan en die niet opgelost worden.

En ja de NS (international) heeft ook zijn problemen, maar voor lange routes kies ik voor langere overstap tijden. Maar ik merk als je zelf rustig blijft dat de meeste NS conducteurs zeer behulpzaam zijn.

Ik heb juist slecht ervaringen met luchtvaartmaatschappijen, je wordt wakker gemaakt voor eten, terwijl je wilt slapen en dat van te voren aangeeft, huilende kinderen waar niets aan gedaan wordt, zodra er een vertraging is ontstaat er een rij bij een balie waar je naar toe moet, En je MOET en ZAL langs die specifieke balie. Ik ben een keer ondervraagt waarom ik niet direct na aankomst, het vliegveld heb verlaten ( voor de alle duidelijk: ik zag de rij voor douane en dacht f... this en ben eerst iets gaan eten ). Procedures!

[ANdrode]

Ik geloof dat je het recente nieuws over KLM gemist hebt.

In beide gevallen krijg je een overnachting vergoed en wordt er alternatief vervoer verzorgd. Ik had hier een lang verhaal staan, maar ÖBB tijdens noodweer heeft mij beter geholpen dan KLM/AF tijdens 5cm sneeuw.

[Reactie gewijzigd door ANdrode op 21 januari 2026 22:01]

[slelieveld]

Ik geloof dat jij mijn bericht niet goed gelezen hebt:-)

[knakworst]

OBB is de Oostenrijkse trein maatschappij.

[Hermanlastlov]

Wat? Jij krijgt nog een sorry te horen? Wow.

[AntiPasta]

jaren geleden had ik eens een 'geintegreerde boeking' van Leiden naar Londen (Leiden - DH HS - Brussel - London StP). Het sneeuwde: Eurostar reed gewoon, Thalys ook, maar de trein van Leiden naar DH... nope.

NS-balie zei dat ik zelf maar in Den Haag moest komen. Snel taxi gepakt (als arme student). Later geprobeerd te declareren bij de NS, maar nee, dat was niet hun probleem.

[Flappiewappie]

Ik snap je beklag maar daar is vliegen toch ook voor bedoeld?

Enige optie zou zijn dat we net als in Japan HSL gaan aanleggen. Daar is Europa helaas te dicht bevolkt voor. Het zou een overweging kunnen zijn om alle hoofdsteden met elkaar te verbinden oid.

Overigens rijdt er een Night Jet naar Wenen. Dan bespaar je down uren want slapen moet je tocht!

[drdelta]

Ik snap je beklag maar daar is vliegen toch ook voor bedoeld?

Enige optie zou zijn dat we net als in Japan HSL gaan aanleggen. Daar is Europa helaas te dicht bevolkt voor. Het zou een overweging kunnen zijn om alle hoofdsteden met elkaar te verbinden oid.

Overigens rijdt er een Night Jet naar Wenen. Dan bespaar je down uren want slapen moet je tocht!

Waarom zou Europa te dichtbevolkt zijn om een HSL verbinding tussen steden aan te leggen?
We kunnen ook een miljoen miljard snelwegen en regionale spoorwegen aangelegd, dat uitbreiden met treinverbindingen tussen grote steden is prima mogelijk.

Maar goed, de EU heeft in november 2025 dan ook een plan gepresenteerd om dit te bereiken: EU high-speed rail network 2040.

[Flappiewappie]

Top dat we investeren maar volgens dat plan is Amsterdam naar wenen dan nog steeds 13 uur- en dus al gerealiseerd. Er staan enkele nieuwe routes in; oa naar spanje. En vermoedelijk gaat het dan niet over een nieuw HSL spoor.

Optie zou zijn om vliegen duurder te maken, te herinvesteren in dit milieuvriendelijker te maken (elektrisch/hybride/wellicht wat langzamer/efficienter vliegen?) en goed na te gaan denken over europese tickets/samenwerkingen (klant vriendelijkheid, service, lounges op treinstations, goedkoper) om mensen naar de trein te lokken en de voordelen daarvan commercieel aantrekkelijk te maken. Daar hebben particulieren dan ook weer voordeel van.

[ArmEagle]

Die NightJet zou wifi moeten hebben. Maar afgelopen week terug uit Wenen had dat geen internetverbinding.

En ook de NS heeft op plekken geen bereik.

[Flappiewappie]

Bijna elk telefoon abonnement mag je je bundel gewoon gebruiken in het buitenland. Even aan je laptop tetheren is zo gebeurd. Ook stuk veiliger.

Prima om op afstand te werken minus af en toe een happerende teams meeting. Dat laatste zou inderdaad beter moeten/kunnen (bijv techniek als starlink of de EU die blinde 5G vlekken rondom “internationaal spoor” aanpakt. Heeft de lokale bevolking wellicht ook voordeel van.

[Blokker_1999]

Het is niet alsof Japan vol ligt met hogesnelheidslijnen, en ook in Japan wordt er enorm veel gevlogen. Want wat doe je liever? 2 uur op een vlieger of 6 uur op een trein waarbij dat treinticket een veelvoud kost van dat vliegtuig?

Een trein wordt vooral interessanter wanneer we stoppen met de luchtvaart te subsidieren en net het spoor beter te financieren.

[Jovatov]

Trein zal het in veel gevallen nooit winnen van een vliegtuig. De benodigde infrastructuur voor vliegen is niet meer dan een lang recht stuk asfalt. Heb je dat liggen dan kan je overal naartoe waar ze ook zo'n strook asfalt hebben. Vergelijk dat met een trein die voor elke meter die hij aflegt een afgezet stuk grond nodig heeft, waar een goed onderhouden stuk rails en bovenleiding ligt.

Dan nog is een trein op de kortere afstanden (van hub naar hub) gelukkig wel steeds vaker een alternatief. Het grote voordeel tov met de auto is dat je in de trein je laptop wel kan open klappen.

[Hatsieflatsie]

Dat kan nog veranderen als FSD gemeengoed wordt en het toegestaan wordt om je handen van stuur af te halen. Dan kun je ook in de auto je laptop openklappen.

[drdelta]

Als FSD gemeengoed wordt dan zullen we wellicht meer privé taxi-ritten gaan zien, omdat het dan betaalbaarder wordt om met een (zelfrijdende) taxi ergens heen te rijden terwijl je in de auto werkt. Al moet ik zeggen dat werken in een (langeafstandstrein) en een auto wel ècht een wereld van verschil zijn qua comfort: in een trein (of vliegtuig) is het wel echt veel comfortabeler werken.

[jongetje]

Ik denk dat ik comfortabeler werk alleen in een auto dan een volle coupe of met 2 mensen naast me in een vliegruigstoel.

Lijkt me echt horror als mensen in het vliegtuig gaan zitten werken en /of bellen in het vliegtuig. Zeker met 1 a 2 uurtjes vliegen in europa doe ik liever mijn ogen even dicht en luister wat muziek. Daarnaast kan iedereen die naast en achter me zit op mijn scherm kijken en klikt me niet de bedoeling.

