Oud(erwets) genre
Age of Wonders: Planetfall
Van Age of Wonders: Planetfall kan absoluut worden gezegd dat het een ouderwetse strategiegame is, maar dat heeft zeker geen negatieve lading. Het '4X'-principe (explore, expand, exploit, exterminate) is een vaak beproefd en goed werkend concept, en ook de basis voor deze game. Met Planetfall springt de Age of Wonders-serie naar een futuristische scifisetting, wat verfrissend werkt. De game kent daarnaast heel veel diepgang, wat aanvankelijk wat overweldigend en onoverzichtelijk kan zijn, maar uiteindelijk zorgt voor veel opties, uitdaging en speeltijd. Langzaam ontwikkelt Planetfall zich dan meer en meer tot zo'n typische 'nog één beurt voor ik ga slapen'-game. Het spel weet zich niet in het rijtje absolute klassiekers te scharen die ook aan die omschrijving voldoen, maar vermakelijk is Age of Wonders: Planetfall zeker.
Eindoordeel
Guerrilla Games mag het vlaggenschip van de Nederlandse game-industrie zijn, maar ons land heeft natuurlijk meer getalenteerde studio's. Een van die studio's is het in Delft gevestigde Triumph Studio's, dat je kent van Age of Wonders en Overlord. In 2014 bespraken we op Tweakers Age of Wonders III, en we beschreven het daarbij als een klassieke turn-based strategiegame in zijn puurste vorm. Dat genre was stiekem een beetje uit de tijd, maar bediende nog altijd een aardige groep liefhebbers. In de ogen van Triumph is dat laatste anno 2019 nog niet veranderd, want Age of Wonders: Planetfall is van hetzelfde laken een pak. Alleen maak je in deze game een reuzensprong naar de verre toekomst.
Waar de vorige games in de Age of Wonders-serie altijd een klassieke fantasiesetting hadden, gaan we met Planetfall een paar duizend jaar de toekomst in. Wel blijft het een fantasiesetting. Sterker nog, wie een beetje door de aankleding en andere namen heen kijkt, kan klassieke archetypen herkennen in de verschillende rassen in het spel. Die rassen, en de verschillende groeperingen die eronder vallen, leven allemaal in een universum dat min of meer is 'gereset' door een catastrofale gebeurtenis. De ramp heeft een einde gemaakt aan een beschaving die op dat moment vergevorderd was. Je begint de game op het moment dat dit universum er langzaam klaar voor is om opnieuw te worden opgebouwd.
Dat dat laatste niet zo makkelijk zal gaan, blijkt al snel. Op elke planeet zijn kleine groeperingen te vinden die wisselende machtsposities hebben. Wanneer je als speler met een bepaalde factie op een planeet landt, krijg je met die facties te maken. Wat je er vervolgens mee doet, is aan jou. De campagnemodus van Age of Wonders: Planetfall is verdeeld over verschillende missies. Door je doelen op een bepaalde planeet te behalen, speel je een volgende missie vrij, enzovoort. Wat je het beste met andere facties op die planeet kunt doen, hangt af van je doelen en je speelstijl. Regelmatig is een pacifistische aanpak mogelijk waarbij je middels samenwerking je doelen kunt bereiken. Al te koppige heethoofden luisteren echter beter naar je wapens dan naar je woorden, wat een snelle militaire actie wellicht handiger maakt.
Ontwikkeling en manipulatie
De keuze tussen pacifisme en agressie is een wel heel simplistische omschrijving van wat er op de overzichtsmap tijdens een potje Age of Wonders: Planetfall gebeurt. Op dit punt laat de game zich in diepgang namelijk vergelijken met games als Civilization, waarin het diplomatieke spel minstens zo belangrijk is als het militaire. De facties die je tegenkomt, benaderen je op een bepaalde manier, en dat biedt mogelijkheden. Gedraagt een factie zich agressief, dan heb je redenen om hem de oorlog te verklaren. Hoe hoger de mate van agressie, oftewel de 'Casus Belli', hoe acceptabeler andere facties - en de kolonisten in je eigen factie - je beslissing zullen vinden. Val je zomaar een neutrale, vredige factie aan, dan jaag je iedereen op de planeet vrij snel tegen je in het harnas en wordt een potje Planetfall een stuk moeilijker.
De vijand van mijn vijand ...
