Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Nederlandse ministerraad stemt in met recht op software-updates

Nederlandse consumenten krijgen een recht op de levering van software- en beveiligingsupdates voor apparaten en diensten, als het aan de ministerraad ligt. Een wetsvoorstel regelt het recht op updates voor 'zolang als redelijk is voor een consument'.

Het recht op software-updates gaat gelden bij de aankoop van met internet verbonden apparaten zoals smart-tv’s, printers, camera’s, babyfoons en digitale horloges, maar ook bij games, applicaties en streamingdiensten, zo somt de overheid op. De ministerraad stemde vrijdag in met een wetsvoorstel van minister Dekker voor Rechtsbescherming en staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken en Klimaat met daarin het recht op updates.

De minister en staatssecretaris hebben ervoor gekozen geen specifieke termijnen te bepalen waarbinnen consumenten recht op updates hebben. Dit geldt voor zolang als 'redelijk is voor een consument'. Hoe duurder een product, hoe langer consumenten aanspraak kunnen maken op ondersteuning voor updates. Het wetsvoorstel moet het risico verminderen dat consumenten na een tijd met een product opgescheept zitten dat het niet meer goed doet omdat updates uitblijven. Het wetsvoorstel zet de Europese richtlijnen over de verkoop van goederen en levering van digitale inhoud en diensten om naar Nederlands recht.

Onderdeel van het voorstel is verder dat de omkering van bewijslast wordt verlengd van zes maanden naar een jaar. Dat betekent dat een verkoper tot een jaar na aanschaf moet aantonen dat de oorzaak van een defect bij de gebruiker ligt en het product bij levering in orde was. Tot nu toe was die periode zes maanden.

De precieze tekst van het wetsvoorstel is nog onbekend. Die wordt pas openbaar bij indiening bij de Tweede Kamer. Bij de consultatie van het wetsvoorstel vorig jaar stond in de tekst dat wanneer een handelaar niet voorziet in bepaalde updates, of gebrekkige of onvolledige updates verstrekt, dit als een wanprestatie zal worden beschouwd. Ook stond in die tekst dat het wetsvoorstel geen recht op een upgrade naar een nieuwe versie van een besturingssysteem geeft. Als een consument de update niet, of niet goed uitvoert, zou de verkoper ook niet aansprakelijk zijn voor de gevolgen.

Door Olaf van Miltenburg

Nieuwscoördinator

26-06-2020 • 16:44

205 Linkedin

Reacties (205)

Wijzig sortering
Ook al vind ik dit een goede zaak, ben heel benieuwd wat de impact wordt voor Nederland als markt als Europa niet volgt. We zijn al een klein landje, wat weerhoudt een groot bedrijf er voor te kiezen hun producten niet meer aan te bieden in Nederland omdat de verwachting is dat dit meer geld kost dan het oplevert? Zou ook kleine bedrijven kunnen tegenhouden.
Dat vraag ik me ook af. Als het nu Duitsland of zo betrof, soit. Maar Nederland kunnen ze makkelijk links laten liggen als ze geen brood zien in het maken van updates. En die kans is ook groot, want veer telefoonmakers kijken naar wat iets oplevert. Dus als een upgrade ze niks oplevert, dan doen ze het gewoon niet, zeker niet voor een klein landje als dat van ons.
Wat ik interessanter vind is of die wet van toepassing is op de fabrikant of de verkoper.

Kijk je bijv naar garantie of het oprekken van de bewijslast in dit artikel dat is dat allemaal van toepassing op de verkoper. De verkoper geeft garantie, die hij/zij doorgaans ook van de fabrikant krijgt. Geeft deze dat niet dan zal de verkoper nog steeds de wettelijke garantie moeten geven.

Dus wat als verkoper x een tv verkoopt via import uit een ander land en na 6 maanden er geen updates meer komen. Dan kun je dus de verkoper aanspreken.

Het betekend dus dat verkopers misschien wel verantwoordelijk zijn en dus moeten zorgen dat fabrikanten die updates geven.

Het volgend probleem is dan, je koopt een einde reeks model, ook a is het einde reeks, je mag nog steeds update verwachten.

Wat krom is is:
Hoe duurder een product, hoe langer consumenten aanspraak kan maken op ondersteuning voor updates
[
Koopt is dus een 32 inch tv of uit dezelfde serie een 65 inch tv die duurder is, dan mag is op die duurdere dus meer updates verwachten ?

Het is nogal vaag en gevolg zal zijn rechtszaken zodat een rechter moet bepalen wat dan een redelijke termijn is voor updates. De overheid zou hier gewoon duidelijk in moeten zijn en duurder is zo onduidelijk als iets.
Dan kun je dus de verkoper aanspreken.
Mij lijkt ook dat we dit op dezelfde manier regelen als garantie, die twee systemen lijken genoeg op elkaar dat het alleen maar onhandig zou zijn om het anders te doen.
Het betekend dus dat verkopers misschien wel verantwoordelijk zijn en dus moeten zorgen dat fabrikanten die updates geven.
Dat is de enige manier die kan werken. Als individuele consument kun je voor aanschaf op geen enkele manier beoordelen hoe lang je ondersteuning krijgt en een rechtszaak voeren is voor de meeste mensen te duur. Verkopers, zeker de grotere, kunnen wel gedegen onderzoek doen, afspraken maken met fabrikanten en naar de rechter stappen als het nodig is.
Het volgend probleem is dan, je koopt een einde reeks model, ook a is het einde reeks, je mag nog steeds update verwachten.
Ik zie geen verschil met garantie. Het is het probleem van de verkoper om te zorgen dat mensen geen producten kopen die de verkoper niet kan ondersteunen. Misschien betekent dit dat je soms voorraad moet afschrijven of terugsturen, maar dat is niet heel anders dan bij andere producten. Als de supermarkt de melk niet op tijd verkocht krijgt zullen ze die ook moeten weggooien.
Koopt is dus een 32 inch tv of uit dezelfde serie een 65 inch tv die duurder is, dan mag is op die duurdere dus meer updates verwachten ?
Het lijkt me de meest werkbare oplossing. Anders zullen alle fabrikanten prompt claimen dat 99% van de prijs uit kosten bestaat. Daarnaast zijn de fabrikanten zelf ook zo dat je niet je eigen TV kan samenstellen met de features die je wil, maar dat wanneer je een grote TV koopt je daar meestal ook andere features bij "krijgt" waar je misschien niet op zit te wachten.

Ik hoop op een omgekeerd proces. Als de fabrikanten dan toch 10(?) jaar ondersteuning moeten geven op hun allerduurste TV's, dan is het een kleine moeite om dat ook te doen voor de goedkope TV's, de software ligt er toch al.

[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 26 juni 2020 18:07]

Als de fabrikanten dan toch 10(?) jaar ondersteuning moeten geven op hun allerduurste TV's, dan is het een kleine moeite om dat ook te doen voor de goedkope TV's, de software ligt er toch al.
Over die 10(?) jaar...
Moet dat gelden vanaf het moment van introductie of van het moment van consumentaankoop?

Ik vind dat je vanaf het moment van aankoop nog 10 jaar ondersteuning moet hebben, maar vrees dat fabrikanten ertoe neigen dat het jaar van introductie moet gelden...
Maar fabrikanten heb je in deze niet mee te maken. Je hebt alleen te maken met de verkoper.
en daarom zou er een tweede wet moeten zijn die verkopers richting fabrikanten beschermt.
Het moet niet zo zijn dat kleine fabrikanten niet en grote wel de dans ontspringen.
Tegenwoordig gaan de modellen maar één tot hooguit twee jaar mee. Daarna kan een verkoper een product wellicht nog altijd (met korting) verkopen met een verkorte periode voor de ondersteuning. Dat is hetzelfde als wat de supermarkten doen als de tmh-datum te dichtbij komt.
Als het zo gaat, dan zullen verkopers geen EOL apparatuur meer verkopen.
Zelfs apparatuur waarvan ze weten dat het bijna EOL is, zullen ze niet meer gaan verkopen.
Want ze willen geen risico lopen met dat software update verhaal, waarvoor ze achter een fabrikant aan moeten en dat kost ze tijd en dus geld.
Als ze netjes vertellen dat de ondersteuning beperkt is tot een bepaalde datum en daarvoor een redelijke korting geven, dan kunnen ze de apparatuur gewoon blijven verkopen. Fabrikanten kunnen al een handje helpen door de datum waarop de ondersteuning eindigt in de handleiding op te nemen.
Microsoft doet dat al jaren met Windows en Office producten. Die worden zelfs na de EOL nog verkocht.
Dat zal best, maar alles hangt er vanaf hoe het in de wet omschreven gaat worden.
En uiteindelijk hoe de jurisprudentie erover gaat komen.
Ik hoop op een omgekeerd proces. Als de fabrikanten dan toch 10(?) jaar ondersteuning moeten geven op hun allerduurste TV's, dan is het een kleine moeite om dat ook te doen voor de goedkope TV's, de software ligt er toch al.
Afhankelijk van hoe dat in de wet is geformuleerd, kan dat wel eens tegen gaan vallen: als duurder méér rechten betekent, dan moet de verwachting wellicht gemanaged worden door op goedkopere bewust die updates te onthouden, of dat nu technisch een kleine moeite zou zijn geweest of niet.
Koopt is dus een 32 inch tv of uit dezelfde serie een 65 inch tv die duurder is, dan mag is op die duurdere dus meer updates verwachten ?
Dat lijkt me dus niet. Een tv is duidelijk een product waarbij het formaat een belangrijke factor is in de prijs. Het lijkt mij dat men daarom kijkt naar prijs per formaat; je hebt goedkope en duurdere 32 inch tv's, je hebt goedkopere en dure 65 inch tv's. De bouwkwaliteit en evt extra's bepaald dan het prijsverschil en de te verwachtte levensduur en daarmee updates.

