Big tech verdient miljarden aan Europeanen, maar de digitaks blijft uit

hrhsbf

Amerikaanse techbedrijven zijn fiscaal een doorn in het oog van Europa. Ze verdienen miljarden aan ons, maar hoeven daar niets van terug te geven. Eens in de zoveel tijd komt een politicus daarom met hetzelfde idee: een digitaks. Dit is een 'digitale' belasting voor techbedrijven die bijvoorbeeld met de verkoop van onze data hun enorme boterham verdienen. Maar vooralsnog laten de Amerikanen zich de kaas niet van het brood eten. Hoe zit dat precies?

Wat is een digitaks?

Een bedrijf moet belasting betalen over zijn activiteiten. Dat is eigenlijk overal ter wereld de norm. Maar hoe zit dat als een bedrijf fysiek niet in ons land zit, maar via de ether wél geld aan onze inwoners verdient? Als je die twee concepten samenvoegt, krijg je het principe van een digitaks, ofwel een digitaledienstenbelasting (dst).

Heel versimpeld: een snoepwinkel in Nederland betaalt aan de Nederlandse overheid omzetbelasting over het verkochte snoep (btw, die de snoepwinkel aan de consument doorberekent) en vennootschapsbelasting over de winst. Maar hoe zit het als het om digitaal snoepgoed gaat vanuit een winkel die in de VS staat? En wat nou als je het snoepgoed gratis kunt downloaden, maar de snoepwinkel jouw snoepgedrag registreert en doorverkoopt aan adverteerders?

Bron: SOPA Images / Getty Images

Bedrijven als Google, Meta, Amazon, Apple, OpenAI en Microsoft verdienen zo geld, maar hoeven daar geen traditionele belasting over te betalen. Belastingregels zijn namelijk nog een beetje ouderwets wat dat betreft: ze gaan ervan uit dat bedrijven hier gevestigd zijn of dat de klant een daadwerkelijk product koopt. Een digitaks moet het probleem van 'digitale bedrijven' die hier actief zijn oplossen. En daar hoor je al jaren van alles over, zonder echt resultaat. Hoe kan dat?

Hoe zou een digitaks werken?

We hebben een prima algemeen idee van wat een digitaks zou moeten zijn, maar een exacte definitie ontbreekt. Dat erkent de Nederlandse staatssecretaris van Financiën Eugène Heijnen ook. Hij zei eerder tegen de Tweede Kamer dat het gaat om 'een belasting die specifiek gericht is op inkomsten uit digitale activiteiten in een land'. Er zijn volgens hem enkele belangrijke aspecten van de DST:

• Het is een belasting op omzet uit digitale activiteiten in een land, niet op de winst (zoals bij vennootschapsbelasting).
• Er is een hoge omzetdrempel zodat de belasting gericht is op grote multinationals, waaronder big tech.
• DST wordt geheven in het land van de gebruiker van een gratis of betaalde dienst.
• Het is niet nodig dat het bedrijf fysiek in het land gevestigd is.

Waarom komt er geen Europese digitaks?

Volgens berekeningen van de Europese Commissie een digitaks jaarlijks 5 miljard euro kunnen opleveren. Daarom is er al sinds 2018 steun van het Europees Parlement voor wetgeving. De Europese Commissie zou daar wel een slaatje uit willen slaan, maar vooralsnog is Europa terughoudend.

Dat heeft alles te maken met Donald Trump en de bredere Amerikaanse techlobby. De maatregel komt er namelijk op neer dat vooral Amerikaanse techbedrijven belasting betalen. De Amerikaanse overheid wil koste wat kost voorkomen dat de EU profiteert van de activiteiten van die bedrijven.

De manier waarop dat gebeurt, is vaak in het nieuws geweest: sancties. Als een land Amerikaanse techbedrijven belast, slaat Trump terug met eigen belastingen.

Waarom Wopke Hoekstra over de digitaks gaat

Nederlanders zullen Wopke Hoekstra nog wel kennen als fractievoorzitter en lijsttrekker van het CDA. Maar inmiddels is hij eurocommissaris van Klimaat, Nettonul en Schone Groei.

