Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Je kunt ook een cookievrije versie van de website bezoeken met minder functionaliteit. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , reacties: 105, views: 16.880 •

De Sinclair ZX Spectrum, met de kenmerkende rubber toetsen, bestaat deze week 30 jaar. De door Sir Clive Sinclair ontwikkelde homecomputer verkocht in de jaren tachtig met name in het Verenigd Koninkrijk zeer goed door de relatief lage prijs.

Sir Clive Sinclair, die eerder de ZX80 en ZX81 op de markt bracht, streefde er samen met zijn ontwikkelteam er naar om met de ZX Spectrum te voorzien van relatief goedkope hardware om zo te kunnen concurreren met de duurdere maar ook krachtiger Commodore 64. Zo werd gekozen voor de op 3,5MHz draaiende Z80 die een laag prijskaartje had. Het eerste model van de ZX Spectrum had 16KB werkgeheugen, terwijl er ook een model op de markt kwam met 48KB.

Omdat de homecomputer weinig extra componenten bevatte, moest de software functies als geluid en graphics voor zijn rekening nemen. De ontwerpkeuzes zorgden echter ook voor de nodige beperkingen van de ZX Spectrum: de geluidsmogelijkheden kwamen niet in de buurt van de sid-chip, een complete geluidssynthesizer die in de Commodore 64 aanwezig was. Ook de graphics waren traag en het kleurenpalet beperkt.

De ZX Spectrum verkocht met name in het Verenigd Koninkrijk zeer goed. In een interview met de BBC laten Richard Altwasser en Rick Dickinson, samen met Clive Sinclair nauw betrokken bij de ontwikkeling van de ZX Spectrum, weten dat de beschikbaarheid van een groot aantal games voor de homecomputer heeft bijgedragen aan het verkoopsucces. De kenmerkende rubber toetsen van de ZX Spectrum, waarbij de toetsaanslag door een criticus werd omschreven als 'dood vlees', waren volgens de ontwerpers echter het gevolg van de kostenbesparende keuzes die gemaakt moesten worden.

Naast het feit dat de ZX Spectrum destijds een goede gamemachine was, wist de computer zowel beginnende als gevorderde programmeurs goed te bedienen. De standaard programmeertaal was Sinclair Basic, waarbij een deel van de commando's via shortcuts op het toetsenbord ingevoerd konden, terwijl het ook mogelijk was om met machinetaal te programmeren.

Sinclair wist uiteindelijk over een periode van circa tien jaar en met enkele nieuwe modellen ruim vijf miljoen Spectrums te verkopen. Het Britse bedrijf kreeg echter rond 1985 financiële problemen en werd een jaar later overgenomen door concurrent Amstrad.

Sinclair ZX Spectrum

Reacties (105)

Reactiefilter:-1105095+159+210+30
3,5MHz , 16KB werkgeheugen.

dat waren nog is tijden ;)
3,5MHz , 16KB werkgeheugen
Ter vergelijking, een van de grafische rekenmachines die tegenwoordig gebruikt worden op middelbare scholen, de TI-83:
Z80, 6 MHz (sommige modellen 15 MHz), 32 KB werkgeheugen (sommige modellen 128 KB) en tussen 0 en 2 MB flash (afhankelijk van model).
Die TI krengen zijn ook al geëvolueerd naar een Kleuren LCD met weet ik veel wat voor opties...

http://education.ti.com/calculators/products/US/home/

Kan er zelfs emulators op draaien geloof ik: http://technabob.com/blog...2/03/ti-nspire-cx-cas.jpg

[Reactie gewijzigd door Texamicz op 23 april 2012 15:42]

die mag je alleen niet tijdens je middelbare school examen gebruiken.
Tegenwoordig heb je telefoons die als rekenmachine worden gebruikt. Zelfs tablets! (Op scholen!!)

Wordt dus steeds beter allemaal.

Maar ja zoals altijd computers evolueren sneller dan iedereen denkt.
@madbwr schrijft: "Dat waren nog is tijden". Je bedoelt natuurlijk: "Dat waren nog eens tijden"

Schrijf niet "is" als je "eens" bedoelt!
grappig ding, toch heb ik nooit begrepen dat er mensen waren die dit apparaat kochten, terwijl je voor een klein extra bedrag een volwaardige C64 had. De Sinclair QL, die had wel potentie. Alleen dan weer jammer van die onbetrouwbare microdisks.

