Schrijvers in actie tegen Meta: 'Ik wil mijn woorden terug'

Organisaties in actie tegen Meta: 'Ik wil mijn woorden terug'

Dinsdagmiddag verzamelen de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), de Auteursbond en de Stichting Literaire Auteurs (Lira) zich voor het hoofdkantoor van Meta in Amsterdam. De organisaties vinden dat Meta hun werk 'jat' door het te gebruiken als trainingsdata. Ze gaan collectief procederen, zodat auteurs een vergoeding krijgen voor hun werk.

"Ik heb van mijn vader en moeder geleerd dat je niet mag jatten", zegt Liesbet van Zoonen, voorzitter van de Auteursbond, tegen de aanwezige demonstranten. "Als ik de moeder van Mark Zuckerberg was, zou ik hem ongenadig op zijn donder geven."

"Ons werk wordt gestolen zonder dat we daar toestemming voor geven", vertelt Van Zoonen aan Tweakers. "Geen van de bigtechbedrijven betaalt schrijvers voor hun werk, terwijl die het al niet erg breed hebben."

Bedrijven zoals OpenAI sluiten wel licentiedeals met bedrijven zoals The Wall Street Journal voor honderden miljoenen euro's. Bij het bepalen van de voorwaarden van die deals worden individuele auteurs echter nauwelijks betrokken. De Auteursbond zei eerder dit jaar al dat auteurs meer inspraak moeten krijgen bij deze deals.

Schrijvers en journalisten voor het hoofdkantoor van Meta. Bron: Tweakers

Grote taalmodellen moeten worden getraind op een enorme dataset met artikelen, boeken en andere soorten geschreven tekst. Uit documenten uit een rechtszaak van vorig jaar waarbij Meta betrokken was, bleek dat Mark Zuckerberg medewerkers toestemming gaf om modellen te trainen met materiaal uit de illegale bibliotheek LibGen. Daar staan meer dan 7,5 miljoen gestolen boeken in. Zulke bibliotheken worden ook wel 'schaduwbibliotheken' genoemd.

Reactie Meta

In een reactie zegt een woordvoerder dat Meta 'het intellectueel eigendom van auteurs respecteert'. Het bedrijf zou herhaaldelijk hebben geprobeerd om met stichting Lira in gesprek te gaan, maar de stichting zou niet op die uitnodiging zijn ingegaan. "We blijven openstaan voor een gesprek met Lira om de grond van de beschuldigingen beter te begrijpen."

Volgens stichting Lira bood de reactie van Meta op de sommering om te stoppen met het ongevraagde gebruik van teksten 'geen opening' voor een gesprek.

Daarom verzamelen de organisaties zich voor het hoofdkantoor van Meta om zich uit te spreken tegen het 'jatwerk' van het bedrijf. Meer dan honderd mensen scanderen leuzen als 'ik wil mijn woorden terug'. Actievoerders houden spandoeken omhoog met de tekst: 'Ons werk, afblijven!' In het hoge betonnen gebouw van Meta kijkt een aantal medewerkers voorzichtig uit het raam, maar er komt nog niemand naar buiten.

Collectieve procedure

"Wij hadden natuurlijk gehoopt dat er een collectieve regeling kon worden getroffen met de schrijvers, maar dat wil Meta niet." Dat zegt Felix Rottenberg, voorzitter van de stichting Lira, die opkomt voor auteursrechten. "Dus ja, dan gaan we naar de rechter. Dat is nu in volle voorbereiding."

De procedure moet ervoor zorgen dat Meta schrijvers en auteurs eerlijk betaalt voor het werk waarop AI-modellen getraind zijn. "Wij zijn niet principieel tegen het trainen van AI-modellen, maar Meta moet schrijvers niet exploiteren", zegt Rottenberg.

De organisaties richten hun pijlen voornamelijk op Meta, maar uit rechtszaakdocumenten blijkt dat OpenAI ook gebruik heeft gemaakt van schaduwbibliotheken om modellen te trainen. Een rechtszaak die The New York Times tegen OpenAI heeft aangespannen, onthulde bovendien dat OpenAI en Microsoft zich toen al zorgen maakten over het ongevraagde gebruik van nieuwsartikelen en teksten. Een medewerker van OpenAI noemde dit zelf een 'existentiële bedreiging' voor uitgevers.

Actievoerder spreekt menigte toe. Bron: Tweakers

Dat de organisaties nu alleen in actie komen tegen Meta, heeft volgens Milen van Boldrik van de NVJ twee redenen: "Ten eerste is het door de rechter in Amerika bewezen dat Meta gebruikmaakt van schaduwbibliotheken. Daar staan ook veel Nederlandse teksten in. Daarnaast is Meta een hele grote marktpartij, dus het is logisch om daar te beginnen."

