Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

TU Eindhoven en gemeente testen bewoning van 3d-geprint betonnen huis

De Technische Universiteit Eindhoven heeft samen met onder meer de gemeente de eerste van vijf 3d-geprinte betonnen woningen in de wijk Bosrijk in Eindhoven geplaatst. De eerste huurders gaan er vanaf augustus in wonen, na een half jaar komen er nieuwe huurders.

Het gaat voor zover bekend om het eerste 3d-geprinte huis in Nederland dat mensen kunnen huren. Het gaat om een gelijkvloerse, vrijstaande woning met een oppervlakte van 94 vierkante meter en twee slaapkamers. Het huis is laag voor laag met een 3d-betonprinter gemaakt. Met de woning wilde de universiteit bewust geen vierkant gebouw maken, maar wilden ze bewijzen dat met een 3d-printer ook personalisatie mogelijk is. Daarom heeft het gebouw de vorm van een 'kei', met van bovenaf gezien een knik en overhellende wanden.

Volgens de makers voldoet het huis aan alle Nederlandse bouwvereisten en is het aangesloten op het warmtenet. Het huis heeft een 'extra dik isolatiepakket', daardoor zou een energieprestatiecoëfficiënt van 0,25 mogelijk zijn. Sommige projecten, zoals een Belgisch project in de provincie Antwerpen, printen een 3d-betonhuis op locatie. Dat is in Eindhoven niet het geval; het huis is in 24 elementen geprint in een fabriek in de stad.

Het betonnen huis is onderdeel van Project Milestone, waarbij nog vier huizen gepland zijn. Die huizen worden nog ontworpen; het volgende huis moet meerdere verdiepingen krijgen. Professor Theo Salet is volgens de universiteit een van de drijvende krachten achter het project en zegt dat het lastig was om het juiste mengsel van temperatuur en betonsoort te vinden. Print je te snel dan kan de structuur te instabiel worden. Print je echter te traag, dan plakken de lagen niet meer aan elkaar. Daarnaast was het lastig om de juiste combinatie van beton en isolatiemateriaal te vinden.

Salet zegt dat het project belangrijk is als voorbereiding om de huidige en komende woningcrises over de wereld tegen te kunnen gaan. Daarbij wordt volgens Salet vaak gekeken naar massaal geproduceerde, gestandaardiseerde huizen waardoor vaak dezelfde huizen naast elkaar staan. Volgens Salet 'zit niemand daar op te wachten' en is dat ook niet nodig. Daarom werkt hij aan de 3d-geprinte huizen. Daarbij kunnen de betonhuizen uiteindelijk met vijftig procent minder ruwe materialen en 35 procent sneller gemaakt worden dan nu, stelt Salet.

Vesteda wordt nu eigenaar van het huis en gaat het huis aan particulieren verhuren. Volgens de NOS trekt de eerste huurder op 1 augustus het huis in en blijft er zes maanden wonen. Daarna wordt het huis aan een ander verhuurd. De verhuurder wil 'zoveel mogelijk mensen' laten proefwonen om ervaringen te kunnen verzamelen.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Door Hayte Hugo

Nieuwsredacteur

30-04-2021 • 11:27

89 Linkedin

Reacties (89)

Wijzig sortering
Ik geef les in onder andere toekomstbestendig bouwen en duurzaamheid en innovatie. Dat ze hiermee experimenteren is super tof. Maar dat dit een echte oplossing gaat bieden voor de huizenmarkt is echt onzin. Er is een project in een warm land gedaan (ik dacht mexico maar weet het niet zeker :) ) en dan komt zo'n woning redelijk uit de verf. Als een soort kleine noodwoning of eenvoudige woning. Maar het stomme is, deze innovatie vervangt het meest eenvoudige simpele en goedkope deel van een woning. Kalk zandsteen blokken kan je zonder hulpmiddelen stapelen. Je kan balen stro gebruiken om mee te bouwen, Cross Laminated Timber, gewoon houten balken, klei en leem. Het dak kan je niet on site printen (want zwaartekracht). Daarnaast is er geen isolatie of afwerking, die moet nadien nog aangebracht worden.

In de civiele techniek zie ik wel kansen. Dit omdat kunstwerken als bruggen en viaducten (die zo heten omdat ze eigenlijk altijd een unieke oplossing zijn) vaak op maat gemaakt worden. Ook is het geschikt om daar waar de krachten nodig zijn ook precies meer beton te hebben en daar waar minder nodig is gewicht en kosten te besparen. Maar ook daar staat de prefab beton wereld niet stil en zijn ook oplossingen in voorgespannen beton niet in dezelfde categorie als dit 3D print werk.

