Schrijvers in actie tegen Meta: 'Ik wil mijn woorden terug'

Organisaties in actie tegen Meta: 'Ik wil mijn woorden terug'

Dinsdagmiddag verzamelen de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), de Auteursbond en de Stichting Literaire Auteurs (Lira) zich voor het hoofdkantoor van Meta in Amsterdam. De organisaties vinden dat Meta hun werk 'jat' door het te gebruiken als trainingsdata. Ze gaan collectief procederen, zodat auteurs een vergoeding krijgen voor hun werk.

"Ik heb van mijn vader en moeder geleerd dat je niet mag jatten", zegt Liesbet van Zoonen, voorzitter van de Auteursbond, tegen de aanwezige demonstranten. "Als ik de moeder van Mark Zuckerberg was, zou ik hem ongenadig op zijn donder geven."

"Ons werk wordt gestolen zonder dat we daar toestemming voor geven", vertelt Van Zoonen aan Tweakers. "Geen van de bigtechbedrijven betaalt schrijvers voor hun werk, terwijl die het al niet erg breed hebben."

Bedrijven zoals OpenAI sluiten wel licentiedeals met bedrijven zoals The Wall Street Journal voor honderden miljoenen euro's. Bij het bepalen van de voorwaarden van die deals worden individuele auteurs echter nauwelijks betrokken. De Auteursbond zei eerder dit jaar al dat auteurs meer inspraak moeten krijgen bij deze deals.

Schrijvers en journalisten voor het hoofdkantoor van Meta. Bron: Tweakers

Grote taalmodellen moeten worden getraind op een enorme dataset met artikelen, boeken en andere soorten geschreven tekst. Uit documenten uit een rechtszaak van vorig jaar waarbij Meta betrokken was, bleek dat Mark Zuckerberg medewerkers toestemming gaf om modellen te trainen met materiaal uit de illegale bibliotheek LibGen. Daar staan meer dan 7,5 miljoen gestolen boeken in. Zulke bibliotheken worden ook wel 'schaduwbibliotheken' genoemd.

Reactie Meta

In een reactie zegt een woordvoerder dat Meta 'het intellectueel eigendom van auteurs respecteert'. Het bedrijf zou herhaaldelijk hebben geprobeerd om met stichting Lira in gesprek te gaan, maar de stichting zou niet op die uitnodiging zijn ingegaan. "We blijven openstaan voor een gesprek met Lira om de grond van de beschuldigingen beter te begrijpen."

Volgens stichting Lira bood de reactie van Meta op de sommering om te stoppen met het ongevraagde gebruik van teksten 'geen opening' voor een gesprek.

Daarom verzamelen de organisaties zich voor het hoofdkantoor van Meta om zich uit te spreken tegen het 'jatwerk' van het bedrijf. Meer dan honderd mensen scanderen leuzen als 'ik wil mijn woorden terug'. Actievoerders houden spandoeken omhoog met de tekst: 'Ons werk, afblijven!' In het hoge betonnen gebouw van Meta kijkt een aantal medewerkers voorzichtig uit het raam, maar er komt nog niemand naar buiten.

Collectieve procedure

"Wij hadden natuurlijk gehoopt dat er een collectieve regeling kon worden getroffen met de schrijvers, maar dat wil Meta niet." Dat zegt Felix Rottenberg, voorzitter van de stichting Lira, die opkomt voor auteursrechten. "Dus ja, dan gaan we naar de rechter. Dat is nu in volle voorbereiding."

De procedure moet ervoor zorgen dat Meta schrijvers en auteurs eerlijk betaalt voor het werk waarop AI-modellen getraind zijn. "Wij zijn niet principieel tegen het trainen van AI-modellen, maar Meta moet schrijvers niet exploiteren", zegt Rottenberg.

De organisaties richten hun pijlen voornamelijk op Meta, maar uit rechtszaakdocumenten blijkt dat OpenAI ook gebruik heeft gemaakt van schaduwbibliotheken om modellen te trainen. Een rechtszaak die The New York Times tegen OpenAI heeft aangespannen, onthulde bovendien dat OpenAI en Microsoft zich toen al zorgen maakten over het ongevraagde gebruik van nieuwsartikelen en teksten. Een medewerker van OpenAI noemde dit zelf een 'existentiële bedreiging' voor uitgevers.

