Overheid werkt aan NL Wallet zonder afhankelijkheid van Apple of Google

De Nederlandse overheid werkt aan een optie om NL Wallet op smartphones zonder Apple- of Google-diensten te gebruiken. Dat zeggen de ontwikkelaars van de app. Op dit moment is de app niet bruikbaar op onder andere Linux-telefoons en telefoons met alternatieve Android-roms.

Tim Speelman, beleidsmedewerker en productowner, erkent in een blog dat de app nu alleen nog werkt met de ecosystemen van Google en Apple. "Dat heeft te maken met security: de ecosystemen bieden garanties die voorkomen dat malafide apps worden geïnstalleerd die een wallet namens jou kunnen activeren zonder dat je dat weet."

Wat is NL Wallet?

NL Wallet is een app van de Nederlandse overheid waarmee burgers veilig data kunnen delen met overheden, instanties en bedrijven. De app maakt het mogelijk om alleen de benodigde gegevens op te vragen, zoals het bewijs dat de gebruiker achttien jaar of ouder is op de website van een slijterij.

Dit is de Nederlandse implementatie van de Europese eIDAS-verordening. Die regelt dat burgers met een EDI-wallet toegang kunnen krijgen tot onlinediensten en gegevens kunnen delen. De eerste werkende versie verscheen ruim twee jaar geleden op GitHub. De definitieve versie verschijnt waarschijnlijk dit jaar.

Speelman zegt dat er ook andere manieren zijn om dat te bereiken. "De vraag is alleen nog hoe goed en vooral veilig die mogelijkheden zijn. De wallet is nog in ontwikkeling. Met een backlog maak je altijd keuzes over de volgorde van ontwikkeling. We hebben eerst iets gebouwd voor die twee ecosystemen met de meeste gebruikers, maar we gaan nog voor de livegang kijken of we ook de nodige veiligheidsgaranties kunnen krijgen in andere ecosystemen."

Op dit moment gebruikt NL Wallet Google Play Integrity (Android) en App Attest (iOS) om de authenticiteit van de app te controleren. De overheid heeft alternatieven nog niet uitvoerig onderzocht. "We zien wel dat andere landen, zoals Zwitserland en Duitsland, hier ook interesse in hebben. Daarover wisselen we dan ook van gedachten."

Reacties (101)

[M. Schaap]

Zoiets hebben we toch al in Nederland, in de vorm van de Yivi app?

[gladvergeten]

Dat is niet een wallet. Die app die je aandraagt voorziet in een specifieke toepassing; persoonsgegevens. EUDI is een wallet, waar je producten in kunt bewaren en bijvoorbeeld toevoegen; zoals een verkregen toegangsbewijs.

In de self check-out van de super markt wordt de transactie gebokkeerd als je een product hebt voor 18+. Een medewerker moet komen om te verifieren en de transactie goed te keuren. Ik zou me kunnen voorstellen dat dit dan via die EUDI wallet gaat lopen. Daarmee kan gevalideerd worden dat je 18+ (alleen leeftijd, niet wie je bent want dat is niet relevant) bent en dus mag aankopen. Hopelijk wordt WERO dan een soort van card-scheme voor de digitale Euro dan kan je meteen betalen vanuit dezelfde wallet.

[geertdo]

Dat is niet een wallet.

Wat is dan jouw definitie van een wallet? Het ondersteunt OpenID for Verifiable Credentials (OpenID4VC).

In de self check-out van de super markt wordt de transactie gebokkeerd als je een product hebt voor 18+. Een medewerker moet komen om te verifieren en de transactie goed te keuren. Ik zou me kunnen voorstellen dat dit dan via die EUDI wallet gaat lopen. Daarmee kan gevalideerd worden dat je 18+ (alleen leeftijd, niet wie je bent want dat is niet relevant) bent en dus mag aankopen.

Dat kan de Yivi app.

[Reactie gewijzigd door geertdo op 12 november 2026 11:20]

[Jedotw]

"Daarmee kan gevalideerd worden dat je 18+ (alleen leeftijd, niet wie je bent want dat is niet relevant) bent en dus mag aankopen."

In de praktijk zal alleen de vraag gesteld worden: "Is deze persoon ouder dan X" waarop de wallet een bevestigend of ontkennend antwoord geeft.

[dimdek]

Ik mag hopen van niet. Als de app gaat werken zonder Google, dan ben ik bereid daar gebruik van te maken, maar ik wil absoluut geen bankzaken op mijn telefoon.

