De MAKR PRO HE van Corsair is een luxe, compact toetsenbord met 75 procent van de standaardtoetsen. Je levert het numpad en een paar navigatietoetsen in. De behuizing is volledig van aluminium gemaakt, met acht laagjes geluiddempend materiaal erin. De switches zijn Corsairs Hall Effect MGX-switches en het keyboard wordt met pbt-keycaps geleverd. Het keyboard is makkelijk open te schroeven en aan te passen met modules. De geluiddemping werkt redelijk en dankzij de magnetische switches kun je het actuatiepunt zelf instellen en extra functies voor gamers gebruiken. Het keyboard is echter flink aan de prijs en kan zowel op softwaregebied als qua consistentie van de switches beter. Er zijn, ook van Corsair, goedkopere en net zo goede alternatieven, maar die zijn wel minder op doe-het-zelven gericht.
De eerste MAKR 75 van Corsair was een barebone-kit die speciaal voor toetsenbordenthousiastelingen gemaakt was: je kocht de behuizing met pcb, en vervolgens kon je uit Corsairs assortiment je toetsenbord personaliseren en aan je wensen aanpassen. Alles kon je veranderen, zoals de switches, de keycaps en zelfs derotaryencoder kon je wisselen voor een klein schermpje.
Eén ding kon je echter niet met de MAKR 75: halleffectswitches gebruiken. Daar brengt de MAKR PRO 75 verandering in: in plaats van traditionele mechanische switches is dit toetsenbord voorzien van die magnetische switches.
In principe is elk mechanisch toetsenbord natuurlijk van andere keycaps te voorzien, en tegenwoordig zijn ook bijna alle high-end toetsenborden voorzien van hotswappable switches. Maar op een printplaat die voor mechanische switches bedoeld is, kun je geen switches monteren die met magneetjes werken, de zogeheten halleffectswitches. En die worden juist steeds populairder de laatste tijd: niet zo gek, want je kunt ze helemaal naar je hand zetten, met hun instelbare actuatiepunt en handige gamingtrucjes.
MAKR 75 en lay-out
De 'gewone' MAKR 75 stel je als kit samen en laat je al dan niet gemonteerd afleveren. Zo kun je dus switches, switchplate, kleuren en natuurlijk keycaps kiezen en zo je gepersonaliseerde toetsenbord bij elkaar klikken. De MAKR PRO 75 HE koop je meer als kant-en-klaar toetsenbord: omdat het keyboard halleffectswitches heeft, is er weinig te kiezen wat switchtype betreft: ze zijn allemaal dezelfde lineaire switches, en ook de kleurstelling is niet te kiezen. Zo is het diy-toetsenbord in zilvermetaalkleur of carbonzwart te koop, maar de volledig aluminiumbehuizing van de PRO-uitvoering is gewoon zwart. Ook krijg je de standaard colourway met zwarte modifiers en witte alpha's (de speciale toetsen zijn zwart, de alfabettoetsen wit) en gele enter- en esc-toets.
Wat nog wel mogelijk is, net als bij de diy-versie, is het vervangen van de rotaryencoder (de draaiknop voor bijvoorbeeld volume) door een lcd-module. Die kun je los kopen bij Corsair voor 30 euro, maar is bij de kit voor 16 euro bij te bestellen. Die module heeft een resolutie van 240 bij 240 pixels en heeft een diagonaal van 1,3 inch, 33 millimeter dus. De optionele draadloze module (48 euro bij de kit) is voor de MAKR PRO niet beschikbaar.
Lay-out
De MAKR PRO HE is dus net als de diy-kit een 75%-toetsenbord: dat wil zeggen, tussen een 60%- en tkl-toetsenbord in. Er is nog een volledige rij F-toetsen, de pijltjes zijn er – weliswaar een beetje ingeschikt – nog steeds, en het nav-cluster met onder andere 'home' en 'end' is iets aangepast en verticaal gerangschikt. Tussen de pijltjes en de rechter ctrl-toets zitten de statusleds en helemaal rechtsboven zit een rotaryencoder, ofwel een volumedraaiknop.
De hele behuizing is gemaakt van aluminium en om een mooi geluid – een eigenschap waarop fabrikanten en liefhebbers steeds meer nadruk leggen – is het keyboard voorzien van maar liefst acht geluiddempende lagen. Sommige zijn net meer dan een plastic vel, maar tussen de plate (van FR4 voor demping) en pcb zit polyurethaanfoam, en datzelfde materiaal zit ook onder het pcb.
Onderin de behuizing ligt bovendien een laag siliconenrubber. Het pcb met de switches en plate zitten niet vastgeschroefd, maar net als bij de diy-kit is het keyboard gasket-mounted. Dat wil zeggen dat het rust op siliconen blokjes voor een beter gevoel en minder geluid. Of dat allemaal een beetje werkt en een fijne aanslag en prettig geluid oplevert, zien we straks.