Anders zouden korte broeken en slippers ook minder ondersteuning krijgen dan lange broeken en schoenen wanneer kleding "smart" wordt.

[Reactie gewijzigd door LA-384 op 26 juni 2020 18:39]

Het is nogal vaag en gevolg zal zijn rechtszaken zodat een rechter moet bepalen wat dan een redelijke termijn is voor updates. De overheid zou hier gewoon duidelijk in moeten zijn en duurder is zo onduidelijk als iets.
Ik vind het vooral erg omdat dit wegwerp electronica in de hand werkt: goedkope electronica moet minder updatebaar zijn. Dus zal men meer prullen op de markt brengen die goedkoper zijn, om zo onderuit te komen aan de update-plicht. En minder veel kwaliteitsvolle producten maken die langer mee gaan en dus ook geupdate moeten worden.

Voor bv. het milieu is het niet goed dat we massa's prul electronica hebben.
Ik vind het vooral erg omdat dit wegwerp electronica in de hand werkt: goedkope electronica moet minder updatebaar zijn. Dus zal men meer prullen op de markt brengen die goedkoper zijn, om zo onderuit te komen aan de update-plicht. En minder veel kwaliteitsvolle producten maken die langer mee gaan en dus ook geupdate moeten worden.
Als ik naar garantie kijk verwacht ik juist het omgekeerd proces.
Als je een gewone Amerikaanse supermarkt vergelijkt met een van onze budgetwinkels dan is de kwaliteit hier veel hoger. De Amerikanen hebben ook de goede spullen, maar veel mensen kopen die niet maar kiezen het goedkoopste.

Het verschil komt doordat wij garantie kunnen claimen, ook op de speakers van 5 euro die bij de Action liggen. Als de kwaliteit te slecht is dan blijven mensen producten terugbrengen en verliest de supermarkt een hoop geld. Dat is ook een reden dat merken veel belanrijker zijn in de VS dan hier. Een merk geeft het vertrouwen dat je kwaliteit krijgt en niet met een flut product wordt afgescheept.
Hier hebben we dat niet zo nodig, wij maken gewoon aanspraak op garantie en eisen een nieuw product of ons geld terug.
Ik hoop het dat deze wet deze richting inderdaad zal verder uitdiepen. Als er één markt is die ik hier absoluut niet wil, is het de Amerikaanse.
Dat lijkt me niet omdat die situatie die jij beschrijft nu al voorkomt. Er worden al een hoop goedkope tv's op de markt gezet zonder adequate update beleid.

Stel je koopt vandaag een 4k smart tv voor 300 euro en die blijkt na een half jaar niet zo smart meer te zijn omdat deze essentiële updates mist. Dan zal je toch een nieuwe tv moeten kopen als je die smart functies wilt gebruiken. Als deze wet er komt ben je in ieder geval voor een jaar verzekerd van updates, en de rechter zal uiteindelijk moeten bepalen wat een redelijke termijn dat een tv meegaat. Ik denk dat dat toch tenminste drie jaar zal zijn, ook voor budget tv's.
En in hoeverre heb je al die "Smart" Functies nodig, dat je op zo korte termijn snel een nieuwe TV wilt hebben (buiten defecten daar gelaten)

Ik denk wij als consument daarin ook best een verantwoordelijk hebben, om niet elk gadget die er maar is te willen, en ook gelijk elke update te moeten hebben.

Goed nu heb ik zelf wel geen TV, mis die ook absoluut niet (Heb wel Beamer en UHD monitor waarop ik series en films kijk) Maar ook daarmee, vraag ik me af, moet ik elke nieuwe trend ook meteen hebben.

Had net een 3900x gekocht, nog geen half jaar later komende de 3900Xt's die net ff sneller zijn uit, de geek in me zegt (HEBBUH!!!!) verstand zegt... heb ik die CPU nu echt nodig...
(En wellicht mezelf kennende heb ik die XT eind van het jaar.. :P)
Veel mensen kopen een smart tv omdat ze niet alleen de reguliere zenders willen maar ook Netflix, YouTube, Disney + en dergelijke.

Jij kan het een trend vinden maar voor veel mensen is dit een essentieel onderdeel van de tv ervaring.

Ik heb het al eens gehad dat functies van de ene op de andere dag niet meer werkte. Dan krap je jezelf wel even achter de oren hoor.
Ik heb een tv uit 2007 of 2008, geen smart tv dus, moet zeggen dat ik die functies soms wel mis. Ik hang zelf mijn laptop eraan met de hdmi-kabel, werkt ook prima.

De ervaring is natuurlijk wel beter met een smart tv, maar via omwegen kan het ook ;). Zo ben je iig niet afhankelijk van updates.

Ik vind die glimmende schermen en die gebogen schermen ook vreselijk irritant, maar dat is een persoonlijk dingetje. Wel fijn dat er steeds meer functies bijkomen en dat de ervaring beter is gewordeb
En in hoeverre heb je al die "Smart" Functies nodig, dat je op zo korte termijn snel een nieuwe TV wilt hebben (buiten defecten daar gelaten)

Ik denk wij als consument daarin ook best een verantwoordelijk hebben, om niet elk gadget die er maar is te willen, en ook gelijk elke update te moeten hebben.
Het gaat niet om nieuwe features, het gaat om het in stand houden van de features waar je voor hebt betaald. Als ik een TV koop met ingebouwde youtube-app omdat ik veel naar youtube kijk, en naar 6 maanden werkt de app niet meer dan is dat zonde. Er is mij door de leverancier beloofd dat ik youtube kan kijken en nu werkt het niet. Technisch gezien is dat geen defect waar je garantie op kan krijgen. Dat is het probleem dat deze wet oplost.

Natuurlijk is het soms niet los van elkaar te zien. Als youtube besluit om de werking totaal om te gooien dan zullen de apps zich moeten aanpassen. Overigens hoeft dat niet gratis. Fabrikanten moeten gewoon betaald krijgen voor hun werk, maar ik ga er van uit dat dit in de aanschafprijs van de TV zit verwerkt. De fabrikant van de TV kan een contract met Youtube (of wie dan ook) sluiten om te zorgen dat de apps op lange termijn ondersteund worden. Als individu kan ik dat eigenlijk niet.
Als de minimum periode maar lang genoeg is. Een smartphone van € 200,- zou ook minimaal drie jaar (na verkoop) nog gewoon updates moeten krijgen. Daarbij hoeven geen nieuwe functies toegevoegd te worden, maar moet de telefoon nog veilig te gebruiken zijn. Maw, minimaal veiligheids updates.
Dat vond ik ook een interessant stuk, maar ook wel weer fair. Ik zou toch mogen verwachten dat een flagship premium model meer en langer support krijgt dan een budget telefoon. Waarschijnlijk zal het gevolg zijn dat alle prijzen nog hoger worden :)
Bij telefoons gaat je vraag op. Maar neem tv's die ik als voorbeeld gaf. Een bepaalde serie gaat soms van 32 tot zeg 65 of 70 inch. 65 tot 70 inch is dan soms 2x duurder, daar mag je dus langer updates voor verwachten.
Nog leuker: als de verkoper een product van normaal gesproken 100 euro opeens voor 2000 euro verkoopt (looking at you, Bol.com Plaza), in hoeverre heb je dan het recht om te zeuren over de updates "omdat ik 2000 euro voor je product hebt betaald"?
Denk dat het eerder tegenhoudt dat zon 3e partij iets voor zoveel gaat verkopen
Aangezien het een Europese Richtlijn is zullen alle deelstaten dit uiteindelijk moeten codificeren in hun nationale wetgeving.

Oftewel: Uiteindelijk heeft elk lidstaat hetzelfde, dan wel grotendeels hetzelfde, uitgangspunt.
Dan zijn we gelijk verlost van deze dingen, want als ze verkocht worden zullen ze aan de wet moeten voldoen.
Dat vraag ik me ook af. Als het nu Duitsland of zo betrof, soit. Maar Nederland kunnen ze makkelijk links laten liggen als ze geen brood zien in het maken van updates. En die kans is ook groot, want veer telefoonmakers kijken naar wat iets oplevert. Dus als een upgrade ze niks oplevert, dan doen ze het gewoon niet, zeker niet voor een klein landje als dat van ons.
In dat geval gaan Nederlandse consumenten terug naar de verkoper - die hiervoor aansprakelijk blijft.
Consument claimt non-conformiteit; verkoper kan euvel niet zelf verhelpen, fabrikant weigert mee te werken; klant kan koop ontbinden en krijgt aankoopsom terug. Na een paar rondes van dat geintje zullen de verkopers, zeker de dozenschuivers die veel volume hebben, er genoeg van krijgen en bij de fabrikanten hun poot dwars gaan zetten.
Het initiatief is wel goed. Er moet hoognodig een begin gemaakt worden met het dwingen van de fabrikanten om hun producten een beetje redelijk te ondersteunen. Als na drie jaar jouw mooie OLED tv nutteloos wordt omdat het besturingssysteem niet meer ondersteund wordt zal je immers flink balen.
Het is te hopen dat de wet ook door andere landen, of zelfs Europees over genomen wordt.
We zijn een klein landje, ja, maar er zijn tegelijkertijd ook niet zo veel landen waar de levensstandaard zo hoog ligt en je zoveel kunt verdienen.
En waar je vervolgens zoveel moet inleveren dat werken alsnog weinig loont :+
Ik dacht meer aan de multinationals die grossieren n telefoons en die allerlei fiscale constructies of ronduit 'hoeft nihil te betalen'-afspraken met de fiscus kunnen maken :+

[Reactie gewijzigd door breakers op 27 juni 2020 10:45]

Het betreft het implementeren van Europese richtlijnen. Ik ga er vanuit dat andere EU lidstaten hetzelfde zullen/moeten doen (maar ik heb even de details van richtlijnen niet meer paraat).

edit: vlotte google geeft "Een "richtlijn" is een rechtshandeling die een bepaald doel vastlegt dat alle EU-landen moeten bereiken. Maar zij mogen zelf de wetgeving vaststellen om dat doel te bereiken."