[xSNAKEX]

Gelukkig heeft dit dan ook niets met bankzaken te maken.

[thomas_n]

Sietse Ringers, die ontwikkelaar was van Yivi (toen nog IRMA), is volgens de gelinkte blog nu verantwoordelijk voor de securitykeuzes van NL Wallet.

[Jedotw]

Ondanks dat het Ministerie van Binnenlandse Zaken het project grotendeels gesubisidieerd heeft, is de app toch ech een privaat middel. Om (overheids)data op de wallet te krijgen moet je dan ook nog altijd inloggen met DigiD.

Wallets kennen een groot aantal nadelen, waaronder het feit dat de opgeslagen data een momentopname is en de logging lokaal opgeslagen wordt (terwijl die logging als juridische bewijslast kan dienen). Vandaar dat eigenlijk de enige goede use case leeftijdsverificatie is.

[gron74]

Wallets werken met verifiable credentials. Net als je rijbewijs in je portemonnee. Jij bent de houder. D.m.v. een digitale handtekening wordt gecontroleerd of de credential niet gewijzigd is en geldig is. Je noemt een moment opname, maar de uitgever houdt een lijst bij met revoked of niet. Zo houdt de RDW dit voor je rijbewijs bij. De agent controleert het rijbewijs en controleert bij de RDW of die ingetrokken is. Het bewijs of iemand een credential mag krijgen, ligt bijde uitgever, dus bewijslast en logging ook.

Ik zie het nadeel niet.

[reinoudz70]

Het inherente grote nadeel vind ik dat dit middel ook gebruikt en misbruikt kan worden door overheden doordat zij de gatekeeper is en mensen toegang tot diensten of voorzieningen te ontzeggen als sanctie door credentials weg te nemen. Het hangt er natuurlijk ook vanaf wat er mogelijk is met die wallet.

Er zullen weinig mensen bezwaar maken als iemand met een serieus drankprobleem geen alcohol meer mag kopen doordat dat vinkje daarvoor uitgaat.

Als het een soort social credit systeem wordt met privileges begint het enger te worden. Als iedereen ervan afhankelijk is en bepaalde credentials worden door een hack of een overheidsdienst ge-revoked ben je de klos. Ineens kan je niets meer; niet meer pinnen of tanken want het heeft straks vast ook je bankpas vervangen, internationaal vliegen of treinreizen want je staat op een zwarte lijst door wat dan ook etc.

Bij een hack kunnen best credentials ge-revoked worden waar je alsnog recht op hebt, maar zie die dan maar weer een hersteld/toegevoegd te krijgen.

[Jedotw]

Zoals jij zegt dat het zou moeten werken, werkt het op het moment dus niet. Als ik via mijn wallet mijn adresgegevens bij een organisatie aanlever, doet die organisatie géén check op de BRP (en ik zou ondertussen verhuisd kunnen zijn). Dat zou namelijk het idee van de wallet volledig tegengaan, want voor die check is juist het BSN benodigd. De wallet zou ook met niet BSN-gerechtigde organisaties moeten kunnen werken.

[Killjoy]

Voor de overheid is de BRP de enige waarheid. Dus de aangeleverde gegevens zullen zeker tegen de BRP worden aangehouden. Tot die tijd zullen ze als niet geverifieerd worden aangemerkt. Dus zal voor dergelijke verwerking en het BSN noodzakelijk zijn. Wat verkregen wordt viad de DigID inlog.

[Reactie gewijzigd door Killjoy op 11 november 2026 21:24]

[gron74]

De check is al gedaan toen de credential werd opgehaald. Als de inhoud wijzigt, bv een verhuizing, dan wordt de credential ingetrokken. De holder zal dan een nieuw credential moet halen, dus ja inloggen met DigiD. De ontvangende organisatie hoeft geen check te doen, dat is juist het idee. Feit dat handtekening klopt en niet ingetrokken is bewijs genoeg. BSN hoeft niet opgeslagen te worden per se. Dit is alleen nodig voor contact met instanties die het BSN moeten weten.

[ironx]

Dit dus. Het kan aan mij liggen, maar het lijkt wel of Yivi (voorheen IRMA) bewust wordt genegeerd?