Meta stuurt bewaker naar buiten

Volgens Boldrik draait de actie niet alleen om betaling voor werk waarmee Meta zijn modellen traint: "Het gaat ook om inspraak en zeggenschap. AI is misschien een ontwikkeling die niet te stoppen is, maar als journalist moet je wel inspraak hebben in het gebruik van je werk. Schrijvers moeten kunnen bepalen: wil ik wel of niet dat mijn teksten door bedrijven als Meta worden gebruikt om hun eigen modellen te trainen?"

Daarnaast zijn toekomstige acties tegen andere bedrijven zoals Google, Microsoft en OpenAI volgens Boldrik niet uitgesloten: "Geen enkel techbedrijf kan zijn handen in onschuld wassen. Er moet gewoon een einde komen aan het illegale gebruik van teksten."

Bewaker van Meta neemt petitie aan. Bron: Tweakers

Ondertussen loopt de stroom journalisten en schrijvers naar de deurbel van het hoofdkantoor. Nadat er wordt aangebeld, komt er een beveiliger naar buiten die de petitie in ontvangst neemt: "Ik ben de juiste persoon om dit aan te nemen", zegt hij. De bewaker kijkt naar de microfoons die in zijn gezicht worden geduwd en naar de cameraflitsers die zijn ogen verblinden. De actievoerders sympathiseren met de bewaker: "Moet je hier niet meer voor betaald krijgen?", roept een bijstander. Daarna gaat de bewaker met het bord naar binnen.

De actievoerders dringen aan op een reactie van een medewerker van Meta, maar dat mag niet baten.

_{Redactie: Lumen Heijdendael • Eindredactie: Monique van den Boomen • Bannerafbeelding boven artikel: NVJ, Tweakers}

Reacties (74)

[StarZ]

Alleen Meta? Door al die platformen is de laatste jaren op enorme schaal gejat om vervolgens het terug te verkopen aan ons. Schrijvers, artiesten, kunstenaars maar ook code. Alles wordt en gebruikt voor training en voor 20 euro pm terug verkocht. Bizar dat dat gewoon mag ofzo

[robvanwijk]

Alleen Meta?

Dat staat toch nergens? Maar als honderd actievoerders bij honderd bedrijven gaan protesteren, dan staat er één persoon per hoofdkantoor. Daarvoor komt zelfs de bewaker niet naar buiten (en de media komt er geen verslag van doen). Zolang Meta één van de grotere overtreders is, vind ik het prima dat er bij hen op de stoep geprotesteerd wordt.

Bizar dat dat gewoon mag ofzo

Weet je de bankencrisis nog, met het prachtige begrip "too big to fail"? Dit is een gevalletje "too big to prosecute". Alle dieren moeten zich gelijk aan de wet houden, maar sommige dieren moeten dat net ietsje meer gelijk dan andere...

[StarZ]

Ja ik verbaas me er gewoon over. Als je een film torrent ben je een crimineel, steel je ze allemaal en verpak je het in een product ben je een tech ondernemer.

[Evanesco]

Dit, en sommigen hier maken het nog bonter door deze schrijvers weg te zetten als profiteurs of een uitstervend beroep dat daarom zo hard roept. Ben benieuwd of deze tweakers zich beseffen dat zonder deze mensen er uberhaupt geen AI zou zijn. En dat wij straks de hoofdprijs betalen aan bigtech die voor niets (of een schijntje) het hele internet gescraped heeft. Ik vraag me af: hoezo verdedigen deze tweakers dit (tenzij je aandelen Meta hebt)?!

edit:
En licht off topic, maar als er dan beperkingen of regels op komen om bijvoorbeeld deze mensen te beschermen, dan wordt de “regels remmen innovatie”-kaart gespeeld. Waarom zou je als burger de belangen van big tech voor je eigen belangen stellen?

[Reactie gewijzigd door Evanesco op 30 september 2026 09:09]

[Gohan040]

Heb al vaak aan de mensen moeten denken die via Napster/Kazaa/Limewire een aantal nummers gedownload hadden. Deze werden voor miljoenen aangeklaagd want hadden enorme schade en inkomsten derving veroorzaakt. Kijk waar we nu staan, vrij bizar.

[Kastermaster]

Maar die zijn uiteindelijk allemaal vrijgesproken of veroordeeld tot vrij kleine boetes omdat de geclaimde schade niet te bewijzen was. Zijn op Netflix tal van docu's over te vinden. Buiten dat, ik verbaas me er ook over dat al die modellen getraind zijn met 'gestolen' data en dat men dat blijkbaar prima vindt. Nu is het natuurlijk wel zo dat je die data niet weer kunt 'untrainen' of zo. Eenmaal opgenomen in je model, zit het er voor altijd in..