MGX-switches
De MGX-switches in het MAKR PRO-toetsenbord hebben we al vaker voorbij zien komen: ze zitten bijvoorbeeld in de Corsair K70 Max, die ik in 2023 reviewde, en in andere K70-varianten. Ook bestaat er een variant van het Corsair Vanguard-keyboard – waarvan ik de mechanische versie reviewde – met de tweede generatie MGX-switches, die Corsair 'MGX Hyperdrive' noemt.
Die Hyperdrive-switches zitten ook in de MAKR PRO. Ze zouden wat stabieler en minder wiebelig dan de originele switches moeten zijn. Wat ook nog veranderd is aan de MGX Hyperdrive-switches: Corsair gaf bij de gewone MGX-switches een actuatiekracht van 45cN op, maar dat is inmiddels aangepast naar een variabel gewicht tussen de 30 en 55 gram. Dat wordt relevant bij de testresultaten.
Voor wie het misschien vergeten is: mechanische toetsenborden kunnen met allerlei switches – de schakelaars onder de keycaps – uitgerust worden, die elk toetsenbord bepaalde eigenschappen geven. De meeste mechanische switches, die met kopercontacten werken voor het registreren van een keypress hebben hun actuatiepunt op ongeveer 2mm, al zijn er ook zogeheten speed switches die al bij 1,2mm activeren.
Magnetische switches hebben geen contacten die gemaakt en verbroken worden, maar een magneetje in de stem, het deel dat op en neer beweegt binnen de switch. Een halleffectsensor onder elke switch in de printplaat van het toetsenbord kan heel nauwkeurig registreren hoe sterk het kleine magneetveldje van die magneten is. Zo kun je zelf instellen op welke afstand de switch moet activeren. Op die manier kun je het actuatiepunt zelf instellen, tussen 0,1mm en de volledige 4mm. Bovendien kun je diverse softwaretrucjes met de switches uithalen, waardoor je heel snel bepaalde toetscombinaties voor gaming kunt maken.
Er zijn letterlijk meer dan duizend mechanische switches, maar het aantal halleffectswitches is beperkt tot minder dan honderd. Verreweg de meeste daarvan zijn lineair, maar inmiddels zijn er ook enkele tactile switches. De compatibiliteit van halleffectswitches is echter meer een gok dan bij gewone mechanische switches.
Bedraad, wireless optioneel
De MAKR PRO HE is standaard enkel bedraad te gebruiken, maar als je de wireless module die ook voor de diy-kit te koop is inbouwt, kun je je keyboard ook draadloos via een 2,4GHz-signaal of gewoon bluetooth gebruiken. Dan verlies je wel de snelheid die de bedrade optie biedt: die heeft een snelheid van maximaal 8000Hz in gamemodus, terwijl je draadloos niet verder komt dan 1000Hz. Met die bedrade module kun je tussen de 37 en 172 uur gebruik halen, afhankelijk van de verlichting, het verbindingstype en of je wel of geen lcd-module gebruikt.
Praktijk en software
Corsair doet qua hardware een hoop dingen goed. De stevige aluminiumbehuizing is keurig afgewerkt en het MAKR-concept is mooi doordacht. Dat zie je niet als je het keyboard gebruikt, maar als je hem openmaakt, zit alles netjes in elkaar. Dat openmaken gaat erg fijn: de twee helften van de behuizing zitten met negen imbusschroefjes aan elkaar, met het pcb ertussen geklemd. Geen schroeven die onder gelijmde rubbervoetjes zitten dus, maar gewoon lekker toegankelijk. De rotaryencoder maak je makkelijk los: die zit met kruiskopschroeven vast, waarvoor Corsair – net als de imbusschroeven – het benodigde gereedschap meelevert.
Verpakking
De Light Mount en Dark Mount worden geleverd in kartonnen dozen met kleurenopdruk. De toetsenborden zijn in plastic zakken verpakt en worden door schuim op hun plaats gehouden. De muizen zitten in vergelijkbare kartonnen dozen, maar dan zonder plastic om de muizen en accessoires heen.
Het gebruik van het keyboard is prima: de poron- en andere schuimlagen, het siliconenrubber onder in de behuizing en de dito gaskets waaraan het pcb is opgehangen, dempen redelijk wat geluid en geven het keyboard een iets stillere aanslag. De gaskets veren niet heel erg, waardoor het toetsenbord niet veel meegeeft bij het indrukken van de toetsen.
De pbt-keycaps hadden op zich iets dikker gemogen, maar zijn prima en de typografie is erg duidelijk. Voor mij had de rotaryencoder nog een iets steviger indent mogen hebben – wat het klikken bij het ronddraaien veroorzaakt − maar het aluminium draaiwiel voelt wel goed aan. De stabiliteit van de switches is niet gigantisch: ze wiebelen behoorlijk als je ze zijdelings beweegt.