[Reactie gewijzigd door tinoz op 23 april 2012 13:39]

Er zijn ook mensen die Windows kopen, terwijl Linux gratis is. En ook nog eens veel robuuster tegen rootkits.
Gratis is gewoon een andere prijskaartje. :-)
Precies. Free (als in Free software) zegt dan ook niks over de prijs.
of over de kwaliteit
Voor mij was Windows ook gratis, welliswaar MSDN maar goed. En uiteraard heb ik elke dag last van 10 rootkits /sarcasm.
Dat Windows bashen is een beetje achterhaalt vindt je niet?

En even over Linux;

Uiteraard is Linux beter beveiligd tegen virussen e.d. omdat er maar relatief weinig mensen gebruik van maken. Laatst las ik in het nieuws over het "zogenaamd onschendbare" OS van Apple waar aardig wat serieuze beveiligings lekken ontdenkt waren, die gelijk geëxploitet werden door Russische hackers. Je kan het aantal virussen wat op een OS verschijnt bijna paralel trekken met het aantal gebruikers op dat OS.

Er bestaat niet zoiets als een 100% safe besturingssysteem. Stop met het bashen van Windows, het is super kinderachtig en je maakt je direct kenbaar als fanboy/girl.

Edit: Dit was een reactie op kimborntobewild, geen idee waarom de post hieronder schaart want ik heb toch écht op de knop quote van hem/haar geklikt.

[Reactie gewijzigd door Maverick89 op 23 april 2012 19:38]

als de hele wereld linux zou gebruiken, zouden er ook miljoenen virussen voor linux in omloop zijn en géén virussen voor windows bestaan....

kijk maar naar de smarphone markt... daar zwaait linux met de plak (android = linux) en waar heb je de meeste virussen?? correct ja, op android ....

en nee, ik ben geen fanboy, ik heb zelf 2 android phones en heb gelukkig nog nooit een virus gehad op die toestellen, ik draai wel op beide een antivirus...
Zou het soms kunnen omdat ze goedkoper waren?

Mijn eerste PC was een ZX81, en de 1KB mem kon je letterlijk vol typen.

En ik kon me niet voorstellen dat mensen een C64 konden nemen, als men voor minder de snellere en betere MSX kon nemen.
Computer waren nieuw toen, en niemand wist nog niet echt wat men er aan had, of wat men moest nemen, en de ZX Spectrum was een redelijk goedkoop alternatief ten opzichte van de C64
Onzin, de C64 was op vrijwel alle vlakken beter dan de MSX1, en de MSX2 stond tegenover de Amiga. Gewoon kansloos in vergelijking als het puur op games aankwam.
Zwarte humor en/of sarcasme is iets dat echt verloren gaat in NL om een punt mee te maken, waar we wel te veel van hebben is mensen die hun eigen mening het belangrijkste vinden en zwartkijkers.

Want als je de regel er onder, goed had gelezen had je door gehad dat mijn opmerking wat sarcastisch van aard was, want er waren toen geen echte goede en foute keuzes, want niemand wist welke kant persoonlijke computers op gingen.
Veel mensen/ouders wisten niet eens wat ze er mee aan moesten, en of zij en/of hun kinderen, er baat mee/bij hadden.

Mijn vader had een C64, en ik had een MSX, beiden hadden zo hun voordelen en nadelen, en klaarblijkelijk heb je nooit een MSX in je handen gehad anders had je dat zeker geweten.

Van uit mijn optiek had de MSX wat voordelen tegen over de C64, voornamelijk in modernere hardware(*), en veel meer keuzes uit vooral betere en vooral ook nog goedkoper hardware, van verschillende leveranciers.
(*)C64 1MHz CPU vs MSX 3.6MHz CPU, 3.5" vs 5.25" floppy, twee degelijke uitbreidingssloten, een eenvoudigere op DOS lijkende OS (het was mede ontwikkeld door MS)

Qua werking deden de twee niet veel voor elkaar onder, misschien waren er meer games voor de C64, maar de hoeveelheid zegt niet veel over de kwaliteit er van, want er kwamen veel van oorsprong goede Japanse games uit op de MSX.