[Reactie gewijzigd door cpt.skydiver op 26 juni 2020 16:51]

Daar zat ook een stukje van mijn onduidelijkheid, een richtlijn is wat anders dan een wet. Ben benieuwd, dat zou inderdaad veel toevoegen.
'Richtelijnen' vanuit de EU commisie betekend eigenlijk dat de lidstaten tenminste dat minimaal moeten overnemen en invoeren. Het zijn 'directives', iets dwingender dan wat wij als Nederlanders verstaan onder 'richtlijnen'.
Directive is eigenlijk een aanwijzing, veel dwingender, inderdaad. Maar aanwijzing heeft twee uitleggingen in het Nederlands. Jammer, gemiste kans om aanwijzing meer inhoud te geven.
Of er komen geen features waarvan het risico van een update te hoog is.
Netflix op de tv? Nee sorry, dat ondersteunen we niet in nederland.
Of er komen geen features waarvan het risico van een update te hoog is.
Netflix op de tv? Nee sorry, dat ondersteunen we niet in nederland.
En vervolgens krijg je een leverancier die een gat in de markt ziet en op de situatie inspeelt. Die middels bijv. goedkoop uit te wisselen hardware insteek-modules wel een blijvend upgrade-proces kan faciliteren.

En die pakt in één keer een flinke hap van de markt.
Dat is althans de theorie van marktwerking icm sturende regelgeving.

[Reactie gewijzigd door R4gnax op 27 juni 2020 20:50]

Het gaat hierbij om de implementatie van een Europese richtlijn. Heel veel anders kunnen de wetten in de rest van de EU niet worden.
Daarom dat elk EU land dit allen tesamen zou moeten invoeren....
Nogmaals een bewijs dat de EU met haken en ogen aan elkaar hangt...
Dit is een implementatie van een EU richtlijn die in alle EU lidstaten omgezet moet worden in implementatie-wetgeving, welke uiterlijk jan 2022 klaar moet zijn en in moet gaan.
Het is vaak zo dat de EU dit soort wetgeving van op afstand even aanleert en bekijkt van kleinere lidstaten zoals de onze, en ze daarna adopteert en geldig maakt over het hele EU grondgebied.

Bovendien moet je de markt van Nederland niet onderschatten. Een fabrikant die hier weg trekt omwille van dit soort wetgeving maakt een groot gat voor een andere fabrikant. Die daarna meteen een grote concurrent in de rest van de EU wordt voor de eerste fabrikant. Plus die eerste fabrikant kan later zijn boeltje pakken uit heel de EU wanneer de wetgeving door de EU wordt overgenomen.

M.a.w. de bedrijven gaan voldoen aan deze wetgeving. Gewoonweg en zo simpel als het is.
Dat kan helemaal niet. De EU stelt een richtlijn vast en dan geldt hij vanaf een bepaalde datum in de hele EU of niet. Ze kunnen niet zomaar individuele landen bepaalde wetgeving opdringen.
Misschien heb ik het mis, maar het gaat om het recht op updates, niet dat ze gratis zijn of wel? Ik vind het van de zotte dat microsoft mij vertelt dat mijn perfect werkende windows XP machine maar vervangen moet worden omdat ze geen updates meer geven voor XP. Als ik daar een paar tientjes per jaar voor moet betalen is dat voor mij absoluut geen probleem.
Nauja, Windows XP is misschien wel een vreemd voorbeeld.

Maar als ik een telefoon koop waar ik mijn bankzaken op doe dan koop ik niet graag elke 6maanden een nieuwe omdat meneer Samsung geen updates meer uitgeeft.
Dat zou een logisch gevolg kunnen zijn. Als je teveel beperkende regelgeving hebt dat wegen de kosten niet meer op tegen de baten en kan je een klein land gaan negeren. Gevolg: we hebben de beste consumentenbescherming, maar consumenten gaan hun spullen elders kopen waardoor er geen enkele bescherming meer is.
Dus een Samsung telefoon van 1200 euro gaat nu eindelijk voor een 'redelijke' termijn updates krijgen?
Ik denk dat er vrij weinig gaat veranderen, aan die akelig korte 2 jaar. Waarschijnlijk gaat een of andere branche organisatie een lijstje opstellen waar ze een termijn van 24 maanden in zetten.

Men geeft hieronder aan dat het ~4 jaar aan updates is, 2 jaar OS updates, de rest zijn wat flauwe security updates. Dat is toch niet net voor een telefoon van een duizend euro.

[Reactie gewijzigd door We.are.cake op 26 juni 2020 17:22]

Ik denk dat Samsung met zijn telefoons eigenlijk al voldoet. Die krijgen 3 tot 4 jaar ondersteuning vanaf ze uitgebracht worden. Merk op datt het niet is omdat jij 5 jaar na introductie ergens oude stock tegenkomt in de winkel dat je dan alsnog mag verwachten dat je gedurende jaren ondersteuning gaat krijgen. Je zal sowieso moeten uitgaan vanaf het moment van introductie in de markt om een redelijke termijn te kunnen vaststellen.

Jij noemt de termijn van 2 jaar akelig kort. Er zijn vele mensen die minder dan 2 jaar met hun telefoon doen. Als ik me niet vergis ligt het gemiddelde onder die 2 jaar.
Merk op datt het niet is omdat jij 5 jaar na introductie ergens oude stock tegenkomt in de winkel dat je dan alsnog mag verwachten dat je gedurende jaren ondersteuning gaat krijgen. Je zal sowieso moeten uitgaan vanaf het moment van introductie in de markt om een redelijke termijn te kunnen vaststellen.
Waar baseer jij je hier op? Bij de meeste van dit soort wetten gaat het toch om het moment dat de consument het contract aangaat met de verkoper? Ik denk dat het eerder gaat betekenen dat je als verkoper simpelweg geen oude stock meer kunt gaan verkopen omdat de koper recht heeft op iets wat je niet kunt bieden.
Dan krijg je alleen maar dat er veel meer weg wordt gegooid.

Is het niet verkocht 2 jaar voor het eind van de support, in de prullenbak ermee.
Natuurlijk kun je recyclen e.t.c. maar dit is echt verspilling ten top wat hiermee zal gebeuren.

Want "eeuwige" support is gewoon een groot probleem. Als het eenvoudig schaalbaar was, dan zou het er al zijn want dat was een krachtige selling point geweest.
Een andere optie is om de prijs te verlagen. Voor een goedkoper product ligt de redelijke termijn lager.

1e jaar €1200,- met minimaal 4 jaar ondersteuning
2e jaar €800,- met minimaal 3 jaar ondersteuning
3e jaar €400,- met minimaal 2 jaar ondersteuning
4e jaar €200,- met 1 jaar ondersteuning

Dit houdt alleen in dat je niet meer de hoofdprijs kunt vragen voor een 2 jaar oude telefoon. Weggooien hoeft niet.
Maar daar los je het probleem niet mee op. Mensen die minder geld hebben of willen uitgeven lopen dus met potentieel gevaarlijkere/meer kwetsbare apparaten. En dat willen we juist niet!
Een andere optie is om de prijs te verlagen. (..)
Of om voor de verkoop een minimale firmware te flashen, en geen functionaliteit buiten 'mooi beeld' te beloven.
Gelukkig gaat het niet om eeuwig, maar om een redelijk termijn :)
Misschien word er meer weggegooid,
maar er zal ook meer gelet gaan worden op serviceability (hardware+software) en duurzaam ontwerp. Een ander dingetje is gewoon minder verschillende types van alles.

Persoonlijk hoop ik daar op, want je word dol van alle verschillende varianten, en géén van de varianten krijgt een deftige support (telefoons, tv's, mediaspelers, sommige autos). Het argument dat je vaak hoort is dat er voor al die verschillende apparaten geen support te leveren is, nou, laten ze beginnen met de lineup flink uit te dunnen, pop-corn pricing de deur uit te doen en maak dingen reparabel, upgradebaar, servicebaar. Als men dat doet gok ik dat het software probleem lang zo groot niet meer blijkt te zijn. En dat er uiteindelijk misschien wel minder weggegooid word.

Want zeg nou zelf. Om de twee jaar een nieuwe phone kopen omdat de updates niet meer komen of omdat je batterij aan gort is, of omdat de camera het niet meer doet, of omdat..... nouja. Dat kan niet gezond zijn.
Oude voorraad zal doorverkocht worden naar landen met minder strenge regelgeving. Wat eerder zal gebeuren is dat retailers (nog) minder voorraad gaan houden om overjarig stock te voorkomen. Met als gevolg dat er ook geen interessante aanbiedingen meer komen.