[Cid Highwind]

Dat model is natuurlijk gewoon te wissen / vernietigen. Begin maar opnieuw dan wanneer er bewezen illegale praktijken voor je product zijn gebruikt. Juist wanneer het dus niet om een kopietje voor thuisgebruik gaat, maar grootschalige commerciële exploitatie. Het grenst dan aan een combinatie van heling, spionage en plagiaat, al zal natuurlijk legaal gezien alles net te genuanceerd zijn om hier letterlijk de kort door de bocht case te kunnen maken.

Er zitten natuurlijk haken en ogen aan, maar de commerciële implicaties van het moeten vernietigen van het model en eventueel niet meer mogen hanteren van diens naam omdat zou wel verstrekkend zijn en een stok achter de deur.

[Kastermaster]

Ik ben het met je eens hoor, maar ik denk dat het een beetje naïef is om te denken dat dit gaat gebeuren.

[Jeanpaul145]

Even los van wat we ervan vinden en onze tut-tut sessie hier, ff een kleine reality check:

In de echte wereld zal dit nooit gebeuren, de geopolitieke belangen alleen al zorgen er (moreel correct of niet) voor dat er nooit op schaal modellen zullen worden vernietigd.

Kijk bijvoorbeeld maar eens naar het nieuws onlangs dat de frontier labs het ontwikkelen van nieuwe modellen willen vertragen, en meer meer safeguards willen inbouwen. Dit kreeg enorme kritiek van Trump, want die ziet het bredere AI ecosysteem in t algemeen — en modellen (en GPUs) in t bijzonder — als een grote hamer, en China als een doelwit, consequences be damned.

[Cid Highwind]

Ik vrees dat je daar ook volledig gelijk in hebt. Maar ik zie alsnog het graag benoemd worden in plaats van te doen alsof er helemaal geen opties zijn.

En ook boetes doen op den duur pijn. Beter de duimschroef gereed te hebben, dan bij voorbaat vrij spel te geven.

[Jeanpaul145]

Boetes doen pijn, maar alleen als ze hoog genoeg zijn en geen plafond kennen.

Wanneer een bedrijf als Meta of Google een boete krijgt van bv 10 miljoen, zien zij dat simpelweg als the cost of doing business. Concreter: zolang ze meer verdienen aan de beboete activiteit(en) dan de boete bedraagt, zal er geen gedragswijziging plaatsvinden.

Dus dan zou t echt om een aardig % (laten we zeggen, 5%) van de globale jaaromzet moeten gaan oid.

[StarZ]

Een gepirate nummer is niet meer te "onthoren" maar ze konden wel boetes opleggen. Zie niet in waarom ze hier niet alsnog compensatie naar rechthebbenden kunnen forceren.

[Het Peertje]

The good ol' "Rules for thee, not for me".

Als je maar groot en machtig genoeg bent, kom je overal mee weg. Walgelijk...

[Wilfred86]

Dat en ook nog de voortdurende "oepsjes" als er weer eens een model losgebroken is en gaat hacken. Als jij op je zolderkamertje hetzelfde doet staat er binnen no-time een arrestatieteam klaar.

[mrjixies]

Zo werkt alles in deze wereld, dood een mens en je bent een moordenaar. Dood er 1 miljoen en je bent een veroveraar!

[Mextreme]

Gewoon bij een grote jongen beginnen en dan maar zien wat de rechter doet. De Schrijversbond is overigens een beetje hautain clubje hoor. Geprobeerd daar lid van te worden (alleen maar een trilogie geschreven en meer dan 35 jaar ervaring als auteur). Antwoord was dat 'alleen gevestigde auteurs zich er konden melden'.

Als je het over Amsterdamse grachtengordelarrogantie wilt hebben zeg...

[William_H]

offtopic:
Hetzelfde met kunstsubsidies. Je moet eerst wat gepresteerd hebben om in aanmerking te komen. Maar om daar te komen, moet je wel eerst ruimte krijgen om wat te bereiken. In zichzelf gekeerd wereldje waar ik, ook als artiest, helaas niks mee heb.

[kweeniehoor]

Ik zie weinig verschil tussen de werkwijze van Wikipedia en Meta. Ik heb jarenlange boeken uit bieb boeken geleend en de inhoud, iets anders verwoord, in Wikipedia opgeschreven. In het begin waren er ook protesten tegen de werkwijze van Wikipedia omdat die schrijvers zouden benadelen maar die zijn verstomd.