Actievoerder spreekt menigte toe. Bron: Tweakers

Dat de organisaties nu alleen in actie komen tegen Meta, heeft volgens Milen van Boldrik van de NVJ twee redenen: "Ten eerste is het door de rechter in Amerika bewezen dat Meta gebruikmaakt van schaduwbibliotheken. Daar staan ook veel Nederlandse teksten in. Daarnaast is Meta een hele grote marktpartij, dus het is logisch om daar te beginnen."

Meta stuurt bewaker naar buiten

Volgens Boldrik draait de actie niet alleen om betaling voor werk waarmee Meta zijn modellen traint: "Het gaat ook om inspraak en zeggenschap. AI is misschien een ontwikkeling die niet te stoppen is, maar als journalist moet je wel inspraak hebben in het gebruik van je werk. Schrijvers moeten kunnen bepalen: wil ik wel of niet dat mijn teksten door bedrijven als Meta worden gebruikt om hun eigen modellen te trainen?"

Daarnaast zijn toekomstige acties tegen andere bedrijven zoals Google, Microsoft en OpenAI volgens Boldrik niet uitgesloten: "Geen enkel techbedrijf kan zijn handen in onschuld wassen. Er moet gewoon een einde komen aan het illegale gebruik van teksten."

Bewaker van Meta neemt petitie aan. Bron: Tweakers

Ondertussen loopt de stroom journalisten en schrijvers naar de deurbel van het hoofdkantoor. Nadat er wordt aangebeld, komt er een beveiliger naar buiten die de petitie in ontvangst neemt: "Ik ben de juiste persoon om dit aan te nemen", zegt hij. De bewaker kijkt naar de microfoons die in zijn gezicht worden geduwd en naar de cameraflitsers die zijn ogen verblinden. De actievoerders sympathiseren met de bewaker: "Moet je hier niet meer voor betaald krijgen?", roept een bijstander. Daarna gaat de bewaker met het bord naar binnen.

De actievoerders dringen aan op een reactie van een medewerker van Meta, maar dat mag niet baten.

_{Redactie: Lumen Heijdendael • Eindredactie: Monique van den Boomen}

Reacties (17)

[StarZ]

Alleen Meta? Door al die platformen is de laatste jaren op enorme schaal gejat om vervolgens het terug te verkopen aan ons. Schrijvers, artiesten, kunstenaars maar ook code. Alles wordt en gebruikt voor training en voor 20 euro pm terug verkocht. Bizar dat dat gewoon mag ofzo

[robvanwijk]

Alleen Meta?

Dat staat toch nergens? Maar als honderd actievoerders bij honderd bedrijven gaan protesteren, dan staat er één persoon per hoofdkantoor. Daarvoor komt zelfs de bewaker niet naar buiten (en de media komt er geen verslag van doen). Zolang Meta één van de grotere overtreders is, vind ik het prima dat er bij hen op de stoep geprotesteerd wordt.

Bizar dat dat gewoon mag ofzo

Weet je de bankencrisis nog, met het prachtige begrip "too big to fail"? Dit is een gevalletje "too big to prosecute". Alle dieren moeten zich gelijk aan de wet houden, maar sommige dieren moeten dat net ietsje meer gelijk dan andere...

[GameNympho]

Nou de rest nog waar gescraped is en niet gevraagd is, maar alles stilzwijgend en sneaky voorwaarden veranderd.

Stelen is crimineel gedrag en moet niet bevoordeeld worden, maar afgestraft.

[Mellow Jack]

Eens dat ze gestraft moeten worden. Maar dit soort mensen moeten wel langzaamaan gaan begrijpen dat het game over is.

Volgens mij hebben de echte Frontier labs ondertussen hun data redelijk op orde. Dit wil niet zeggen dat al hun data legaal is maar ik kan me niet voorstellen dat het nog steeds bestaat uit bergen met ongefilterde web scrapes.

Voor mijn gevoel is al die web scrapes van dit jaar niet perse meer wordt gebruikt om LLM's te trainen.

[Goderic]

Waarom denk je dat? Ik kan me niet voorstellen dat ze al die geschrapte data hebben weggegooid.