Je zou zeggen dat belasting heffen op techbedrijven weinig met het klimaat te maken heeft. Maar volgens zijn functiebeschrijving werkt Hoekstra ook aan 'hervorming van de vennootschapsbelasting' in de EU en aan 'internationale belastinghervorming'.

Wopke Hoekstra

Daarom zei eurocommissaris Wopke Hoekstra onlangs dat landen het eerst onderling zouden moeten oplossen. Eerst moeten zij 'alle mogelijkheden op internationaal niveau' proberen te benutten, voordat de EU eventueel ingrijpt. Op die manier voorkomt de EU naar eigen zeggen dat de regering-Trump met tegenmaatregelen komt.

Sommige Europese landen heffen al een digitaks

Die 'angst' van Hoekstra over tegenmaatregelen is geen hypothese, maar nu al realiteit. Frankrijk, Italië, Spanje en Oostenrijk hebben namelijk al een vorm van digitaks op digitale diensten. En jawel, op grond van Section 301 doen de VS onderzoek naar mogelijke vergeldingssancties tegen die landen.

Niet heel gek dus dat Frankrijk onlangs pleitte voor een Europabrede belastingregel. Nu moeten individuele landen de eventuele wraak van de VS incasseren, terwijl die last anders door heel Europa zou kunnen worden gedragen. Daar wacht de EU echter vooralsnog mee.

Hoe staat het met internationale regels?

Europa wil dus geen EU-regels invoeren, maar vraagt landen om zelf eventuele maatregelen te nemen. 38 landen hebben enkele jaren geleden al afspraken gemaakt over digitale belastingen. Alleen is daar vooralsnog weinig van in de praktijk gebracht.

In 2021 maakten de G20-landen en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO, internationaal bekend als de OECD) namelijk afspraken. De OESO is een samenwerkingsverband van 38 landen, waaronder een groot deel van de EU en andere belangrijke, veelal democratische landen. Denk aan de VS, het VK, Japan, Australië, Zuid-Korea en de Scandinavische landen.

Die afspraken bestaan uit twee pijlers en maken het aanzienlijk gemakkelijker voor leden om bedrijven te belasten die niet in het betreffende land zijn gevestigd. Zo staat in de eerste pijler dat opnieuw moet worden bepaald welk land wanneer belasting mag innen. Een van de harde eisen is dat een bedrijf in de 'doelmarkt', ofwel het betreffende land, minimaal een miljoen euro omzet behaalt. Leden van de OESO gingen met deze pijler akkoord, maar vooralsnog zijn die plannen niet in de praktijk gebracht.

Daarnaast zouden bedrijven met een wereldwijde omzet van meer dan 750 miljoen euro effectief minstens 15 procent winstbelasting per 'doelmarkt' moeten betalen. Die regel is al sinds 2024 actief in de Europese Unie.

Wat doen België en Nederland?

Gaan Nederland en België het dan maar zelf regelen? Als het aan de Belgische overheid ligt, wel. De overheid wacht nog op internationale afspraken, maar die lijken er niet te komen. In het regeerakkoord 2025-2029 staat dat de federale regering onder Bart De Wever daarom uiterlijk in 2027 met wetgeving komt om de richtlijnen van de OESO toe te passen. Mogelijk gaat het om een belasting van 3 procent op 'digitale multinationals'.

Nederland is wat minder ver. In het regeerakkoord 2026-2030 staat niets over een digitaks. De regering-Jetten zegt over internationale belastingen alleen: "We willen zoveel mogelijk een gelijk speelveld in Europa, daarom verhogen we de vennootschapsbelasting niet." In de verkiezingsprogramma's van GL-PvdA (inmiddels Progressief Nederland) en Volt stond wel de wens om big tech te belasten. Die partijen zitten niet in het huidige minderheidskabinet.

Een Europese digitaks blijft voorlopig uit

Het voelt niet meer dan logisch dat bedrijven ook over digitale diensten belasting betalen. Vooralsnog zijn daar geen concrete afspraken over gemaakt. Althans, geen afspraken die breed in de praktijk worden toegepast. Er zijn enkele dappere landen die het alvast zelf oplossen, maar die liggen onder een Amerikaans vergrootglas en hunkeren daarom naar Europabrede maatregelen.