[Reactie gewijzigd door kweeniehoor op 5 oktober 2026 09:25]

[Marcel Boeré]

Boetes betalen die bedrijven met twee vingers in hun neus, maar hoe zorg je ervoor dat die boetes bij de mensen van wie het intellectuele eigendom is gestolen terecht komen? Is daar al een verdeelsleutel voor? En hoe toon je aan dat jouw werk is gebruikt? Kortom: nog een hele lange weg te gaan. Gewoon met heel veel geld op de bank data stelen, een peleton advocaten inhuren en laat de rest van de wereld het maar uitzoeken.

[MSalters]

In Nederland is de vraag simpel. Boetes gaat altijd naar de staatskas. Degene van wie gestolen is krijgt de ontvreemde goederen terug.

Dan moeten er natuurlijk wel ontvreemd goederen zijn. Daarop gaat deze claim dus nat. Bij BNR gaf de woordvoerder ook toe dat ze van haar advocaat had begrepen dat ze het geen stelen mocht noemen.

De vraag is wel wat dan de claim is. Ja, voor copyright schendingen kun je een punt maken maar die zaak is al geschikt. Daar kunnen deze auteurs zich bij aansluiten voor een deel van de vergoeding. Maar het verder trainen gebeurt in de VS waar het sowieso legaal is.

[0_Cypher]

Ben benieuwd of er een claim te maken is voor verloren inkomsten. Zullen dan wel aantoonbaar moeten maken dat er inkomsten zijn misgelopen. Wat voor een boek lastiger is lijkt me, sinds je niet snel een heel boek geciteerd krijgt vanuit AI.

Maar mogelijk voor kleinere niche onderwerpen op eigen site met advertenties etc. haalbaarder, als het aangetoond kan worden dat de AI jouw tekst herhaald en daardoor bezoek naar jou site ontmoedigt. Blijft een lastige case om te maken lijkt me, hoe je het ook wend of keert. Maar misschien wel de meest waarschijnlijke.

Mogelijk kun je zeggen dat de inkomsten zijn misgelopen omdat het bedrijf achter de AI 20 boeken wel heeft ingescand, maar ze niet gekocht heeft. Dus dat ze je 20 boeken in aanschafwaarde moeten betalen.... maar dit lijkt me voor de meeste mensen niet eens de moeite waard om te beargumenteren.

[MSalters]

Je hebt 2 van de 3 vereisten voor schadevergoeding, in het beste geval. Je hebt schade, en precies 1 partij die dat veroorzaakt heeft.

Alsnog heb je de "onrechtmatige daad" nodig. En daar wringt het. Jouw uitgever heeft een exemplaar van jouw boek aan OpenAI verkocht. Dat is legaal.

[William_H]

Alsnog heb je de "onrechtmatige daad" nodig. En daar wringt het. Jouw uitgever heeft een exemplaar van jouw boek aan OpenAI verkocht. Dat is legaal.

Niet als ze dus gebruik hebben gemaakt van een illegale bibliotheek.

[MSalters]

Nee, dat was dus waar de schikking voor is. Maar voor nieuwe boeken is de vergoeding dus de aanschafprijs.

[Mextreme]

De aanschaf van het fysieke boek is legaal, het gebruik van de inhoud ervan niet. Daar waarschuwen uitgevers ook voor; in elk boek.

[MSalters]

Zinloos want de rechters in de VS (waar getraind wordt) hebben geoordeeld dat het fair use is. En de First Sale doctrine zegt dat je als uitgever geen regels kunt opleggen aan de eerste koper.

[lenwar]

Interessant eigenlijk.

Als iemand van 'the pirate bay'-achtige zaken iets downloadt is het geen diefstal. ('Kopieren is geen diefstal'), maar nu is het downloaden van openbaar gepubliceerde data (waar uiteraard wel gewoon copyright op kan staan) ineens wel diefstal.

"Ons werk wordt gestolen zonder dat we daar toestemming voor geven",

Dat zou ook een beetje gek zijn. Iets stelen met toestemming. Misschien moet de 'voorzitter van de Auteursbond' een lesje tekstschrijven krijgen

Anyway.

Het is inderdaad eikelig hoe al die LLMs het hele internet hebben gescraped en die data hebben verwerkt. Aan de andere kant: We zouden kunnen stellen dat zoekmachines al jaren iets soortgelijks doen, en daar horen we niemand over. Zoekmachines maken er metadata van. De LLMs eigenlijk ook.
In dit geval heeft Meta een 'illegale bibliotheek' verwerkt. Dat verdiend natuurlijk niet de schoonheidsprijs, maar wezenlijk is die bibliotheek die de boeken 'heeft gestolen' als zodanig.

[DigitalExorcist]

Het is geen diefstal in de pure zin des woords. Het is auteursrechtinbreuk door reproductie.

[Tarin]

Meta: We stole so much stuff that, actually, we didn't steal any stuff

In de race niet achter te blijven zijn ze (alle AI-bedrijven) vergeten wat ze nog aan waarden hadden bij de garderobe af te halen.