We hebben in de EU behoorlijk goede consumentenbescherming, maar de keerzijde is wel over de hele linie hogere prijzen. Het is een keuze.....
Het gaat er uiteindelijk natuurlijk om wat redelijk is en billijk is. Oude stock verkoper zal daar ook onder vallen, als duidelijk wordt aangegeven dat het oude stock is wat mag jij als consument dan nog redelijkerwijs verwachten. Daar zullen we zeer waarschijnlijk wel jurisprudentie over gaan krijgen.

Als ik, als consument, mijn persoonlijke mening mag geven: zolang de verkoper duidelijk is dat een bepaald product oude stock is, niet veel updates meer zal krijgen en de prijs daar dan ook naar is. Dan vind ik ook niet dat een consument daar achteraf nog veel over te klagen zou mogen hebben. Het was immers voor de koop bekend.

Het lijkt mij zeer redelijk dat je als consument bij producten die aan het eind van hun lifecycle zitten minder mag verwachten dan bij een net uitgekomen product dat het op de markt komt.

Ik verwacht eigenlijk dat deze wet ook zo ingestoken zal gaan worden. En niet dat je als consument ineens van alles toegekend krijgt bij de rechter omdat je in een in opruimbak een apparaat gevonden hebt dat al 5 jaar end of life is, dat gekocht hebt en daarna een zaak hebt aangespannen tegen de verkoper om support af te dwingen. Dat zou mij zeer onredelijk lijken mocht een rechter daar in meegaan.
@Dennism
"Het lijkt mij zeer redelijk dat je als consument bij producten die aan het eind van hun lifecycle zitten minder mag verwachten dan bij een net uitgekomen product dat het op de markt komt."

Als de fabrikant/verkoper problemen heeft met die 10jaar garantie moeten ze zorgen dat ze niet 10 jaar met hetzelfde product op de markt blijven.
De lifecycle kunnen ze gemakkelijk beperken tot bv 1 jaar, ze brengen dan elk jaar een 'nieuw' model uit.
Welke 10 jaar garantie bedoel je exact? Zviw worden er geen enkele termijnen genoemd in de (concept) wettekst.
Ik bedoel de lifecycle die jij noemt. Ik begrijp dat jij die rekent vanaf het moment van introductie.
Als consument begint voor mij de lifecycle vanaf het moment van aankoop.
Als ik, als consument, mijn persoonlijke mening mag geven: zolang de verkoper duidelijk is dat een bepaald product oude stock is, niet veel updates meer zal krijgen en de prijs daar dan ook naar is. Dan vind ik ook niet dat een consument daar achteraf nog veel over te klagen zou mogen hebben. Het was immers voor de koop bekend.
Dat lijkt mij dan winst voor de gemiddelde consument, want momenteel zijn verkopers daar echt niet duidelijk over.
Het lijkt mij zeer redelijk dat je als consument bij producten die aan het eind van hun lifecycle zitten minder mag verwachten dan bij een net uitgekomen product dat het op de markt komt.
Dat lijkt mij alleen redelijk als dat zeer duidelijk wordt gemaakt. De gemiddelde consument weet echt niet welk product end-of-life is.
Bij de meeste van dit soort wetten gaat het toch om het moment dat de consument het contract aangaat met de verkoper?
Zeg maar gerust bij "alle" wetten die de consument moeten beschermen. Of dit nu is voor een Samsung telefoon uit 2017 die je nu koopt of een die dit jaar uitkwam en gekocht wordt.
Ik denk dat het eerder gaat betekenen dat je als verkoper simpelweg geen oude stock meer kunt gaan verkopen omdat de koper recht heeft op iets wat je niet kunt bieden.
Dat dus en dit zal ook weer flinke gevolgen hebben aangezien diezelfde verkopers het verlies daarmee willen compenseren. Of te wel, verhoging van de prijs en minder voorraden van producten waarvan de consument uiteindelijk weer de dupe wordt. Uiteindelijk kan het zelfs door schuiven naar distributiecentra dat die de gok op den duur niet meer aandurven en dus ook minder in voorraad nemen.
Waar baseer jij je hier op? Bij de meeste van dit soort wetten gaat het toch om het moment dat de consument het contract aangaat met de verkoper?
Blokker_1999 heeft hier gewoon gelijk. De EU richtlijn waar deze wet op gebaseerd is stelt dat de verkoper in updates moet voorzien gedurende de periode "die de consument redelijkerwijs kan verwachten, gezien de aard en het doel van de goederen en de digitale elementen, en rekening houdend met de omstandigheden en de aard van de overeenkomst."

Als jij dus een lekker goedope actie-prijs pakt op restvoorraad van een product wat al enkele jaren op de markt is, dan is dat onderdeel van de omstandigheden en aard van de overeenkomst. En in bredere zin is de datum waarop een product origineel uitkwam, ook onderdeel van de "aard van de goederen en digitale elementen."
In het geval van de galaxy S7 kan ik bevestigen dat Samsung al netjes 4 jaar updates levert. Hoewel er geen nieuwe OS-versie meer komt zijn er nog steeds veiligheidsupdates.
In vergelijking met mijn vorige Samsung-devices is het nu beter dan ooit.

Edit: zie ook de comments van Dennism hieronder.

[Reactie gewijzigd door M van Lent op 26 juni 2020 17:38]

Je vergist je, de meeste abbonementen zijn minimaal 2 jaar. Apple geeft 5 jaar update garantie.
Dus kan de iPhone 6s van 2015 nog iOS14 gaan draaien, dat is toch best netjes, betekent dat de telefoon qua OS 6 jaar mee geüpdatet wordt terwijl er in 5 jaar tijd op mobiel gebied toch veel veranderd is.
Je krijgt uiteraard niet de nieuwste features / mogelijkheden. Dat kan de hardware niet (altijd) aan (of maakt hem enorm veel trager, waar al eens wat heibel over was).

Maar qua security uodates en major releases kom je bij Apple doorgaans wel goed uit.
Denk dat de redelijke termijn zal gaan afhangen van je batterij en wanneer die aan vervanging toe is. Beetje wat ook geldt voor een laptop qua consumentengarantie.
Dat geld misschien alleen voor de duurdere modellen. Bovendien is het support van af de dag dat deze uitkomt. Niet vanaf de dag dat je hem in de winkel koopt. Midrange toestellen hebben meestal net twee jaar updates vanaf de dag dat hij te koop is, dus ja het update beleid is karig. Ze kunnen misschien is besluiten om minder verschillende toestellen de produceren en zich meer gaan richten op support van huidige toestellen.
Ik weet niet waar die termijn van 2 jaar vandaag komt, maar dat zal niet Samsung betreffen, in ieder geval niet de high end telefoons.

Zo heeft bijvoorbeeld de Galaxy S7 die ik nog heb liggen 4 jaar support gehad, mijn S9 heeft inmiddeld ook ook al langer dan 2 jaar support en het einde van de support lijkt daar niet in zicht.
Samsung geeft je 2 jaar OS updates, daarna is het een paar security updates. Vind ik lafjes, geef die toestellen toch gewoon updates voor 4-5 jaar, kunnen ze prima aan.
Dat zijn upgrades, daar krijg je er inderdaad bij samsung minimaal 2 van per toestel (vaak ook maximaal trouwens).

Security patches zijn de updates, en juist de updates zijn van belang voor een veilige werking van het toestel. OS upgrades zijn "nice to have", maar niet noodzakelijk voor een veilige werking van het apparaat.

Ze lijken ook zelfs expliciet uitgesloten te zijn van dit wetsvoorstel:
Ook stond in die tekst dat het wetsvoorstel geen recht op een upgrade naar een nieuwe versie van een besturingssysteem geeft.
Zo heeft bijvoorbeeld de Galaxy S7 die ik nog heb liggen 4 jaar support gehad
De S7 uit maart 2016, heeft als laatste OS versie 8.0 (uit augustus 2017). Hoe is dat 4 jaar support ? Erger nog is dat hij deze OS versie uit 2017 pas halverwege 2018 kreeg. Dus zelfs binnen de support periode zit je zo bijna een jaar met een achterhaald OS.

Vergelijk dit met een iPhone 6S (uit september 2015), welke a.s. herfst gewoon op dag 1 een update krijgt naar iOS 14.

[Reactie gewijzigd door Aaargh! op 26 juni 2020 17:15]

Het gaat vooral om de beveiliging en de S7 heeft net zijn laatste update gehad: https://www.androidplanet...y-s7-edge-update-laatste/

Dus dat is toch wel 4 jaar. De nieuwe kleurtjes en menu's zijn jammer, maar minder noodzakelijk.
Ontbreken van nieuwe functionaliteit is anders ook een groot probleem bij Android. Je kan als developer nooit de laatste SDK versie (en dus features) targetten omdat 99% met een antieke Android versie werkt.

Beveiligingsupdates zijn wel het absolute minimum.
De laatste door Samsung uitgegeven beveiligingsupdate kwam in maart / april dit jaar voor de S7, dat is 4 jaar na release. Deze beveiligings updates kwamen de eerste 3 jaar maandelijks en het laatste jaar per kwartaal.

Het zijn de beveiligingsupdates die van belang zijn voor het veilig kunnen gebruiken van een device, niet de OS upgrades. Hoewel die "nice to have" zijn, zijn OS upgrades niet noodzakelijk. De S7 heeft trouwens 2 major OS upgrades gekregen, hij kwam uit met Andriod 6.0, heeft een upgrade gekregen naar 7.0 en inderdaad ook 1 naar 8.0.