En de MSX2 vergelijken met een Amiga 1000 is gewoon te belachelijk voor woorden.

Amiga 1000:
Vanaf 2500 +4000 gulden
Motorola 68000 16/32 bit 7MHz CPU
256/512KB RAM

MSX II:
Vanaf 400 gulden
Zilog Z80 3.6MHz 8bit CPU (net als de MSX I)
64/128 KB RAM (128KB RAM paged in twee 64KB blokken)
Opgewaardeerde video en audio t.o.v. de MSX I

Commodore 128
Welke wel meer een concurrent was van de MSX II, en met zijn 2 CPUs de Z80 en 6502, en werkte op verschillende modes.
The C128 had three operating modes: C128 Mode (native mode), which ran at 1 or 2 MHz with the 8502 CPU and had both 40- and 80-column text modes available; CP/M Mode, which used the Z80 in either 40- or 80-column text mode; and C64 Mode, which was nearly 100 percent compatible with the earlier computer. Selection of these modes was implemented via the Z80 chip. The Z80 controls the bus on initial boot-up and checks to see if there is a CP/M disk in the drive, if there are any C64/C128 cartridges present, and if the Commodore key (C64-mode selector) is active on boot-up. Based on what it finds, it will switch to the appropriate mode of operation.

[Reactie gewijzigd door player-x op 24 april 2012 05:58]

Waarom Amiga 1000? De 500 was volgens mij minder dan 1000 gulden. Weet het niet meer precies maar ik had 1 van de eerste lichtingen. :) De MSX/MSXII was sowieso helemaal een no-go omdat ie qua games totaal onzinnig was. De Amiga bood meer mooie/leuke games met een aanbod van ongeveer een factor 1000 keer zo groot.
Omdat de 500 ruim een jaar na de MSX II en Amiga 1000 kwam, daarnaast was de 500 bij introductie rond de 700 dollar, wat neer komt op ruim 2100 gulden, met de toen gelden wisselkoers van ruim 3 gulden op 1 dollar

Dus zelfs de Amiga 500 is in geen vergelijk, qua prijsklasse met de MSX II.

De Amgia was meer een concurrent van de Atari 520ST en 1020ST

Net zo als de Xbox 360 en PS3 meer een concurrent is van elkaar dan van de Wii, welke gewoon een hele andere markt bediend.

[Reactie gewijzigd door player-x op 23 april 2012 19:41]

Volgens mij lag de C64 eerder in de winkels dan MSX.
Verder kun je de megaherzen niet vergelijken; 6510 vs Z80, volledig andere architectuur.
De C64 kwam uit in 82 en de MSX in 83, maar de CPU Z80 was uit 76, waar de 6510 speciaal voor C64 was gemaakt, maar voornamelijk was gebaseerd op de 6502 uit 75.

Beide ontwerpen waren dus al behoorlijk gerijpt, maar de Z80 werd meer als de meer efficiëntere en betere ontwerp gezien, waar de de 6510 goedkoper was.
Je kon toch de C64 laten crashen door je hand op de diskdrive te leggen :)
in de diskdrive zat een volledige c64-cpu ...

en die kon/kan je programmeren.... wist je dat?
Mijn vader kocht de ZX-81 voor mij toen ik 12 was. Hij vond het zelf gewoon een leuk ding. Er zat geen enkele rationele beslissing achter.
Een ZX-Spectrum had een Z80 CPU. Dit was een van de populairste embedded CPU's uit die tijd, en de ZX-Spectrum was een zeer goedkope en gebruiksvriendelijke manier om deze CPU te leren programmeren. De C64 had dit 'voordeel' niet.

Niet iedereen kocht in die tijd een personal computer om spelletjes te spelen, en dat was toch meer het image van de C64. Of dit terecht was of niet, is natuurlijk weer een heel andere discussie... ;)
Ik kocht de Spectrum omdat hij goedkoper was, hij een Z80 had (ik had Z80-machinetaal geleerd op de TRS-80) en een gewone/bestaande cassetterecorder kon aansluiten voor je opslag.