Voor 3D betonprinten in de Nederlandse huizenmarkt zeg ik altijd maar zo: Je concurreert met een Pool met een sjekkie in zijn mond die voor een absolute bodemprijs een kalk zandsteen muur aan het stapelen is. Daarnaast krijgt de prefab houten modulaire bouw nu eindelijk snelheid waardoor voor de Nederlandse markt 3D betonprinten niet een waardevolle bijdrage heeft.

Wel toffe huizen, ik zou de buitenkant nog stucen want door die ribbels ga je alg krijgen. Een leuk experiment.
Het eerste wat bij mij opkwam is ook de vraag hoe klimaat-vriendelijk dit is. Beton kost enorm veel water, extra toevoegingen en (kostbaar) zand. Vooral zand begint een enorm probleem te worden voor de arabische landen (jaja, je kan niet zomaar ieder zand gebruiken voor beton):
Tekort aan bouwzand in woestijnlanden
In sommige landen is het zelfs lucratieve business voor criminelen: Sand crisis: Mafias thrive as shortages loom
Zand tekort zal een grote impact hebben op landen als China en Abu Dhabi die enorm snel bouwen en ik zie hier niet echt een oplossing voor.

Men kan zich waarschijnlijk beter richten op het gebruik van hernieuwbare grondstoffen zoals hout?
En dan vergeet je nog de enorme CO2 uitstoot die vrijkomt in het chemische proces en de niet recycleerbaarheid.
Men heeft nog niet gevonden hoe men dit probleem kan oplossen tegen 2050...

Ik snap het ook niet. Mijn houtskelet huis stond recht in 2 weken en was in 3 maanden afgewerkt. Standaard haalt houtskelet de energienorm zonder massief dikke muren.
Beton isoleert niets.
Je hebt waarschijnlijk gelijk, maar niet om het een of ander: In een woestijnland als Abu Dhabi is hout nou ook niet echt overvloedig voorradig.
Nee, dat snap ik maar hout is een circulaire grondstof en beton niet.
Je zult natuurlijk de massa bouwprojecten van Azie en het midden-oosten nooit kunnen uitvoeren zonder beton (of met enkel hout) maar door hun groei wordt het zandtekort een wereldwijd probleem. Dus wij kunnen maar beter gaan innoveren met hout (zoals prefab houtskelet woningen), niet met beton...
Ik denk dat je gelijk hebt: het is een erg dure oplossing voor een probleem dat nog gevonden moet worden. Zelfs als ik er over nadenk kan ik eigenlijk geen goede reden vinden voor deze methode van bouwen, tenzij het bijvoorbeeld veel sneller is dan traditioneel stapelen van blokken. Of als de hele constructie een stuk lichter kan zijn dan de traditionele methodes.
Het voordeel dat ik kan bedenken is dat wanneer je de Pool met een sjekkie in zijn mond de machines laat bouwen, je op een gegeven moment zo veel machines hebt dat die met elkaar het werk sneller kunnen doen dan de beperkte groep bouwvakkers die we nu hebben. Als je daarna nog de isolatie kunt automatiseren (in veel warme landen spuiten ze isolatiemateriaal), het aanleggen van leidingen én de afwerking aan de binnenkant (dit kan je misschien ook weer printen?) dan heb je wel een systeem dat concurrerend is met menselijke arbeid en tegelijkertijd hopelijk ook zorgt dat er nooit meer iemand van een steiger valt of een ander ernstig arbeidsongeval mee moet maken.
Ik ben er alleen enigszins enthousiast over als een opstapje. Als dit het eindstation is, dan zou deze techniek onzinnig zijn, of hooguit ietsje besparen maar met flinke nadelen. Misschien dat het al snel iets kan zijn voor snelle en goedkope noodwoningen en hulpprojecten, maar daarbuiten zie ik het nut ook niet echt.

Het idee ervan kan wel meer worden denk ik, in bredere zin: hoe maken we huizen met minder handwerk, minder tijd, minder geld? Deze experimenten kunnen daaraan bijdragen, op z'n minst voor een beeld van hoe het niet moet.

