Defensie wil al zijn drones besturen met software van Nederlands bedrijf

Het Nederlandse ministerie van Defensie gaat 'tientallen miljoenen' investeren in Intelic, een binnenlandse maker van militaire software. Als onderdeel van de driejarige samenwerking maakt Intelic dronesoftware voor Defensie.

Het ministerie van Defensie gaat straks al zijn drones, ongeacht de fabrikant, besturen met software van het Nederlandse Intelic. Dat laat staatssecretaris Derk Boswijk weten aan het AD. Die software gebruikt Intelics militaire platform Nexus als basis, maar Intelic past deze aan voor Defensie, meldt Reuters. De maker gaat mee op oefening met de militairen om de software ter plekke te verbeteren.

Defensie overweegt een zogeheten gouden aandeel in het bedrijf. Dat zou een vetorecht opleveren, zonder dat het ministerie meer dan de helft van de aandelen hoeft te bezitten. Zo kan Defensie bedrijfsbeslissingen en nieuwe aandeelhouders blokkeren.

Volgens het contract dat beide partijen naar verwachting vrijdag ondertekenen, kan Intelic niet weigeren als Defensie een gouden aandeel wil. Het ministerie zou minstens drie maanden nodig hebben om die optie te verkennen.

Defensie maakt het precieze investeringsbedrag niet bekend 'vanwege veiligheid en concurrentiegevoeligheid'. Het ministerie wil met dit soort binnenlandse investeringen minder afhankelijk worden van buitenlandse militaire bedrijven, schrijft het AD.

Dronesoftware Nexus
Dronesoftware Nexus

Door Kevin Krikhaar

Redacteur

03-07-2026 • 08:55

114

Reacties (114)

Sorteer op:

Weergave:

Het zijn gouden tijden voor allerlei drone en defensie bedrijfjes, het geld (ons geld) klots plotseling tegen de plinten op en ze smeken bijna om het te kunnen uitgeven.

Maar goed, liever hier uitgeven dan dat alles steeds naar het buitenland gaat, dus dat is wat mij betreft het positieve eraan.
Belastinggeld is een beetje damned of you do damned if you dont

Als ze het te veilig/conservatief uitgeeft krijg je gezeur dat de overheid moderner moet. Als er een risico word genomen en het pakt verkeerd uit dan is het geld verspilling. Als ze iets goedkoop proberen te doen met minimale middelen, dan word er gezeurd dat de overheid te weinig doet. En als ze proper dingen proberen te regelen dan "klots het geld tegen de plinten".
Heb jij de laatste 10tallen jaren een beetje gevolgd waar ons balastingsgeld aan besteed is ?

Als dat zo is zal het toch wel op gevallen zijn dat het niet goed besteed wordt , en dat heeft niets met risico nemen te maken , maar met pure onkunde

Bij elk ander bedrijf waren de beleidsvoerders allang naar huis gestuurd want van enige kennis of logica kun je ze daar niet betichten
Tja, tot je mensen uit andere landen spreekt. Het maakt niet eens zoveel uit waar. We klagen hier zoveel. Misschien is dat ook wel de reden dat het bestuur hier relatief zo goed is.
Uiteindelijk word er wel echt verantwoordelijkheid afgelegd.

[Reactie gewijzigd door Wolfos op 3 juli 2026 15:04]

Hier wordt niet zo heel veel verantwoording afgelegd hoor. Hennis-Plasschaert heeft voordat ze aftrad eerst verantwoording in de tweede kamer afgelegd, ze is daarmee de grote uitzondering! De anderen doen gewoon een "Koemannetje" en vertrekken gewoon, zonder toe te geven dat het echt wel beter had gekund.
Heb jij de laatste 10tallen jaren een beetje gevolgd waar ons balastingsgeld aan besteed is ?
Wel een beetje gevolgd, maar vooral via het nieuws en dat is precies het probleem. Als je het in het nieuws ziet, is het vaak niet omdat het zo geweldig is (tenzij het echt gigantische infra projecten zijn die goed zijn afgerond (en zelfs dan zie je nog klaagnoten er bij)).