Lees je door de documentatie en je ziet wat er allemaal mogelijk is. Van simpele leeftijdsverificatie (bijv. bij de vraag bent u 18 jaar of ouder alleen een JA of NEE, geen enkele andere gegevens) tot complete identificatie.

Project bestaat al jaren en werkt naar mijn weten uitstekend, en toch zie je iedereen het wiel opnieuw willen uitvinden... Wat is dat toch?

[Reactie gewijzigd door ironx op 11 november 2026 16:19]

[Tirelantijn]

Gevalletje beter laat dan nooit. Sinds ik /e/os (degoogled android) gebruik kan ik dus niet meer met mijn telefoon betalen. Dat deed ik al zelde want eigenlijk vind ik wallets en internetbankieren maar niks. Maar soms stond ik in de winkel zonder mijn portemenee en dan was het stiekem wel fijn.

Alle Nederlandse banken zijn van eigen wallets afgestapt om googlepay te gebruiken, wat ik echt complete onzin vind. Dit betekent dus dat google inzicht heeft in iedereens betaal data omdat banken te lui zijn om deze service te bieden.

Persoonlijk ben ik dus erg blij met dit initiatief, met als enige kanttekening waarom hebben we het zo ver laten komen? Betalingsinfrastructuur zou niet afhankelijk moeten zijn van 1 bedrijf.

[Llopigat]

Probeer eens de Curve Pay app, dat werkt nog wel zonder google. En je kan er de meeste banken wel aan koppelen. Ik heb zelf Curve gekoppeld aan een prepay revolut accountje, precies voor die usecase, dat ik ergens sta en mijn portemonnee niet bij heb. Ik heb ook overal van die revolut kaartjes in tassen zitten want je kan ook een heleboel fysieke kaarten hebben daar (en je kan ze gratis uit de machine trekken).

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 11 november 2026 15:43]

[Leon-B]

gratis uit de machine trekken?

[Llopigat]

Ja op het vliegveld staan machines waar je op 1 knop drukt en er komt een revolut betaalpas uit. Je hoeft niks aan gegevens op te geven, alleen op de knop drukken van "Geef me een pas". Oh ja en je moet aangeven dat je een EU burger bent (als je die keuze niet maakt krijg je er gewoon geen, maar je hoeft niks te bewijzen). Die passen zijn bedoeld voor nieuwe klanten maar je kan ze gewoon aan je bestaande account toevoegen. Ik heb er twee

En bij de Revolut betaalautomaten op straat kan je ook een kaart trekken maar daar moet je wel gegevens opgeven. Ik denk omdat ze anders leeggetrokken worden om niets. Wat ik nog niet heb geprobeerd is om die toe te voegen nadat ik ze met een ander nummer heb opgehaald.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 11 november 2026 15:42]

[teek2]

Oh nice, dat ga ik ook proberen op Graphene (met een bunq iban).

[Aldy]

Knip. Ik reageerde op de verkeerde persoon.

[Reactie gewijzigd door Aldy op 11 november 2026 16:17]

[streamnl]

Uit hun privacy beleid:

How do we obtain your data.
From third parties or publicly available information, including:
Analytics providers
Payment service providers and third party digital wallet providers
Customer service providers
Electoral register
Governmental agencies
Financial crime prevention agencies
Credit reference agencies
Regulatory bodies
Social media websites or apps
Intermediaries

En waarom:

Lawful basis: Contract, Consent (for profile data), Legitimate interests (to provide you with relevant services only)


Nee dank je. In mijn ogen niet veel beter dan Google/Apple Wallet


Edit:
Bron: https://www.curve.com/legal/privacy/

[Reactie gewijzigd door streamnl op 11 november 2026 16:44]

[snah001]

Maar het werkt tenminste op rooted devices dus ook op GrapheneOs en of je nu door de kat of de hond gebeten wordt maakt het even.
Alles wat van je rekening afgeschreven wordt kan de belastingdienst, als ze het willen, gewoon bij.
Ik gebruik het al meer dan 2 jaar en het werkt overal ter wereld.

[teek2]

"rooted devices dus ook op GrapheneOs" - Sorry, even kinderachtig, maar GrapheneOS is niet rooted, wordt ook zeker niet aangeraden. Je moet (wordt sterk aangeraden) zelfs de bootloader weer op slot zetten als je Android door Graphene hebt vervangen.

