Nederlander wint van X en moet inzage krijgen: 'Strijden voor je rechten'

Openheid eisende Nederlander tegen X: 'Nooit te laat om je leven te beteren'

Socialemediaplatform X verliest opnieuw van de Nederlander Danny Mekić, die inzage eist in zijn gebruikersgegevens vanwege een shadowban in 2023. Vóór de zitting kondigde X al aan in beroep te gaan, dus ongeacht de uitspraak na de behandeling van de zaak. Dat lijkt het beeld te bevestigen van een techgigant die zich niet aan de wet houdt. Mekić geeft Tweakers een toelichting, met een optimistische twist.

"Dit is de vierde zaak die ze verliezen", zegt de technologiedeskundige, die ook promovendus internetrecht is aan de Universiteit Leiden. "Ik hoop echt dat ze zich hierbij neerleggen." Mekić legt uit dat X met het verzet tegen zijn inzageverzoek ook een maatschappelijke last oplevert: het bezet kostbare capaciteit bij rechtbanken. De kans is echter klein dat X zich neerlegt bij het verlies nu voor het Gerechtshof Amsterdam. Het Amerikaanse bedrijf liet al weten in cassatie te gaan.

De aankondiging van hoger beroep bij de Hoge Raad deed X vóór de zitting bij het Gerechtshof. Mekić vindt dat ongepast: het druist in tegen de democratische waarden, waarbij onafhankelijke rechters zaken toetsen aan de wet. Bovendien lijkt deze vooraankondiging van verder verzet het beeld te bevestigen van een techgigant die zich niet aan de wet houdt.

Woorden en daden

Naast Europese wetgeving, zoals de Digital Services Act die transparantie vereist, is er ook de kwestie van gedane toezeggingen. X-eigenaar Elon Musk beloofde in 2022 meer transparantie, ook met betrekking tot shadowbans. Bij zo'n ban wordt een gebruikersaccount niet echt verbannen, maar worden berichten ervan en zoekopdrachten ernaar weggemoffeld.

Elon Musk. Bron: Kevin Dietsch/Getty Images News

In 2024 uitte X nogmaals de belofte van meer inzage voor gebruikers in zaken die hun zichtbaarheid beïnvloeden. Mekić noemt beide aankondigingen 'oprecht goede zetten', maar hij wil nog wel dat er daden bij die woorden komen.

Weliswaar geven ervaringen uit het recente verleden geen garantie voor de toekomst, maar handelingen van Musk en X scheppen negatieve verwachtingen. De Nederlandse luis in de pels van het socialemediaplatform vult dit echter positief in: "Het is nooit te laat om je leven te beteren".

'Mate van intimidatie'

Tegelijkertijd spreekt hij van 'een mate van intimidatie'. Mekić vertelt dat er na het eerste verlies van X twee advocaten van dat bedrijf een college van hem bijwoonden op de Universiteit Leiden. Hij verklaarde daar toen het niet te hebben over de rechtszaak, omdat X in beroep ging en hij dat respecteerde. Later verzocht X het hof om een spreekverbod op te leggen aan Mekić, onder meer omdat hij zich in zijn college zou hebben uitgelaten over de zaak.

In de procedure tegen het inzageverzoek van de Nederlander beroept X zich ook op bedrijfsgeheimen. Transparant zijn over de gegevens die het platform over hem heeft, zou gevoelige geheimen van het bedrijf openbaren. De Amsterdamse rechter ging daarin niet mee.

Net als andere techreus in andere zaak

Hetzelfde gebeurde met een andere techreus in een andere zaak in een ander land. Meta beriep zich op bedrijfsgeheimen in een zaak aangespannen door de bekende privacyactivist Max Schrems. Het Hooggerechtshof in Oostenrijk verwierp die argumentatie: het moederbedrijf van Facebook en Instagram moet gebruikers volledige inzage geven in hun data.