Voorbeeld; de noord-zuidlijn. Jarenlang geklaag over de overlast, verzakkende huizen, de uitdehandlopende kosten van een toch al duur project. Ondertussen is ie ingeburgerd, word ie volgens mij best veel gebruikt en word er nagedacht over verlenging. En hoevaak heb je wel niet in het nieuws gehoord dat de belastingdienst wetten niet kan uitvoeren vanwege verouderde IT systemen, terwijl diezelfde belastingdienst tot 2016 een te aantrekkelijke vertrekregeling hadden (wat ook nieuws werd).

Is dat mismanagement? Wat mij betreft wel. Dat had niet moeten gebeuren. Maar dat gebeurd overal. Misschien bij de overheid wat vaker omdat ministers wisselen (en kabinetten vallen). Dan komt er een nieuw persoon aan de top met een andere/geen visie en gaat het weer een andere kant op.

Maar wanneer heb je voor het laatst gehoord dat een (middel)groot project bij de overheid is afgerond? Waarschijnlijk niet. Terwijl dat vaak genoeg gebeurd. Ben je bekend met de GLB? Een (voornamelijk europese) subsidie voor grondeigenaren omtrent landbouwbeleid. Daar gaat veel geld in om (tussen de 150 tot 170 euro per hectare, basistarief). Elk jaar worden daar wijzigingen in doorgevoerd in bedragen, regelingen, uitzonderingen, etc. Soms begint de aanvraag terwijl het nog niet eens allemaal vast ligt. En toch hoor je daar qua IT niet heel veel over. Alsof het allemaal wel goed gaat daar.

Bij grote bedrijven hoor je er niets van in het nieuws omdat het privaat geld is, waar vaak geen zicht op is behalve binnen het bedrijf (en misschien hun accountants). Heel soms komt het in het nieuws, maar dat haalt lang niet alle nieuwssites. Ik noem ING unite even, dat heeft de NOS niet gehaald.
De laatste keren dat de GLB in het nieuws was ging het over de weinig frisse zaken van nogal wat boeren: prikkeldraad verzetten tot aan de wegrand -dus inpikken van gemeentegrond- om een beetje meer subsidie te krijgen. Ook lees je -mits je er een beetje op let- regelmatig over flinke subsidies voor "stalverbeteringen" die helemaal nul komma nada werken qua verminderen van stikstofuitstoot.

Over de miskleunen bij HSL of enkele sluisprojecten hebben de kranten járenlang vol gestaan. Gebrek aan fatsoenlijk onderhoud van wegen en bruggen en slechte begrotingen leiden er nu toe dat in het Noorden voorlopig helemaal geen onderhoud meer plaats zal vinden... toch lezen we elk jaar een paar keer dat de bruggen bij Kornwerderzand niet werken en bij Spannenburg staat een brug die ook wel wat onderhoud kan gebruiken, eigenlijk overal wel de bruggen over het PM kanaal.

En het lijstje is urenlang aan te vullen hoor. Vooral departementen waar de VVD de leiding heeft / had zijn nou niet bepaald draaiende gehouden met oog voor de toekomst, meer met blik op de volgende verkiezingen. En de PVV heeft er echt een potje van gemaakt, gelukkig hebben we daar voorlopig geen last meer van, maar Wiersma heeft zowel als gedeputeerde als minister ons klauwen met geld gekost.
De laatste keren dat de GLB in het nieuws was ging het over de weinig frisse zaken van nogal wat boeren: prikkeldraad verzetten tot aan de wegrand -dus inpikken van gemeentegrond- om een beetje meer subsidie te krijgen.
Volgens mij was de laatste keer dat de GLB in het grote nieuws kwam omdat boeren land opgaven die niet van hun was. Maar dat ging lange tijd zonder rumoer omdat Rijkswaterstaat en sommige lagere overheden hun grond niet opvoerden om verschillende redenen. Ik weet toevallig dat als er overlap zit in de subsidie aanvraag, hij handmatig beoordeeld word en dat er dan ook dingen als kadaster bij gepakt worden om te oordelen. Dat lag dus (imo) niet aan het GLB aanvraagproces zelf.
Ook lees je -mits je er een beetje op let- regelmatig over flinke subsidies voor "stalverbeteringen" die helemaal nul komma nada werken qua verminderen van stikstofuitstoot.
Volgens mij is dit meer iets wat je bij de politiek die besloten heeft dat er een subsidie voor die maatregelen moet zijn, dan bij de uitvoeders van de subsidieregeling.

