Geld terug is ineens een slechte deal: je garantierechten bij stijgende prijzen

Product duurder geworden en nu kapot? Wat je rechten zijn bij een retourverzoek

Met de huidige situatie rond componenten ontstaat een interessant vraagstuk rond garantie. Want waar terugbetaling van het aankoopbedrag normaal gesproken een goede oplossing lijkt, is dat met de gestegen prijzen erg in het nadeel van de consument. Wat zijn je rechten als je ramsticks ter waarde van 500 euro het begeven en de verkoper je het aankoopbedrag wil teruggeven, dat nu de helft van de waarde van hetzelfde product vertegenwoordigt?

Die vraag staat centraal in een topic op het forum van Tweakers. Daar geeft een gebruiker aan dat hij zijn RTX 4090 bij een webshop heeft gekocht voor 1900 euro. De kaart begaf het na 2,5 jaar gebruik, nadat de 12Vhpwr-connector was gesmolten.

De gebruiker had een kabel van CableMod aangesloten op de kaart. Dat bedrijf bood aan om de gpu kosteloos te repareren. Intussen was er echter ook een verzoek bij de webwinkel ingediend om het product te vervangen of repareren. De webwinkel zegt de kaart niet te kunnen teruggeven, omdat de fabrikant de reparatie economisch 'niet rendabel' vond. Daarom wil de webshop het geld teruggeven, maar omdat de kaart inmiddels meer waard is dan het aankoopbedrag, weigert de gebruiker dat.

Een Gigabyte GeForce RTX 4090 WINDFORCE V2 24G

Het is waarschijnlijk dat dit verhaal in de komende tijd in verschillende vormen opnieuw zal verschijnen. Door de stijgende prijzen van werkgeheugen wordt bijna alle technologie duurder. Niet alleen ram, videokaarten en opslagruimte, maar ook PlayStation-consoles, laptops en gaminghandhelds worden getroffen door de grote tekorten aan ram als gevolg van de honger van AI-datacenters. Daardoor kan het voorkomen dat een product nu meer waard is dan ten tijde van de aankoop een aantal jaar geleden.

De garantie dat een product een bepaalde tijd goed werkt

En hoe zit het in België?

In België is in tegenstelling tot in Nederland een harde garantietermijn afgesproken. Deze is vastgesteld op minimaal twee jaar. Voor tweedehands voorwerpen kan een kortere garantietermijn worden afgesproken; deze moet minimaal een jaar zijn. Als dit niet expliciet staat vermeld, geldt ook hier een garantietermijn van twee jaar.

Ook in België geldt in principe dat de consument als eerste recht heeft op kosteloze reparatie of vervanging van het product. Pas als vervanging of reparatie onmogelijk is, kan de koper ontbinding van de koopovereenkomst eisen. Dat is ook in de Belgische wetgeving een recht van de koper; de verkoper kan de overeenkomst in principe niet ontbinden bij een garantieprocedure.

In Nederland is er geen strakke richtlijn voor garantie op producten. In plaats daarvan is afgesproken dat de consument recht heeft op een product dat 'deugdelijk' is. Dat wordt ook wel de conformiteitsvereiste genoemd. "Wettelijke garantie betekent dat consumenten er recht op hebben dat hun aankoop een bepaalde tijd goed werkt", legt een woordvoerder van de Nederlandse Autoriteit Consument en Markt uit.

Dat betekent dat de verkoper een probleem gratis moet oplossen als het product bij normaal gebruik binnen de garantietermijn kapotgaat. Dat kan door het te repareren, te vervangen of geld terug te geven. In dit geval viel het product binnen de garantieperiode van de fabrikant.

De koper krijgt zijn geld terug bij ontbinding van de koopovereenkomst, wat de koper moet doen. Normaal is terugbetaling in zo'n geval een prima afhandelingsmethode. "Maar doordat de prijs van computeronderdelen explosief gestegen is, voelt dit nu voor de koper oneerlijk", erkent de ACM. In het genoemde geval lijkt de koopovereenkomst niet te zijn ontbonden. Daarmee is het geld in principe nog steeds van de verkoper en de kapotte gpu nog steeds van de koper.

Onmogelijk

De ACM merkt op dat een koper geen herstel of vervanging kan eisen als dat in de praktijk onmogelijk is. Als dit het geval is, is terugbetaling de voor de hand liggendste oplossing. Daarbij krijgt de koper dus het originele aankoopbedrag terug. Dat het product duurder is geworden, verplicht de verkoper er in zo'n geval niet toe om méér dan het aankoopbedrag uit te keren.

Zulke gevallen zijn volgens de ACM relatief zeldzaam: "Hiervan zal slechts sprake zijn als een product dat identiek is aan het geleverde product niet meer te verkrijgen is. Toch kan dit (verzoek tot vervanging, red.) nog wel in bepaalde omstandigheden geweigerd worden, namelijk als de kosten voor vervanging onredelijk zijn omdat de kosten daarvan aanzienlijk hoger liggen dan de kosten van uitoefening van een ander recht of vordering. Het is onwaarschijnlijk dat de gestegen prijs van het product een legitieme reden is om niet te vervangen."

De webshop zegt in een reactie dat het product na het reparatieverzoek is doorgestuurd naar de fabrikant. "De klant heeft in de tussentijd wel gevraagd of hij de kaart terug kon ontvangen in plaats van een creditering. Helaas is bij navraag bij de fabrikant gebleken dat de gpu al ter destructie was afgevoerd." De officiële reden is niet bekend, maar mogelijk komt dat door de veiligheid: de fabrikant kan niet garanderen dat een gpu met een gesmolten powerconnector na reparatie nog veilig kan functioneren. De RTX 4090 in kwestie is inmiddels al enige tijd niet meer leverbaar bij de webshop.

_{Redactie: Imre Himmelbauer • Eindredactie: Marger Verschuur}