Facebook/Meta. Bron: SOPA Images/LightRocket/Getty Images

Mekić vindt de Nederlandse uitspraak nu niet echt nieuws, omdat 'het bevestigt wat al zo was', maar ziet in samenhang met de Oostenrijkse uitspraak wel een belangrijke ontwikkeling. Dit is namelijk de tweede keer dat een rechter concreet Europese wetgeving toepast op big tech. Hij hoopt dat de grote platformen openheid en transparantie nu echt serieus gaan nemen.

Het blauwe vogeltje

In theorie kan X de uitspraak nu accepteren en zich houden aan Europese wet- en regelgeving. De vroege aankondiging om in beroep te gaan, lijkt die mogelijkheid echter te blokkeren. Mekić wacht het af en volhardt in zijn wens om inzicht te krijgen. Formeel heeft hij nog een X-account, maar actief is dat niet meer. Op zijn eigen contactpagina toont hij bewust nog het blauwe vogeltje van Twitter. "Je begrijpt dat ik het X-logo niet op mijn site zet."

De Nederlander roept anderen nu op om niet toe te kijken als rechten worden geschonden, 'ook je eigen rechten'. Het is daarbij belangrijk om prioriteiten te stellen: "Je kunt niet alles bestrijden, maar doe het waar je een verschil kunt maken."

Twitter/X. Bron: NurPhoto/Getty Images

Reacties (14)

[Floort]

Het is geen fijn bedrijf. Ik heb in de Privacy Shield tijd nog via mediation inzage afgedwongen. Omdat het inzagerecht via Privacy Shield minder sterk is dan onder de AVG en omdat mediation altijd een soort compromis is heb ik niet alles gekregen. Ik heb genoeg gezien om al kennis te hebben van het systeem dat nu bij zaak van Mekić zo gevoelig ligt maar ik heb stukken gegevens niet gekregen. Ik volg deze zaak met veel interesse.

X/Twitter is een bedrijf dat altijd relatief goed inzage heeft gegeven in persoonsgegevens. Maar het is ook een bedrijf dat behoorlijk hard probeert te verbergen dat er informatie wordt achtergehouden (vrij normaal, mag niet) en nu is ook zichtbaar hoe hard ze vechten (schijnbaar onrechtmatig) proberen te voorkomen dat die oncomfortabele informatie naar buiten komt. Ik heb maar één ander bedrijf betrokkenen zien proberen via juridische druk het zwijgen op te leggen over hun eigen persoonsgegevens. Gelukkig nog relatief zeldzaam, maar wel een voorbeeld voor waarom er handhaving door toezichthouders nodig is omdat dit een totaal onredelijk proces is om te moeten doorlopen.

[Triblade_8472]

Ik snap de oproep wel, maar nagenoeg niemand heeft de financiën en kracht (tijd) om het recht te halen.

Je neerleggen bij onrecht is vele malen sneller gemakkelijker en zelfs gezonder. Waarom de moeite dan doen?

Natuurlijk snap ik de hobby van het dwarsliggen wel, het is goed dat ze worden aangepakt, echt wel.

Anyway, ik vraag mij wel serieus af wat X hiermee te winnen heeft. Hebben ze iets te verbergen of gaat het hen om het winnen zelf?

[PBX_g33k]

Waarom de moeite dan doen?

IANAL, maar mijn simpele brein denkt dat hiermee een directe precedent gecrieerd wordt waar anderen naar kunnen refereren als zij in een soortgelijke traject belanden als zij hun informatie op willen eisen bij Twitter/X.

Hebben ze iets te verbergen of gaat het hen om het winnen zelf?

Het beeld in stand proberen te houden dat ze boven de wet staan misschien en ze zich niet hoeven te houden aan (in dit geval) de EU wetgeving?

[Hans1990]

Ik weet niet of het hobby is, of gewoon kijken waar je iets kan toevoegen.