Daarbij, ik zeg ook niet dat het altijd goed gaat. En ik vind het ook niet verkeerd dat er over geschreven word. Het is immers wel "ons" geld wat er in zit en dat het publiek/de journalistiek dat controleert vind ik alleen maar goed. En het gaat op vele vlakken fout, niet alleen bij infra en personeelsbeleid van de belastingdienst. Ik geloof je meteen als je zegt dat we uren bezig kunnen zijn (en kan zelf waarschijnlijk ook wel een uur vullen).

Maar je lijkt een beetje het punt te missen dat we geen weet hebben van de hoeveelheid geldverkwisting in het private domein, en dat alles in het publieke domein met een korrelzout word genomen. Als dat allemaal ook openbaar zou zijn, zouden we het er ook urenlang over kunnen hebben. En dat heeft ook impact op de kosten die je maakt. ING kost nu 4 euro per maand ofzo? Wat nou als unite niet gefaald had, dan waren er minder kosten geweest, dan had je wellicht ook minder betaald voor je rekening? Maar daar hebben we geen echt inzicht in. Uit jaarrekeningen valt natuurlijk wel wat op te maken, maar lang niet alles.
Wij zijn het op erg veel vlakken behoorlijk eens, fijn om te merken! Goed weekend.
Maar "niet goed besteed" is een mening vanuit eigen perspectief he. Als ze geld besteden aan iets voor jongeren klagen de bejaarden, als ze geld besteden aan bejaarden klagen de jongeren. Als ze geld besteden aan iets voor vrouwen voelen de mannen zich gediscrimineerd, en vice versa. "Niet goed besteed" betekend dus over het algemeen "ze geven het uit aan iets waar ik geen voordeel van heb". Dus dit soort opmerkingen zijn een beetje loos. Denk je dat jij het in je eentje beter zou doen dan al die commissies die er vele vergaderingen over hebben gehouden en de meningen van alle diverse deelnemers in overweging hebben genomen?
Niet goed besteed is over het algemeen meer dat ze IT projecten starten met achterlijke budgetten die vrijwel altijd fout lopen, overheidsgebouw renoveren voor een bedrag wat buiten alle proporties is, "kunst" in gemeentes wat vrijwel altijd veel te veel kost, etc, etc.

Heeft niet zoveel te maken met wel of niet voordeel van, is gewoon veroordeling van geld verspilling.
Ik denk dat je best wat zou kunnen zeggen over of iets goed besteed is, zeker op defensie gebied. We geven als NAVO nu al 12x zoveel uit aan defensie als Rusland, en dat wordt nog veel meer als we daadwerkelijk naar 5% van t bbp gaan. Nu kun je niet 1 op 1 vergelijken, maar als je dan ziet dat de NAVO 75-80% van het militaire budget van de wereld heeft, dan zou je toch denken dat we onverslaanbaar zouden zijn, met schier oneindige hoeveelheden munitie en by far de beste wapens waarmee we de halve wereld zouden kunnen beschermen of overnemen als we dat zouden willen. Als ik me dan verdiep in de staat van de individuele legers van de EU zie ik dat die niet in topstaat zijn, ondanks dat enorme budget. En gebrek aan munitie hebben we continu, de VS heeft te weinig middelen in regio Iran, Oekraïne die steeds smeekt om meer munitie die we niet kunnen leveren etc.