Graphene gaat voor security en attestation (bewijs dat er niet gerommeld is met je OS), geeft verder niet veel om onze tweakers mentaliteit Al kan je er wel vele app stores op zetten, maar zelfs daarmee adviseren ze of niets of Google Play, omdat daar de kans op gerommel het kleinste is. Alles in dienst van de veiligheid. Maar... nog steeds verrassend functioneel (met de sandboxed Google Play services, anders moet je f-droid/Obtainium/Aurora gebruiken, zonder 1 van die is het meer een dumpphone, maar wel heel veilig. Ik denk dat je er als journalist bijv alleen de Signal APK (na check van checksum) op zal zetten.)

[Reactie gewijzigd door teek2 op 11 november 2026 17:00]

[snah001]

Inderdaad een beetje kinderachtig omdat je weet wat ik bedoelde.
Je kunt GrapheneOs zowel met unlocked als locked bootloader draaien.
Installeren van GrapheneOs kan alleen met een unlocked bootloader en kun je zo laten naderhand of niet maar dat wist je toch al wel......

[streamnl]

Of je laat je niet bijten en betaalt met je pinpas ipv met een wallet die meer doet dan wat ie moet doen.

Laatst was er een onderzoek tijdens het ochtendnieuws (?). Men wil gerust aan veiligheid/privacy werken. Totdat het meer energie gaat kosten. Dan haken mensen af. En hoe meer energie het kost, hoe meer mensen er afhaken. Ook ik doe dat met sommige zaken.

@Llopigat , die andere site, die is pas sinds vorig jaar live. Of ik kijk verkeerd. Ook voelt de site heel erg AI aan. Wil niet altijd zeggen dat dit slecht is, maar met mijn betaalgegevens ben ik wel voorzichtig. Vooral als je leest hoeveel sites worden gehacked. Al kan dat natuurlijk ook bij de “normale” banken gebeuren.
Maar ik ga hem wel in de gaten houden, bedankt voor de tip.

[Llopigat]

Of je laat je niet bijten en betaalt met je pinpas ipv met een wallet die meer doet dan wat ie moet doen.

Die pinpas gaat alsnog door Visa of Mastercard heen dus echt private is dat ook niet.

Maar zoals ik al zei gebruik ik de telefoon wallet alleen als backup, voor als ik de portemonnee ben vergeten ofzo.

En ja die site ziet er best wel AI uit ja. Maar als ik dat ga gebruiken ga ik hem sowieso aan mijn revolut prepay kaart hangen dus echt veel kan daar niet mee gebeuren. Staat hooguit 300 euro op voor noodgevallen.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 11 november 2026 17:04]

[goosehunt]

"Alles wat van je rekening afgeschreven wordt kan de belastingdienst, als ze het willen, gewoon bij"


Dag is niet waar. De Belastingdienst heeft helemaal geen inzage in rekeningen. Bij onderzoeken zullen ze echt een speciale machtiging moeten krijgen. Voor specifieke personen en rekeningen. En bij een balssingcontrole moet je zelf gegevens aanleveren

[snah001]

Er staat toch duidelijk " als ze het willen".

[Llopigat]

Klopt, het is niet specifiek privacy-georienteerd helaas. Dat is vervelend maar vergeet niet dat Google een stuk meer data heeft om mee te correleren omdat ze je door het hele web volgen.

En het voordeel is dat het een manier is om te betalen met je mobiel als je google uitsluit. Op third party ROMs kan je ook meer beperkingen aanbrengen dan op standaard android. Google heeft op al hun spul root access.

Maar ja, als dat https://walt.is/ wat @teek2 noemde wat wordt dan ga ik daar zeker op over.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 11 november 2026 16:48]

[M. Schaap]

Dit betreft geen wallet waarmee je kunt betalen, maar een waarmee je jezelf digitaal kunt identificeren zonder onnodige details over je identiteit prijs te geven.

[Jedotw]

Identificatie is voorlopig nog niet mogelijk, wel het delen van bepaalde persoonsgegevens. Staatssecretaris Van der Burg heeft aangegeven dat de wallet vooralsnog DigiD niet gaat vervangen.Daarbij is nog altijd DigiD nodig om de gegevens op de wallet te krijgen.

[AceAceAce]

Identificatie is juist het delen van persoonsgegevens.
Ik denk dat jij Authenticatie bedoelt? Waarmee het bewijzen van een geclaimde identiteit wordt bedoelt.