De kozijnen, leidingen en kabels, keuken en badkamer, enz, enz, zijn allemaal veel duurder dan het grove werk van de buitenwanden / hoofdvorm. En natuurlijk is de uiteindelijke prijs van een huis flink meer dan de bouw ervan (de grond komt erbij, en hogere waarde door schaarste, vraag/aanbod). Maar als één of meer van die factoren ook steeds sneller tot stand kunnen komen met nieuwe ideeën, of makkelijker, meer prefab of meer geautomatiseerd, dan kan dat op de langere termijn tot mooie vernieuwing leiden.

Daarom eigenlijk toch wel blij dat er dit soort early adopters zijn. In één keer overgaan naar de perfecte bouwmethode voor de toekomst is toch niet reëel.

[Reactie gewijzigd door geert1 op 30 april 2021 12:33]

Helemaal dit. Ik kom zelf uit de prefab beton, zie er zelf ook weinig heil in voor massaproductie. Zowel qua kosten als technische mogelijkheden. Leuk voor nichemarkt oplossingen.
Geprint beton wordt vrees ik erg lastig binnen de civiele techniek, aangezien er enorm veel wapeningsstaal benodigd is en dat kan je niet (goedkoop) vervangen. Daarnaast is beton erg milieubelastend waardoor het niet wenselijk is om veel beton toe te passen binnen de woningbouw.

[Reactie gewijzigd door Eigenrijst op 30 april 2021 13:06]

3D print in de civiele techniek, dan trekken ze vaak de wapening door de holle ruimte in het betonwerk.

:)
bij liggers gebeurt dit inderdaad, maar zeker niet bij kolommen en funderingen.
Hotel Yakarta in Amsterdam is een mooi voorbeeld van wat er mogelijk is met modulair kruislaaghout bouw.

Was mijn eerste gedachten tevens, waarom beton? Wat denk je daar nu nog in en mee te bereiken.
Maar wat is hier nou het nut van dan? 3d-printen is bij mijn weten voornamelijk interessant als je steeds een ander design wilt kunnen gebruiken. Dat is bij huizen echter helemaal niet nodig. Het is prima om gewoon een productielijn op te zetten om in massa te produceren, maar waarom zou je ieder huis uniek willen produceren?

Lijkt me dat dit veel te duur is.
Ik kom zelf uit de betonwereld. Hoewel dit mooi is om unieke vormen te maken mist het nog wel wat. Ook bij het recente voorbeeld van een 3D geprinte brug werd er naspanning toegepast.

Beton is eigenlijk net polystyreen (piepschuim), kan ontzettend veel druk opvangen maar naar verhouding zeer weinig trekkracht. Daarom zit er in beton ook vaak wapening (staal). Deze vangt dan alle trek in het materiaal op

Dat staal print je niet zo maar even mee.
Dan heb je nog een alternatief aan vezels wat je kunt toevoegen, maar deze vezels moeten homogeen door het mengsel verspreid zitten. Dat gaat je niet lukken met dit stroperige slagroom mengsel wat in laagjes wordt aangebracht. Die vezels gaan niet automatisch de laagjes aan elkaar verbinden.

Toevoeging:
Dit soort vormen zijn natuurlijk makkelijk. Dat kon je vroeger ook wel maken door natuursteen slim door te stapelen. Ik heb met deze techniek nog geen andere zaken gezien welke extremer waren dan de boog constructies uit gotische architectuur. Het wordt pas echt interessant zodra er ook stabiliteit issues opgelost kunnen worden. Maar dat zie ik op deze wijze niet gebeuren.

[Reactie gewijzigd door BenVenNL op 30 april 2021 15:55]

Voor wie dit interessant vindt, de beste hoeveelheid van materialen en beton vinden is complexe materie.
Hier een uitleg met demonstraties waarom beton vaak extra toevoegingen nodig heeft:
Why Concrete Needs Reinforcement