Zoals gezegd kunnen we niet 1 op 1 vergelijken met Rusland om meerdere redenen, maar ze zijn in de praktijk veel kosten-efficiënter bezig. Ze moeten wel, want ze hebben het geld domweg niet. Wij hebben geld, dus hebben we de neiging het maar riant uit te geven, in de hoop dat het ook militaire superioriteit oplevert. Maar zo werkt dat meestal niet. Een zak geld beschikbaar stellen wil meestal alleen zeggen dat dat geld opgaat, niet dat er ook wat zinnigs uitkomt. Als we veel meer zouden pushen op met weinig geld zo hoog mogelijke output krijgen, dan zouden we met minder geld een veel betere defensie kunnen bouwen. Dan moet er wel heel anders gedacht en gehandeld worden. Is vaak moeilijk, alleen onder druk - zeg een oorlog - blijkt opeens dat iets innovatiefs toch bestaat en dat kosten voor munitie niet perse superhoog hoeven te zijn.
Kosten effectief, is een zeer relatief begrip. Je vergeet dat dingen als personeels-kosten die een flink deel van het budget opsnoepen echt een stuk anders zijn. Krijg in rusland maar eens echt betaald.... En verder zijn ze daar niet zo strikt als het op veiligheid aan komt, want dat er ergens een munitiedepo ontploft, jammer dan. En zo zijn er nog tig posten, zoals bv voeding waar ze extreem op bezuinigen, en als je dat in Nederland zou wagen.
Kosteneffectief is oa: wat werkt in de praktijk goed en kost niet meer dan nodig. Dat zie je nu heel goed, met bijv drones vs Patriots afweergeschut. Een drone van 20k kost een patriot van 2 a 3 miljoen om tegen te houden. Dat kost enorm veel geld en hou je niet lang vol. Daarom wil je kijken naar wat goedkoop ook z'n doel behaalt. Het westen heeft veel ingezet op een gelimiteerd te produceren aantal hoogtechnologische dure wapens. Dat was leuk tegenover Irak ofzo, die liep je daar wel me onder de voet. Maar tegen een Rusland of een asymmetrische oorlog tegen Iran of de Houthi's is dat gewoon veel te duur en onhoudbaar. De militaire industrieën vinden het wel prima, die verdienen er bakken met geld aan.

Russen krijgen gewoon een normaal loon om van te leven, niks buitenissigs; als de militaire fabrieken in goedkope gebieden staan waar de cost of living laag is, dan is dat normale loon 500 euro/mnd, wat inderdaad een boel scheelt. Ook geen dure tussenhandelaren of aandeelhouders die een graan(tje) mee willen pikken aan de verkoop van militaire producten. Allemaal voorbeelden van zaken die de kosten de pan uit kunnen laten rijzen bij ons.

Veiligheid is een ding, dat moet zeker goed zijn. Tegelijk is het niet zo dat er om de haverklap uit onveiligheid wat ontploft in Rusland. Hier moet het 99% veilig zijn, daar is misschien 95% ook wel genoeg. Meer risico, maar nog steeds heel klein. Als die laatste 4% zeg 20x zoveel kost dan is het wel een dure grap. Dat is aan de ene kant zoals je zegt niet iets wat men in het westen zou durven wagen, maar wel een zwakte want het duurt allemaal veel langer en kost heel veel extra geld. Natuurlijk gaan we het niet zo goedkoop kunnen doen als zeg Rusland, aangezien die ook zelf veel grondstoffen, energie tegen kostprijs en veel lagere salarissen hebben. Maar dat is geen reden om de kosten de pan uit te laten rijzen.

Dus tja, als je 75-80% van het wereldwijde budget uitgeeft aan defensie, dan moet je dus óf een onverslaanbaar, zeer effectief en vernieuwend leger hebben, óf als dat niet zo is dan wordt er gigantisch veel geld verspild. Wat jij en ik mogen betalen. Daar vind ik wel wat van :)
Je vergeet dat Rusland maar 1 land is, waarbij je dus ook maar een wapen systeem voor een bepaalde taak hebt, en je dus geen landen concurrentie hebt (zie bv frankrijk/duitenland). Samen met dat rusland 40 procent van de totale Russische staatsbegroting aan hun leger uitgeeft, en vanwege olie etc is dat nog best een hoog bedrag, zeker per inwoner. Ik betwijfel dus ten zeerste of het echt goedkoper is...

Defensie-uitgaven in vogelvlucht (2025/2026)

| Indicator | Rusland 🇷🇺 | Europese Unie (27 landen) 🇪🇺 |

| :--- | :--- | :--- |

| Totale militaire uitgaven (Nominaal) | ~190 tot 238 miljard dollar | ~410 miljard dollar (~381 miljard euro) |

| Totale militaire uitgaven (Koopkracht / PPP) | ~462 miljard dollar | ~457 miljard dollar |

| Kosten per inwoner (Per jaar) | ~1.300 tot 1.600 dollar | ~920 dollar (~850 euro) |

| Aandeel van de economie (% van BBP) | 7,3% tot 7,5% | Gemiddeld 2,1% |

| Inwonersaantal | ~144 miljoen inwoners | ~450 miljoen inwoners |

| Economische focus | Volledige oorlogseconomie | Vredes- en opbouweconomie |
Je kan ook China in plaats daarvan zetten, die hebben geen oorlogseconomie maar hebben voor een fractie van wat wij betalen toch een puike en vernieuwende defensie.