Vooralsnog is het voor Europeanen dus hopen dat internationale onderhandelingen tussen de G20- en OESO-landen in een permanente oplossing uitmonden. Tot die tijd profiteren vooral Amerikaanse techbedrijven massaal van de betalingen en data van hun Europese gebruikers.

_{Redactie: Yannick Spinner • Eindredactie: Monique van den Boomen}

Reacties (32)

[Fox Hound]

Ik snap dat ze belasting willen heffen op deze diensten maar laat ze in Europa dan ook nadenken over hoe ze consumenten gaan compenseren. Want je kunt aan zien komen dat dit doorgeschoven gaat worden naar consumenten.

[Dutchflow]

Consumenten compenseren? Belasting wordt gebruikt om te investeren in zaken waar we allemaal wat aan hebben zoals infrastructuur, veiligheid, onderwijs etc.

[Fox Hound]

Dat begrijp ik. Tegelijkertijd hebben veel mensen het al moeilijk door alsmaar stijgende kosten van zo’n beetje alles. Dus nadenken over hoe consumenten tegemoet te komen lijkt me niet onredelijk. Mocht de EU echt onderaan de streep meer over willen houden, dan kan dat natuurlijk ook door verspilling tegen te gaan. Waarom doen ze bijvoorbeeld nog dat belachelijk dure verhuiscircus tussen Brussel en Straatsburg? Stop daar mee en je kan flink besparen.

[Evanesco]

Nou volgens mij is big tech miljardairs van belasting ontzien het allerlaatste waar we ons in Europa druk om zouden moeten maken. Of chantage praktijken van de VS met hun ronduit idiote tariffs, die overigens door Amerikanen betaald worden, komen ze nu ook zelf achter.

En al zou er iets van een prijs beweging zijn, dan speelt dit alleen maar “onze” bedrijven in de hand (die al netjes belasting betalen) en worden we er langere termijn beter/ onafhankelijker van de VS van.

Drogredenaties of whataboutisms als “verhuizen is ook duur bespaar daar maar op” hebben niets met dit plan te maken.

[Fox Hound]

Dit gaat niet om big tech ontzien. Ik ben het er namelijk mee eens dat we van hen een eerlijke bijdrage moeten vragen. Het gaat mij in dit geval om het beperken van de nevenschade van het verleggen van die kosten voor gewone mensen.

Kijken naar hoe je geld uitgeeft en hoe dat efficiënter zou kunnen om te besparen is geen drogredenatie of whataboutism. Het is iets dat elk bedrijf doet en iets waar bij de EU nog kansen liggen.

[Evanesco]

Kijken naar hoe je geld uitgeeft en hoe dat efficiënter zou kunnen om te besparen is geen drogredenatie of whataboutism.

Dat daar kansen liggen: vast (en ben ik het mee eens). Maar het heeft verder niets te maken met of deze digitaks wel of niet een goed plan is. Hence: whataboutism.

[Tlamain]

Ik vraag me af in hoeverre deze belastingen uiteindelijk weer worden doorgeschoven naar de gebruiker van het platform. Zoals bij Amazon waar vanaf 1 oktober 2019 verkoperskosten voor Franse marktplaatsverkopers met 3% omhoog gingen, precies het tarief van de Franse digitaks. Bron: CNBC en CNN. Zie ook de invoerrechten die de Verenigde Staten heeft ingevoerd, ook deze worden uiteindelijk doorberekend en betaald door de consument (is hogere prijzen).

[Bulls]

Dat gaat met honderd procent zekerheid gebeuren. Het enige wat dat teweeg brengt is dat alles nog weer duurder wordt. En men uiteindelijk minder gaat kopen. Maar dat werkt dus helemaal niet bevorderlijk.

[arnem_]

Als ik naar sportschool ga draag ik bij aan het onderwijs, de AOW, de kosten van het leger enz. Als ik de hele avond een Amerikaans product gebruik om doorheen te scrollen draag ik alleen bij aan de winst van de platformen zonder belasting te betalen. Ik zie niet in wat daar nu 'bevordelijk' aan zou zijn.

