Vlaamse boekensector wil regels tegen gebruik van boeken voor AI-training

De Vlaamse boekensector wil dat de politiek optreedt tegen het gebruik van boeken voor AI-training zonder vergoeding. Daarom zouden er Europese en Belgische regels moeten komen, zo vindt de Groep Algemene Uitgevers.

De organisatie van uitgevers vindt dat AI-bedrijven boeken stelen, schrijft VRT. "Grote AI-bedrijven schenden hiermee het auteursrecht en stelen dus eigenlijk de werken van de auteurs en de uitgeverijen."

Hoe groot het probleem is, weten de uitgevers ook niet. "We weten alleen dat ze op verschillende manieren onze content stelen door websites te 'scrapen', boeken aan te kopen en illegaal in hun systemen verder te gebruiken." Daarnaast is bekend dat AI-bedrijven grote bestanden met illegale e-books hebben gebruikt voor training. De uitgevers willen vooral een vergoeding voor dat gebruik.

De weerstand is er niet alleen in België. In Nederland hebben schrijvers zich gericht op Meta, het bedrijf achter de Llama-modellen die onder meer in WhatsApp zitten. Veel partijen in de boekensector zijn bezig met dit probleem. Meta heeft eerder op aantijgingen van schrijvers gereageerd met de mededeling dat het 'het intellectueel eigendom van auteurs respecteert'. Waar dat uit blijkt, is onbekend.

Boeken. Bron: TTStock / Getty Images

Door Arnoud Wokke

Redacteur Tweakers

27-10-2026 • 15:32

29

Submitter: 86ul

Reacties (29)

Moderatie-faq

Sorteer op:

Weergave:

Naast het trainen van ai modellen zijn er intussen ook genoeg verhalen dat zeldzame boeken gekocht worden en na het scannen gewoon de schredder in gaan, onbegrijpelijk!

Amazon, which started off selling books, is destroying rare texts to train AI | TechCrunch

Rules for thee not for me, hopelijk snel regels en vooral opvolging van die regels.
Dat ze het vernietigen, is een geitenpaadje om aan de wet te voldoen. Het zou onder fair use vallen om een fysieke kopie om te zetten naar een digitale versie.
Other lawsuits decided that converting a lawfully purchased print book into a digital file for internal model training is a "transformative" fair use. Critics have argued companies are using physical ownership as a legal loophole to manufacture digitized datasets without compensating creators, but the practice remains legal.
En vanuit een andere rechtszaak:
Anthropic turned to destructive scanning. As it happened, the judge ruled that using proprietary material to “train” an LLM did not, in and of itself, constitute an infringement of copyright. To the court, it would seem, “training” a corporate product is equivalent to training any human, teaching how to read in order to learn how to write.
Dat begrijpt "transformative" verkeerd, denk ik. In Amerikaans copyright is "transformative" bijvoorbeeld het citeren van een roman in een lesboek over literatuur geschiedenis. Literatuur en educatieve werken zijn andere klassen, dus een tekstfragment kopiëren is sneller toegestaan.
De zeldzaamheid van die boeken is een probleem met aanbod, niet met vraag. Het gaat niet om middeleeuwse bijbels maar om boekwerken waarvan er ieder moment meer kunnen worden gedrukt.

Persoonlijk zou ik vanuit cultureel oogpunt willen dat van vernietigde boeken op zijn minst eBooks beschikbaar moeten zijn/komen, maar de wet staat zoiets niet toe. Als de auteurs en fabrikant de manuscripten nog hebben maar niet willen drukken én het spul niet op internet willen zetten, is het niet Anthropic's schuld dat die kennis verloren gaat.
Ik zie de oplossing voor het vernietigen ook daar. Als het inlezen en gebruik als trainingsmateriaal 'fair use' is, dan moeten ze hun ingescande data maar openbaar maken, zodat anderen ook aan 'fair use' kunnen doen. Desnoods tegen een inscanvergoeding.
Met een verplichting om een kopij af te staan aan een centraal archief.

Dan beperkt het probleem van het vernietigen zich tot maximaal 1 exemplaar. Het prijsverschil tussen destructief en niet-destructief scannen zal er wel voor zorgen dat de duurste (zeldzaamste) exemplaren niet vernietigd worden.
Dat verklaart veel, zie vaak interessante boeken voorbij komen over elektronica vaak redelijk oud maar nog zeer leerzaam en dan zie je de prijs een paar honderd euro en is de keuze van een online kopie snel gemaakt.
Wanneer de AI bedrijven copy right schenden en het illigaal doen, wat gaan regels daar aan veranderen?
Dat we leuk regels kunnen verzinnen hoe hard we ze kunnen aanklagen.
Training op boeken is fair use in de VS. daarnaast loopt Amazon boeken te kopen om in te scannen en te vernietigen. Wat kunnen we er in europa realistisch aan doen? En zou het ook met terugwerkende kracht kunnen gelden?

De honger naar alles soorten data en informatie is zo goed als oneindig daar.

[Reactie gewijzigd door Beeldbuis op 27 oktober 2026 15:43]

Ik vrees dat het te laat is voor zowat alles die ooit al gepubliceerd is, en ik vrees dat nieuwe regels hieromtrent vooral symboolpolitiek is tbh.
Sorry, maar de boodschap die ze verkondigen is intrinsiek schizofreen.
Ofwel schenden deze bedrijven het auteursrecht. Dan moet je voor handhaving pleiten.
Ofwel schenden ze het auteursrecht niet. Dan kan je voor nieuwe regels pleiten.

De stelling dat er nieuwe regels nodig zijn, en dat er auteursrecht geschonden wordt... is tegenstrijdig.