[demianmonteverd]

Op lange vluchten zijn er ook voor deze aankondiging van wifi altijd al behoorlijk wat mensen aan het werk. Nu gaat dit artikel over Europese vluchten van KLM natuurlijk, maar internationaal kan ik mij geen vlucht herinneren dat er niet om mij heen gewerkt werd. Misschien is het verschil in beleving waar je naar toe gaat en wanneer je reist?

[TEMwave]

Ik weet niet of je al eens als bijrijder in de auto hebt geprobeerd op een laptop te werken, maar ik vind dat echt geen relaxte ervaring. Het is krap en niet zo veilig (airbag), en kan eigenlijk alleen op de snelweg, want bij iedere bocht moet je je laptop vastgrijpen. Ik persoonlijk word er ook nog eens kotsmisselijk van. Een trein wiebelt toch heel wat minder..

[BertNL]

En in de trein kun je doorgaans ook zonder problemen vrij veel bagage meenemen.

[Bender]

Gisteren lande ik op schiphol, ik had een koffer en een rugzak bij. Dit paste immers ook in het vliegtuig.

Echter in de trein, was er nagenoeg geen plek voor mijn koffer.. Er zijn daar geen ruimtes ingericht voor een koffer. Vroeger had je wel boven de stoelen een rek waar koffers konden maar dat bestaat niet meer (niet daar grote koffers in passen, maar kleine wel).

[BertNL]

Klopt. Met name dubbeldekkers hebben weinig bagageruimte. Treinen die naar het buitenland gaan doorgaans wel.

[Bender]

Niet mee eens.

Ik ga een aantal keer per jaar met de trein naar Berlijn, dit heb ik ook met het vliegtuig en de auto gedaan.
Maar trein is ongeveer gelijk qua tijd als het vliegtuig, maar je hebt veel meer aan je tijd en je staat niet te wachten in een hal.

En een auto ben je de gehele reis bezig met sturen, dus je kunt niks anders doen.

[Jovatov]

Volgens mij zijn we het gewoon eens hoor. Berlijn (net als Parijs, Londen) zijn zoals ik noem 'hub-to-hub' (dus als je ook snel kan beginnen in een grote stad) goed te doen inderdaad.

Maar wil je naar Berlijn vanuit Zeeuws-Vlaanderen met de trein is al een heel ander verhaal, of moet je niet naar Berlijn zelf maar een plek op twee uur rijden van Berlijn dan wordt de trein ook al veel minder logisch.

[Bender]

Ah ja ik snap je.

Maar dan lijkt mij het vliegtuig toch ook niet interessant, want de kans dat er een vliegveld is lijkt me dan ook niet zo groot?

[Jovatov]

Uiteraard speelt dat mee in de overweging. Maar als je ook nog werk moet verzetten en geld speelt geen rol dan kan vliegen alsnog logisch zijn natuurlijk.

Zelf ga ik in mei naar Berlijn met m'n broer voor een concert. Ik zou uit duurzaamheidsoogpunt wel met de trein willen, maar willen we op redelijke tijden reizen zijn we drie keer zoveel geld kwijt aan treinkaartjes dan aan de benzine. Tja...

[Black Phoenix]

Het grote nadeel is dat de trein niet an deur tot deur reist, en je dus significant langer onderweg bent dan met de auto. Onlangs met de trein vanuit Twente naar Leiden gereisd. Deur tot deur 3,5 uur enkel reis, waarvan ook nog 15 minuten lopen omdat het ov niet voor de deur stopt. Met de auto zou deze reis nog geen twee uur geduurd hebben. Dat scheelt 3 uur reistijd op een dag.

Werkgever wil duurzaam doen, dus verplicht de trein. Ja, dan kan ik nog werken in de trein, als de internetverbinding goed is. Maar die valt buiten de steden vaak weg, dus heel productief was ik ook niet. Met de auto reizend en drie uur thuiswerkend had ik meer werk verzet.

[William_H]

Ik weet niet van waar je reist uit Twente en met welke snelheid, maar Enschede - Leiden red je echt niet in minder dan 2 uur. Dat gaat eerder richting de 2,5 a 3u. Zeker tijdens de spits.

[Black Phoenix]

Mijn routeplanner geeft nu aan dat de reis exact 2 uur zou duren. Ik woon meer richting het westen van Twente dan Enschede.

[William_H]

Helaas is de vrijdag niet de meest representatieve dag. Probeer eens de dinsdag of donderdagochtend/avond.

[Black Phoenix]

Het moment dat ik naar Leiden reisde, was de reistijd volgens de routeplanner ook minder dan twee uur. Misschien dat het op andere dagen anders is, maar dat was in mijn geval toen niet relevant.

[alienfruit]

Ik reis zelf vaak met het vliegtuig en binnen Europa met de trein (Eurostar) het is gewoon veel gemakkelijk en goedkoper. Tot nu toe werkt het internet beter in de trein dan in het vliegtuig en verder ben je gewoon meteen in de binnenstad ipv ergens buitenaf. Scheelt een hoop tijd. Maar goed, ik hoef vaak niet in een dorpje te zijn voor mijn werk. Als de klant ons bezoekt dan is het anders dan halen we ze op van het vliegtuig etc.

[drdelta]

... en verder ben je gewoon meteen in de binnenstad ipv ergens buitenaf. Scheelt een hoop tijd.

Gelukkig zijn heel veel vliegvelden heel goed bereikbaar via openbaar vervoer natuurlijk, maar inderdaad, je landt doorgaans niet in het centrum van een stad.

Mocht je naar Parijs moeten dan scheelt dat inderdaad toch, vanaf de vliegvelden is het 30-50 minuten naar bv. Gare du Nord (wat véél centraler ligt) waar je met de trein aan zou komen.

[klonic]

Ik werk in de industrie. Mijn klanten zitten soms in de stad. Maar vaak zat is het een of ander industrieterrein. Als je op Moerdijk moet zijn be er dus nog lag niet als je in Rotterdam uit de trein stapt. Sterker, als je van Rotterdam Centraal naar Attero moet in Moerdijk, dan duurt dat ongeveer 37 min met de auto of 1,5 uur met het OV.

[alienfruit]

Mijn klanten zijn voornamelijk in Amsterdam of Frankfurt, denk Danzigerkade, Koningin Wilhelminaplein of Diemen. Diemen is prima te doen met een taxi.

[klonic]

Frankfurt is ook prima te doen per taxi. Na COVID stuurde ik mijn personeel per taxi naar Frankfurt zodat ze niet hun vlucht zouden missen in die rijen van Schiphol.

[alienfruit]

Ik vlieg soms naar Frankfurt en dan de trein naar Amsterdam of Parijs. En vandaar naar Londen of terug naar huis

[j0eyv]

Teams meeting: Priceless 👍

[david-v]

Het is niet bij alle beroepen mogelijk, maar ik zou wel eens willen weten bij hoeveel zakelijke reizen je ook prima met een online overleg of in team verband hetzelfde had kunnen bereiken.