Meer:
What is Concrete?
Does Rebar Rust?
Je zou dit prima mee kunnen voeren als continu string van staaldraad bv. Ze doen het ook al met lange carbon vezels in fdm printing, dus op deze schaal kan het ook met staal kabels.
Probleem is alleen dat je ook staal of vezels in de richting van laag naar laag zou willen hebben, die de lagen op trek onderling verbindt. Dat gaat niet/lastig als je in lagen print en een staalkabel meetrekt, die ligt dan nog steeds in de laag zelf,.
Dat wordt keurig uitgelegd in de een-na-laatste alinea.
Salet zegt dat het project belangrijk is als voorbereiding om de huidige en komende woningcrises over de wereld tegen te kunnen gaan. Daarbij wordt volgens Salet vaak gekeken naar massaal geproduceerde, gestandaardiseerde huizen waardoor vaak dezelfde huizen naast elkaar staan. Volgens Salet 'zit niemand daar op te wachten' en is dat ook niet nodig. Daarom werkt hij aan de 3d-geprinte huizen. Daarbij kunnen de betonhuizen uiteindelijk met vijftig procent minder ruwe materialen en 35 procent sneller gemaakt worden dan nu, stelt Salet.
Ja, maar daar wordt de aanname gedaan dat allemaal dezelfde huizen naast elkaar komen, wat gewoon een keuze is natuurlijk. Je kunt meerdere productielijnen bouwen die massaproduceren en dan gewoon iedere wijk een gezonde mix van type woningen bouwen.
Dat is wat er de afgelopen jaren in gebeurd in alle 'vinex wijken' (bij gebrek aan een betere term). Wijken die inderdaad aardig wat afwisseling hebben in het uiterlijk van de woningen, maar of de wijk nu in Oud-Beijerland, Woerden, Ede of in Best is neergezet, je weet het pas als je dat blauwe bordje dat 'bebouwde kom' aangeeft weer voorbij rijdt.
Het is niet alleen de techniek die diversiteit in de weg staat tijdens de ontwerp fase maar idem in de uitvoering. Complexiteit door diversiteit zorgt alleen maar voor meer fouten en kost meer tijd, dus meer geld. En dan ga ik nog niet in op hoe de regelgeving en lokale welstand hierna kijkt. Dit soort bijzonderheden zorgt enkel voor weken zo niet maanden vertraging bij de gemeente.
'huizen', een 1 laag 2 kamer principe is niet echt waar het gros momenteel voor in de huizenmarkt is.

Leuk dat hij stelt 'daar zit niemand op te wachten', als jij kijkt wat er momenteel uit de grond gestampt wordt en bijna direct verkocht is, dan is er wel degelijk 'iemand' die erop zit te wachten.
Dat komt omdat mensen nu kopen wat er te koop is; men is door de krapte minder kritisch.

En nee, ik kan mij niet voorstellen dat mensen zitten te wachten op wijken met honderden identieke blokkendoosjes.

Zie dit dan ook als een soort 'test'. Als de techniek wordt verfijnd dan kan er misschien goedkoper én sneller aan de huizenvraag worden voldaan.
Ik ben al lang blij dat er niet met een noodgang nóg meer kleine appartementen worden gebouwd. Ik zou nooit meer terug willen naar een klein gehorig appartement...
ik woon in zo'n blokkendoos, het blok is 5 jaar oud en aan de buitenkant ziet aller het precies hetzelfde uit, maar aan de binnenkant heeft iedereen dingen aangepast voor/tijdens de bouw. Vloerverwarming, frans balkon, grotere raampartijen, trap verplaatst, keuken verplaatst, extra kamer of juist 1 grote etc etc.... Hoe die buitenkant eruit ziet boeit je toch niet als je er in woont? als de binnenkant maar precies is zoals jij het wilt hebben.

Daarnaast kun je hier natuurlijk de gevel gewoon mooi afwerken lijkt me. Dat zal hier niet gedaan zijn om de techniek te laten zien.

[Reactie gewijzigd door themac1983 op 30 april 2021 12:28]

Ik zelf denk er ook zo over maar ik denk dat je dit toch onderschat. Het belangrijkste zal toch wel de binnenkant zijn. Maar buiten heb je tuinen die mensen onderhouden, unieke gekochte buitenverlichting wat vaak aan de muur zit, speciale naambordjes, de kleur van de deur, mensen die veel op de achterplaats zitten en de buitenkant zien. Keuze uit schuttingen/hekken/tegels of grind, directe pad richting het huis of bochten erin. En versieringen zoals stoelen, bankje tuinkabouters.

En een andere ding bijvoorbeeld dat 2 personen in de straat een huis gekocht hadden en dat de gemeente met hun ging overleggen voor bijvoorbeeld de kleur van de kozijnen zodat de hele straat dezelfde kleur kon hebben. Want dat was mooier. Ook zijn er natuurlijk genoeg mensen die klagen bij de woningstichting omdat de buren het niet netjes hebben.