[Reactie gewijzigd door Tarin op 30 september 2026 08:02]

[BaZuKi]

Volgens mij hebben we het hier over zeer complexe materie waarvoor eigenlijk nog geen goed beoordelingskader bestaat. Los dat je te maken hebt met diverse juridische interpretaties (USA heeft Fair Use, EU de AI Act enz) heb je het hier over iets dat wetgeving, techniek, commercie en ethiek raakt. Het scrapen van de materie op deze wijze is volgens mij in alle gevallen niet goed te praten, het winnen van informatie op een niet legale methode is absoluut afkeuringswaardig. Maar lastiger is te bepalen wat hierna gebeurd; als iemand een boek steelt uit een bibliotheek is dit strafbaar (wederom discutabel, een bibliotheek ziet dit wellicht als een lange lening maar laten we dan stellen dat uit een winkel stelen zeker strafbaar is) maar als jij de informatie uit een boek leert / gelezen hebt en dit doorvertelt, is dat dan strafbaar? En wat is dan het verschil tussen het lezen van één boek en deze informatie bijvoorbeeld op een symposium gebruiken in je teksten, of het lezen van duizenden boeken en dan hier antwoorden uit destilleren. Hebben we dan te maken met diefstal of een leerproces? Stel dat ik nu hier schrijf 'spetter pieter pater' moet ik dan Herman van Veen wat geld overmaken? (Heeft iemand het rekeningnummer van Herman?) Even gechargeerd natuurlijk, maar zonder goede wetgeving en toetsingskaders in deze context is het lastig beslissen wat goed en fout is, we handelen nu ietwat te veel op onderbuik. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat wat de schrijvers en journalisten doen niet goed is, in mijn optiek zijn dit de stappen die gezet moeten worden om hier duidelijkheid over te krijgen. En dan moeten we ons niet alleen beperken tot teksten, maar ook over muziek, informatie, afbeeldingen, techniek enzovoort. En we moeten ons ook beseffen dat de huidige wetgeving wellicht niet voldoet aan deze moderne vraagstukken, maar gelukkig ben ik geen jurist.

[djwice]

In Europa mag er data analyse gedaan worden op databases en teksten zonder toestemming van de eigenaar, om nieuwe inzichten te krijgen.
Dit is een expliciete uitzondering in de databanken wet in o.a. Nederland.

Taalkundigen gebruiken als sinds de eerste PC's en waarschijnlijk al langer, computer software om teksten van boeken te analyseren. Bijvoorbeeld hoe vaak bepaalde woorden en woord samenstellingen voorkomen in de tekst, of hoe dit verandert in bepaalde secties in een boek en of dat gerelateerd is aan de boodschap of de fase in het verhaal. En ook wordt dit vergeleken gedurende de schrijvers carrière van een auteur en gedurende de ontwikkeling van een genre en gedurende bepaalde sociologische stromingen of gebeurtenissen.

Theoretisch leert een taal model statische eigenschappen van teksten en de onderlinge correlaties. Dat gecombineerd met nieuws, studieboeken, papers en encyclopedie, leidt tot analyse van verandering in interpretatie en gebruik, van klanken, samenstellingen, woorden etc.

Kijken we naar de menselijke lezer, ook die leert van boeken. Sterker nog boeken lezen en tekst begrip het is in Nederland een best groot deel van het taalonderwijs. De kans is groot dan mijn woordkeuze, zinsbouw, formulering, interpretatie en begrip sterk beïnvloed zijn door boeken en teksten van anderen waar auteursrecht op zit.
En ik gebruik dat resultaat ook in werken waar ik geld voor krijg, zonder al die auteurs waar ik werken van gelezen heb opnieuw te betalen.
En als iemand mij iets vraagt en ik krijg betaald voor het antwoord, vloeit er ook geen geld naar boek schrijvers. Ondanks dat de opbouw die ik gebruik en het woordspel sterk geïnspireerd moet zijn op wat die mij leerden.

Het is dus maar de vraag of de interpretatie die leidt tot de frustratie bij de leden van Lira uiteindelijk oplevert wat ze wensen.
Het lijkt me zeer oneigenlijk dat juist Lira zou pleiten voor verwarming van taal, in de meest gebruikte taal modellen.
Dat zou wel de impact zijn als taalmodellen - die overigens juist ook veel door taalkundigen gebruikt worden - de werken van hun leden zou moeten uitsluiten.
Daarnaast is de impact van 1 auteur op de hele dataset wellicht veel minder groot dan de auteur zelf zou vermoeden. Als je statisch kijkt komen zeer veel woord combinaties in vele teksten voor. De vraag is dus welk statische patroon is zo uniek voor de werken van die ene auteur en wat is de impact op de uitvoer voor de gemiddelde gebruiker.