Ik hoor te vaak van "managers" die dan op een neer vliegen voor een overleg of presentatie. Dat is pas een besparing van tijd, geld en uitstoot als je dit soort overleggen online kan regelen.

[Cid Highwind]

Beetje hetzelfde als met thuiswerken. Grotendeels prima maar zo af en toe het team bij elkaar hebben, heeft gewoon z’n voordelen. Dat is voor internationale teams niet anders.

En ja, een presentatie ter plekke geven is toch echt heel iets anders dan van achter je beeldscherm. Niet in de laatste plaats omdat je naderhand nog even kunt babbelen in plaats van dat teams meeting wordt beëindigd.

Maar goed, snoepreisjes blijf je houden.

[klonic]

Als “manager” werk ik met allerlei mensen samen. Relaties ontwikkelen is een belangrijk onderdeel van mijn werk. Via teams kom ik nooit zover als face to face. Met argumenten kan je dingen bereiken, maar met de gunfactor, vriendschap, respect kom je volgens mij verder. Dit is vooral handig als je argumenten zwak zijn.

Daarnaast voor het technische aspect van mijn werk heb ik de plicht, contractueel, om onze klanten te laten zien wat we hebben gemaakt. Dus die moet ik uitnodigen in onze fabrieken, en die staan niet enkel in NL.

Daarnaast moet ik als manager ook verplicht het werk van mijn team inspecteren, ziet het er een beetje god uit? Werken ze veilig? Zijn materialen gekeurd? Gaat de klant fatsoenlijk met mijn team om en vice versa.

[Honytawk]

Leg mij eens uit waarom relaties/vriendschap ontwikkelen minder goed zou lukken over teams? Het verschil is namelijk miniem.

En die contractuele plicht is enkel omdat jouw bedrijf blijft contracten blijft opmaken met die plicht in. Dat valt sowieso op andere manieren op te lossen. En alsof er geen andere competente werknemers zijn ter plaatsen die die dingen kunnen uitvoeren.

Normaal heeft ook elke locatie een veiligheid adviseur die zo'n taken op zich neemt. En de rest is aan uw werknemers om jou te informeren.

Dus sorry, maar geen van jouw argumenten maken verplaatsing verplicht.
Het is een nice-to-have, geen noodzaak.

[klonic]

Dat blijkt uit de resultaten. Als wij ergens heen gaan bereiken wij meer dan als we blijven bellen/teamsen.

Misschien dat jij, jou bedrijf, of collegas dit niet nodig hebben, maar bij ons is dat wel het geval. En dus reizen wij. Die contractuele plicht is omdat dat een standaard is. Verzekeringsmaatschappijen eisen dat een schip goedgekeurd is door een notified body en deze komt dus kijken en testen. Dat zelfde geldt voor ons.

Bij ASML bijvoorbeeld komen klanten ook kijken naar de machines die ze kopen. IK vraag me ook af, ga jij wel eens winkelen of koop je ook ALLES via internet zonder ooit iets terug te sturen? Een gasturbine bijvoorbeeld kan je niet terugsturen. Als je de FAT hebt aangenomen, accepteer je hem zoals die is gemaakt (inclusief eventuele defecten).

Ja de klant heeft een veiligheidsadviseur, maar in Nederland ben je als manager verantwoordelijk, ongeacht aan wie je dat uitbesteed. De klant heeft een ander belang. Als jij het anders wil doen moet je dat doen. Maar ik heb me te houden aan eisen van de klant (die daar dus ook voor betaald), van de overheden, van mijn management en board. En reizen maakt daar onderdeel van uit, ongeacht wat jij er van vindt.

[Mathijs Kok]

Leg mij eens uit waarom relaties/vriendschap ontwikkelen minder goed zou lukken over teams? Het verschil is namelijk miniem.

Omdat mensen mensen zijn.

En een miniem verschil? Sociologen zijn dat werkelijk niet met je eens. Ik daag je uit om een studie te vinden die als uitkomst heeft dat Teams een goede vervanging is van direct intermenselijk contact voor het opbouwen van een zakelijke relatie.

[necessaryevil]

Nog een paar nuances: Als je alleen in de auto zit is dat niet zuiniger (energie) dan het vliegtuig. Daarnaast vraag ik me af voor welk deel van de reizigers de manuren geld kosten. Veel mensen zijn vakantiegangers denk ik. En zelfstandigen kost het alleen die uren als ze die anders ook daadwerkelijk kunnen invullen. Maar dat is denk ik bij die groep reizigers meestal wel zo.

Minder reizen is natuurlijk het zuinigst. Maar of dat een mogelijkheid is zal in jou geval afhangen van het aard van het werk en van de klant.

[klonic]

Ik ben het wel met jeeens. Echter vrije tijd is ook wat waard. Niet zoveel als werktijd waarschijnlijk.

Ik opzich is de vraag of je de auto neemt in de geval secundair, primair is trein of vliegtuig in mijn geval bij dit artikel.

Ik heb even gekeken; bij KLM kost die vlucht 204 kg aan CO2. Per liter benzine stoot je 2,4kg co2 uit. Een retourtje Wenen is 2300 km. Ik neem als verbruik 16 km/liter.

2300/16x2,4=345 kg co2.het omslagpunt ligt dus bij een verbruik van 27 km/liter. Misschien komt dit verschil van de het dat er ook veel EV’s zijn in NL die het gemiddelde uitstoot naar beneden trekken. Of het missen van het feit dat er SAF (sustainable aviation fuel) wordt gemengd bij de kerosine. Met Ryan air zou het anders kunnen zijn maar dit artikel gaat over KLM.

[Mathijs Kok]

Maar auto's zijn deur tot deur... je moet alle kilometers meerekenen. Ik moet voor werk vaak vliegen en zit regelmatig drie uur in een huurauto van vliegveld tot klant.

[klonic]

Heb ik meegerekend. Met het vliegtuig vlieg ik 3 uur, wacht ik 3 uur uur, rijdt 2 uur in NL en 6 uur in oost Europa. En ben ik 2 uur in site. Documentatie bestudeer ik in het vliegtuig (heb ik geen internet voor nodig. Administratie doe ik tijdens de terugvlucht. Met internet gaat dat makkelijker. Dat is dus 18 uur deur tot deur.

Al moet ik toegeven dat me dat maar een paar keer is gelukt om binnen een dag weer terug te gaan. Als de klant meekomt blijf ik vaak 2 nachten daar en dan maak je er iets leuks van. Zonder klant vlieg ik vaak pas de volgende dag pas weer terug. Wenen is toevallig ook wel een HELE leuke stad.

[necessaryevil]

Vliegen kost per passagier minder energie en zorgt voor minder CO2 uitstoot dan autorijden simpelweg omdat er veel meer mensen in een vliegtuig zitten. Het is misschien wel wat contra-intuïtief dat het lanceren van een blok metaal dat vervolgens 800km/u gaat zuiniger is, maar er is ook nog eens hoger in de lucht....minder lucht. Het zullen ook gemideldes zijn, een vakantie zal misschien wel zuiniger zijn met de auto omdat veel mensen met een heel gezin gaan.