Dat dhr Mekić een achtergrond heeft in rechten zal wel meehelpen. Als je zelf een advocaat op vol tarief moet betalen zal je er idd leeg op lopen. Tegelijk denk ik dat wij met velen zijn mbt onrecht aanvoelen, maar zolang dat buiten je cirkel van invloed ligt, dan is het inderdaad verspilde energie. Dat soort zaken kan je het beste zo snel mogelijk afdoen.

Ik kan alleen maar lof hebben voor mensen die wel dit soort (ogenschijnlijke) pestkoppen proberen aan te pakken. En niet met enkel om het dwarsliggen, maar ook echt een punt te maken. Blijkbaar met resultaat, anders gaan ze niet op voorhand in beroep of bij een openbaar college gaan zitten. Dat zijn toch echt hele merkwaardige (misschien zelfs trieste?) signalen ..

[FPSUsername]

Je moet strijden voor je recht. Dit is niet alleen bij digitale platformen, maar ook bij bijv. verzekeringen. Ze doen wat ze willen en gaan niet in op wat er gezegd wordt.
Er moeten meer bedrijven komen die opstaan voor het recht van een individu, zoals bijv Kifid.

[jpsch]

Let that sink in.

[Tri Force]

Mooi nieuws dat een persoon zijn of haar recht kan halen ook tegen een bedrijf zoals X ook al gaan hun weer in beroep om alleen tijd te rekken ? ik ga er vanuit dat een rechtbank regels en wetten volgt en het lijkt erop dat regels en wetten alleen maar scherper worden in de EU met name als het om Amerikaanse bedrijven gaat dus wat probeert X te winnen ?

Niet iedereen heeft de middelen om naar de rechtbank te stappen maar als deze D.Mekíc uiteindelijk de zaak wint dan kan dat een positief effect hebben dat anderen het ook proberen als hun benadeeld worden en omdat de rechtbank al eens een uitspraak heeft gedaan kan iemand in dezelfde situatie ook dezelfde uitspraak krijgen en dus dat bedrijven zoals X uiteindelijk aan de wet gaan houden.

Ben benieuwd hoe dit afloopt want recht hebben en recht krijgen zijn verschillende dingen en van mij mogen de bedrijven weleens op de vingers getikt worden met name sociaal media en ja misschien is een account geen eigendom maar er wordt soms veel tijd en energie in besteed en soms heeft het verband met werk of zelfs een bedrijf dus het kan kostbaar zijn voor sommige gebruikers.

[mutley69]

Die advocaten van X mochten dat college zelfs niet bijwonen - zij moeten zich kenbaar maken EN toelating vragen. Ik zou hen dagvaarden.

[zonglew00]

Voordat de zitting al begint al In hoger beroep te gaan? Ik vat dit op als schoffering van onze recht systeem. Ik hoop dat de rechter hier iets gaan doen. Los van winst of verlies. Als dit geaccepteerd wordt, is gewoon keihard aanval op onze recht systeem en dus ook rechtsstaat.

[Martinspire]

Lees ik het nu goed dat de zaak dus geen geheimhouding meer nodig heeft en dat die Nederlander er nu dus wel gewoon over mag babbelen? Want dat vind ik ook nog wel een dingetje.

Goed dat ie doorzet, benieuwd wat er gaat gebeuren in hoger beroep, maar zo te merken staat Meta niet heel sterk.

[Knallmeister]

In dit geval is het niet zomaar een Nederlander, maar een Nederlander die heel erg deskundig is op dit gebied, namelijk Danny Mekić. Die weet in tegenstelling tot helaas een zeer groot deel van de Nederlandse bevolking wel hoe hij zijn recht moet halen. Daarom is de inzet van Dhr Mekić in deze van cruciaal belang en het feit dat hij deze rechtzaak (voorlopig) gewonnen heeft is principe voor iedere Nederlander van potentieel belang.

[magician2000]

Er is zeker wel iets wat 'wij', gewoon volk, kunnen doen. Accounts opheffen en nooit meer terugkeren. Voor de rest is het aan de wetgever om dit soort praktijken aan de kaak te stellen en dit soort propaganda machines in het vrije Westen te verbieden.