Ook 1 land inderdaad, dus dan krijg je wat minder snel ruzie zoals Frankrijk en Duitsland laatst hadden met hun nieuwe straaljager, wat weer 100 miljard door de plee heeft gespoeld. Dat is toch om te huilen. Dan snap ik wel waarom het zoveel kost zonder dat er daadwerkelijk puik militair materieel uit resulteert.

Wederom kunnen we niet net als China worden, maar we kunnen best wat efficiëntie-slagen maken en vernieuwend zijn, ipv alleen maar veel geld uitgeven als uitgangspunt.
| Regio / Land | Defensiebudget (Nominaal) | Actieve militairen | Kosten per militair | Inkomen (BBP per hoofd) | Factor (Kosten vs Inkomen) |

| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |

| **Europese Unie** | \$360 miljard | 1,4 miljoen | \$257.000 | \$44.000 | 5,8x |

| **China** | \$240 miljard | 2,0 miljoen | \$120.000 | \$13.500 | 8,8

x |


Ofwel China is per persoon duurder uit ... Dus logisch dat het leger groter en moderner is. Zeker omdat personeel echt een flinke kostenpost is.
Karel, volgens mij vergeet Phosoup dat allerminst, hij stelt juist dat er efficiënter gewerkt/geïnvesteerd moet worden, dat impliceert dus ook: samenwerken in plaats van concurreren.
Het probleem is dat hij er vanuit gaat dat Europa daar minder goed in is, terwijl ik juist laat zien dat Europa, echt niet zomaar met geld strooit, en dat de meeste verschillen zitten in dingen zoals gemiddelde salarissen en verwachtingen. En er zijn zeker wel optimalisaties te maken, door zeker op Europees nivo veel meer samen te werken, maar hij lijkt nu veel te veel uit te gaan van dat defensie met opzet veel geld zit te verspillen. En ik denk dat er natuurlijk wel eens wat fout gaat, maar dat een leger gewoon geld kost. Ik ben wel van mening dat kapitaal en erfenissen veel meer belast mogen worden, want de belasting voor groot verdieners is nu erg laag. Bedenk dat hypotheek rente aftrek meer kost als huursubsidie !!.
Ja nu wel , maar wat niet nodig geweest was als ze gewoon waren blijven investeren in defensie i.p.v. alles weg te geven of gewoon weg laten rotten ergens in een hoek , dus eigenlijk er mee gestopt zijn

Dus daarom moet je nou alles in een keer oplossen wat veel duurder is als het gewoon op pijl houden (weer nul logica)

[Reactie gewijzigd door Johnny D op 4 juli 2026 09:42]

Gaven ze het maar uit aan jongeren, bejaarden, vrouwen of mannen. Veel gaat naar onderzoeken om vervolgens niets uit te geven en enkele jaren later naar nieuwe onderzoeken en vervolgens weer uitstel.
Heb je feiten of is dit de zoveelste "bash de overheid" onderbuik post?

Nederland staat nog altijd in de TOP 10 van landen met de meest efficiënte overheid. Dat betekent natuurlijk niet dat alles goed gaat en er geen fouten gemaakt worden. Maar het is zo makkelijk om vanachter je schermpje l uit de heup te schieten en maar gewoon roepen dat het allemaal onkunde is. Misschien is het besturen van een land iets complexer dan je denkt, zou dan misschien kunnen?

Als je denkt van niet, dan ben jij de persoon die Nederland nodig heeft. Stap in de politiek en zet jouw eigen kennis en kunde in voor het vaderland. Mijn stem heb je.
Nederland is ook een van de absolute toplanden voor bedrijven die belasting willen "ontwijken". De Zuidas staat vol kantoren waarin trustkantoren zitten en dure accountants die er voor zorgen dat elke maas in de wet uitgebuit wordt om de rijken optimaal te laten profiteren.
“Nederland staat nog altijd in de TOP 10 van landen met de meest efficiënte overheid.”