Wel denk ik dat sommige van die mensen het eigenlijk niet interessant vinden maar bang zijn voor de meningen van de buren. Want stel je voor dat hun een slechte naam krijgen in die buurt.
De snelheid waarmee die blokkendoosjes verkocht worden, durf ik redelijk anders te stellen. Mensen zijn juist kritischer geworden, locatie, omgeving, huiseigenschappen, en met huidige economie kunnen ze zelfs nog 2 stappen hoger betalen ook. Ik zie honderden projecten langskomen, dat zijn geen blokkendozen, of betonwijken, dat zijn volledig vrij woningen, 2-onder-1, soms geschakelde woningen maar elk met eigen 'style' (Westergouwe bv).

De hele markt is opzij gedrukt door de prijzen en wat je daarovor kan kopen, starters hebben 0,0 kans, die zouden juist al blij zijn met die 'klein gehorige appartementjes', maar die worden simpelweg niet eens gebouwd omdat het weinig interessant is, voor diezelfde kan je 5x duurdere luxe appartementen neerzetten en nog meer voor vragen ook.
Zitten de mensen er op te wachten of hebben ze geen andere keuze?
De woningmarkt in Nederland is helemaal naar de klote.
keuze is lang niet altijd beschikbaarheid, maar ook haalbaarheid. Technisch zijn er nog wel wat verstrekkende problemen met deze woningen, er moet nog steeds een staalconstructie bij, er zijn amper tot geen regels mbt garantie/gebreken/richtlijnen, om maar even het aspect massa productie buiten beeld te laten.

We zitten goed over de 50.000 woningen per jaar, daar heb je extreme variaties van simpele appartementen tot 3 verdieping herenhuizen, maar dat zijn er simpelweg nog te weinig.

Om ergens maar een deuk te slaan in de huidige huizenmarkt heeft zo'n geprinte woning totaal geen enkel impact, het zit nog steeds in een praktijk proof-of-concept dat misschien enige invloed kan hebben over een jaar of 5, maar dan is de vraag hoe dan de huizenmarkt er voor staat.
Er komen elk jaar 60+ duizend mensen bij in Nederland (in 2019 zelfs meer dan 200 duizend!?!?!). 50.000 woningen neerzetten is niet genoeg. Als dit kan helpen, is dat mooi meegenomen.

[Reactie gewijzigd door batjes op 30 april 2021 12:16]

Die babies gaan niet allemaal in hun eigen huis wonen. 8)7
Als je elk jaar minder woningen neerzet dan dat er aan bevolking bij komt, gaan die babies over ~20 jaar alsnog tegen problemen aanlopen natuurlijk.
Een huis heeft ook geen eeuwige levensduur. Nederland telt 7,8 miljoen woningen.
Als een huis 100 jaar mee gaat, dan moet je er al 78k/jaar bouwen om het aantal huizen op pijl te houden.

In de praktijk halen de meeste huizen die 100 jaar niet.
In theorie, absoluut. Praktijk, dat is het probleem nu nog van deze PoC. Kavelbouw zou voor zoiets prima kunnen, maar dat is niet een bijzonder groot deel (in aantallen) van die 50k huizen (koop, ik weet weinig van huur btw). Vooralsnog is het een uitgewerkt idee, maar nog geen marktconform product, op lang termijn zou ziets prima als 'eigen style' een plekje kunnen krijgen in de woningwereld, maar vooralsnog praktisch weinig toegevoegde waarde in de woningnood (secondair is het grote hekelpunt juist het vrijstaande aspect, gezien ook grond in bepaalde gebieden 'schaars' wordt).
Hoezo "zit niemand op te wachten"? |:(

Alleen al in Nederland zitten een miljoen mensen al jaren te springen om wat voor huis dan ook...
Die mening deel ik met je, alleen is deze prof (die er voor gestudeerd heeft lijkt me) een andere mening toebedeeld.
Volgens mij had hij gewoon een "hij was een beetje dom" momentje in z'n enthousiasme, kan de besten gebeuren. Afgestudeerd en gepromoveerd of niet...