[1nsane]

Dit.

We moeten allemaal de trein in maar het is internationaal gewoon duurder en langzamer dan vliegen.

Je kunt, als je niet wilt vliegen, zelfs nog beter met de bus soms.

[HijDieAllesWeet]

Dat van die manuren is natuurlijk enkel een probleem als je maar heel beperkt waarde aan het bedrijf kan toevoegen. Ik moet met regelmaat in Bratislava zijn en heb dat lang met de trein gedaan. Je kan onderweg gewoon lekker werken, zeker als je niet constant wifi nodig hebt. Het is veel comfortabeler dan in een vliegtuig. Ik deelde de reis altijd wel op in een paar dagen. Dan kun je ondertussen nog een beetje relaxen, lekker uit eten en slapen in een goed hotel.

Maar sinds vorig jaar hebben we een omgebouwde touringcar tot onze beschikken met 4 slaapkamers, fatsoenlijke badkamer, keukentje, een grote eet/werk tafel en een relax gedeelte met wat fauteuils en een grote TV e.d. Dat is wel het fijnste want je gaat echt van deur tot deur. Meestal vertrek ik 's avonds want ik ben totaal niet wagenziek dus kan aan boord gewoon heerlijk slapen en dan kom ik 's ochtend uitgerust aan. Heb ik de hele dag op locatie en laat ik mij aan het eind van de dag weer door de nacht heen terug rijden. Het is echt de beste optie. Je moet wel goed rekening houden met de rijtijden wet maar met een dubbele chauffeur is dat meestal prima op te vangen. En als je een keer een paar uur stilstaat omdat ze moeten rusten kan ik daar eigenlijk ook niet mee zitten.

[jongetje]

Denk dat weinig mensen een rijdende woning met 2 chauffeurs tot hun beschikking hebben...

[lucatoni]

Dus de enige oplossing voor het milieu is om vliegen fors duurder te maken, zodat je wellicht met een kostenargumentatie kiest voor de trein? Want latenn we eerlijk zijn, wel/geen internet, jou keuze (vliegen) was al gemaakt.

[klonic]

Nee dat is niet de enige oplossing vliegen moet duurder worden, of co2 rechten moeten duurder worden, of arbeid veel goedkoper (maar daarvoor zit een hele ketting zoals woningen die dan ook goedkoper moeten worden), of aandeelhouders of klanten moeten co2 belangrijker vinden dan geld.

[brainsalad]

-Of een complexe treinreis kost me zo'n 36 uur in totaal inclusief 2x 3 a 4 uur rijden. Dit is niet te betalen, en in Nederland kon ik nooit fatsoenlijk internetten in de trein omdat bij elke tunnel mijn verbinding wegviel. Hier zit ik dan op 7200 euro aan manuren, De website van NS internationaal moet minuten lang laden maar toont dan dat die reis, flex, 450 euro kost. en autohuur ook 400 euro. Dat slaat dan toch nergens meer op. En dan krijg je niet eens zon broodje of een drankje.....

Als er elke twee uur een directe trein richting Wenen en terug zou rijden voor 400 euro ofzo. En je kan in Oostenrijk nog een overstap doen naar een station die dichter bij eindbestemming is en laatste deel met huurauto. Deze propositie niet zo gek.

Mijn ervaring is dat internet in Europese treinen prima is, gewoon 5g. Van NL naar Wenen gaat maar een fractie van de rit door een tunnel, dus als daar internet even weg valt moet geen probleem zijn, tenzij je zit te gamen in de trein..

Wij zouden een Publieke Europese OV schil moeten hebben die gaat over de dienstregeling, informatievoorzieningen, kaartjes, onderhoud infra. Ik heb er eerlijk gezegd niet zo'n probleem mee dat commerciële bedrijven in opdracht een dienstregeling uitvoeren of nieuw infrastructuur aanleggen. Daar tegenover staat dat iedere EU-burger via belastingen ca. 500 euro betaald voor EU-OV en dan tegen lage kosten binnen EU onbeperkt kunnen reizen

[Reactie gewijzigd door brainsalad op 22 januari 2026 08:11]

[Basszje]

Laatst voor Amersfoort - Wenen nachttrein, enkele capsule 99 Euro betaalt ( enkele reis ) . Vertrek +/- 19:00 uur, aankomst 9:00. Plus ontbijt.

NS Intl. is meestal duurder, Flex is altijd belachelijk duur.

--

Men heeft de treinen decennia laten versloffen, niet geinvesteerd (want lobby van auto / vliegtuig ) en er ligt dus nu een matig net veel achterstallig onderhoud. En dan heb je nog alle nationale eilandjes die niet met elkaar willen samenwerken. Dat zou idd veel beter moeten.

[Janusch]

Daarom “hoop” ik dat we binnen Europa ooit op waterstof of andere elektrische manier gaan vliegen. Dan is dat milieu punt geen issue meer.

Vluchten tot 2uur zou moeten kunnen dacht ik. Misschien nu nog niet, maar later wel.

[jongetje]

Op dit moment wordt elektriciteit en waterstof nog fossiel opgewerkt/gemaakt... (zeker waterstof maken kost veel energie).

[segil]

als jij zo vaak naar dat dorp in de buurt van Wenen moet, waarom ga je dan niet verhuizen?

[klonic]

Als ik daar 9 keer moet zijn vind ik dat vaak, maar maakt het niet waard om daar te wonen. Ik moet namelijk nog vaker in NL zijn.

[S0epkip]

En Teams?

[klonic]

ik doe 95% via teams, de andere 5% is on site. Dat moet want ik moet samen met een engineer en de klant hardware inspecteren in fabrieken aldaar. Of problemen uitpraten en dat gaat echt beter op locatie dan via Teams.

[Reactie gewijzigd door klonic op 22 januari 2026 09:01]

[NoUser]

Wat maakt het dat je daar fysiek aanwezig moet zijn ?

[klonic]

Simpel gezegd dat ik een handtekening moet zetten voor acceptatie.

Voordat ik dat doe inspecteer ik het product. als je zelf verantwoordelijk ben voor het vervoer, kan het belangrijk zijn om zelf ook ervoor te zorgen dat alles goed verloopt.

weet je nog dat de NS pas in Nederland erachter kwam hoe slecht die Fyra treinen waren? Dat komt gewoon door mismanagement. Dit zou ons nooit gebeuren. Tijdens productie vinden er meerdere inspecties plaats bij de fabrikant.

Dit is in de scheepvaart overigens ook verplicht. Al zijn er bedrijven die de regels aan hun laars lappen; OceanGate bvb had zeker geen goedkeuring van het American Bureau of Shipping.

[Reactie gewijzigd door klonic op 23 januari 2026 12:21]

[NoUser]

Check. Als ik in jouw schoenen zou staan, zou ik dezelfde keuze maken. Kort gezegd komt het eigenlijk neer op vertrouwen, waardoor de betrouwbaarheid van jullie productieketen toeneemt.