Taal modellen van Meta zijn:

• llama3 uit april 2024, deze is vrij beschikbaar.
• llama4 uit april 2025, deze mag niet in de EU gebruikt worden.
• muse glimmer uit augustus 2026, deze is vrij beschikbaar.

Deze zijn gratis te downloaden, niemand krijg betaald als je het gebruikt, ook niet in advertentie inkomsten. Er zitten geen tracking functies in, dus je betaald ook niet met je data als je het gebruikt, alles blijft gewoon op jouw PC.

Meta heeft met Llama er voor gezorgd dat open gewicht taal modellen die je thuis op je computer kunt draaien, zonder tracking of data honger van capitals, gebruikt kunnen worden en dat er een enorme gemeenschap is gestart.
Velen hebben in hun voetsporen getreden, van IBM met Granite tot aan DeepSeek en Qwen. En zelfs tot modellen waar mensen nieuwe hardware voor kopen, zoals GLM 5.3 Flash.

Llama was een mooi geschenk voor taalkundigen en vele andere wetenschappers. En was zo goed dat ook andere gebruik ontstond, de nieuwe LISA.
Op dit moment ontstaat er een nieuwe tak: system one , een classifier die taal "begrijpt" zoals een taal model. Een classifier die je niet eerst hoeft te trainen op jouw data set, maar je vraag en de classificatie opties kan interpreteren en dan in no-time een keuze maakt.

Dankzij iedereen die ooit tekst in de publieke ruimte geeft gestopt. Super mooie ontwikkeling voor taalkunde en verdere ontwikkeling van OnzeTaal.

Ik hoop dat Lira in gesprek wil treden. Ik neem aan dat een rechter dat ook zal aangeven voordat er een zaak geaccepteerd wordt. Eerst elkaars belang begrijpen. Nu lijkt Lira door haar eenzijdige interpretatie en daaruit volgende blinde eis te vechten op een slachtveld waar de ander niet aanwezig is, dit leidt alleen tot bloedvergiet onder eigen leden; verstarring van het standpunt zonder nuance, minder mogelijkheden, gefrustreerd vechten en leden die zich niet begrepen voelen.

Meta heeft ook een team van zeer passievolle taalkundigen, die werken aan het maken van een taal model dat niet slechts 200 maar 7000 talen bevat. Denk aan welke verrijking onze taal gaat krijgen als het model woord beelden, zinsbouw, anecdotes, spreekwoorden, zienswijzen uit al die culturen mee neemt en verwoord in het Nederlands. Zo veel kruisbestuiving. Stel je voor dat je dát gratis zonder enige tegenprestatie lkrijgt, onbeperkt te gebruiken op je PC.

[mjtdevries]

Ten dele hebben de schrijvers valide eisen.
Meta mag natuurlijk niet de inhoud van de boeken gebruiken zonder het boek te kopen of betalen voor het lenen.

Maar die andere eisen zijn onzinnig:

Volgens Boldrik draait de actie niet alleen om betaling voor werk waarmee Meta zijn modellen traint: "Het gaat ook om inspraak en zeggenschap. AI is misschien een ontwikkeling die niet te stoppen is, maar als journalist moet je wel inspraak hebben in het gebruik van je werk. Schrijvers moeten kunnen bepalen: wil ik wel of niet dat mijn teksten door bedrijven als Meta worden gebruikt om hun eigen modellen te trainen?"

Nee!
Als jij je boek publiekelijk te koop aanbied, dan verlies je dat recht. Dan heb je geen inspraak in het gebruik van je werk.

Als je dat wilt, dan moet dat bij de verkoop duidelijk aangegeven worden. Dat kan je niet achteraf zomaar veranderen.

En het is maar de vraag in hoeverre de wetgeving je de ruimte geeft om zulke voorwaarden te stellen. Maak de vergelijking maar met gameconsoles. Als we consoles kopen dan vinden dat we daar de eigenaar van zijn en dat wij kunnen bepalen hoe de hardware gebruikt mag worden en dat bv Sony daar geen zeggenschap op heeft.
Bij de games zelf vinden we ook dat we eigenaar van de software moeten zijn en dat we niet alleen een licentie kopen die door bv Sony na een paar jaar ingetrokken kan worden.
Waarom zou dat bij een boek anders zijn?

Zelfs al zou op de eerste pagina van het boek staan dat je het niet voor AI training mag gebruiken. Als ik een boek koop dan zet ik geen handtekening onder een contract met de schrijver. Dan ben ik niet gebonden aan de letters die in het boek staan. Dus met fysieke boeken is dit sowieso geen optie.