Zie ook bijvoorbeeld dit uit het nieuws artikel:
Ook stond in die tekst dat het wetsvoorstel geen recht op een upgrade naar een nieuwe versie van een besturingssysteem geeft.

[Reactie gewijzigd door Dennism op 26 juni 2020 17:21]

Sterker nog, de iPhone 5s uit 2013 heeft vorige maand (20 mei 2020) nog een security update gehad.

Mensen die hier blij zijn met OS update beleid van anderhalf jaar en security patches van max 4 jaar... mogen best een beetje meer eisen hoor.
Gek genoeg worden smartphones niet benoemd.

Consumenten krijgen bij de aankoop van slimme apparaten zoals smart tv’s, printers, camera’s, babyfoons en digitale horloges recht op software- en beveiligingsupdates. Hetzelfde geldt voor de aanschaf van bijvoorbeeld games of applicaties, maar ook voor streamingdiensten.

[Reactie gewijzigd door LA-384 op 26 juni 2020 16:55]

De zin begint met:
Het recht op software-updates gaat gelden bij de aankoop van met internet verbonden apparaten zoals ....
Het opgesomde lijstje is dus niet alles omvattend.
Nee oke, maar smartphones zijn toch wel de voornaamste internet verbonden apparaten. Je kunt dan zeggen dat het vanzelfsprekend is en daarom niet benoemd, maar ik zou zeggen, benoem die dan juist wél.
Voor jou, voor mij is een smartfoon een grappige gadget die niet echt belangrijk is.
Gek genoeg worden smartphones niet benoemd.
Inderdaad opvallend.
Misschien om dat praktisch gezien maar weinig mensen echt lang met een smartphone doen? Het zit in de aard van het beestje dat we ze af en toe laten vallen of bekrassen. Een TV die veilig in een hoekje staat zal dat niet snel overkomen.

Zelf mis ik auto's en huizen. Die worden ook van steeds meer software voorzien en gaan decennia lang mee.
Ach zolang mensen overdrijven dat het maar 2 jaar is terwijl het in de praktijk 4 jaar is en daarna worden ernstige bugs alsnog gepatched, lijkt er inderdaad weinig te veranderen :Y)
Samsung 4 jaar maar is dat ook voor LG Sony en die Chinese fabrikanten die via via verkopen?
Winkeliers krijgen de verplichting. Veel Chinese smartphones zonder contract met de verkoper of distributie voor een garantie op updates zullen snel uit winkels verdwijnen. Ook oudere telefoons als bijv. S8 zullen dan snel permanent verdwijnen.
Samsung verkoopt vaak nog oude modellen die soms geeneens meer een update krijgen.
Dat is schandalig en moet worden verholpen.
Samsung of de winkeliers? Als jij 2 jaar na release nog een oud modelletje ergens voor een bodemprijs in de opruimbak vind, tja, dan is het niet vreemd als je vanuit de fabrikant minder support zal zien in de vorm van OS upgrades. Je zal dan inderdaad vaak alleen nog beveiligingsupdates zien.
meestal staat er geen duidelijke uitgavedatum op die toestellen. Een goede tweaker zal wel snel weten dat het een model van een paar jaar oud is, maar voor de gemiddelde consument ligt dat wat anders. Zeker als je het ook nog eens uitbreidt naar toestellen die al lang beschikbaar zijn zonder smart-funties. Een televisie van twee jaar oud is voor velen een recent model, tot je ontdekt dat de helft van functies niet meer werken wegens te oud.
Ik zo'n geval vraag ik me dan wel af in hoeverre je ook wat inzet van de consument mag verwachten.
Google een type nummer van gangbare elektronica en 9 van de 10 keer weet je direct wat de initiële release datum is. Daarnaast zal zo'n release datum aangeven ook voor de verkoper niet al te lastig mogen zijn, dat is mogelijk wel iets dat we door zulke wetgeving wel vaker kunnen gaan zien.
Als koper is het heel eenvoudig, je mag er van uitgaan dat een toestel dat als nieuw verkocht wordt veilig kan gebruikt worden gedurende een redelijke termijn. Ik hoop enkel dat er een uitzonderingsclausule komt voor oude stock indien dit duidelijk wordt aangegeven en er een mooie korting op zit.
Dat ben ik met je eens, echter als ik, als nuchtere consument, mijn kijk hierop heb dan zou ik zelf bijvoorbeeld niets (of niet veel) verwachten van een toestel dat al een paar jaar ergens op de plank ligt bij een verkoper, "nieuw in doos" of niet, terwijl ik van een apparaat dat gister uitgekomen is minimaal 3 jaar (of langer) security updates verwacht.

[Reactie gewijzigd door Dennism op 26 juni 2020 17:59]

Je moet Jantje die 50 jaar oud is en niks weet over telefoonmodellen even in je hoofd nemen. Die zegt "doe maar een niet te dure maar goede telefoon". Dan komt een winkelier als snel met een oud model.
Of kareltje van 21 die ook niets weet. :)
daarom ook dat er daarvoor een uitzonderingsclausule zou moeten zijn dat dit toelaat indien het duidelijk vermeld wordt en de consument een korting krijgt voor deze verminderde mogelijkheden.
Is wel heel misbruikgevoelig. Huppatee prijs 10% omhoog, na 3 weken het stickertje oud model er op en 10 % korting.

Dat gaat half Nederland dan doen, ik zie het niet gebeuren eerlijk gezegd.
Gewoon een verplichte vermelding zou het meest wenselijk zijn op iedere verpakking (niet alleen telefoons).
¨systeemupdates tot: beveiligingsupdates tot: ¨

Daarna kunnen we gaan zeuren over de kwaliteit van die updates want daar heeft niemand het over...
Dat vraag ik me ten zeerste af, wij kopen bijvoorbeeld zakelijk nog regelmatig "oude" Apple toestellen bij officiële Apple verkopers.

Apple heeft inderdaad vaak langer updates dan Samsung, maar zo heel groot is dat verschil nu ook meestal weer niet. Samsung geeft normaliter ook een jaar of 4 updates voor, in ieder geval, de flagships.
Flauwe security updates? U kikt dus meer op nieuwe features dan op veiligheid? Dat kan toch niet waar zijn...
Ik kik op een product van een duizend euro dat voor een redelijke termijn nieuwe features krijgt en veiligheidsupdates. Als ik zie wat er aan de andere kant mogelijk is, dan kan ik niets anders dan zeggen dat er een erbarmelijk beleid wordt gevoerd bij Samsung.
Dat was helaas niet mijn vraag. U stelt dat nieuwe features belangrijker zijn dan veiligheid. Een statement waarover ik mijn twijfels heb.
Je kunt er donder op zeggen dat fabrikanten gaan kijken hoe ze hier met zo min mogelijk kosten aan kunnen voldoen. Het risico bestaat dat je dus inderdaad af en toe een simpele veiligheidsupdate krijgt om zo te voldoen aan deze wet.
het is niet helemaal zwart/wit, ook samsung levert nog steeds na de periode van 2 jaar maandelijks, updates, maar niet maandelijks.
Echt transparant zijn ze overigens ook niet in hoe lang en in welke frequentie dan wel.
Apple doet het wat dat betreft gewoon goed met hun 5 jaar beleid.
Apple geeft het helemaal niet aan (of sinds de laatste iPhone?), wat jij zegt blijkt uit de praktijk en is nergens vast gelegd.

Samsung geeft juist wel duidelijk aan wat je krijgt, je ziet tot wanneer de ondersteuning minimaal loopt. Ze zijn juist het meest open daarover. Je kan het te kort vinden, prima maar qua informatievoorziening zijn ze juist wel goed bezig.
met een IOS (Iphone/Ipad) device krijg je ongeveer 5 tot 6 jaar IOS upgrades, dat is toch best wel fijn om te weten:
https://www.statista.com/...ios-iphone-compatibility/
Ik moet bekennen dat ik die 5 jaar claim niet makkelijk terug kan vinden, maar ik weet zeker dat dit een keer was verkondigd.

iig uit de praktijk blijkt wel dat mijn IOS ipad devices lang gesupport bleven en blijven.
Ben zelf weer geen apple fan en schaar mijzelf onder de (samsung) android devices. mijn eerdere S7 krijgt overigens nog steeds security updates.
En mijn S8+ iedere drie maanden, sinds een recente wijziging. ergens begin van het jaar nog iedere maand.
Apple heeft geen beleid, het is elk jaar weer een verassing welke producten wel en geen ondersteuning meer krijgen.

Apple doet het wel heel goed.

[Reactie gewijzigd door Randomguy369 op 26 juni 2020 17:40]

Heb je daar ook bron van dat het 2 jaar is? Mijn ervaring is echt anders, zeker de beveiligingsupdates. Die zijn echt geen 2 jaar.
Dus een Samsung telefoon van 1200 euro gaat nu eindelijk voor een 'redelijke' termijn updates krijgen?
Ik denk dat er vrij weinig gaat veranderen, aan die akelig korte 2 jaar. Waarschijnlijk gaat een of andere branche organisatie een lijstje opstellen waar ze een termijn van 24 maanden in zetten.
Prima als de branche zelf een voorstel doet, maar de uiteindelijke beoordeling ligt bij de rechter.
Zo zijn we ook aan twee jaar garantie gekomen voor de meeste consumentenproducten. De branche vond 1 jaar eigenlijk wel zat maar de rechter had een ander idee van wat "redelijk" was.