Wat ze eigenlijk willen, is dat de wetgever hun rechten en belangen verstevigt. Wat ze helemaal niet willen, is een proces dat misschien precedenten schept zoals die in de VS, waar de rechter ook cases ziet die fair use zijn.
Hoe komen deze auteurs aan hun kennis? 100% origineel onderzoek, of uit boeken?
Hoe komen deze auteurs aan hun kennis over de Nederlandse/Franse taal? Gebruiken ze nu niet die kennis voor geldelijk gewin? Moeten de nabestaanden van Annie MG Schmidt hier niet voor gecompenseerd worden?

Ik snap niet hoe het verschilt of je een boek voert aan een mens of aan een computer. Het gebruik van torrented boeken is natuurlijk niet netjes, hier is in Amerika volgens mij ook al voor gecompenseerd, maar het geklaag dat boeken worden gebruikt om uit te leren vind ik vreemd.
Een mens is geen computer. Een mens kan geen 1000 perfecte kopieën per minuut verspreiden, hoe snel hij ook schrijft.

Wetgeving voor mensen werkt niet voor computers zolang mensen geen computers zijn. Die vergelijking zal de komende honderd jaar niet opgaan verwacht ik, als hij ooit op zal gaan.
Hangt er wel vanaf hoe je het gebruikt.
Als je passages uit een boek of artikel gebruikt als antwoord op een promt, dan moet je aan bronvermelding doen. Dat doen de meeste AI tools ondertussen wel al.

Maar als jij de inhoud van een boek / artikel, waaronder ook het plot, schrijfstijl, invalshoeken etc. gaat gebruiken om AI boeken / artikels te gaan schrijven en met honderden tegelijk gaat uitspuwen (gebeurt nu trouwens al), dan maak je gebruik van de kennis en kunde van een ander om iets te produceren, zonder dat deze daar een vergoeding voor krijgt.

Dat is in principe net hetzelfde als dat jouw werkgever tegen jou zou zeggen : "Kan jij alle documentatie en al jouw kennis de komende 6 maanden aan onze nieuwe AI tool voeren, dan kunnen we daarna ontslaan, zonder dat jij daar compensatie voor krijgt". Benieuwd of jij daar voor open zou staan.
Hopelijk kunnen we eerst wat vooruitgang maken met Europese AI's en als die staan pas de regels verstrengen. Anders komen we er nooit.
Als die “we komen ergens” inhoud dat er nog meer ongebreideld gebruik wordt gemaakt van materiaal waar ze mijn inziens geen recht op hebben, stem ik alvast ervoor om eerst de regels te zetten en dan pas AI toe te laten. Achteraf is niet te doen, want data die eens in een model zit krijg je er eigenlijk niet meer uit. Dan liever spelregels duidelijk en dan netjes kunnen handhaven.
Ok maar wat doe je dan met de bedrijven die niet aan de spelregels hebben hoeven voldoen?

Dat is het hele probleem , tevens ook 1 van de redenen waarom juist de grote AI bedrijven dit ook wel graag willen want je gooit de deur achter je dicht :)
Klopt daar moeten we nog wat op vinden. Maar is mijn inziens geen reden om het wilde westen in stand te houden :).
Waar wil je dat we "komen"?
Nou een europese functionele AI die: goed genoeg code kan analyseren, lekken kan dichten etc en daarnaast nog even wat tekst kan na-kijken lijkt me op z'n minst nuttig tegen een contra gewicht als een VS of China on de boel een beetje veilig te houden tegen hen AI's?
Ik denk niet dat de nieuwe Dolfje Weerwolfje inzetten als AI-trainingsdata daar bij gaat helpen. Dus ik zie die twee wel als aparte dingen.
Dus Europese AIs mogen van jou wel boeken en masse opkopen, kapotsnijden (want dat vergemakkelijkt het inscannen) en vervolgens de brandstapel op gooien?
non-destructive scannen gaat prima; AI toko's verbranden geld net zo makkelijk als dat ze met boeken doen, dus het is meer laksheid of onverschilligheid dan een engineering- of geldprobleem.
Het is geen laksheid of onverschilligheid wat betreft de boeken, het is een strategie.

De boeken worden doelbewust verbrandt, zodat ze geen extra kopieën toevoegen aan de wereld. Dat zou een workaround zijn om onder de copyright uit te komen.
Op die manier dupliceer je niet, want het fysieke werk bestaat niet meer. Dus het fysieke exemplaar wat je hebt heb je simpelweg gedigitaliseerd, niet verveelvoudigd.

Daarom vind men het een schofterige manier om oude boeken te scannen. Het echt oude werk gaat namelijk allemaal verloren.
achja beter laat dan nooit
De 'regels' zijn er al. Dat het auteursrecht geschonden wordt is in veel gevallen gewoon evident (Meta dat libgen leegtrekt voor training bv), maar op een enkele rechtsgang na durft niemand het gewoon aan. Het is te groot, te veel om via het recht aan te pakken; met daarbij het feit dat de techbedrijven meer geld hebben dan een gemiddeld land. Het is hun macht die ervoor zorgt dat men wettenloos kan opereren (en door diverse regimes, van Amerika tot China) de hand boven het hoofd gehouden wordt.
De VS heeft net zoals Nederland massa-claim wetgeving. "Te groot" is geen argument.

Er zijn dus ook massaclaims zijn geweest over illegaal gebruik van trainingsdata. Dat zijn er inderdaad maar een paar, precies omdat het een massaclaim is.
Bravo!

Maar dat dit zo lokaal moet worden bevochten is schandalig. Waar is de EU die rechten kon verdedigen tegen de macht?

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn