Girotel wordt 40: hoe thuisbankieren Nederland uit de rij bij het loket haalde

Waarschijnlijk regel je bijna al je bankzaken online, maar vroeger was dat wel anders. Als je in de jaren 60 of 70 geld wilde overmaken, was je aangewezen op de post of een bankloket. Precies veertig jaar geleden kwam daar verandering in.

De toenmalige Postbank, tegenwoordig ING, bracht toen het eerste digitale betaalsysteem van Nederland uit: Girotel. Het was 13 februari 1986 toen die dienst zijn debuut maakte. Opeens konden Nederlanders hun bankzaken gewoon vanuit huis regelen, mits ze een computer hadden staan. Via hun pc konden ze inbellen op de Girotel-computer van de Postbank in Breda en zo hun saldo bekijken, geld overmaken en betalingen inzien.

Het zou nog even duren voordat Nederland werd aangesloten op het wereldwijde web, dus Girotel maakte nog gebruik van de vaste telefoonlijn. Gebruikers sloten hun pc aan op een modem en konden vervolgens verbinding maken met de dienst van de Postbank.

In eerste instantie moest die telefoonverbinding continu blijven draaien, wat voor torenhoge telefoonrekeningen zorgde. Al snel kwam daarom een offlineversie beschikbaar: gebruikers konden zo al hun betaalopdrachten offline voorbereiden, en vervolgens allemaal tegelijkertijd verzenden via de telefoonlijn voor een lagere rekening.

Beeld: ING

Voor de beveiliging werd gebruikgemaakt van meerdere pincodes. Een geheim identificatienummer bood toegang tot het informatiescherm van de dienst, terwijl een tancode toegang verleende tot de transactiefunctie. Die laatste werd lange tijd nog gebruikt bij het internetbankieren, zoals Mijn Postbank en later Mijn ING, hoewel ook deze codes inmiddels met pensioen zijn.

Later verschenen ook nog een versie voor ISDN en in 1998 kwam de internetvariant beschikbaar. Internetbankieren en Girotel bleven in eerste instantie naast elkaar beschikbaar, maar in 2005 kondigde de Postbank aan dat de dienst op zijn einde zou komen. Eerst stopte die voor consumenten en in 2008 ook voor zakelijke klanten. Internetbankieren werd daarmee de standaard.

Inmiddels is digitaal bankieren vaste prik. Waar de Postbank in een introductiefilmpje nog droomde over een toekomst met teleshopping en het digitaal bestellen van bioscoopkaartjes, is online winkelen in 2026 niet meer weg te denken. En waar je vroeger met Girotel zorgvuldig je betaalopdrachten voorbereidde, codes invoerde en hoopte dat de verbinding niet wegviel, stuur je tegenwoordig in een oogopslag een Tikkie. Wat ooit begon met piepende modems en handleidingen, past nu moeiteloos in je broekzak. Girotel legde daarmee bijna veertig jaar geleden de basis voor het bankieren van nu.

13 februari 1986: Girotel maakt zijn debuut.