Met die omgekeerde bewijslast van een jaar heb ik een er wel vertrouwen in dat ze meer dan twee jaar ondersteuning moeten bieden (uiteraard een beetje afhankelijk van het soort product).

Voor een dure televisie vind ik 10 jaar softwareupdates zelf helemaal niet onredelijk.
Een moderne auto zou zelfs veel langer dan 10 jaar mee moeten gaan.

[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 26 juni 2020 17:08]

Bij Apple kost het je gemiddeld iets van 133 euro per jaar. Sommigen wat goedkoper (bijv. iPhone SE 2020 64GB, 65 euro per jaar), die met meer opslag wat duurder (iPhone XS Max 512GB, 208 euro per jaar). Dus reken maar na wat je zou moeten kunnen krijgen. Minstens eens jaartje of 5 1/2 ?

https://docs.google.com/s..._d-DL9DA/edit?usp=sharing

[Reactie gewijzigd door Henk Poley op 28 juni 2020 12:26]

Alweer een nutteloos stuk wetgeving dat in feite helamaal niets regelt. Vage termen als "redelijk voor een consument" leveren alleen maar verwarring en valse verwachtingen op.. Een consument zal voor de rechter moeten uitvechten wat "redelijk" is.

En dan nog. Wie is er verantwoordelijk die updates te leveren? De verkoper die daar niets aan kan doen, of de fabrikant waar de consument geen overeenkomst mee heeft?

[Reactie gewijzigd door tinzarian op 26 juni 2020 17:24]

Alweer een nutteloos stuk wetgeving dat in feite helamaal niets regelt. Vage termen als "redelijk voor een consument" leveren alleen maar verwarring en valse verwachtingen op.. Een consument zal voor de rechter moeten uitvechten wat "redelijk" is.
Ja. Dat is het mooie ervan. De wetgever hoeft niet zelf een lijst met redelijke levensduren samen te stellen, die per definitie incompleet is, en die gegarandeerd allerlei discussies oproept omdat mensen of bedrijven die getallen onredelijk vinden. En die misschien wel beïnvloed is door de fabrikanten. Want hoeveel weet een overheid nu van de redelijke levensduur van een produkt.

Nu wordt het bepalen van die levensduren dus aan de rechter overgelaten, en dus krijgen consumenten en leveranciers per categorie de gelegenheid om hun argumenten naar voren te brengen, en maakt een onafhankelijke partij per geval de afweging wat redelijk is.
En dan nog. Wie is er verantwoordelijk die updates te leveren? De verkoper die daar niets aan kan doen, of de fabrikant waar de consument geen overeenkomst mee heeft?
Ja, maar de fabrikant zit in China, en die lacht om een nederlandse veroordeling. Zij hebben het produkt niet in NL geïmporteerd en verkocht. En als de importeur/verkoper niet aansprakelijk gesteld kan worden, dan wijzen ze beiden naar elkaar, en de consument is de dupe.

Het is veel makkelijker iemand in NL aan te klagen, dan iemand in een ver buitenland. En omdat de nederlandse verkopers er nu belang bij hebben, zullen ze van hun leverancier garanties vragen. En zij kunnen bij een leverancier veel meer bereiken dan een individuele consument die 5 jaar geleden een keertje een produkt gekocht heeft.
> Ja, maar de fabrikant zit in China, en die lacht om een nederlandse veroordeling.

Ja en dan moet de winkel hier in Nederland die het product verkocht heeft een schade vergoeding gaan betalen aan iedereen die er om vraagt. Denk je dat die Chinese producten dan lang in de nederlandse schappen zullen liggen.
> Ja, maar de fabrikant zit in China, en die lacht om een nederlandse veroordeling.

Ja en dan moet de winkel hier in Nederland die het product verkocht heeft een schade vergoeding gaan betalen aan iedereen die er om vraagt. Denk je dat die Chinese producten dan lang in de nederlandse schappen zullen liggen.
Er liggen nu ook al talloze chinese (en koreaanse, en taiwanese, etc.) produkten in de nederlandse schappen, en daarvoor geldt ook dat de verkoper primair verantwoordelijk is voor de garantie en voor het goed functioneren van het produkt. En gaat prima. Daarover hoor ik je ook niet klagen. En als jouw koreaanse TV, of amerikaanse TV, van 4000 euro na 2 jaar kapot gaat, dan verwacht jij ook gewoon dat media markt (of zo) dat oplost. En dan ben jij niet blij als ze jou een koreaans telefoonnummer geven en je verder succes wensen.

Wat er dus gaat gebeuren, is dat winkels van hun leveranciers gaan eisen dat er een deugdelijk update-beleid is, etc. Net zoals ze nu al eisen dat de produkten aan de CE normen voldoen. En enkel de produkten die dat niet hebben verdwijnen uit de schappen. En dat is in ons aller belang. In feite zeggen wij tegen de fabrikanten dat we geen produkten meer wensen te kopen die kwetsbaarheden hebben, of die niet voldoende lang ondersteund worden. En, als een fabrikant toch de ondersteuning vroegtijdig wil beëindigen, dan zullen de nederlandse importeurs/winkels zware druk uitoefenen om die beslissing te heroverwegen. Dat werkt een stuk beter dan dat elke consument zelf maar bij die fabrikant moet gaan klagen.

En omdat alle europese landen dergelijke regels krijgen, zullen de fabrikanten er wel voor zorgen dat ze produkten verkopen die aan die regels voldoen, anders kunnen ze in heel europa niets verkopen.
Je kunt in een wet geen technische details opnemen. De wet moet blijven werken ongeacht de technologie. Als je bijvoorbeeld zegt dat een fabrikant 10 jaar na release software updates moet blijven leveren kan het voorkomen dat de hardware domweg niet krachtig genoeg meer is. Hoe ga je dat oplossen? Conflicten moeten dan ook door een rechter worden beoordeeld zoals dat met zoveel zaken gebeurd. Daar zou uit kunnen komen dat als je een smartphone van 100 euro koopt je minder kunt verwachten dan als het een smartphone van 2000 euro is.
De verkoper zal verantwoordelijk zijn richting de consument. Deze verkoper kan dan weer reclameren bij zijn voorschakel, tot het uiteindelijk bij de fabrikant terecht komt.
Zo’n wet moet voor consument en fabrikant redelijk zijn. Je kunt wel een termijn gaan vastleggen in de wet maar dan krijg je onredelijke situaties voor gadgets die je voor 2 euro kunt kopen. Het is niet redelijk om te verwachten dat je voor die 2 euro een paar jaar updates krijgt. Omgekeerd geldt dat ook. Het is ook onmogelijk om voor ieder apparaatje dat op de markt komt een termijn vast te stellen.
Alweer een nutteloos stuk wetgeving dat in feite helamaal niets regelt. Vage termen als "redelijk voor een consument" leveren alleen maar verwarring en valse verwachtingen op.. Een consument zal voor de rechter moeten uitvechten wat "redelijk" is.

En dan nog. Wie is er verantwoordelijk die updates te leveren? De verkoper die daar niets aan kan doen, of de fabrikant waar de consument geen overeenkomst mee heeft?
Ik zie niet zo snel gebeuren dan mensen(consumenten) naar rechter stappen omdat ze geen updates meer krijgen!
Voor de gang naar rechter kost namelijk ook geld en dat is nou net een drempel waar van mensen denken voor dat geld kan ik net zo goed nieuwe product kopen!
zolang als 'redelijk is voor een consument'. Hoe duurder een product, hoe langer consumenten aanspraak kunnen maken op ondersteuning voor updates
m.a.w. : guttertrash heeft geen rechten, lol ... "koop uw vollen aflaat" ... ahm , klinkt bijna belgies 8)7
Oke dus we hoeven straks niet meer op de releasedatum(toestel daadwerkelijk op markt is gekomen) letten als we een telefoon kopen maar kunnen verwachten als we een nieuwe telefoon in de winkel kopen dat deze nog even mee gaat met updates, want dat zou top zijn.

Ook even doortrekken met smart tv,s aub doorgaans verdwijnen de apps best snel, dat gelul dat een smart tv niet meer krachtig genoeg is, moeten ze er maar direct zwaardere hardware in zetten of een mogelijkheid aanbieden tot upgraden.

[Reactie gewijzigd door mr_evil08 op 26 juni 2020 16:58]

Helaas, nergens wordt genoemd welke datum als startdatum gehanteerd moet worden. Het moment dat een toestel te koop werd aangeboden in NL? En hoe zit dat met webshops? Of pre-orders - geld dan de datum waarop je hebt betaald voor de pre-order of voor de datum van levering?
Bij wie moet de consument zijn gelijk gaan behalen, is dat bij de fabrikant of de winkelier?
De consument zal bij de verkoper zijn recht moeten halen, dat is het uitgangspunt in al onze consumenten wetgeving. De wetgever wil daar 1 aanspreekpunt creeren zodat de verkoper niet kan afschuiven richten de fabrikant (wat ze helaas nog maar al te vaak wel doen).