De Fyra was inderdaad een rampenbak.

[noskill]

Hele trein gebeuren is gewoon treurig in Nederland... betaalt bijna 20 euro voor een intercity ritje dat maar 20 minuten duurt.

[3dav0d3]

Tja, als je het zo bekijkt, kun je net zo goed niet slapen, want dat kost ook tijd en geld. Niet alles is een rekensom; soms kun je ook een inspanning verrichten om je uitstoot te beperken.

En over die “dure nachtrust” gesproken: er gaat een rechtstreekse nachttrein van Amsterdam naar Wenen. Voor dat rekensommetje van jou kost die reis je bijna niets…

[rmathijssen]

200 euro per manuur in kostprijs, maar dus geenszins mogelijk om productief inzetbaar onderweg?

Als ik 8 uur met de trein reis, ben ik gewoon productief inzetbaar. Ik kan mijzelf voorstellen dat wanneer je echt met je handen werkt dat dit anders is. Bij de meeste banen met een kostprijs van 200 euro per uur komt echt wel administratief werk kijken, iets wat je uitstekend kunt doen onderweg.

[Hemingr]

Een paar jaar terug toen er zoveel drama was op shithole airport heb ik een keer de poging gewaagd met de trein naar Wenen te gaan. Ik moest en zou daar zijn voor een belangrijke afspraak met een overheids instantie.

Met het vliegtuig, deur tot deur, inclusief wachten op het vliegveld had het normaal een uurtje of 6 gekost. Maar met de security drama wilde ik het risico niet nemen.

2 dagen. Het koste me twee dagen om in Wenen te komen. Treinen die niet rijden. Treinen die niet aansluiten op vervolg treinen. Treinen die ons er letterlijk op een willekeurig klein stationnetje in de middle of nowhere Duitsland eruit zette. Op geen een punt was er enige vorm van ondersteuning.

Owja. De trein was duurder dan het vliegtuig, significant.

Elke eurofiel die denkt dat treinen een alternatief is voor vliegen is echt totaal van het padje.

[slijkie]

Hopelijk starlink, als je dat eenmaal gebruikt hebt aan boord wil je geen andere meer. Op dit moment is er gewoonweg geen enkele concurent die maar ook een klein beetje dichtbij komt qua ervaring (snelheid/latency/uptime).

[Fritsje_p]

Inderdaad. Ik zat eerder dit jaar in een Airbaltic vlucht waarbij Starlink internet ook gratis werd aangeboden. Haalde 600 Mbps met 850 Km/h. Best bizar.

[wiseger]

Radiogolven hebben een snelheid van 300.000 km/s. Dan maakt die 850 km/u ook niet zoveel verschil.

[Bergen]

En toch heb ik slechte ervaringen met digitenne in een rijdende auto. Jaren geleden hadden we een 12 volt setje (tv + digitenne ontvanger) achterin de auto, en als we stilstonden werkte dat prima, maar zodra we gingen rijden viel het signaal al gauw weg, ook al is dat snelheidsverschil tov de lichtsnelheid maar minimiem. En zodra we stopten was het beeld weer terug. Heel apart.

Starlink kan gewoon beter overweg met frequentieafwijkingen (door het doppler-effect). Daar is bij het ontwerp natuurlijk al rekening mee gehouden, in tegenstelling tot DVB-T.

[Oeroeg]

Er waren destijds speciale DVB-t ontvangers (DVBTR6 bijv.) die hiervoor konden corrigeren. Waren niet goedkoop en hadden een specificatie tot 200km/h.

[Reactie gewijzigd door Oeroeg op 22 januari 2026 02:32]

[wiseger]

Mijn Smartphone heeft geen enkel probleem met 4g / 5g Internet in mijn auto terwijl ik rij of in een rijdende trein. Ook lopend of op de fiets doet mijn smartphone het altijd zonder problemen.

De problemen die Digitenne destijds had zijn dus al jaren geleden opgelost.

[Madshark]

Starlink kan gewoon beter overweg met frequentieafwijkingen (door het doppler-effect). Daar is bij het ontwerp natuurlijk al rekening mee gehouden, in tegenstelling tot DVB-T.

Ik zou eerder zeggen dat Starlink hardware by default werkt tijdens beweging, en voor DVB-T je eerst moet kijken naar een ontvanger die daarvoor bedoeld is. Een thuis ontvanger met 12v aan de auto knopen is natuurlijk niet geschikt voor ontvangst tijdens het rijden.
Die dingen zijn ontworpen voor DVB-T ontvangst in de woonkamer tegen zo laag mogelijke kosten. Daar zit dus geen processing in on Doppler ed. te corrigeren.

Destijds had ik een auto waar DVB-T ontvangst in het entertainment systeem zat, deze had net als de DAB+ tuner meerdere antennes (dunne lijntjes bovenaan in de voorruit en achteruit), en ondanks je maar 4 zenders kon kijken (geen ondersteuning voor een CI module), werkte dit eigenlijk feilloos (na een zg. video in motion hack/patch) en ook op in Nederland hoogst illegale snelheden.

[klonic]

Hoezo? Ik kon met Delta (gebruikt Viasat) ook gewoon video streamen boven de Atlantische oceaan. Starlink is heel bekend door hun Consumer tak. Maar Viasat is al jaren een grote naam in het bedrijfsleven (scheepvaart, offshore, luchtvaart).

[slijkie]

Ik lees dat er ‘pieken’ zijn van 100 mbps, maar dat het veelal rond de 20-25 mbps zit. Is redelijk acceptabel, maar de latency is 550-700 ms, de sattelieten van Viasat zitten in GEO. Dus veel communicatie is gewoon slecht te doen. Zeker bruikbaar, maar kan absoluut (momenteel) niet tippen aan Starlink.

[klonic]

Fair enough. Ik heb alleen geteamst en wat gebrowsed. (Video)bellen is ivm overlast niet de bedoeling bij Delta. Maar het ging. Ik kan me geen frustratie herinneren rond latency, maar dat kan liggen aan het type gesprek.

[Reactie gewijzigd door klonic op 21 januari 2026 21:35]

[Olaf van der Spek]

Dus veel communicatie is gewoon slecht te doen.

Wat voor communicatie wilde je doen dan? Daily standup? Sprint meeting?

[Sebastian1313]

Lekker Pro Amerikaanse reclame weer dit, zeker met die duidelijke onderbouwing.

Airbus levert vele male betere kwaliteit (tot aan militaire specs) en wordt niet uitgezet zodra een of andere gekke Amerikaan denkt dat er iets mee gebeurt wat hun niet zint.

https://www.airbus.com/en/products-services/space/telecommunications-and-navigation-satellites

[Olaf van der Spek]

Airbus levert vele male betere kwaliteit (tot aan militaire specs)

Mil spec is simpelweg de goedkoopste aanbieder toch?
Is Airbus' tegenhanger al operationeel?

[Sebastian1313]

Tja, ze leveren al 40 jaar diensten binnen de industrie. En al zeker 10 jaar internet diensten. En een zeer recent project voor de luchtvaartindustrie is inderdaad vorig jaar gestart. Maar dat is een uitbreiding op de bestaande diensten.

Dus het antwoord is "Jazeker!".

Bij ons bedrijf maken we er al jaren gebruik van. En tijdens de oorlog in Oekraïne werd het niet uitgezet door een paar gekke Amerikanen...

[demianmonteverd]

Nee, mil spec is soms ook andere opslag- en gebruikstemperaturen, eisen die men stelt aan EMI, etc.
Hier staan een paar voorbeelden: STANAG

[Timmy]

KLM gebruikt ViaSat.

Starlink kwam helaas net te laat, KLM was toen net de vliegtuigen het oude systeem aan het upgraden.

[Blizz]

Is dat wel zo helaas? ViaSat's eigenaar vliegt niet naar Moskou in zijn privéjet om vervolgens je ViaSat-verbinding uit te schakelen in en rond Oekraïne.

Beide zijn Amerikaans, maar zowel Starlink als het bedrijf erachter (SpaceX) ontvangen extreem veel negatieve kritiek op alle vlakken inclusief ethiek en politiek, iets dat niet het geval is voor ViaSat. Betrouwbaarheid lijkt me belangrijk, dus Starlink valt dan al af en voor een ViaSat is met name het Amerikaans-zijn een negatief punt.

[Reactie gewijzigd door Blizz op 22 januari 2026 01:55]

[mbb]

Nee Viasat hoefde idd niet hun services uit te zetten in de bezette Oekraïne gebieden die onder sancties stonden.

Dat hadden de Russen nl zelf al gedaan op de eerste dag van de oorlog.

Je zit gewoon desinformatie te verspreiden. Zie Wikipedia

The Viasat hack was a cyberattack against the satellite internet system of American communications company Viasat which affected their KA-SAT network. The hack happened on the day of Russia's invasion of Ukraine.[1] This was a hack in three stages and two events; gaining entry into a facility, uploading a malware to a satellite, and then having that satellite beam that signal back down to Earth, targeted at internet modems throughout Ukraine.

[Blizz]

Je zit gewoon desinformatie te verspreiden.

Nee hoor. Wat ik post klopt gewoon. Daarmee is het dus geen misinformatie en automatisch ook geen desinformatie. (Misinformatie is onbewust onware informatie verspreiden zonder schadelijke bedoelingen, desinformatie doet dat met als doel om te misleiden.)

2025-07-25 Reuters: Musk ordered shutdown of Starlink satellite service as Ukraine retook territory from Russia

Upon Musk’s order, Ukrainian troops suddenly faced a communications blackout, according to a Ukrainian military official, an advisor to the armed forces, and two others who experienced Starlink failure near the front lines. Soldiers panicked, drones surveilling Russian forces went dark, and long-range artillery units, reliant on Starlink to aim their fire, struggled to hit targets.

Zoals het artikel ook vertelt heeft Musk het later toegegeven, maar met als reden dat hij bang was voor nucleaire escalatie. Destijds wisten we dankzij de snelle updates van @ElonJet (destijds op Twitter) dat Musk gewoon naar Moskou was gevlogen met zijn jet voorafgaand aan dit bevel.

Overigens staat wat je citeert los van het onderwerp dat ik opbracht, namelijk dat Musk de beschikbaarheid van Starlink heeft beperkt in het voordeel van Rusland. Een hack van Viasat is ook boeiend, maar Tweakers heeft daar volgens mij geen lang artikel aan gewijd, wel gewoon nieuws.

[mbb]

Ah, van de claims uit dat artikel over de aanval op Kherson was ik nog niet op de hoogte, ik dacht dat je refereerde aan de aanval op de Krim, die vrij snel debunked was en zelfs door de auteur werd gerectificeerd.

Ik neem aan dat hier hetzelfde zal gebeuren. (Want anders is de vraag waarom Starlink voor de aanval überhaupt bruikbaar was in dat gebied)

De claim dat Musk het zou hebben toegegeven lees ik in het artikel niet terug.

Wat er het dichtste bij komt is de claim dat de terminals niet voor drone attacks bedoelt waren - wat kan kloppen, aangezien mobiele Starlink nog in de test-fase was tijdens de start van de oorlog.

SpaceX also said in 2023 that it had taken unspecified steps to prevent Ukraine from using Starlink for certain activities, including drone attacks. “Our intent was never to have them use it for offensive purposes,” Gwynne Shotwell, the company’s president, said at a conference in Washington in February of that year. “

Overigens werkt dit twee kanten op; waar de Oekrainers 3rd-party Starlink kunnen gebruiken, kan Rusland dat ook. Oekraïne zelf heeft dan ook verzocht tot geofencing op de grens, wat (bij de eerdere/latere? aanval op Kharkiv) niet altijd de meest recente veranderingen kan bijbenen, en verzoekt dan ook regelmatig om maatregels om Russisch gebruikt terug te dringen (Ik kan me goed voorstellen dat dat is wat in je gelinkte artikel mis ging - lang niet alle Oekrainse terminals zijn aan hun eigen zijde geregistreerd)

SpaceX has begun implementing initial countermeasures at the request of Ukraine's Ministry of Defense to prevent Russian forces from using Starlink terminals for drone attacks on the country, according to Serhii Beskrestnov, the ministry's technology advisor (callsign "Flash").

"It is long past time to collect comprehensive nationwide information on the military's use of SpaceX services. I won't hide the fact that such attempts have already been made, but many soldiers using volunteer-provided or personally owned Starlink terminals were reluctant to report this to their commanders—fearing the equipment might be taken away, not replaced, or for other reasons," Flash explained.

namelijk dat Musk de beschikbaarheid van Starlink heeft beperkt in het voordeel van Rusland.

Ja en dat is dus pertinent onwaar.

Software-defined warfare

Early Starlink terminals depended upon ground stations in neighboring countries—Poland, Lithuania, and Turkey. Coverage and availability varied by geography, but performance was consistently good enough for coordination and reporting. Reliability, not elegance, was the wartime requirement.

Then the Russian forces began jamming Starlink terminals. SpaceX responded not by shipping new hardware, but by pushing software updates. Roaming was enabled, allowing terminals to be used briefly, powered down, moved, and used again. Power consumption was reduced so terminals could operate from vehicle outlets. Jamming countermeasures were deployed over the air. (These changes occur without the delay of traditional military procurement cycles).

Niet voor niets dat Ukraine SpaceX regelmatig bedankt voor hun hulp, en dat Oekraïne in de problemen komt wanneer er (door solar flares) een satelliet storing is.

Wel gaat SpaceX niet mee in alle verzoeken van Oekraïne, maar dat is niet wezenlijk verschillend van de StormShadow leveranciers die de range beperking er niet zonder toestemming van Engeland afhalen, en andere electronic warfare hardware die uit geleverde tanks wordt verwijderd voor levering.
SpaceX blijft een bedrijf dat hun product binnen de consumentenwetgeving wil houden (en dus niet onder bijv ITAR komt te vallen) en andere sanctie- en telecom wetten moet voldoen.


Dat heeft voor en nadelen, maar kritiek vereist nuance. Ja SpaceX had nog meer kunnen doen, en heeft zelf ook baat bij gehad. Maar ondanks dat was het netto een belangrijk voordeel voor Oekraïne.

[Reactie gewijzigd door mbb op 1 februari 2026 03:01]

[Crp]

Nee ViaSat
https://www.viasat.com/news/latest-news/aviation/2026/klm-to-accelerate-free-in-flight-wi-fi-offering-across-europe--p/

[BlackPanther]

Zal vast alleen voor berichten zijn. Volgende tier is betalen voor sneller internet zodat je wel video kan kijken. Is nu ook het geval alleen was het eerste niet gratis.

[iVENSTenAh]

Voor berichten was het al gratis (Message Pass), op de KLM site zie ik dat het nu binnen Europa een WiFi Pass wordt waarmee je normaal zou kunnen internetten inclusief streamen.

Mijn ervaring met internet via KLM is hit or miss, en vaker miss met veel onderbrekingen.

[lesander]

Op dit moment - voor het laatst zelf meegemaakt in december vorig jaar - is berichtenverkeer-snelheid op de WiFi bij KLM voor Flying Blue leden al gratis. Het persbericht heeft het expliciet over hogere snelheden (‘films en series’) dus ik denk dat je aanname niet klopt.

[Jay-v]

Nee, dit geld voor alles. Streaming en calls zijn verboden. Delta biedt dit al gratis aan (Delta account verplicht). Het werkt doorgaans overigens prima.

[Clu3M0r3]

Gut, hoe onthand kan je zijn als je binnen Europa vliegt (zeg maximaal 3 uur) geen WiFi/internet/toegang tot "superbelangrijk" nieuws hebt? Je zou eens een paar seconden niet zonder de asociale media kunnen, of de laatste nieuwtjes van de roddelpers.

[martijnvanegdom]

Voor actuele vlucht informatie om dat je een connectie moeten halen, kan het heel fijn zijn. Of omdat je dingen moeten regelen omdat je op een latere vlucht terecht bent gekomen, of iets met je bagage.. Ik kan je zo 10 momenten geven dat ik gewild had dat ik internet had tijdens vlucht niets met nieuws of social media te maken hadden

[Knallmeister]

wow, hoe hebben onze ouders ooit zonder WiFi in vliegtuigen of op luchthavens kunnen leven??

[david-v]

Hoe hebben onze ouders kunnen leven zonder internet of mobieltjes? Of wij zonder gordels achterin de auto? Alles kan zonder, maar met is een stuk prettiger

[Knallmeister]

Ga dat eens lekker aan je ouders vragen.

[david-v]

Ik zit helaas niet meer in die leeftijd categorie waar ik het ze kan vragen.

[Knallmeister]

Ik zit helaas niet meer in die leeftijd categorie waar ik het ze kan vragen.

En wellicht ben je al te oud om het je te kunnen herinneren.

[jmvdkolk]

Als mijn vader op reis was, dan hadden we weken geen contact. Mijn moeder belde één keer in de week een paar minuten, en dat was alle contact. Wij wisten natuurlijk niet beter. Persoonlijk ben ik heel blij met alle mogelijkheden tot verbinding die we tegenwoordig hebben waardoor wij als gezin iets meer contact kunnen houden als één van ons op reis is voor werk.

Kortom, zonder kan ook, maar met kan heel veel fijner zijn.

[Mortov Molotov]

Hear hear. Laatste vliegreis dateert alweer van 2017 (Madrid) en de voorlaatste van 2012 (New York). In beide gevallen gewoon hele reeks boeken gelezen🤷🏻‍♂️

[david-v]

Je bent duidelijk geen zakelijke reiziger. Door kunnen werken tijdens een vlucht is voor veel zaken mensen toch wel een ding. De mensen waar jij het over hebt vliegen overigens geen klm maar ryanair

[Clu3M0r3]

Je bent duidelijk geen zakelijke reiziger.

In mijn werkzame leven heb ik meer dan een miljoen kilometer per vliegtuig afgelegd, en WiFi nooit nodig gehad. Maar ja, ik behoorde tot de happy few waarvoor alles geregeld werd.

[Kapitein187]

Ik zou dit graag bij intercontinentale vluchten zien, bij Europese vluchten kan ik echt wel even wachten. Of in iedere geval lagere prijzen, 12 euro voor een uur of 22 voor hele vlucht is echt te hoog.

[Reactie gewijzigd door Kapitein187 op 21 januari 2026 21:02]

[slijkie]

Muah, vind ik (iedereen is anders he) niet. Mag best wat kosten, zit in iedergeval niet het hele toestel erop. Mij gaat het er primair om wat je ervoor krijgt. Als je een zeer slechte haperende verbinding met een kneiterhoge latency voor krijgt is elk bedrag ‘te duur’. Dus alleen als ik (op moment van schrijven) zie dat ze Starlink gebruiken, betaal ik er graag voor. (Indien ik het die vlucht nodig zou hebben voor iets)

[Kapitein187]

Misschien had ik wat duidelijker moeten maken dat het om het verschil gaat, van een uur toegang of een hele vlucht van 14 uur bijv.

Ik zou graag een tussenstap zien van bijv 4 uur. De prijs van 22 eu voor hele vlucht vind ik prima, die 12 voor een uur niet in verhouding.

[Standeman]

Dat is omdat het een psychologisch effect is waar ik de naam even van ben vergeten.

Bij de bioscoop is het verschil in prijs tussen medium en large ook een stuk kleiner dan tussen small en medium.

[klonic]

22 euro voor een vlucht naar de VS (zegeaar 10 uur) vind ik best. Daarnaast biedt Delta dit ook al gratis aan voor hun Skymiles leden. Overigens mogen ze Skymiles en Flying Blue gewoon vervangen voor Skyteam miles ofzo. Het gaat natuurlijk te ver dat je voor alle operators binnen Skyteam nu toch weer een apart account aan moet maken.

Anyway, op weg naar de VS kon ik gewoon een teammeeting volgen. Het is juist op de EU vluchten dat ik het te veel gehannis vind voor zon korte vlucht. En het wat mij betreft te duur is om te gebruiken.

[Hemingr]

Een intercontinentale vlucht kost al snel 1000 euro. Dan is de 22 euro voor wifi 2%. SAongejonge we blijven echte zuinige Nederlanders.

[mbb]

Maar dit werkt toch alleen als het vliegtuig op de startbaan staat te wachten? Want in de lucht heeft iedereen zijn apparatuur veilig in de vliegtuig modus toch? Of ben ik de enige die zich nog aan die regel houd?

[baseoa]

Dat europese vluchten überhaupt nog een ding is in 2026. Welke plek op de ranglijst van heetste jaren sinds het begin der metingen gaat dit weer worden... dat we voor de wereld rond nog geen alternatief hebben is jammer genoeg; binnen iig west-europa kunnen we toch zeker een ICE/TGV/Eurostar nemen.