Leuk zo'n bijzonder gevormd vrijstaand huis, maar wie kan dat betalen en waar is er ruimte voor 350.000 stuks? Efficiënt, snel en goedkoop bouwen, en dan ook gewoon die printer op locatie zetten zodat je niet nodeloos heen en weer blijft slepen met grondstoffen - draag je tenminste ook nog wat extra bij aan de oplossing van het stikstof probleem.
Nu is dit VEEL duurder, maar dat is over het algemeen zo als dingen nieuw zijn en nog in ontwikkeling. Mensen maken nu ook gewoon unieke huizen, dit kost echter ook behoorlijk wat meer geld dan een standaard model, dus de doorsnee Nederlander zou dat absoluut niet overwegen, maar als de optie er is en de kosten zijn niet meer zo enorm hoog zou dat wel eens kunnen veranderen. Het issue blijft natuurlijk dat dit niet is weggelegd voor de doorsnee Nederlander, want het lap grond waar het huis op staat is alles behalve klein, in Nederland blijft dat een issue. In de VS of de iets ruimere Europese landen zou dit veel aantrekkelijker zijn...

Het kan ook gewoon zo zijn dat het uiteindelijk geen goede oplossing blijkt te zijn, vandaar dat men het ook aan het onderzoeken is. Veel fans en voorstanders gebruiken 3D printer een beetje als een hamer en zien alles als een spijker/3d print project...
Dit is niets anders dan beton gieten, maar dan met een ander hulpmiddel dan al in 1911 voor het eerst (in een dag) in Nederland werd toegepast. En ook toen is er jaren lang gebleken dat er veel goedkopere en makkelijkere oplossingen waren, waardoor het jaren lang niet meer werd gedaan.
Het gieten is dus niets bijzonders, zelfs niet dat het nu met een apart werkmaterieel doen. De meerwaarde zal dus moeten zitten in het kunnen concurreren met andere bestaande mogelijkheden en dat toont dit (net als 110 jaar geleden) nog steeds niet aan. Iets anders bij gieten inzetten zorgt dus niet zomaar dat het dus een geschikt alternatief zal zijn. Uniek of momenteel hip vinden zijn meestal geen reden om het rendabel te maken of te verbeteren, eerder duurder en beperkt in mogelijlheden.
Nou ja, er komt nogal wat meer bij kijken dan gieten. De samenstelling van het beton voor 3D printen moet precies goed genoeg zijn om niet te klonten of uit te vloeien. De software om de snelheid van de pomp zo te krijgen dat bij bochten ook alles goed gaat. Nee dit is niet als gieten. Het probleem is dat deze dure 3D printer niet in weer en wind kan printen en beton met een kubel tussen een paar houten platen gieten, ja das veel makkelijker en goedkoper. Maar de techniek van het printen is op zich best tof. Zeker als je ziet dat het met de ribbeltjes steeds strakker wordt ten opzichte van een paar jaar terug.
Bovendien produceert beton erg veel CO2. Het gebruik zou juist geminimaliseerd moeten worden.
Ik denk juist niet; je kan veel sneller een huis neerzetten dan elk muurtje afzonderlijk moeten plaatsen. Tijd is ook geld.
Daarbij kunnen de betonhuizen uiteindelijk met vijftig procent minder ruwe materialen en 35 procent sneller gemaakt worden dan nu, stelt Salet.
Daarnaast is er ook veel minder man nodig. Toevallig wordt er hier naast mij gebouwd en als je kijkt hoeveel tijd en werk er nodig is voor ieder muurtje en hoeveel man er bij moet komen kijken...
Omdat architectuur nu eenmaal door heel wat mensen gewardeerd wordt, en iedereen daar ook meteen andere voorkeuren in heeft.

Een groot deel van de kosten om iets te bouwen, zijn momenteel personeelskosten. Als je een "custom design" makkelijk kan 3D printen, en snel kan rechtzetten op locatie, wordt het vanzelf goedkoper. Als er daarbij nog eens op materiaal wordt bespaard (dat beweren ze toch), moet het geheel sowieso goedkoper zijn.

Verder vind ik het wel een beetje scheef dat dit als "oplossing voor de wooncrises" wordt aangehaald. Misschien wel het 3D printen, maar dan toch niet in deze vorm: Ik zie ons niet massaal in een bungalow met een tuintje gaan wonen. Dan was een 3D geprinte appartementsblok met 6 appartementen van 90m² een mooiere case study geweest.
Ik denk juist dat het mogelijk minder duur kan zijn.
Je hoeft immers alleen maar de printer te blijven voeden van materiaal terwijl deze zelf de lagen neer legt.

Dit bespaart dan weer manuren die normaal in het metselen of, in het geval van prefab, afdichten van de wanden gaat.