[Reactie gewijzigd door AceAceAce op 11 november 2026 16:26]

[Jedotw]

Is het delen van een diploma "identificatie"? Is het digitaal ondertekenen "identificatie"? En zo kan ik nog wat use cases van de wallet noemen. Delen van persoonsgegevens is niet identificatie.

Definitie: "Het aantonen of vaststellen van iemands identiteit"

[AceAceAce]

En wiens definitie is dat?

[Joab9000]

In België hebben we meer geluk. KBC heeft onlangs net hun eigen Kate Wallet uitgebracht, waar je wel mee kan betalen zonder Google of Apple Wallet. Heb het zelf wel niet geprobeerd op Sailfish OS of e/OS.

[teek2]

Ik heb hetzelfde met mijn GrapheneOS Pixel 10, en wacht met smart op https://walt.is/

Ik ben overigens al lang blij dat Rabobank het weer op GrapheneOS doet (via Google Play, het werkte altijd al via Aurora), net voordat ASN er juist weer mee stopte, helaas.

[Reactie gewijzigd door teek2 op 11 november 2026 15:47]

[Galukon]

Je kan tegenwoordig op GrapheneOS gewoon met Nationale Nederlanden draadloos betalen, dus zonder Google Wallet. Werkt top.

[Llopigat]

Bedankt! Ik gebruik momenteel curve maar die ziet er ook goed uit. En curve heeft niet echt privacy als doeleinde.

Alleen mijn banken zijn nog niet ondersteund zie ik, hopelijk komt dat nog voor de launch.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 11 november 2026 15:50]

[watercoolertje]

Dit betekent dus dat google inzicht heeft in iedereens betaal data omdat banken te lui zijn om deze service te bieden.

Enkel de transacties die je daadwerkelijk via Google Wallet doet natuurlijk.

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 11 november 2026 16:02]

[WillySis]

Als Apple en Google voordelig een zeer goed beveiligde betaalomgeving bieden, waarom zou men dan nog opnieuw het wiel gaan uitvinden? Als commercieel bedrijf ben je dan veel goedkoper uit dan zelf iets ontwikkelen en onderhouden.

Helaas is er geen Nederlands of Europees bedrijf met een betaal-app gekomen waar banken gebruik van kunnen maken. Die afhankelijkheid van één of twee Amerikaanse bedrijven is inderdaad niet goed. Aan de andere kant, heb je natuurlijk nog altijd je pinpas als alternatief betaalmiddel.

[plaaat]

Ik kan met de bank app van Nationale Nederlanden in de winkel betalen zonder google pay.

[meowmofo]

Ik ben weer teruggegaan naar betalen met pinpas toen al mijn bankapps Google wallet gingen vereisen. Ik zou het fijn vinden als ik weer met mijn telefoon zou kunnen betalen zonder dat al mijn data rechtstreeks naar Google verscheept wordt.

[Razzstep]

Heb ik toch eens goed nieuws voor je: https://walt.is/.

Walt moet een privacy-vriendelijk alternatief worden voor Google en Apple Pay.

[Derk S]

Ik volg Walt ook al, als GrapheneOS gebruiker, maar tot zover ondersteunen ze alleen nog maar het opslaan van passen. Functionaliteit zoals NFC payments en linken naar je eigen Bank ontbreekt, wat voor mij een dealbreaker is (voor nu).

Ondanks dat, wel een zeer interessant project!

[watercoolertje]

Planning is nog dit jaar dacht ik, al moeten banken daar zelf op aansluiten volgens mij, het is dus niet zo dat als de app het kan dat perse alle banken daar ook (direct) aan meewerken/meedoen.

[Aldy]

Hou dit in de gaten, Walt krijgt een andere naam:
https://walt.is/updates

[KL643]

Staat bij mij ook op de radar. Afgelopen week overgestapt van bank omdat ik graag mobiel wil betalen maar zonder Google Wallet. Uiteindelijk naar NN Bank gegaan en kan ik vanuit de app rechtstreeks betalen zonder wallet. Draai hier ook op GrapheneOS en heb een 2de gebruiker aangemaakt om te kunnen switchen van betaalpas (privé / gezamenlijk). Met Claude een snelkoppelingen aangemaakt om snel te kunnen wisselen. Werkt als een tiet 😊

[meowmofo]

Dat is inderdaad goed nieuws, bedankt voor het delen van de link! Als GrapheneOS gebruiker wordt ik hier blij van

[Pietopdeheuvel]

Waarom weer zo een eiland oplossing, en geen EU oplossing?