De diepgang van dit systeem zit in wat je allemaal kunt doen om invloed uit te oefenen op de onderlinge relaties. Door andere leiders complimenten te maken, soms wat klusjes voor ze op te knappen en je te gedragen als een goede potentiële bondgenoot, kun je vriendschappen en allianties opbouwen. De regel 'de vijand van mijn vijand is mijn vriend' is daarbij handig om in het achterhoofd te houden. Door slim militaire partners te kiezen, zul je een planeet over het algemeen vrij makkelijk naar je hand kunnen zetten. De gekozen moeilijkheidsgraad zorgt daarbij natuurlijk voor extra of juist wat minder uitdaging.
/i/2002991916.jpeg?f=imagearticlefull)
Echt interessant wordt het pas wanneer je je oog laat vallen op gebieden van facties die te boek staan als vrienden. Zo maakten we mee dat een van onze bevriende leiders een gebied controleerde dat wij nodig hadden om onze missiedoelen te behalen. Dat is lastig, want we hadden een defensieve alliantie met deze partij gesloten. Die moet je in zo'n geval eerst verbreken, maar dat levert uiteraard vragen op. Slimmer is het om gebruik te maken van de opties die er zijn op het gebied van spionage en 'covert ops'. Je kunt het er bijvoorbeeld op laten lijken alsof een bepaalde factie een spionageactie tegen jou heeft ingezet. Als je dat naar buiten brengt, geeft dat jou in de ogen van de rest van de wereld een reden om actie te ondernemen, zonder dat jij meteen de 'bad guy' bent. Handig, althans: als het werkt. Worden je spionnen gesnapt, dan draait alles om en moet je op je tellen passen.
Welke mogelijkheden je hebt op het gebied van manipulatie wordt bepaald door wat je hebt onderzocht via de Research-boom. Je onderzoeken laten zich onderverdelen in 'militair' en 'sociaal'. Research in de militaire boom levert je nieuwe mogelijkheden op tijdens gevechten. Ontwikkelingen in de sociale boom zorgen voor meer opties voor je nederzettingen, en geven je meer handige tools in je rol als leider van je factie, met daarbij dus ook spionage en counterspionage. Eventuele 'covert ops' in jouw gebieden kun je counteren door speciale operaties uit te voeren die eventuele snode plannen van je tegenstanders bloot kunnen leggen. Die operaties moet je echter ook eerst vrijspelen door de juiste Research uit te voeren. De keuzes in wat je onderzoekt en wanneer je dat doet, bepalen voor een deel of je succesvol kunt zijn, en op welke manier.
Invloed en reputatie
Dat succes zal te allen tijde gepaard moeten gaan met winst in je gevechten - daar komen we zo op - en dat zal zich vertalen in het veroveren van meer grondgebied. Je bouwt nederzettingen, die in de game Colonies heten, en vanaf die locaties schuif je de grenzen van je terrein steeds verder op. Elke kolonie die je plaatst kan daarnaast enkele omliggende sectoren aan zich verbinden die de kolonie een boost geven. Daarbij bepaal je meestal zelf om wat voor boost het gaat. Je moet genoeg energie hebben om units te kunnen maken, maar ook voedsel en productie- en onderzoekscapaciteit zijn belangrijk, want ze kunnen het een en ander behoorlijk voor je versnellen. Daarnaast heb je nog Influence en Reputation. Influence is het betaalmiddel waarmee je invloed uitoefent op andere facties, terwijl je Reputation mede bepaalt hoe succesvol die pogingen zijn en wat voor dealtjes je kunt sluiten. In zekere zin kun je die twee factoren dus ook als resources zien.
Veel diepgang in gevechten
Mocht je na de tekst op de vorige pagina het spoor een beetje bijster zijn, dan is dat niet vreemd. Er valt gewoon behoorlijk veel te managen in Planetfall, en zeker in het begin is het lastig om aan te voelen welke actie op welk moment handig is. Wat helpt, is om ervoor te zorgen dat je de verschillende facties en hun sterke en zwakke punten goed leert kennen. Leunt je factie veel op schieten van afstand, of zijn de strijders ervan juist dodelijk met melee-wapens? Dat is essentieel om te weten.
Geen symmetrie, wel balans
Daarmee komen we bij een van de sterke punten van Age of Wonders: Planetfall. De facties zijn namelijk niet symmetrisch, maar wel in balans. Althans, voor zover we dat op basis van pakweg twintig uur speeltijd kunnen beoordelen. We hebben gevechten gewonnen waarin we volgens de 'kracht-indicaties' die de game bij elk leger toont nooit hadden mogen winnen, maar het omgekeerde gebeurde zeker ook. Soms kan een leger een bepaalde kracht hebben en net een groep units tegenkomen waartegen het niet bestand is. We versloegen een sterker leger dat voor een belangrijk deel uit melee-units bestond, doordat we net één vliegende unit in leven hielden en alle tegenstanders met vuurwapens al hadden uitgeschakeld. De overgebleven meppers hadden geen manieren meer om onze gevleugelde strijders aan te vallen, dus dat leverde een vooraf onwaarschijnlijk geachte overwinning op.