Hebben overigens ook gratis WiFi of mobiel internet kan ik rapporteren. In de tunnel was dat wel interessant: je had Frans netwerk van FR naar VK, en dan verenigskoninkrijks netwerk in de buis van VK naar FR. Het moment dat je eruit popt, kom je op het andere netwerk

[Reactie gewijzigd door baseoa op 21 januari 2026 21:32]

[pagani]

Deur tot deur doe ik er met trein-vliegtuig-trein een uur of zes over. Met enkel de trein minimaal 14 uur. Dat een tiental keer per jaar en die acht uur verschil per enkele reis kost me echt ongelooflijk veel teveel tijd.

En wees gerust, door de aard van mijn werk bespaar ik daarmee een duizendvoud aan mijn vluchtuitstoot.

[Reactie gewijzigd door pagani op 21 januari 2026 22:00]

[HolaGanz]

Misschien kun je beter op de plek gaan wonen waar je telkens naartoe gaat 😉

[pagani]

Daar moet je wel willen wonen. En over een paar jaar doe ik elders weer hetzelfde, dan blijf ik verhuizen.

[Snow_King]

Ik ben een veelvlieger, ik vlieg 30 tot 40x per jaar voor mijn werk door Europa. Vlieg veelal vanaf Düsseldorf omdat ik daar dichtbij woon (Limburg). Berlijn, Wenen, Madrid, Milaan, Londen, Parijs, Lyon.

Tijd is voor mij een hele belangrijke factor. Parijs doe ik eigenlijk altijd met de trein, Berlijn en Londen wisselt het maar net of ik het in mijn schema krijg.

Als het kon stapte ik per direct in de trein naar de meeste bestemmingen, maar dat is gewoon niet de realiteit helaas. Omwille de tijd (niet het geld!) moet ik wel vliegen, het past anders gewoon niet.

Ik ben ongeveer de eerste die in een snelle trein stapt zodra deze er is, maar ze zijn er (nog) niet. En ik twijfel ook of die er ooit echt gaat komen.

[baseoa]

Stoer hoor, dat jouw tijd zoveel meer waard is dan de leefomgeving van alle anderen

[jmvdkolk]

Ja, dat de spoor bedrijven deze markt niet beter weten te bedienen. Nog los van reistijd (daar kunnen ze minder aan doen), is het product niet goed genoeg voor een zakelijke reiziger.

1. Er zijn heel veel vertragingen op het spoor
2. Door de aard van het netwerk hebben die vertragingen veel impact op aankomsttijd
3. Als ik mijn aansluiting mis, meestal met dank aan een vertraging, dan krijg ik geen hulp met omboeken

Ik kan nog wel even doorgaan.

Puur vanuit idealisme ga ik nog wel met de trein. Maar als de reis iets complexer wordt dan vlieg ik. Ik ben al te vaak later bij een meeting aangesloten en ben niet van plan dat nog vaker te doen.

[Wouterie]

Vliegen is een ding omdat treinen dat niet zijn. Ja, Berlijn en zo, maar probeer Lissabon eens vanuit Amsterdam. Een journalist probeerde dat een paar jaar geleden en was 5 dagen onderweg! Inmiddels lukt het voor pakweg 100 Euro in iets langer dan een dag.

Ik ben het met je eens, maar zolang er geen bruikbaar alternatief is kom je nergens. Dat zeg ik terwijl ik het heerlijk vind om met de trein op vakantie te gaan. Het is echt beperkend om zo te reizen.

[thePiett]

Jammer. Het vliegtuig was de laatste plek waar je even rust kon vinden

[Reactie gewijzigd door thePiett op 21 januari 2026 21:05]

[FireDrunk]

Het houdt andere passagiers misschien juist rustig? Kan jij lekker slapen :)

[david-v]

De meeste mensen zitten muziek te luisteren via gedownloade lijsten van Spotify, offline spelletjes te doen of gedownloade films te kijken. Niet dat je er last van hebt want iedereen gebruikt oortjes of koptelefoons.

[PurifieR1980]

Niet dat je er last van hebt want iedereen gebruikt oortjes of koptelefoons.

Was dat maar zo.

[Beakzz]

Deze ouwe zak vond het juist lekker om even niet bereikbaar te zijn en geen (a)socials te kunnen checken tijdens het vliegen

[Donstil]

Deze ouwe zak vond het juist lekker om even niet bereikbaar te zijn en geen (a)socials te kunnen checken tijdens het vliegen

Je wordt tijdens het boarden niet verplicht om verbinding te maken met dit wifi netwerk.

[oNNoZeLe]

Ik begrijp meneer wel een beetje.. krijg je dadelijk van die fly-fluencers en vliegende stream-fluencers.. /facepalm.

[Beakzz]

I know, maar ik hoef jou niet de verslavende werking van het internet uit te leggen toch? Het was voor mij gewoon lekker dat de optie er even niet was. Gewoon even niks 😅

[Harry21]

Deze ouwe zak is blij ,dattie niet verslaaft is aan socials, volg best veel op tweak enzo, maar liever iets maken met mijn handen ofzo, over 6 maanden helemaal,dan met pensioen. (zelfs op mijn ouwe dag nog een game pc met rgb inelkaar geschroefd)

[Kun]

Hopelijk is het niet snel genoeg om TikTok zooi te bekijken in het vliegtuig anders ben ik bang dat het voor veel overlast gaat zorgen net zoals nu in de trein het geval is.

[genosis]

Ik ben meer bang dat ze gaan videobellen met speaker aan.. Wat een gruwel. Vorig jaar meegemaakt op een boottocht tussen de (poolse) vrachtwagenchauffeurs..

[AOC]

Maar die hebben allemaal betaald? Of was het 1 uurtje gratis en gingen ze allemaal tegelijk bellen?

[genosis]

Daar was het 5 euro voor 24 uur internet (uit mijn hoofd). Geen enorm bedrag in ieder geval.

[honey]

Ik dacht dat het inmiddels al standaard was. Ik weet dat de vluchten naar China met China Airlines al tijden standaard wifi hebben voor alle passagiers. Blijkbaar is het in Europa nog bijzonder.

[Sebastian1313]

U vliegt niet veel binnen Europa aan uw commentaar te zien. Bij veel maatschappijen is dit allang standaard namelijk...

[honey]

Oooh, ik las het verkeerd. KLM is de eerste Nederlandse luchtvaartmaatschappij met onbeperkt gratis wifi.

Zijn er meer Nederlandse luchtvaartmaatschappijen? Maar goed, ze zijn erg laat dus.

[Donstil]

Zijn er meer Nederlandse luchtvaartmaatschappijen? Maar goed, ze zijn erg laat dus.

Natuurlijk zijn die er, denk bijvoorbeeld aan Transavia, Corendon en Tui Fly.

[Reactie gewijzigd door Donstil op 21 januari 2026 22:49]