[jbhc]

Ik vraag mij serieus af hoe dit anders is dan mensen die boeken lezen. Of mensen die een boek kopen dit lezen en uitlenen aan vrienden.

[Morress]

Die mensen verdienen er geen geld mee. Niet uitgegeven geld is niet gelijk aan verdiend geld.


Meta's ontwijken uitgeven van geld door te scrapen (jatten!) En gebruiken het vervolgens om geld mee te verdienen, 2x fout dus.

[joker1977]

En als een klein jochie honderden boeken leest in de bieb, besluit om schrijver te worden - dan nog meer boeken leest ... en nog meer..

en vervolgens boeken gaat schrijven en die gaat verkopen ?

[DiaZ_1986]

De schrijvers van die boeken krijgen, als het goed is, een vergoeding omdat de bibliotheek de boeken mag uitlenen. Dit wordt ook wel het "leenrecht" genoemd.

Als er voor Meta (en de andere partijen) dus een "leerrecht" voor wordt opgetuigd, zou dat al een stap in de juiste richting zijn. Dan niet specifiek met uitgevers (of zoals in dit artikel aangekaart werd, The New York Post The Wall Street Journal) maar met de daadwerkelijke schrijvers.

En een klein jochie is natuurlijk niet hetzelfde als een "AI" die ingezet wordt door een commercieel bedrijf...

[jbhc]

En als ik als bedrijf een boek koop en mijn werknemers lezen dat en gaan vervolgens met de kennis uit dat boek geld verdienen mag dat dan ook niet?

En nee, een mens is niet hetzelfde als een AI maar ik snap niet helemaal waarom een AI niet getraind mag worden met een boek.

[DiaZ_1986]

Kijk, direct je eerste zin maakt het al helemaal anders:

En als ik als bedrijf een boek koop [...]

Dat gebeurt hier dus niet, er wordt niets gekocht, het wordt gekopieerd en zonder verdere vergoeding gebruikt. En dan niet 1 boek, maar duizenden, zo niet miljoenen boeken.
^{(om nog maar niet te beginnen over alle boeken die vernietigd worden nadat deze gebruikt zijn voor het trainen)}

Verder zeg ik nergens dat je een "AI" niet met boeken zou mogen trainen, dat maak je er zelf van.

[Reactie gewijzigd door DiaZ_1986 op 30 september 2026 15:35]

[MSalters]

Die boeken die vernietigd worden zijn niet gekocht? Dat zal de bibliotheek waar ze geleend zijn niet waarderen

Nee - tegenwoordig gewoon betaald, dat kan er makkelijk van af.

[MSalters]

Genoeg studenten die later geld verdienen met wat ze uit studieboeken hebben geleerd. Dat argument is niet al te sterk.

[Mars2020]

Dan is er in elk geval nog voor betaald, en bij uitlenen zal het door minder mensen gelezen en gebruikt worden. De schaal waarop uitlenen plaatsvind is veel kleiner dan de impact van AI die de text stelen en overal kunnen gebruiken.

[GameNympho]

Dit is anders, nu loop jij de bibliotheek binnen en begint alle boeken en de administratie en adressenboek etc. te kopiëren en erna als een algoritme/zoekmachine of onder welke vlag je dit doet, dit allemaal aan te bieden voor een X bedrag.

Want dit doen nu die AI factory`s, alles scrapen en erna alles inventariseren en op relevantie ergens plaatsen en samen koppelen.

[GameNympho]

Nou de rest nog waar gescraped is en niet gevraagd is, maar alles stilzwijgend en sneaky voorwaarden veranderd.

Stelen is crimineel gedrag en moet niet bevoordeeld worden, maar afgestraft.

[Mellow Jack]

Eens dat ze gestraft moeten worden. Maar dit soort mensen moeten wel langzaamaan gaan begrijpen dat het game over is.

Volgens mij hebben de echte Frontier labs ondertussen hun data redelijk op orde. Dit wil niet zeggen dat al hun data legaal is maar ik kan me niet voorstellen dat het nog steeds bestaat uit bergen met ongefilterde web scrapes.

Voor mijn gevoel is al die web scrapes van dit jaar niet perse meer wordt gebruikt om LLM's te trainen.

[Goderic]

Waarom denk je dat? Ik kan me niet voorstellen dat ze al die geschrapte data hebben weggegooid.

[Mellow Jack]

Ik denk dat omdat ik me kan voorstellen dat ze legers mensen hebben ingehuurd om die data te schonen te verbouwen naar goede training data. Daarnaast denk ik het ook omdat we een tijdje geleden wel het punt hebben bereikt dat meer van dit soort data niet perse iets oplevert. Je ziet ze tegenwoordig toch meer op zoek naar specialistische data. Ik ben er zelfs van overtuigd dat veel vooruitgang in de kunde van de modellen voor een groot gedeelte ligt in het optimaliseren van de training data ipv het blijven toevoegen van meuk.