En Manic Miner was een leuk spel! Spelen maar: http://www.darnkitty.com/manic/
Ik had eerst ook op de Z80 gewerkt van mijn broer voordat ik een ZX Spectrum kocht, maar ik sloot een interface eropan aan naar een 5 1/4" floppy en ik had een ander plastic goed toetsenbord er omheen gezet en met een oortelefoonplug sloot ik hem aan op mijn stereo en de spelen waren veel makkelijker te verkrijgen dan voor de C64 die allemaal in een plastic behuizing zaten. De z80 was inderdaad een goede processor om programmeren mee te leren zeg ik als ontwikkelaar 30 jaar later.
Haha, Manic Miner ken ik ook nog wel ja, en iets van Olympic Games of zo, waarin je hordes kon lopen door met 2 toetsen snel te rammen, en de spatie als je moest springen...

Ik lees hier ook veel over C64 vs MSX, maar die MSXen die werden toch wel pas een paar jaar na de C64 geïntroduceerd volgens mij?

Ik vond de Spectrum geweldig, als je je handig was met de soldeerbout kon je een schakelaartje maken waarmee je kon switchen van de ene (normale) geheugenbank naar de 2e (ongedocumenteerde) geheugenbank. Manuele Multitasking ;-) In Basic had ik gevonden dat je de drempelwaarde van de Microfoonaansluiting kon PEEKen. Als je dat deed in een for-next loop, kon je die waarde weer POKEn naar de speaker. Als je dan hard genoeg schreeuwde tijdens het PEEKen, kon je ook nog daadwerkelijk verstaan wat er afgespeeld werd! :) :)
Makkelijker Basic (leren) programmeren misschien? Dat was mijn voornaamste reden en Ik ging daarnaast voor de ZX Spectrum omdat mijn vriendjes hem ook hadden dus meer spelletjes beschikbaar. Lekker Manic Miner doen met een heel bekend muziekje zat erbij.

[Reactie gewijzigd door Slingeraap2 op 23 april 2012 18:08]

Ik spaarde de hele zomer (vakantiewerk) van 1983 voor een 48K ZX Spectrum. Als ik mij goed herinner was die toendertijd 799,-. Ik kan mij niet herinneren hoeveel de C64 kostte, toendertijd, maar ik moest zelf voor mijn computer werken, en het was te duur.

Bovendien kon ik iemand met een ZX 81.

Ik heb altijd een voorliefde gehad voor de vreemde eend: in 87 kocht in een Acorn Archimedes A310, en in 94 (of 95) een 2e hands SGI Indigo R3K (onbetaalbaar nieuw, toen).
Dat verdient een taart in de vorm van dat stiekem toch wel lelijk ding :Y)
Ik dacht dat de C64 toen nog niet uit was ? C64 ='84 ?
(derde "computer" waar ik mee gewerkt heb, na Exidy sorcerer en Tandy TRS-80 :) )
Edit: oeps, te snel gereageerd, ik dacht natuurlijk aan de Sinclair ZX80/ZX81 , en zelfs nog niet aan de spectrum ... mea culpa

[Reactie gewijzigd door PaulC op 23 april 2012 13:39]

Ik dacht dat de C64 toen nog niet uit was ? C64 ='84 ?
De Commodore 64 is ook uit 1982, maar kwam pas in augustus van dat jaar op de markt.

[Reactie gewijzigd door Iva_Bigone op 23 april 2012 13:57]

De C64 kwam uit in augustus 1982 volgens Wikipedia. Mijn broer en ik kregen er één voor sinterklaas 1984. Een vriend van mij had een ZX Spectrum. Ik kan me herinneren dat we daar samen op in BASIC zaten te programmeren.
Bekijk de film Micro Men voor het verhaal van Clive Sinclair en de ZX.
En nu we het toch over BBC kwaliteit hebben!