/i/2002991920.jpeg?f=imagearticlefull)
Het kan geen kwaad de krachtindicaties in de gaten te houden voor je aan een gevecht begint, maar het zegt dus niet alles. Dat komt vooral doordat de gevechten in Planetfall net zoveel diepgang laten zien als het strategische deel op de overzichtsmap. Zodra je in een gevecht verwikkeld raakt, verplaats je je naar een omgeving die is opgedeeld in tegels, zoals je dat gewend bent van vrijwel elke turn-based strategiegame. In die tegelomgeving zie je alle legers die op de overzichtsmap binnen één veld stonden van de plek waar het gevecht wordt gestart. Het is dus slim om ervoor te zorgen dat legers elkaar versterken, want zeker wat later in de missies ga je het vaak niet redden met één leger van maximaal zes units.
Overwatch
Tijdens het gevecht hebben alle units uiteraard sterke en zwakke punten, maar bepaalde regels gelden voor iedereen. Een van de belangrijkste mechanismen tijdens gevechten is het dekkingssysteem. Units kunnen achter objecten schuilen en zijn dan minder goed te raken. Daarnaast zijn er allerlei systemen waar je rekening mee moet houden, zoals 'overwatch'. Dit houdt in dat een unit een tegenaanval kan uitvoeren als aan bepaalde criteria wordt voldaan. Je kunt als speler zien welke vakjes onder iemands overwatch vallen. Vaak is het daarbij zo dat als je vanuit zo'n vakje aanvalt, de vijandelijke units een tegenaanval kunnen uitvoeren als jouw aanval geheel of gedeeltelijk is mislukt. Zeker tegen units met een sterke aanval is dat iets waar je goed op moet letten. Die dreiging valt te counteren door units te 'staggeren'. Sommige aanvallen zorgen niet alleen voor schade, maar brengen vijanden ook 'uit balans', waardoor voor hen de mogelijkheid wegvalt om een tegenaanval te plaatsen.
Daarnaast zijn er allerlei effecten om rekening mee te houden. Zo kunnen troepen vergiftigd raken of al bloedend extra gezondheid verliezen. Ook kunnen units aanvallen hebben die een 'area of effect' hebben doordat hun munitie meerdere groepen soldaten tegelijk kan raken, of omdat het om een explosie met veel impact gaat. Dat soort elementen is uiteraard niet nieuw voor deze game, maar het duurt wel even voor je alle varianten hebt gezien en bekend bent met wat de verschillende facties en hun units allemaal kunnen.
/i/2002991924.jpeg?f=imagearticlefull)
Daar komt nog een extra element bij, in de vorm van Operations. Dit zijn speciale aanvallen of buffs die je tijdens gevechten kunt inroepen. Het gebruiken van zo'n operatie kost energie en een of enkele Operation Points. Hoeveel je er daarvan hebt, hangt af van hoeveel onderzoek met betrekking tot de Operations je al hebt gedaan. Aanvankelijk heb je maar twee punten, wat betekent dat je slechts een of twee keer per gevecht zo'n speciale aanval kunt uitvoeren, maar enkele uren later heb je er misschien wel tien en wordt het een ander verhaal. Een goed getimede aanval of Healing kan veel verschil maken.
Helden
Datzelfde geldt voor het aandeel van de Heroes binnen je troepen. Dit zijn speciale, extra sterke units die je kunt voorzien van bijzondere wapens en mods. Die kun je kopen, maar ook verdienen door missies te volbrengen en de bijzondere, sterke units te verslaan die je af en toe tegenkomt op de kaart. Daarnaast kun je de helden verbeteren door verdiende Skill Points uit te geven aan perks, die bijvoorbeeld zorgen voor een nauwkeurigheidsbonus, een grotere gezondheidsbalk en/of allerlei andere bonussen. Via de menu's in het spel zijn al die helden trouwens vrij uitgebreid aan te passen. Ben je het dus niet eens met het uiterlijk of de naam van een van deze personages, dan kun je dat naar eigen inzicht veranderen.