[gladvergeten]

Dit is een implementatie van de EUDI oplossing. Dus zeker geen eiland oplossing.

[Jedotw]

Ik kan de term "eiland oplossing" wel begrijpen. Want waarom moet elk lid van de EU (eigenlijk de EER) zelf een wallet ontwikkelen en wijs je daar niet één land of partij voor aan.

Je ziet nu al dat er landen ver voorop lopen en andere landen ver achterblijven, terwijl in de eIDAS-verordening november 2026 (!) was aangemerkt als moment dat alle landen een wallet zouden moeten bieden.

[ShadLink]

Nee allemaal van één slechte basis, die weer een verplichte verbinding met Amerikaanse bedrijven heeft. Maar als je een telefoon hebt om je privacy te beschermen dan geven ze geen thuis.

Een verplichting voor Google Play API / Apple zou gewoon verboden moeten zijn.

[Reactie gewijzigd door ShadLink op 11 november 2026 16:27]

[Nightscope]

Ik vind het wel een goede insteek om afhankelijk te zijn en zou ook vooraan staan om het te gebruiken als het goed werkt. Ik snap als app dev ook wel dat het tijd nodig heeft om dit goed te implementeren (ook op andere ecosystemen). Fijn dat daaraan gewerkt wordt!

edit:
ik wil wel toevoegen dat ik nog niet ALLE nadelen zie hiervan. ik vind het bijvoorbeeld wel kwalijk dat we steeds minder cash doen maar dat is off-topic.

[Reactie gewijzigd door Nightscope op 11 november 2026 15:30]

[The.ike]

Wat betreft de onafhankelijkheid.
Zouden Apple en Google onder druk van zeg de overheid van de verenigde staten, de app kunnen blokkeren? Is er voor het runnen van een app een afhankelheid van zeg de Playstore of Appstore?

[rwwtrains]

Nee, Google kan het alleen weigeren in de appstore.


Sideloaden kan voorlopig nog.

[gamer1112]

De app gebruikt Google Play Integrity en Apple app attest, dus dat kunnen ze blokkeren en dan werkt het ook niet meer.

[rwwtrains]

Dat zijn keuzes, als het echt moet kan het ook zonder.

[D.nukem]

Voor nu heeft u gelijk,

het is wel belangrijk om te blijven herhalen dat google er alles aan doet om installaties buiten hun app-winkel dusdanig te frustreren dat men gerust kan spreken van onmogelijk maken.

[Triblade_8472]

Weet je wáár de EU nou behoefte aan heeft? Een alternatief op Google Play Integrity (Android) en App Attest (iOS). Iets dat wél werkt op degelijke alternatieve ROMs. Kunnen ze dit meteen open source maken en (Europese) ontwikkelaars van alternatieve telefoon besturingssystemen hier hun voordeel mee doen.

Pas als dat geregeld is moeten de overheden pas weer verder gaan met het ontwikkelen van eigen apps wat mij betreft. Zet er meteen druk op om het snel én goed te doen.

[kozue]

Het alternatief voor integrity checks is er al: geen integrity check. Dat is namelijk nergens voor nodig. Op de PC heb je dat toch ook niet? Toch kan ik internetbankieren op Firefox onder Linux, geen attestation voor nodig. Wanneer iedereen eens in gaat zien dat die functie er niet is om jouw app te beschermen, maar het ecosysteem van de maker, is het heel gauw afgelopen met dat soort non-functies.

[Niema]

Geen idee hoe u precies bankiert op uw pc, maar bij mij is het alternatief op pc voor play integrity een fysiek doosje, namelijk een e-identifier. En bij elke transactie heb ik die opnieuw nodig. En deze identifiers gaan met de komst van wero bij veel banken een pijnlijke dood tegemoet voor betalingen bij webshops

[arjankoole]

En je ziet die shift al gebeuren, want tegenwoordig kun je ook zonder de e-identififer je dingen doen.

[Niema]

Ik heb nergens een optie zonder 2 staps verificatie gezien. Of de app, die veelal vormen van root detectie en play integrity checks heeft. Of een apart doosje waar waarschijnlijk hetzelfde wordt gedaan, maar zonder het mij zichtbaar te maken

[William_H]

Dat bestaat wel. Bij ASN werken ze met "trusted browsers". Dan heb je geen app of kastje nodig.