Het dak lijkt in dit geval los te zijn geprint en daarna op de woning te zijn geplaatst.
Omdat mensen graag uniek willen zijn.
En misschien ook omdat 3d printen "hip" en modern is?
Dit is natuurlijk een proof-of-concept, om aan te tonen dat het mogelijk is om een huis te 3D printen. En om te onderzoeken wat daarbij uitdagingen en mogelijkheden zijn,
Ik verwacht niet dat dit eerste huis financieel aantrekkelijk is vergeleken met "oude technieken".

Maar zelfs voor massabouw zie ik hier wel potentie in. Als ik de meerprijzen bekijk van nieuwbouwprojecten voor een uitbouw, een dakkapel of een andere indeling, dan denk ik dat daar met 3D printtechnieken nog wel iets gewonnen kan worden. Als de architect het kan tekenen, dan zou het in principe zonder meerkosten, anders dan materiaal en tijd, gebouwd kunnen worden.
Uit het artikel
Daarbij kunnen de betonhuizen uiteindelijk met vijftig procent minder ruwe materialen en 35 procent sneller gemaakt worden dan nu, stelt Salet.
Dat lijkt me de voornaamste reden. Als ze dat ook voor seriematige woningbouw kunnen zou het mooi zijn.
Ik dacht eerst dat het om een kunststof ging toen ik dit vanmorgen op het nieuws hoorde (i.v.m. 3d) printen, het is handig dat Tweakers.net gelijk in het kopje over beton spreekt ;)

Zo zie je maar dat er veel gemaakt kan worden met 3d printen en verschillende materialen.

Het ziet er futuristisch uit voor een huis (het doet me aan Star Wars en de woning van Luke Skywalker denken), maar ik vind het ook wel erg veel op een oude bunker lijken.
Persoonlijk vind ik het mooi.

[Reactie gewijzigd door HugoBoss1985 op 30 april 2021 11:35]

Het is even afwachten hoe dit verjaard inderdaad. Want schoon beton kan best mooi zijn, maar die grillige textuur is wel een goede aanhechting voor algen en vuil, dus ik hoop niet dat het er over een aantal jaar inderdaad uit ziet als een oude bunker.
Verder is de kwaliteit van het beton op de lange termijn ook belangrijk. Betonrot is bijvoorbeeld ook iets dat je liever niet hebt.
Betonrot is toch juist een ding in gewapend beton waarin het ijzer gaat roesten? Als ze hierin geen ijzer gebruikt hebben zal dat wel mee vallen.
Betonrot komt alleen voor in gewapend beton. Ik lees nergens of het nu wel of niet gewapend beton is.
Verder is de kwaliteit van het beton op de lange termijn ook belangrijk. Betonrot is bijvoorbeeld ook iets dat je liever niet hebt.
Precies waar ik ook aan dacht, als het niet goed gemixt is of als er draad enden met lucht/zuurstof in aanraking komt, krijg je beton rot, dus ja we zullen wel zien of alles nog goed os na 10 a 20 jaar.
Een kleurtje door het beton heen mengen zou ook een idee zijn, want dit kale beton is best saai (smaken verschillen) :P
Overigens denk ik dat deze woning qua onderhoud van het exterieur wel erg gemakkelijk is, misschien enkel een hogedrukspuit nodig?

[Reactie gewijzigd door HugoBoss1985 op 30 april 2021 11:42]

Overigens denk ik dat deze woning qua onderhoud van het exterieur wel erg gemakkelijk is, misschien enkel een hogedrukspuit nodig?
Men zou natuurlijk ook (kunststof) platen tegen het beton aan kunnen installeren om het mooier te maken.
't lijkt meer op een bunker. Is het nu echt een voordeel om een dergelijke eenvoudige vorm te printen?