Met de belasting op de hele avond scrollen kan de belasting op mijn sportschool omlaag of de belasting op werken minder omhoog zoals de rechtse partijen nu willen. Uiteindelijk komt het uit de lengte of de breedte.

[Reactie gewijzigd door arnem_ op 22 september 2026 07:21]

[Bulls]

Ik heb het meer over producten en niet over social media. Maar wat denk je dat die belasting teweeg brengt, nog meer reclame en andere kosten. Zolang jij niets betaald voor die “diensten” hoe betaal jij dan belasting over je scrollen.

[Evanesco]

Wat een rare gedachtengang. Nederlandse en Europese bedrijven betalen ook gewoon netjes belasting, dus Amerikaanse bedrijven moeten dit ook. En zoals gezegd: hier worden publieke zaken van geregeld.

Ik begrijp werkelijk niet waarom burgers (en mensen hier) dan aankomen met “nog meer regeltjes, slecht voor bedrijven” of “alles wordt dan duurder”. Wat dacht je van oneerlijke concurrentie richting Europese bedrijven als we dit NIET doen? Amazon concurreert met bodemprijs tactieken iedereen de markt af mede doordat er 0 belasting wordt betaald, en hier maar klagen hoe Europese bedrijven niet kunnen concurreren…

edit:
En daarbovenop: wat denk je dat een Amazon doet als ze hier bijvoorbeeld een bol.com van de markt af hebben gedrukt en monopolist zijn? Juist, prijzen verhogen want we kunnen gechargeerd gezegd nergens anders meer naartoe. En Besos lacht zich helemaal kapot terwijl wij hier Amerikaanse bedrijven maar blijven verdedigen…

[Reactie gewijzigd door Evanesco op 22 september 2026 08:13]

[YoMarK]

Het motiveert wel om naar Europese alternatieven te kijken. Die zijn er wel, maar het is functioneel gemiddeld genomen een stapje terug. Voor digitale soevereiniteit wel weer een grote stap vooruit. Dat we bang zijn voor sanctie is veelzeggend, en reden genoeg om juist stappen te nemen om ons los te wrikken vsn US tech bedrijven.

[WoutervOorschot]

En als we geen belasting heffen dan trickelt alle winst down naar de consument

[Calcifer123]

Dat kan toch geen serieus argument zijn om geen belasting te laten betalen. Elk bedrijf rekent de belasting door op de afnemer. Als je bij een bedrijf wilt dat ze juist daarom meer belasting betalen zijn het deze tech-bedrijven juist.

[HanBeert]

Wij gaan het als consument betalen en van die miljarden zien wij niets terug . Gewoon niet doen.

[thomasv]

Kort door de bocht, de reactie van @arnem_ illustreert mooi het effect als je iets kritischer nadenkt.

[eamelink]

Ultieme domheid: ‘bedrijven belasting laten betalen is slecht voor burgers’…

[Raymond Deen]

5 miljard per jaar taks voor heel Europa vind ik persoonlijk een giller. Die bedrijven buitelen over elkaar heen met hun kwartaal omzetten en winsten die in de tientallen miljarden lopen. Dat is natuurlijk het totaal van over de hele wereld, maar ik vermoed dat Europa daar dan toch zeker de een derde en wellicht de helft van genereert. Dan zou die 5 miljard misschien wel een hele procent zijn. Pfff, zelfs die boetes die ze uitdelen zijn hoger.

[Daoka]

Je getallen kloppen niet helemaal. Als 5 miljard 1% is zouden ze 500 miljard verdienen. Bij 100 miljard is het al 5% en dat verdienen ze ook niet volgens jouw tientallen miljarden. Dus het is meer dan 5%. Bij 50 miljard is het 10%. En 25 miljard (ongeveer het minimale als je tientallen zegt) al 20%

[Bisamrat]

Snap nog steeds niet waarom bedrijven niet gewoon belasting moeten betalen over de omzet die ze behalen in ons land. De gewone burger moet dat namelijk ook, dus waarom bedrijven niet. En ook niet over EU breed doen zoals nu over winsten, maar gewoon omzet belasten per land. Maar goed helaas regeert de lobby club en het grote geld onze wereld en dat zal niet snel wijzigen.