Het keyboard staat met de voetjes vrij hoog en ik laat ze daarom liever weg. Dat kan makkelijk, omdat ze met twee magneetjes in hun nisje vastgehouden worden. Ze zijn echter niet verstelbaar, dus als je meer standen wilt, heb je pech. Ik merkte wel dat ik een aspect van het uiterlijk wat minder vond: de bovenste aluminiumbehuizing onttrekt veel van de switches aan het oog, maar net niet genoeg. Omdat de behuizing van die MGX-switches van polycarbonaat (of ander kleurloos, transparant, glimmend kunststof) is, zie je steeds wat licht op de randen ervan vallen. En over licht gesproken: als je van agressief backlight houdt, is de verlichting van dit keyboard niet genoeg voor je. Die is namelijk nogal zwak en niet erg instelbaar.
Software
En dat brengt ons bij de software, want daar stel je onder andere het backlight in. Je kunt dat backlight zoals gebruikelijk instellen qua kleuren en effecten, maar in de webapp is de optie om de helderheid aan te passen goed verstopt. Die zit niet in het backlightmenu, maar in de deviceinstellingen. Logisch. Daar vind je ook de pollingrate en de timer voor Sleep Mode. In de webapp kun je naast het licht ook toetstoewijzingen wijzigen, de functie van de rotaryencoder aanpassen en natuurlijk trucjes met de haleffectsensors instellen.
Zo kun je onder 'Multi-Action Keys' meer dan één actie aan een toets toewijzen. Er is een apart FlashTap-menu en je kunt natuurlijk het actuatiepunt (bij 'Key Actuation') instellen. Mocht je de Engelse namen hier niet op prijs stellen, dan kun je de taal van het Web-Hub aanpassen, zodat je bijvoorbeeld menu's als 'Attuazione tast' krijgt, maar een Nederlandse optie is er niet.
In de iCUE-app kun je in principe dezelfde instellingen als in de webapp aanpassen, inclusief het zoeken naar de helderheid van het backlight. Ook kun je de kleuren van de rotaryencoder aanpassen, maar als je een effen kleur voor het hele toetsenbord gekozen hebt, doen die kleuraanpassingen niets. Ik moet zeggen dat ik iCUE niet dagelijks gebruik en dat het waarschijnlijk tot op zekere hoogte wel went, maar ik vind het toch niet de meest laagdrempelige of logische software. Ik heb dat bij eerdere reviews ook gezegd en het blijft gewoon een minpunt.
Omdat ik wat schakel tussen iCUE en de Web-Hub, vallen daarbij ook andere dingen op. Zo stelde ik bij iCUE een golfpatroon voor de verlichting in, terwijl ik eerder in de webapp statische verlichting had ingesteld. Toen ik daarna van iCUE terugging naar de webapp, veranderde de verlichting opnieuw. Dat kun je oplossen door de instellingen op het keyboard op te slaan (Device Memory Mode), maar idealiter zouden iCUE en de Web-Hub gewoon beter moeten samenwerken.
Geluid
Keyboard
Geluidsfragment
Corsair MAKR PRO HE 75
We nemen het geluid op een afstand van 30 centimeter boven het toetsenbord op, terwijl we een stukje erop tikken en de modifiers testen. De opname vindt plaats in onze geluidsopnamekamer, waar het bijna doodstil is, met een zogeheten noisefloor van 12dB(A). Je hoort achtereenvolgens een stukje typen, de modifiers, de spatiebalk, een enkele toets, de draaiknop en op het eind de macrotoetsen aan de zijkant.
Testresultaten
Naast de praktijktest van het toetsenbord zoals ik hierboven beschreef, hebben we het toetsenbord ook met onze textuuranalyser getest. Met dat apparaat kunnen we elke toets extreem nauwkeurig indrukken en tegelijk meten hoe ver we ze indrukken en welke kracht daarvoor nodig is. Daarmee krijgen we objectieve cijfers die we met andere toetsenborden kunnen vergelijken. En omdat we elke toets doormeten, kunnen we iets zeggen over de afwijkingen ten opzichte van de opgegeven waarden en over de variatie tussen de toetsen.
In de grafieken staan toetsenborden met andere halleffectswitches en andere, afwijkende switchtypen, zoals optische switches. Ik heb ook de Corsair K65 Plus in de grafieken opgenomen: dat is qua formfactor een vrijwel identiek keyboard. Als streefwaarde voor de actuatie van de MGX Hyperdrive-switches in de MAKR PRO hebben we 40cN gekozen, aangezien de 30 tot 55 gram die Corsair opgeeft natuurlijk niet bruikbaar is.