Als ik om mij heen kijk dan is dat best indrukwekkend… of misschien triest. Want je kan de Nederlandse overheid veel verwijten, maar efficiëntie (en ja, ik werk vaak voor de overheid) is niet hun forte.
Eens, en dat zal ook echt wel zo zijn,

Maar daaruit kun je ook concluderen dat hij blijkbaar niet makkelijk om het heel veel efficienter te doen. In de reactie zoals hierboven wordt een beeld geschetst van de incapable ambtenaar. Het lijkt soms net alsof we alle bolleboosjes hier op tweakers aan boord om de wereld een aangenamere plek te maken. Dat zou mooi zou, maar het is waarschjinlijker een gevalletje "de best stuurlui staan aan wal". Ik ben dan eerder benieuwd naar waarom dat dat is. Welke krachten spelen er allemaal mee die het zo complex en ineffecient maken.
Geef eens voorbeelden waaruit blijkt dat het belastinggeld niet goed besteed is? Nu begin ik toch benieuwd te worden. Roepen is makkelijk, maar als ik vraag dit te onderbouwen blijkt toch altijd dat het rotte appels blijken te zijn. En ik houd me in, want ik verwacht de nodige complottheorietjes. En er zijn altijd projecten die "achteraf" blijken niet uit te pakken zoals gehoopt. Maar ook hier: waaruit blijkt dat er vooraf al voldoende bewijs was dat het niet zou gaan werken?

ik merk altijd dat de roeptoeters "de overheid kan het niet" nooit uit de overheid komen. En dus geen idee hebben van de complexiteit om voor de gehele Nederlandse samenleving het beste te doen, binnen alle wetgeving over uitbestedingen en wetgeving mbt bestuurlijk handelen. Nee: "ze doen het niet goed". punt. zucht.
Ziekenfonds de nek omgedraaid.

Bejaardentehuizen uitgekleed en gesloten.

Ziekenhuizen uitgekleed en gesloten.

Heel veel geld binnen gehaald om de boeren "uit te kopen", niet gebeurt, geld terug?

Zonnepanelen en betalen voor je gratis opgewekte stroom.

Alle verantwoording die deze regering hoort te dragen voor ALLE belasting betalers, hebben ze afgeschoven en nu zijn ze oorlogje aan het voeren met de boeren, het asielbeleid en andere landen te bevoordelen. We zijn zo "rijk land" toch.

Daarom kan een starter niets meer kopen, zijn de boodschappen bijna niet meer te betalen en worden we stil gehouden met een tegemoet gekomen subsidie :F

Krijgen die grote bedrijven allerlei tegemoetkomingen uit de belastingpot en wij moeten maar blijven dokken?
ik merk altijd dat de roeptoeters "de overheid kan het niet

Deze zin geeft al aan dat je niet leest wat je schrijft , want heb jij ooit de overheid een fout horen toegeven

En hier onder heeft GameNympho een paar duidelijke en goede voorbeelden gegeven dat er nul logica in Den Haag zit en dat ze drukker zijn met mekaar dan met het land en bedrijven en branches blijven matsen om er straks een goed betaalde baan aan over te houden

Ze moeten is nadenken door wie en vooral voor wie ze daar zitten
Het is wel heel makkelijk anderen te beschuldigen van 'onkunde' als je zelf die kennis ook niet hebt. De kiezer heeft hier ook een rol in door op populistisch pratende figuren zonder inhoudelijke kennis te stemmen waardoor die op posities geplaatst worden waar ze een rotzooi maken en het bereiken van een daadwerkelijke oplossing alleen maar frustreren.
Heb jij de laatste 10tallen jaren een beetje gevolgd waar ons balastingsgeld aan besteed is ?
Als dat zo is zal het toch wel op gevallen zijn dat het niet goed besteed wordt
Het overgrote deel van ons belastinggeld gaat naar zorg, onderwijs, en sociale zekerheid.

Vertel me maar: vind je dat we absoluut kut onderwijs hebben? Of dat onze zorg geld nutteloos in brand steekt? Of dat mensen als een koning te rijk bergen geld krijgen om thuis te zitten?

Ik ben een beetje klaar mee dat onderbuikgevoel als feit gepresenteerd wordt, met je "je weet toch ook dat het geld goed besteed wordt". Kom even met concrete cijfers in plaats van populistisch gezwets.
100% gelijk.