De start datum zal mijn inziens het moment van kopen zijn, dat is immers het moment dat verkoper en kopen een verplichting jegens elkaar aangaan. Dat zal mijn inziens dut ook het start punt worden waarop bepaald kan worden wat in zo'n geval "redelijk" is. Helaas is de wetgever ook hier weer weinig concreet. Ik zeg helaas omdat hoeveel het niet concreet zijn de consument eigenlijk meer rechten zou moeten geven, het ook vaak lastig is voor de consument om zijn of haar recht te halen op makkelijke wijze (dus zonder een juridisch traject).
Helaas, nergens wordt genoemd welke datum als startdatum gehanteerd moet worden. Het moment dat een toestel te koop werd aangeboden in NL? En hoe zit dat met webshops? Of pre-orders - geld dan de datum waarop je hebt betaald voor de pre-order of voor de datum van levering?
Bij wie moet de consument zijn gelijk gaan behalen, is dat bij de fabrikant of de winkelier?
Dat is gewoon nog niet bekend want het wetsvoorstel is nog niet gepubliceerd, alleen een aankondiging dat er een wetsvoorstel aan komt.
Ik denk dat al je vragen beantwoord kunnen worden met "hetzelfde als bij garantie", ik zie dit namelijk als uitbreiding van het recht op garantie naar software.
Nee, in de telefoon/device , instellingen systeeminfo staat de productie datum en deze hoort leidend te zijn.
En oudere stock: deze telefoon is al twee jaar winkeldochter, en gaat voor de helft van de prijs weg omdat u nog maar drie jaar updates krijgt.
Winkeliers dienen de updatetermijn te vermelden.
Zo werkt het consumentenrecht niet. Je rechten beginnen op het moment dat jij koopt. Tevens is het recht ook niet bij de fabrikant maar bij de verkoper af te dwingen. Als die jouw een 2 jaar oud toestel voor €800 verkoopt en er vervolgens maar 2 jaar updates komen dan zal die verkoper jouw schadeloos moeten stellen door een gelijkwaardig toestel te leveren dan nog wel een poos updates krijgt.

Het probleem hier is echter wat een redelijk termijn moet voorstellen. Voordat dit enige rechtszekerheid voor zowel consumenten als verkopers oplevert zullen er heel veel rechtszaken overheen gaan. Ik hoop dan ook dat ze een manier vinden om ten minste een indicatie af te geven wat "redelijk" is.

Maar (en dat is ook wel belangrijk): updates betekent niet nieuwe versies. Je kunt als het waren een Android telefoon vandaag met Versie 9.0 verkopen en vervolgens 5 jaar beveiligingsupdates pushen. Dat zou ook moeten voldoen. Dat laat ook nog voldoende ruimte om zich op updatebeleid van de concurrentie af te zetten als fabrikant.

[Reactie gewijzigd door Darkstriker op 27 juni 2020 01:03]

Ik weet niet of je dit kan vergelijken met de garantie. Bij garantie gaat het om individuele exemplaren waar je met de verkoper een overeenkomst over hebt. Bij de updates gaat het erom dat fabrikanten binnen de EU apparaten gaan aanbieden die voldoen aan die nieuwe wetgeving. Dat is dus een ander niveau.
Het bericht van de overheid heeft het toch echt expliciet over verkopers. Als je de verantwoordelijkheid uitsluitend bij de fabrikant neerlegt, dan los je het probleem als het ware alleen voor de kopers van het eerste uur op. Alles wijst er volgens mij op de verplichtingen aan de verkopers, niet aan de fabrikanten worden opgelegd. De druk op de fabrikanten zal vanuit de verkopers moeten komen. En dat gaat ook gebeuren. Uiteindelijk zijn er nu al merken die voor prima termijnen (beveiligings)updates uitbrengen. Mijn S7 van 2016 krijgt nog updates. Apple levert ook voor de iPhone 6S nog updates. Verkopers zijn dan als het ware gedwongen om af te zien van het verkopen van telefoons van fabrikanten die geen keiharde beloftes over updates maken omdat ze anders een enorm risico nemen. Die kant regelt de markt dan wel.
Ja, dat klopt alleen kan een verkoper dat natuurlijk nooit garanderen als dat op het niveau van fabrikant - verkoper ook niet is geregeld. Een individueel defect product kan de verkoper natuurlijk vergoeden maar als die duizenden exemplaren heeft verkocht en moet achteraf een vergoeding betalen omdat de fabrikant geen updates uitbrengt gaat hem natuurlijk niet worden. Dit zal dus geregeld gaan worden in leveringscontracten van importeur/fabrikant aan de verkoper.
Dit zal dus geregeld gaan worden in leveringscontracten van importeur/fabrikant aan de verkoper.
Dat is inderdaad een van de mogelijkheden. En daarmee is het dan toch geregeld. En dat zei ik al: een verkoper kan dat risico niet nemen en dus zal op een of andere manier een harde garantie van de fabrikant nodig zijn. En fabrikanten die daar niet aan willen zullen uit Europa verdwijnen.

[Reactie gewijzigd door Darkstriker op 27 juni 2020 16:55]

Europa is de grootste economie ter wereld. Die fabrikanten zullen niet zo snel weg gaan, maar de producten zullen dan gewoon wat duurder worden.
Nouja, bij veel producten is de support al dik op orde. Die zullen niet veranderen. De prijs geeft na deze invoering een eerlijkere vergelijking omdat er geen fabrikanten meer zijn die wegkomen met geen of nauwelijks support en dat is een goede zaak voor de consument, het milieu en de mensheid als geheel. Alleen een paar aandeelhouders zullen eronder lijden.
Bij heel veel producten is het juist niet in orde. Als je zelf gewend bent om kwalitatief goede apparatuur te kopen merk je waarschijnlijk niet dat het bij het grootste deel van de apparaten juist NIET op orde is, zeker in het goedkopere segment. Daar krijg je vaak nog helemaal geen updates of enkel een aantal fixes, direct na het uitbrengen en dan houdt het op. Bij veel apparatuur bereikt de firmware zelfs nooit versie 1.00. Dat blijft in een soort betastadium hangen.
En daarom is die wetgeving nodig. Omdat bij het absolute merendeel van de apparaten het NIET goed op orde is. Maar er zijn genoeg waar dat wel het geval is en andere fabrikanten moeten nu eindelijk hun shit op een rij krijgen. En ja, sommige dingen gaan duurder worden, maar ze bieden daarmee ook gewoon meer waarde voor de consument.
Ja, we willen met z'n allen voor een dubbeltje op de eerst rang zitten. iOS toestellen kosten gruwelijk veel geld, maar je hebt dan ook zo'n 6 jaar aan updates. Android toestellen van €100,- daar kan je dat niet van verwachten. Vervolgens gaat de politiek dit afdwingen. Gevolg, de prijs van de toestellen gaat dan omhoog, want het is voor dat bedrag anders gewoon niet leverbaar. Vreemde beslissingen als je het mij vraagt.
Ja, we willen met z'n allen voor een dubbeltje op de eerst rang zitten. iOS toestellen kosten gruwelijk veel geld, maar je hebt dan ook zo'n 6 jaar aan updates. Android toestellen van €100,- daar kan je dat niet van verwachten. Vervolgens gaat de politiek dit afdwingen. Gevolg, de prijs van de toestellen gaat dan omhoog, want het is voor dat bedrag anders gewoon niet leverbaar. Vreemde beslissingen als je het mij vraagt.
We willen ook geen auto's zonder gordels, bumpers of kreukelzones meer op weg. Dat is niet alleen gevaarlijk voor de eigenaar maar ook voor anderen.
Zolang fabrikanten er mee weg komen dat ze budgettoestellen mogen verkopen met verouderde software dan zullen ze dat doen. Ik hoop dat ze zo verstandig zijn om snel hun software te standaardiseren zodat ze de kosten kunnen verdelen over alle toestellen (goedkoop en duur) ipv dat iedere telefoon z'n eigen updates nodig heeft.
Het gaat ook over bijvoorbeeld smart tv's die na een paar jaar hopeloos verouderd zijn. Nu er "slimme" koelkasten enzo komen, is dat ook zo'n categorie die niet meer tien tot vijftien jaar mee kan gaan waarvoor die verkocht wordt, maar misschien een jaar of vier.
Ja, we willen met z'n allen voor een dubbeltje op de eerst rang zitten. iOS toestellen kosten gruwelijk veel geld, maar je hebt dan ook zo'n 6 jaar aan updates. Android toestellen van €100,- daar kan je dat niet van verwachten. Vervolgens gaat de politiek dit afdwingen. Gevolg, de prijs van de toestellen gaat dan omhoog, want het is voor dat bedrag anders gewoon niet leverbaar. Vreemde beslissingen als je het mij vraagt.
En wat is nu het probleem ? De prijs van de toestellen gaat wel omhoog, maar daarvoor wordt de levensduur ook langer. En ze zullen gedurende de gebruiksduur ook minder last hebben van veiligheidsproblemen. Uiteindelijk zijn we dus beter af: we kunnen gemiddeld onze telefoons langer gebruiken, en ze zijn veiliger. En ja, daar betalen we ook wat voor.