Eigenlijk had ik een wat creatiever, meer organische vorm, verwacht van een 3D printer.
Als ik in zo'n huis zou gaan wonen zou ik het wel prettig vinden om er ook een ruime kelder bij te hebben. Dan heb je tenminste nog wat plek voor opslag
94m2 en twee slaapkamers? Voor een tweepersoonswoning is dat meer dan genoeg. En ik kan het weten, ik woon op 55m2 met 1 slaapkamer en een voorraadkast zonder aparte bergruimte en het is prima te doen
Tsja zo komen wij met z'n tweeën toch echt ruimte te kort met 120+ m² niet iedereen heeft dezelfde wensen.
Dat kan ik me voorstellen met zo'n naam.
Wij zijn eens verhuisd van een huis met ruime opslag naar een appartement met weinig opslag. Voor ons was het niet te doen.
Ja dan is het ook lastig, als je van veel naar weinig ruimte gaat. Je koopt misschien onbewust je spullen op basis van de ruimte die je hebt. Ons voordeel is dat dit ons eerste huis is, en dus al het meubilair hebben gekocht op basis van de beschikbare ruimte (kleiner bureau, kleinere bank, dat soort dingen). Ik zeg niet dat het ideaal is, maar het is zeker niet onmogelijk, misschien zelfs ook wel leuk
Het is sowieso leuker om minder spullen te hebben. Maar wel moeilijk om de 'switch' te maken.
Kelders zijn minder afhankelijk van de woning zelf en meer van het soort grond. Ik verwacht hierom dat men meer woonruimte kan maken door de hoogte in te gaan.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 30 april 2021 11:45]

Lijkt me niet echt een gezond huis om in te wonen. Compleet dampdichte muren en een blok radon wasemende beton om je heen. Om nog maar te zwijgen over de milieu-impact van beton. Je kan beter prefab elementen gebruiken met bijvoorbeeld vlas/hennep/houtwol als isolatie.

https://www.milieucentraa...dongas-en-thoron-in-huis/

https://www.trouw.nl/nieu...3A%2F%2Fwww.google.com%2F
De concentratie in Nederlandse woningen is zeer laag, had je dat ook gelezen?
Klopt in het geval van een reguliere woning die niet bijna compleet uit verse beton bestaat zoals dit object.

Nederland hanteert een referentiewaarde voor de radonconcentratie in woningen, op werkplekken en in publiek toegankelijke gebouwen van 100 becquerel per kubieke meter. Dit is vastgelegd in het besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming. Ik ben heel benieuwd hoe deze woning scoort.

In Italië doen ze hetzelfde maar dan met klei lokaal uit de grond gewonnen. Veel lagere milieu-impact en gezondere woning. En het ziet er mijn inziens ook beter uit.

https://www.inexhibit.com...ing-locally-sourced-clay/

[Reactie gewijzigd door KaMiKaZe op 30 april 2021 14:08]

Maar de Nederlandse woningen hebben over het algemeen zeer weinig beton, en zeker niet in zulke gigantische dikke muren.
Dus het lijkt me aannamelijk dat het bij deze woning wel een stuk hoger dan gemiddeld is.

Maar een stuk hoger dan gemiddeld is waarschijnlijk nog steeds een stuk lager dan de europeesche norm
In traditionele bouw niet maar er word steeds meer prefab gebouwd en dan heb je "gewoon" met beton te maken.
Het design ziet er wel handig uit voor als de Duitsers komen.
Ik zie er wel toekomst in , om bijvoorbeeld zo'n machine naar de Maan of Mars te sturen , om een basis uit te printen , het enigste wat een astronauten -team dan hoeft te doen is , de airlock plaatsen , en voila.

Op de Aarde zelf zou het handig zijn voor de fundering , en/of muren , maar dat zal het denk ik wel ook zijn

[Reactie gewijzigd door Metallize op 30 april 2021 13:02]

Da's nog niet eens zo'n gek idee. Maar het is echt een gigantische machine. Die zul je dus in meerdere vluchten naar 'boven' moeten brengen
Hier een video van TheB1m over beton printen: https://youtu.be/XHSYEH133HA
Ze noemen het overal een 'kei'. Ik vind het meer lijken op een WOII bunker als ik eerlijk ben
Het eerste waar ik aan dacht toen men begon over het printen van woningen (een paar jaar terug) was hoe mooi je het leidingwerk, isolatie, gemakken en bijzondere vormen kon verwerken in de bouwconstructie. Ik ben heel benieuwd hoe dit er vanbinnen uitziet. En dan bedoel ik niet het interieur, maar het binnenwerk. Nog mooier zou dan zijn als men het wel in 1 keer print, dan kun je echt gek doen qua design.
gepresenteerd als goed voor t milieu maar volgens mij is beton een van de meest vervuilende bouwmaterialen


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPad Pro (2021) 11" Wi-Fi, 8GB ram Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 5a 5G Sony XH90 / XH92 Samsung Galaxy S21 5G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True