Als we van die 40cN uitgaan, klopt de actuatiekracht prima; hij is zelfs spot-on. De onderlinge afwijkingen zijn wel behoorlijk, zoals je in de standaarddeviatie terugziet. Sommige toetsen zijn 5cN lichter, andere 3cN zwaarder: dat scheelt toch 12,5 en 7,5 procent. Ook zit het actuatiepunt over het algemeen wat hoger dan de ingestelde 2,0mm. We meten slechts twaalf toetsen met dat actuatiepunt en twee zitten daar zelfs boven. De rest zit eronder, soms zelfs flink.
Het MAKR PRO-keyboard schurkt tegen een toetsenbord voor echte keyboardenthousiastelingen aan. Het is gemaakt om aangepast te worden aan de wensen van de gebruiker en bouwt verder op het originele MAKR-keyboard. Dat laatste keyboard is misschien beter geschikt voor gebruikers die meer willen experimenteren met switches, want daar kun je alle mechanische switches instoppen die je wilt. Het pcb van de MAKR PRO is alleen geschikt voor halleffectswitches, en daar zijn er een stuk minder van. De MGX-switches zijn wel een beetje wiebelig, waardoor ze niet altijd even consistent aanvoelen qua aanslag.
Je hebt dus wat minder keuze in switches en tactiele switches zijn met halleffect niet mogelijk, maar daar staat tegenover dat je wel het actuatiepunt kunt aanpassen. Wel leuk is de optie om een schermpje in te bouwen of je keyboard draadloos te maken door losse modules te kopen. Dat moet je voorlopig via Corsair doen: de modules zijn in hun webshop te koop.
Ook de speciale features die halleffectswitches bieden, zoals FlashTap en Multi-Action, zijn extra's die je bij reguliere switches niet hebt. Die features stel je in via de software, waarbij je keuze hebt tussen een webapp en iCUE-software. Ze bieden voor je keyboardinstellingen grotendeels dezelfde mogelijkheden én dezelfde ergernissen. Zo is het vervelend dat je de backlighthelderheid niet in het menu voor het backlight kunt vinden.
Al met al is het keyboard zo out of the box redelijk, al had het wat stiller en consistenter gemogen. De uitbreidingsopties en de mogelijkheden om zelf te knutselen zijn wel erg goed uitgevoerd, maar daar betaal je dan ook flink voor. Als dat je aanspreekt, is Corsairs eigen MAKR-keyboard een goed alternatief. De bouw is wel dik in orde, maar of dat de beoogde prijs van 250 euro rechtvaardigt? Voor de helft heb je de K65 Plus, een keyboard met dezelfde lay-out, maar zonder halleffect.
Dat is een technische beperking aan de grafiekfunctionaliteit; er moet worden gekozen voor hoger/lager is beter. Er is niet een 'maakt niet uit, we wilden het alleen maar bij elkaar tonen'-optie.
Omdat de redacteuren niet voor ieder artikel gaan zitten knutselen met excel voor de grafieken maar de meetgegevens in een database neerzetten. Vervolgens het standaard plaatje er uit laten komen. En meestal is hoger beter in zo'n standaard plaatje (bijv. voor reactie-tijd, batterijtijd e.d.).
Ik zit niet zo in de toetsenbordwereld, maar was heel toevallig naar Ajazz toetsenborden op Ali aan het kijken. Deze lijkt er bijna 1:1 op (2e artikel vrijwel zelfde kleuren ook) Hall effect magnetisch enz. voor maar een fractie van de prijs. Heeft er iemand ervaring mee hoe goed deze te vergelijken zijn met de A merken? Heb ook geen idee wie wie kopieert nu.
Hmmm, positief dat corsair ook op de webui is gestapt, maar laat ik het zo zeggen, ik heb geen spijt dat er een keychron HE toetsenbord op m'n bureau ligt
Mooie review, prachtig toetsenbord maar een ergonomische nachtmerrie. RSI of tegenwoordig CANS ligt bij mij altijd op de loer en een toetsenbord als dit is bijvoorbaat een no-go. Jammer. Tot nu toe altijd de Microsoft sculpt ergonomic gebruikt voor de split & tilt. Ik zou graag eens de moonlander proberen maar ik ben bang dat ik de toetsen te hoog vind en de aanslag te lang. Ze zijn niet bepaald goedkoop om zomaar even te testen 😊
Het valt me op dat bij toetsenborden op Tweakers een vrij beperkte set merken steeds terugkomt, met name Corsair, Logitech en Keychron. Er zijn inmiddels veel meer interessante opties, in uiteenlopende prijsklassen en met duidelijke verschillen in bouwkwaliteit en switches. Af en toe is er een uitstapje naar een ander merk, maar structureel blijft de focus vrij smal.
Juist van Tweakers zou ik verwachten dat er breder gekeken wordt, zodat lezers een completer beeld krijgen van de keuzes die er daadwerkelijk zijn.