Maar zoals ik al in mijn opmerking heb aangegeven. Ik denk niet dat al de data legaal zal zijn. Ik denk alleen dat we ver voorbij het punt zijn dat het nog boeit. In de begin tijd voegden ze data toe om een model actuele informatie te geven. Maar door het gebruik van tools en RAG is dit gewoon een stuk minder boeiend geworden. Geef ze een boete, gooi ze in de gevangenis, geen enkele journalist en of auteur gaat daar een extra boterham van eten want kleine kans dat iets van dat geld hun kant op komt. En het nieuwe werk van de auteurs en journalisten is niet meer boeiend. Ze zijn nu vooral op zoek naar hoge kwaliteit data (zoals onderzoeks publicaties).

edit:
Mijn gevoel dat het grote gescrap tegenwoordig gebeurd vanuit de applicatie laag. Iemand die bijv vraagt voor een recept waarna de LLM in de chatbot gewoon een tooltje aanroept ala Crawl4AI. Dat is niet het trainen van een LLM maar het voeden van een LLM met de context om een antwoord te genereren.

[Reactie gewijzigd door Mellow Jack op 29 september 2026 20:19]

[Goderic]

Illegaal verkregen data blijft toch illegaal hoeveel je het ook bewerkt?

Ja, nu hebben ze misschien meer gespecialiseerde data nodig, omdat ze daarvoor al zoveel data gescraped hebben.

Als ze nu al die data en de resultaten die ze daarvan gekregen hebben verwijderen, kunnen ze dan terug geraken waar ze nu zijn?

[Mellow Jack]

We zullen het waarschijnlijk nooit weten maar ik ben bang van wel. In de begin tijd moest het een soort van stiekem. In de huidige tijd hebben de meeste labs data deals met platformen of data brokers. Daarnaast hebben de partijen met een eigen platform (X, Google, Meta) allang hun voorwaarden aangepast waardoor ze in het hele wereld (met uitzondering van Europa) legaal data kunnen verzamelen. Ook is er natuurlijk gewoon enorm veel gratis data op het internet beschikbaar.

[Reactie gewijzigd door Mellow Jack op 30 september 2026 00:09]

[Bartjebart]

De vergelijking met uitlenen van boeken is al eerder gemaakt en daar zit toch wel een soort van punt denk ik. Mijn dochter is lid van de bieb en leest boeken. Die informatie neemt ze in een of andere vorm met haar mee, maar het lidmaatschap is gratis, dus ze betaalt niets. Als ze later besluit schrijfster te worden gebruikt ze die informatie ook weer als inspiratie voor eigen werk, wat ze dan doorverkoopt.

Ik vind het met muziek ook wat wringen; artiesten roepen al snel iets over jatten, maar zeggen in hun eigen biografie vaak ook iets over dat ze zelf zijn geïnspireerd door artiest x of y. Dat is dan toch ook 'jatten.

Het gebruik van een schaduwbibliotheek vind ik wat anders, dat lijkt me gewoon niet oké, net als überhaupt het aanleggen ervan.

Ik denk dat veel mensen die nu het hardst protesteren zichzelf simpelweg overbodig zien worden en daarom zo hard roepen. Bovendien denk ik dat met name de vakverenigingen een beetje hebben zitten slapen als het om zaken als licentievoorwaarden en een accurate en relevante beschrijving van het copyright en dat die nu zo hard roepen omdat ze doorhebben dat ze eerder in actie hadden moeten komen.

[Reactie gewijzigd door Bartjebart op 30 september 2026 08:44]

[Sander B]

Schrijvers worden wel degelijk betaald als hun boeken bij de bieb uitgeleend worden, dat gaat per uitlening via Stichting Leenrecht. Je dochter betaalt dat alleen niet zelf omdat dat gesubsidieerd is.

[Paut]

@Bartjebart De stelling dat 'veel mensen die nu het hardst protesteren zichzelf simpelweg overbodig zien worden en daarom zo hard roepen' slaat nergens op: er zit geen mens te wachten op boeken die zijn geschreven door AI. Hooguit andere robots.

[Bartjebart]

De kwaliteit van AI werk wordt natuurlijk beter. Het gaat steeds moeilijker worden om het te onderscheiden van authentiek werk. Er zijn al veel bedrijven en (semi-)overheden die mails en andere communicatie (deels) door AI op laten stellen. Een boek is maar een paar stappen verder.

Zeggen dat niemand erop zit te wachten is ook wel erg stellig. Als je kijkt hoeveel views allerlei AI toestanden krijgen op social media kijkt de rest van de wereld er misschien wel wat anders naar dan jij.