[amusedly]

Daar dacht ik ook aan, maar als we goederen importeren betaal je enkel importheffing (BTW primair). Als ik 200 euro per maand aan AI bedrijven geef, waar gaat de BTW eigenlijk heen? Krijgt NL daar iets voor of stroomt dit geld puur weg? Zou raar zijn als diensten niet belast worden, maar goederen wel. Hmm

[dumonjorne]

De BTW gaat naar Nederland. De digitaks, zoals ik het begrijp, is eigenlijk een bijkomend percentage BTW voor big tech multinationals met het verschil dat het bedrijf de taks moet betalen. (Maar dit in praktijk natuurlijk gewoon zal doorrekenen).

geen econoom, corrigeer me gerust.

[badnews.nl]

Goederen en diensten betaal je gewoon btw en omzet over.

Maar volgens mij gaat dit om indirecte omzet. Jouw data is geld waard, en je gedrag op social media wordt verhandeld (verkocht, uitbesteed of whatever). Daarnaast worden op slimme truckjes de reclame die je ziet, buiten de omzet van diensten van dat land gehouden. Je koopt ze bv in de VS, waar totaal andere regels gelden, en tonen ze hier (hun argument, wij zijn een US bedrijf).

Dus een ‘gratis’ dienst als instagram verdient aan jouw, maar betaald hier bijna niets voor in ons land, want de dienst is ‘gratis’ en daar betaal je geen btw of omzet over.


Begrijp ik het dan een beetje, of zit ik er compleet naast?

[Pasteis]

Het allerbeste middel tegen (Amerikaanse) bigtech is gewoon je eigen platformeconomie binnen Europa hiervoor opzetten die die bigtech kan vervangen.

Ik las vanochtend het goede nieuws dat Hyves terug is! Dat is een perfect voorbeeld om daar naar toe te gaan i.p.v. Facebook bijvoorbeeld. Terug waar het allemaal begon en ook nog eens op Europese bodem.

[The-Source]

Voordat dit vanuit Europa als regel ingevoerd kan worden zal de EU eerst de afhankelijkheid van ik noem maar even een kleine productsuite Microsoft moeten verkleinen. Owja vergeet ook niet de cloud oplossingen als Amazon AWS, Google en ook weer Microsoft Azure.

Als je ziet dat zelfs Trump ingrijpt bij het internationaal strafhof om daar specifieke microsoft exchange accounts te laten blokkeren dan zie ik ingrijpen op grote niveau ook zeker een mogelijkheid en dan is het wellicht niet eens een belasting maar gewoon geen werkend product.

[fenrirs]

Ze zouden gewoon ballen moeten hebben. Meer dan zoveel miljoen omzet genereren uit EU? dan in een EU land een vestiging met bijbehorende belasting

En doe dan ook even een equivalent van de Cloud act, zodat diplomatie de boel weer naar normaal kan trekken.

[HSG]

Regeringen in Europa zijn gewoon te laf.

[Sjah]

Of de EU laat eens ballen zien, tov bully Trump.

[cb2009]

Uiteindelijk is het altijd de consument die de belastingen betaalt, ook die geheven worden over omzet of winst van bedrijven. Denk dat de consument inmiddels al meer dan voldoende belasting betaald, hetzij direct of indirect.

[deboerpp]

Technisch gezien leveren deze techreuzen inderdaad een lokale dienst aan gebruikers en adverteerders binnen een specifiek land (zoals Nederland). Ze hebben een Nederlands platform, tonen gerichte advertenties aan Nederlandse consumenten en halen daar lokaal hun inkomsten vandaan.

Het probleem is de wetgeving die acherloopt . Op papier behandelt de wet de inkomsten uit advertenties en data alsof het een grensoverschrijdende digitale dienst is die vanuit Ierland wordt geleverd. Hierdoor wordt de winst daar geboekt, en blijft de lokale Nederlandse omzet buiten schot voor de traditionele winstbelasting.

Daarom een digitaks . Een digitale dienstenbelasting (digitaks) kijkt juist naar de plek waar de gebruiker zich bevindt (de waardecreatie).

Lijkt me niet meer als normaal.