Horizon - Clive Sinclair, the anatomy of an inventor (1989)
Documentary BBC 1989, 20 years before the 2009 docu drama Micro Men.
De spectrum een goede gamemachine? Naast bij de Commodore, Amstrad, Atari 800, en MSX kwam hij bar slecht uit de verf.
Vind ik geen goeie vergelijking. De Spectrum was er hier in 1983, de Amstrad/CPC (Duitsland) pas eind 1984 wat alweer een heel andere tijd was en de hoeveelheid spelletjes voor de Spectrum daar komen ze allemaal niet bij in de buurt. De hardware van de anderen is beter, maar zo veel maakt dat voor veel zaken niet uit. Net als die oude spelletjes die ik toen leuk vond op de BBC computer (stuk duurder dan de Spectrum natuurlijk, net als de C64 overigens, die begon bij ca. 1500 gulden meen ik), die spelletjes zijn nog steeds leuk, en het maakt geen moer uit hoeveel minder die zijn op grafisch/geluids gebied dan huidige PCs.

De MSX vind ik helemaal niet vergelijkbaar, kwam pas in 1985 een beetje opzetten, de Spectrum + werd intussen zowat al verkocht. De huiscomputer rage was ein 1984 al voorbij, dus het was ook een andere tijd. Je zag al dat de PCs het gingen overnemen doordat diegenen die meer wilden allemaal naar de PC stapten hoewel die enorm duren waren (ja, de klonen, de originelen helemaal)
De meeste mensen die bedrijfsmatig ergens iets met philips te doen hadden, kregen een philips MSX voor het "thuiscomputerproject", ikzelf, en veel van mijn vriendjes vroeger hadden dus in 83 een MSX-1 thuis, danwel een compatibele van Toshiba of Sony, of zelfs een Spectravideo met software msx-emulator. Mensen die bij de ABN werkten kregen gek genoeg een ZX-spectrum mee. Mensen die zelf hun homecomputer kochten, kochten al dan niet op aanraden van hun kinderen grotendeels een C64, wat destijds een alleskunner was.

De prijzen van de apparaten zelf telden niet echt, men leverde er vrije dagen voor in destijds, tenminste, ik kocht als kind van 7 geen eigen computer, en van de destijds prijzen weet ik al helemaal niks.
In 1983 was er dacht ik nog geen standaard MSX computer, alleen niet-standaard MSX computers, zoals Spectravideo. Vroege versies van andere fabrikanten waren vaak niet helemaal compatibel.

In ieder geval is bij bekijken van de tijdschriften van die tijd (wat overeenkomt met wat ik er zelf van herinner) duidelijk dat MSX pas veel later populair werd, nl. 1985.

In 1983 was er echt geen MSX concurrentie voor de Spectrum, noch de BBC (heel populair in NL), noch de C64.

De atari 800 overigens is best goed maar was veel te duur. De 800XL kwam te laat, de Spectrum, C64 hadden de markt al en kort daarna kwam voor iets meer geld de Atari ST, voor nog wat meer de de Amiga 1000 (ca. fl. 3000) en de Acorn Archimedes (ook zoiets).
Wie herinnert zich nog dat gekke ding waarvan men zei dat er dezelfde processor in zat als in de spaceshuttle? Leuk ding, maar desondanks commercieel een flop. En je snapt eigenlijk ook niet dat die spaceshuttles zo lang gevlogen hebben ;)
De MSX-1 standaard stamt uit 1983, maar dat was in Japan. In 1984 was dat daar al booming business. De 'opmars' in NL was voornamelijk van 1985 t/m 1988, toen o.a. Philips, Sony, JVC en Panasonic er hard op inzette, waarbij de positionering tussen een dure zakelijke PC en de 'spelletjes C64' was. Toen Philips (als Westerse MSX fakkelijkdrager) echter eind 1987 besloot zich primair op PCs te richten, is het langzaam doodgebloed.
Mijn philips MSX-1, met de rechtopstaande taperecorder, had MSX BIOS versie 1.0 uit 1983. De spectravideo die mijn broer had had via emulatie een MSX 1.1 BIOS, de Sony's en Toshiba's uit 84/85 hadden dit ook.