Gaat dit alles je nog niet diep genoeg? Bedenk dan dat je ook mods kunt aanbrengen bij normale units. Je kunt ze aanpassen, waardoor ze bijvoorbeeld op een andere manier schade toebrengen of andere sterke punten krijgen. Jouw aangepaste versies van de normale units kun je vervolgens ook opslaan, waardoor je ze makkelijk opnieuw kunt produceren. Hierdoor beschikt Age of Wonders: Planetfall in theorie over een ongekend aantal verschillende units. Dat houdt de game op de langere termijn natuurlijk wel zo spannend.
Kleine verbeterpuntjes
Als inmiddels iets duidelijk is geworden over Age of Wonders: Planetfall, dan is het dat het een flink uitgebreide, bij vlagen best gecompliceerde game is. Het is niet raar als je aardig wat potjes nodig hebt voordat je de game echt goed begrijpt en slimme keuzes kunt maken bij wat je ontwikkelt en aanpast. De menu's bieden veel opties en informatie, en dat is aanvankelijk best overweldigend. De game biedt wel een tutorial aan, maar die leert je alleen de basiselementen. Zelfs na tientallen uren spelen waren wij nog steeds bezig om allerlei zaken uit te vogelen. De onoverzichtelijkheid van sommige menu's en de werking van een aantal systemen draagt in dat kader niet bij aan het gewenste inzicht.
Besturing
Ook vielen ons tijdens het spelen enkele rariteiten in de besturing op, en merkwaardig is dat ze per platform licht van elkaar verschillen. Op de PlayStation 4 liepen we tegen het probleem aan dat we soms dingen per ongeluk te snel deden. De game heeft op de PS4 af en toe wat meer tijd nodig om handelingen te verwerken dan op de pc, waardoor een extra druk op een knop verleidelijk is. Die extra keer drukken resulteert dan al te vaak in een onbedoelde actie die niet kan worden teruggedraaid, tenzij je bereid bent terug te gaan naar een eerder opgeslagen punt. Op de pc liepen we tegen een net wat ander fenomeen aan: hier hadden we soms juist teveel klikjes nodig om bepaalde orders te geven.
/i/2002991918.jpeg?f=imagearticlefull)
Op technisch vlak doet Planetfall het naar behoren. De verschillende willekeurig gegenereerde planeten hebben kleurrijke en afwisselende omgevingen. Ook zijn er gevechten mogelijk op water, wat een andere sfeer oplevert. In de audiovisuele presentatie valt vooral het geluid op. De positieve kant daarvan is dat er best veel stemgeluid in de game zit. Niet elk tekstballonnetje wordt hardop voorgelezen, maar het gebeurt wel aardig vaak. De wat minder geslaagde kant betreft de muziek. De achtergrondmuziek is prachtig, maar lijkt helemaal los te staan van wat er in het spel gebeurt. Soms zwelt de muziek ineens sterk aan terwijl je rustig rondkijkt op de strategische map. Die muziek haalt je op dat soort momenten als het ware 'uit de game', en dat is uiteraard niet de bedoeling.
Om deze overwegend positieve review af te sluiten met een positief punt mag de hoeveelheid content nog worden aangestipt. De campagne zorgt met zijn reeks missies voor een behoorlijke speelduur, die wij bij lange na niet volledig hebben kunnen ervaren. Naar de totale speeltijd kunnen we dus slechts gissen. Daarnaast biedt Planetfall uiteraard de mogelijkheid voor losse potjes waarbij je zelf kunt instellen op wat voor wereld je speelt en tegen wat voor tegenstanders. Ben je de kunstmatige intelligentie al te makkelijk de baas, dan is er ook nog een multiplayer-modus waarin je je strategische kunsten tegen andere gamers kunt testen.
Conclusie
Zoals we aan het begin van deze review al schreven, is Age of Wonders: Planetfall een game uit een genre dat je meeneemt naar het verleden. De turn-based aanpak van het spel blijft ouderwets lekker. De stap naar een heel andere setting werkt verfrissend binnen de Age of Wonders-serie. De game biedt daarbij flink veel diepgang. Dat maakt het lastig om hem al te snel te doorgronden, maar het zorgt tegelijkertijd voor uitdaging en een lange speelduur. Wanneer je de fijnere kneepjes van het managen van een factie in Planetfall eenmaal in de vingers hebt, kun je het spel heerlijk naar je hand zetten, waarbij er altijd meerdere wegen richting de overwinning zijn. Wie het aloude '4X'-principe in turn-based strategiespellen nog niet zat is, vindt in Age of Wonders: Planetfall tientallen uren spelplezier.
Eindoordeel