[Triblade_8472]

Vele hebben daar stiekem, waarschijnlijk,wel al een variant daarvan. Dat heet Secure Boot en zorgt ervoor dat wat je laad ook écht een goed OS is. Maar dat is op OS-niveau en niet app-niveau.

In Windows heb je wel SmartScreen oid dat applicaties checked op een certificaat en dus geen nep apps opent.

Linux heeft iets dat "Integrity Measurement Architecture" heet. De grotere distros die ook in bedrijven gebruikt worden hebben dit aan staan, de populairdere distros voor thuis/gaming gebruik dan weer niet. (maar het zit wel in de kernel!)

[ShiftF5]

De overheid had er ook voor kunnen kiezen om de Yivi-app verder uit te rollen, zoals in Nijmegen.

[Jedotw]

Hoe wordt Yivi nu eigenlijk gebruikt bij de gemeente Nijmegen? Met de bestaande DigiD-oplossing die er al is kun je als organisatie precies hetzelfde bieden. Afgezien van het feit dat je om data in Yivi te krijgen toch weer DigiD moet gebruiken.

Nijmegen gebruikt het nu voor een aantal elektronische formulieren, waar voornamelijk adresgegevens gevraagd worden. Laten adresgegevens in Yivi een momentopname zijn, namelijk het moment waarop je ze met DigiD toegevoegd hebt aan de wallet.

[Llopigat]

Dat heeft te maken met security: de ecosystemen bieden garanties die voorkomen dat malafide apps worden geïnstalleerd die een wallet namens jou kunnen activeren zonder dat je dat weet."

Mja meestal is het probleem ook dat de gebruiker zelf niet vertrouwd wordt Dat is de reden dat je bijvoorbeeld niet in de prive storage van apps kan kijken als gebruiker. Zodat je bijvoorbeeld je gecachte spotify data zou kunnen delen of zien wat de app allemaal over je bijhoudt. Dit soort techniek zijn ook om een vorm van DRM af te dwingen en DRM gaat echt niet om het beschermen van jouw rechten.

Dat is eerder de reden dat ze root detectie doen en dergelijke. En Google heeft ook geen boter op het hoofd, door play integrity overal in te stoppen is hun grip op Android weer sterker.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 11 november 2026 15:34]

[Mit-46]

Alles is natuurlijk beter dan Apple en Google (en alle andere bedrijven die niets om jou of mij geven zolang ze kunnen profiteren).

Een overheid is alleen nu ook weer niet de meest ideale partij.

Had liever een non profit organisatie gezien die de focus legt op vrijheid en privacy.

Wie weet komt die ooit nog! Alles gaat immers in stapjes.

[locke960]

Frappant dat men zich wel zorgen maakt over de veiligheid van "alternatieve systemen" maar Google en Apple niet als risico ziet.

De kans dat Google of Apple gecompromitteerd wordt is misschien wel kleiner dan de kans dat alternatieve systemen gecompromitteerd worden, maar als het gebeurd zijn de gevolgen oneindig veel groter. Veel mensen gebruiken Google of Apple, maar weinig mensen gebruiken alternatieve systemen.

Risico = kans dat iets gebeurd x de gevolgen.

Monoculturen zijn bijzonder gevaarlijk en een recept voor een globale catastrofe.

[watercoolertje]

maar als het gebeurd zijn de gevolgen oneindig veel groter.

Niet voor het individu zelf, of mijn data nou met een klein groepje of grote groep andere uitlekt maakt voor mij echt geen ene hol uit en voor de gevolgen voor mij ook niet.

Dus ja de impact op de maatschappij is misschien wat groter, maar voor mij als individu, nah uitlekken is uitlekken...

[D.nukem]

Mag ik u aanvullen met een andere dreiging: Vergelding en/of chantage vanuit de V.S.

Wat men ook van het icc vindt, het bewijst wel welke macht de V.S. heeft over ons leven. Maar ook PayPal en Visa die bepalen wat wij wel en niet mogen, ze hebben, als voorbeeld, Steam gechanteerd om bepaalde spellen te verwijderen. En dan is het nog niet eens Trump, zo ver ik weet, die dat ze gevraagt heeft. Een private bedrijf met zoveel macht is gevaarlijk, en we moeten maar smeken dat er niet een gek aan het stuur komt te staan.

Wat mij betreft behoord deze voorm van risico onderdeel te zijn de staatveiligheid angaande kritieke infrastructuur.