Situatie nu is dat allerlei vage fabrikanten allerlei 'connected' apparaten leveren, en daarna nooit meer updates uitbrengen, en soms hun noodzakelijke cloud-server na een paar jaar uitzetten. Resultaat: allerlei apparaten met allerlei veiligheidsproblemen die aan het internet hangen, en mensen die een produkt kopen, wat na een paar jaar ineens niet meer werkt omdat de leverancier het niet ondersteunt. Dat levert de maatschappij dus economische schade op (vanwege gehackte apparatuur), en de mensen financiële schade als ze perfect functionerende produkten moeten weggooien/vervangen omdat er ergens een server uitgezet is.
Het zijn 5 jaar en het is niet eens meer uniek. Ook bij Samsung krijg je tegenwoordig gewoon 5 jaar updates. Wel alleen beveiligingsupdates maar software op Android is ook stukken beter compatibel met oudere edities. Zodra jouw iPhone geen iOS updates meer krijgt heb je binnen een jaar nauwelijks nog app support. Het enige verschil tussen iPhones en degelijk gesupportte Androids is dat bij Apple je weet dat je naar 6 jaar de telefoon alleen nog als paperweight kunt gebruiken terwijl stokoude Androids ondanks het gebrek aan beveiligingsupdates gewoon nog bijna alles runnen. Wil je er dan nog mobiel op bankieren? Nee, maar commentaren op Tweakers, Youtube, Whatsapp en co kunnen gewoon prima.

Goed voorbeeld: Covid tracing. Runt op alle iPhones vanaf de 6S (2015). Met een 6 kun je dat vergeten. Terwijl de meeste Androids van 2013 en 2014 ook gewoon Android 6/Marshmallow hebben gekregen en dus deze API kunnen gebruiken.
Als een consument de update niet, of niet goed uitvoert, zou de verkoper ook niet aansprakelijk zijn voor de gevolgen.
Gevaarlijk zinnetje. Wat als een update bij sommige bootloops veroorzaakt en bij een overgroot del niet? Zou dat dan betekenen dat het de schuld de consument is?
Nee, want de consument heeft de update niet "niet, of niet goed" uitgevoerd.
Gevaarlijk zinnetje.
Zinnetje klopt ook niet. Gaat er om dat een consument de update niet uit heeft gevoerd, of niet uit heeft gevoerd volgens instructies. Als er halverwege de update iets fout gaat waardoor je bijv. in een bootloop terecht komt, maar je hebt gewoon de update instructies* opgevolgd, dan blijft de verkoper aansprakelijk.

Gaat er dus helemaal niet om dat de update zelf om wat voor reden dan ook iets fout gedaan heeft.


*) Als er überhaupt al expliciete instructies gegeven zijn die verder strekken dan "klik 'nu updaten' aan" --
. Dit geldt voor zolang als 'redelijk is voor een consument'.
Aan de ene kant ben ik een groot voorstander om dit te reguleren, maar deze 'redelijk' is wel heel lastig hoor, zonder richtlijnen. Die 'redelijkheid' gaat uiteraard in de rechtszaal uiteindelijk wel bepaald worden, maar zo is het een beetje een zwaktebod.
Hoe duurder een product, hoe langer consumenten aanspraak kan maken op ondersteuning voor updates.
Ook hier vind ik de logica niet waterdicht. Een duur produkt kan door materialen komen, dat hoeft toch niet door de software beinvloed te zijn?

Als je het nou eens omdraait: dat er een bepaalde duur van garantie op softwarematige ondersteuning is, dan volgt de prijsstelling vanzelf wel.

[Reactie gewijzigd door Keypunchie op 26 juni 2020 16:54]

Aan de ene kant ben ik een groot voorstander om dit te reguleren, maar deze 'redelijk' is wel heel lastig hoor, zonder richtlijnen. Die 'redelijkheid' gaat uiteraard in de rechtszaal uiteindelijk wel bepaald worden, maar zo is het een beetje een zwaktebod.
Ik zelf heb de hoop dat het juist andersom werkt. Als er in periode in de wet staat zal ieder product precies die periode aanhouden. Terwijl het misschien wel redelijk is om een smartphone van 1000 euro anders te behandelen dan een smartphone van 50 euro*.
Ook hier vind ik de logica niet waterdicht. Een duur produkt kan door materialen komen, dat hoeft toch niet door de software beinvloed te zijn?
Juist daarom wil ik geen harde grens in de wet, zodat we per geval kunnen bekijken wat redelijk is. Want een eenvoudige smartphone in een massief gouden behuizing is inderdaad wat anders dan de nieuwste SoC op een stukje triplex.

* Je kan je ook afvragen of het nog wel sociaal verantwoord is om met een smartphone van 50 euro rond te lopen als dat betekent dat je onveilige software gebruikt. En auto van 200 euro zie je ook liever niet op snelweg.

[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 26 juni 2020 17:14]

Ik denk een stap in de goede richting. De rest zal wel in de rechtszaal uitgevochten moeten worden zoals wat een redelijke termijn is vrees ik.
... vrees ik.
Ik snap niet precies wat je bedoelt. Natuurlijk moet de interpretatie van de wet door een rechtbank worden bepaald, zo werkt het systeem. Wat is daar erg aan?
Het punt is dat de wet zelf vaag is en dat er dus een hoop te interpreteren valt. Noodzakelijkerwijs natuurlijk, want anders moet je steeds de wet aanpassen als er iets in electronicaland veranderd.

Maar het betekend wel dat in eerste instantie je een hoop gedoe krijgt over wat nu redelijk is, en dat veel mensen zeker in het begin nog steeds de updates zullen mislopen. Het zou natuurlijk fijner zijn als je niet eerst een aantal rechtspraken moet aanspannen voordat er jurispudentie is over wat 'redelijk' is voor een productgroep, wat nu "voldoende en kwalitatieve" updates zijn, zelfs als je het qua jaren lang genoeg doet.

Dus ja, dat is vervelend, maar het alternatief zou zijn dat je een wet hebt die steeds bijgewerkt moet worden.
De overheid stelt geen harde eisen. Dus als jou smartphone van 200 Euro na 2 jaar geen updates meer krijgt, is dat dan redelijk? Dus moet er eerst 10 jaar jurisprudentie komen tot de hoge raad en misschien Europees gerecht om definitie te krijgen wat redelijk is voor een smartfoon van 200 Euro, maar is dat dan ook redelijk voor een smartfoon van 800 Euro, of voor een van 1400 Euro?
Vragen, vragen, vragen.
En, zoals @StefanDingenout hierboven ook zegt, als het anders wordt gedaan wordt de wet ingehaald door de technologie en is hij daarmee snel nutteloos. Lijkt mij beter om een wet te hebben die toekomstbestendig is, zelfs als dat betekent dat er jurisprudentie nodig is om precies vast te stellen wat de uitwerking is.
Maar je vraag was waarom het erg was. Ik hoop dat dat nu toch wel duidelijk is; ook al is het de juiste beslissing qua wetgeving, het is nog steeds rottig dat het potentieel jaren van jurispudentie opbouwen kost (en een hoop weggegooid geld en tijd dus) voor er echt resultaat verwacht mag worden.

Men kan alleen maar hopen dat een rechter al snel een brede principiele uitspraak doet. Als je bijvoorbeeld ziet dat deze strijd al een tijdje gespeeld is voor garantie, zou het best wel eens slim kunnen zijn om de termijn van software updates daar in de basis aan te koppelen. B.v. 2 jaar garantie op een telefoon? Dan minstens 4 jaar veiligheidsupdates. Of zo.
Maar je vraag was waarom het erg was.
Wat ik zei was
...zo werkt het systeem. Wat is daar erg aan.
De eerste reactie van @swhnld suggereerde voor mij dat er iets mis is met het systeem of dat het beter had gekund. Als we het er allemaal over eens zijn dat dat geen optie is, zie ik nog steeds niet in wat er erg aan kan zijn.
Serieus? Je ziet niet in dat geen andere optie hebben erg kan zijn?
Dat zal waarschijnlijk weinig teweegbrengen zolang dit niet op Europees Niveau wordt aangekaart (en het Brussels-effect van kracht wordt). Wellicht dat dit als extra argument kan tellen voor het ontbinden van de aankoopovereenkomst, maar dat blijft nog altijd lastig zonder dat je sterk communicatief bent.

Nee, ik denk dat we voor nu meer hebben aan de verlening van de omkering van de bewijslast. Ik verwacht zo dat veel bedrijven die voor lief nemen en coulanter omgaan met reparatie- of vervangingsaanvragen. Misschien dat dit hen (vooral Nederlandse producenten) kan prikkelen om diens producten makkelijker repareer/herstelbaar te maken?
Dat zal waarschijnlijk weinig teweegbrengen zolang dit niet op Europees Niveau wordt aangekaart (en het Brussels-effect van kracht wordt). Wellicht dat dit als extra argument kan tellen voor het ontbinden van de aankoopovereenkomst, maar dat blijft nog altijd lastig zonder dat je sterk communicatief bent.
Dit is al op EU niveau aangekaart. Het gaat hier om een wetsvoorstel wat een EU richtlijn implementeert die al actief is, en die door alle lidstaten in nationale wetgeving omgezet moet worden welke 1 jan 2022 in werking getreden moet zijn.

Deze richtlijn stelt dat de verkoper verplicht is zorg te dragen voor de beschikbaarheid van software-updates die de conformiteit van het aangeschafte goed handhaven. Deze updates dienen volgens de richtlijn in kwestie geleverd te worden voor een termijn die de consument redelijkerwijs zou mogen verwachten, de aard en het doel van de goederen in acht genomen.

Nederland is er dus gewoon lekker vroeg bij.
Waarom worden smartphones niet genoemd, die zijn toch ook met het internet verbonden, geldt het daar niet voor, of heeft iemand heel slordig samengevat?
De opsomming begint met 'zoals' en is daarmee niet volledig. Aangezien de wettekst nog niet bekend is weten we niet of een telefoon wel of niet onder deze wet gaat vallen.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone SE (2020) Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 4a CES 2020 Samsung Galaxy S20 4G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2020 Hosting door True