[Tarin]

Meta: We stole so much stuff that, actually, we didn't steal any stuff

In de race niet achter te blijven zijn ze (alle AI-bedrijven) vergeten wat ze nog aan waardes hadden bij de garderobe af te halen.

[Reactie gewijzigd door Tarin op 29 september 2026 18:19]

[Marcel Boeré]

Boetes betalen die bedrijven met twee vingers in hun neus, maar hoe zorg je ervoor dat die boetes bij de mensen van wie het intellectuele eigendom is gestolen terecht komen? Is daar al een verdeelsleutel voor? En hoe toon je aan dat jouw werk is gebruikt? Kortom: nog een hele lange weg te gaan. Gewoon met heel veel geld op de bank data stelen, een peleton advocaten inhuren en laat de rest van de wereld het maar uitzoeken.

[jbhc]

Ik vraag mij serieus af hoe dit anders is dan mensen die boeken lezen. Of mensen die een boek kopen dit lezen en uitlenen aan vrienden.

[Mars2020]

Dan is er in elk geval nog voor betaald, en bij uitlenen zal het door minder mensen gelezen en gebruikt worden. De schaal waarop uitlenen plaatsvind is veel kleiner dan de impact van AI die de text stelen en overal kunnen gebruiken.

[Ryunoru]

Was er ook maar zoiets voor afbeeldingen. Als het om muziek of tekst gaat is het de ergste zaak van de wereld, intussen overspoelt AI alle kunstwebsites met slop en kunnen we er niks tegen beginnen.

[DLSS]

Misschien een domme vraag, maar wordt het Tweakers forum eigenlijk geschraapt door AI bedrijven? Of hebben zo zo’n no-crawl setting oid

[GameNympho]

Denk goed na van wie Tweakers.net een onderdeel is, dan heb je je antwoord al (bedenk ik me).

[robvanwijk]

In een reactie zegt een woordvoerder dat Meta 'het intellectueel eigendom van auteurs respecteert'. Het bedrijf zou herhaaldelijk hebben geprobeerd om met stichting Lira in gesprek te gaan, maar de stichting zou niet op die uitnodiging zijn ingegaan. "We blijven openstaan voor een gesprek met Lira om de grond van de beschuldigingen beter te begrijpen."

In deze reactie zeg ik dat ik "het eigendomsrecht van Meta respecteer". Ik heb herhaaldelijk geprobeerd om met Meta in gesprek te gaan, maar ze zijn niet op die uitnodiging ingegaan. Daarom ben ik hun kantoor ingelopen en heb de volledige inrichting meegenomen. Je zou zeggen dat dat diefstal is, maar nee, omdat ze niet reageerden op mijn verzoek om al hun spullen gratis mee te mogen nemen heb ik (op de een of andere manier!?) het recht gekregen om hun volledige inboedel gratis mee te nemen. Uiteraard blijf ik openstaan voor een gesprek met Facebook om de grond van de beschuldiging dat ik "diefstal" gepleegd zou hebben beter te begrijpen.

[S.J.Onnie]

Ik ga hier een -1 voor krijgen maar jouw enorm kortzichtige reactie getuigd van een ongekend lage kennis van auteursrechten, rechten en wat big tech zich allemaal denkt te kunnen veroorloven. Niks mis met AI maar de bronnen van AI verdienen wel een vergoeding voor hun werk.

[Phobophile]

Mijn god…

[dmantione]

Kan je doen, maar dit is een verloren strijd. Kunstmatige intelligentie concurreert met menselijke beroepen en dat ga je niet stoppen door te procederen, noch ga je voorkomen dat modellen getraind worden. Het bemoeilijkt het werk van modelmakers een beetje, maar niet genoeg dat ze geen modellen kunnen trainen.

Of geen modellen kunnen trainen in negatieve zin: GPT-NL is mislukt omdat het gedwongen werd roomser dan de paus de zijn bij de keuze van modellen. Dan heb je GPT-NL tegengehouden, gefeliciteerd, maar dat zorgt er vooral voor dat Nederland geen soeverein model heeft. Internationaal gezien is er geen gebrek aan trainingsteksten, Meta kan echt wel trainen zonder die Nederlandse schrijvers.