Let wel dat er natuurlijk "early adopters" waren, en na enige testtrajecten sommigen deze machines pas een half jaar of een jaar later kregen. Rond 87/88 had je de MSX2(turbo nog), maar dit was redelijk zeldzaam, in 1990 ben ik op PC's overgestapt, maar ik zat toen ook erg te twijfelen over een Amiga of Atari.
Ik heb toch wel erg veel (speel)plezier gehad hoor. Vooral games van Ultimate, play the game waren werelds (voor die tijd). Denk aan Jet Pac en Sabre Wulf. Top _/-\o_
30 jaar geleden al weer...Ik heb zo'n ding nog op zolder liggen en laatst nog getest en hij doet het nog steeds. Dit was voor velen het apparaat (samen met de C64) die je in de 'computerwereld' trok.
Ik heb hem nog in de doos in kast staan, misschien brengt hij ooit eens iets op als collecters item. Waarom mensen deze kochten i.p.v de C64 is dat programmeren met de sinclair makkelijker was dan de C64, waarbij je alle grafische commando's met pokes en peeks moest doen. Ik heb ze beiden nog in bezit, leuk ding, heb in de 80er jaren veel op geprogrammeerd voor het maandblad Radio Amateur Magazine.
...de C64, waarbij je alle grafische commando's met pokes en peeks moest doen...
Haha oh ja, dat was vreselijk. De ene C64-freak had 2 pagina's tekst nodig voor het tekenen van een paar cirkeltjes. Kwam er een ander langs die op een ander soort PC (wellicht een XT of C128) daar vlakbij met twee regels het hele scherm vol zette met verschillende cirkeltjes; wellicht met gwbasic.
Men keek verbluft toe wat er mogelijk was met twee regeltjes.
Volgens mij kwam je met pi en wat handig binair rekenwerk ook erg ver in een paar regeltjes met een C64.
Mwoah. Waren best wat regeltjes voor nodig. Het enige wat je feitelijk kon doen was pixels aan/uit zetten, maar niet eens in een net X/Y raster. Je moest dus én bepalen waar de punten zouden moeten komen met de cos(x) en sin(y) functies (of andersom), en de resultaten weer vertalen zodat de punten op de goede plaats terecht kwamen.
Niet echt vergelijkbaar met circle (x,y) dus....
In m'n Acorn Atom (geen kleur, 1 bit audio) kon je 'n Extension ROM prikken (m.b.v. printplaat en wat software zelfs meerdere ROMs, waartussen -automatisch- geschakeld werd), met "P-Charme", een basic-uitbreiding. Cirkeltjes geen probleem. Zelf basic-keywords maken m.b.v. machinetaal kon ook.

Nostalgie, een zoete dwaasheid!
klopt, het programmeren op de zx was inderdaad veel makkelijker dan de c64. Dat de laatste een groter succes is geworden heeft natuurlijk met de toenmalige marketing te maken.....


cassettebandjes met veel ruis en gepiep...... nostalgie!
Zat de Z80 in, http://nl.wikipedia.org/wiki/Z80 .
Was uit 76, terwijl de Zx pas jaartje of 8 daarna kwam, ging wat langzamer in die tijd..?
Een Z80 is lange tijd de standaard geweest, volgens mij had mijn grafische rekenmachine voor de MTS(1995-1999) van texas instruments ook een volwaardige, maar wel een latere revisie Z80 aan boord.
de eZ80 (verbeterde versie) wordt nog steeds verkocht door Zilog!http://www.zilog.com/inde...arent_id=77&Itemid=57
En wordt gevierd met een google doodle (alleen op de .co.uk site)

Was ook mijn eerste computer, vaders druk bezig zelf te programmeren, ik mijn ouders gek te maken met een oneindige never ending story soundtrack, de toetsen lam te maken met de Daily Thompson games en mezelf te ergeren aan een 10 minuten tapes laden om dan alsnog een loading error te krijgen...

Ah, those were the days...

[Reactie gewijzigd door Fly-guy op 23 april 2012 13:52]

Laden was op 1500 baud en spelletjes waren niet groter dan 41 K,dus maximaal 4,5 minuten voordat je load-error had.
(48K geheugen, maar deel voor videobuffer en werkgeheugen Spectrum zelf, bleef 41 K over).

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Populair: Vliegtuig Tablets Luchtvaart Samsung Crash Smartphones Microsoft Apple Games Rusland

© 1998 - 2014 Tweakers.net B.V. onderdeel van De Persgroep, ook uitgever van Computable.nl, Autotrack.nl en Carsom.nl Hosting door True

Beste nieuwssite en prijsvergelijker van het jaar 2013