Als voorbeeld: kijk maar even naar SpaceX. Elke keer er wat mis gaat en een raket ontploft tweet SpaceX jolig dat ze daar heel veel van geleerd hebben, en de SpaceX fans beamen dat, en het klopt ook!

Maar kan je je voorstellen als Nasa of Esa exact hetzelfde deden? De voorpagina's zouden vol staan met fotos van ontplofte raketten en een kop die benoemt hoeveel belastinggeld er net letterlijk verbrand was, de politiek zou de hele leiding van Nasa ontslaan, en het budget enorm inkrimpen.

We zijn hyper kritisch over belastinggeld, en dat is deels terecht, maar het straft wel innovatie af en dat is waar het imo doorslaat.
Niets mis mee om ons verdiende geld ook in ons land uit te geven. Zo komt het via belastingen voor een groot deel vanzelf weer terug
"Maar goed, liever hier uitgeven dan dat alles steeds naar het buitenland gaat"

Dat is juist het interessante, dit zijn ontwikkelingen in kennis en kunde die we juist te danken hebben aan onze support aan het buitenland (Oekraïne). We hebben een hele goede samenwerking opgezet waardoor we juist zelf de kennis kunnen exploiteren, hopelijk kunnen we nu ook doorpakken en dus (militaire) drone technologie koploper worden. Dat komt onze soevereiniteit en economie alleen maar ten goede.
En over een paar jaar staat dat bedrijf in de verkoop om te worden overgenomen door een 'buitenlander' en gaan we daar weer over in discussie. Defensie/overheid moet dit in eigen beheer doen. Laten bouwen en onderhouden door een ingehuurde partij is geen probleem. Maar wel zelf eigenaar blijven en de regie houden.
Intellic zou een flink verslavende game moeten maken zodat we alvast virtueel kunnen oefenen als drone operator. En de data die genereert wordt door de spelers gebruiken om AI te trainen.

[Reactie gewijzigd door M_Rodrigues op 3 juli 2026 14:11]

Die data is er al. AI kan al zelfstandig vliegen en kan al zelfstandig doelen uitschakelen. Alleen willen wij dat nog niet toelaten.

Hetzelfde als anderen middelen zoals de tank op het slagveld. Ook deze zou niet meer bemand hoeven te zijn etc. De vraag is alleen hoe standalone wil je alles hebben? Of ga je een zone instellen waar in tijden van conflict niemand komt en de verdediging over laat aan standalone systemen.
Er zijn idd goeie mogelijkheden om een human in the loop te houden of juist door geografische restricties friendly fire uit te sluiten.

Ik zie ook wel iets in een drone 98% van de route naar het doel zelfstandig uit te laten voeren en dan op het laatste moment een mens de controle te laten overnemen. Of een zwerm drones ergens zelfstandig naar toe te laten vliegen met een beperkt aantal drone operators. Waarbij de door mens bestuurbare moeder drones gevolgd worden door een formatie aan ongestuurde drones. Zo iets zou zich dan misschien zelfs kunnen gedragen als cluster munitie.

ik ben eigenlijk pacifist maar zie de noodzaak van jezelf verdedigen tegen gekken als Putin ook wel in. Wat ik eigenlijk hoop is dat drone tech offensieve oorlogsvoering te kostbaar maakt (zie Ukraine vs Rusland op het moment) en dat daardoor de agressieve gekken van de wereld een beetje in toom worden gehouden.
Amerikaanse leger had 20? jr geleden een game ontwikkeld om jongeren aan te trekken. Ben de naam vergeten. Was wel geinig
Ja! Die was het. Toepasselijke naam ook :D
Ik heb al een leuke naam voor een drone game van onze Defensie: Dutch Drones.
When you play the game of drones, you fly or you die.

Maar goed dat we zelf aan de slag gaan hiermee. Misschien wat drones op schepen die we zonder werkend kanon op missie sturen...
Dat heb ik idd nog gespeeld. Dat haalde het echt niet bij CS oid imho… Best saai.
Intellic zou een flink verslavende game moeten maken zodat we alvast virtueel kunnen oefenen als drone operator. En de data die genereert wordt door de spelers gebruiken om AI te trainen.
Ik vermoed dat er meer dan genoeg echte data uit Oekraine komt om geen data van amateurs nodig te hebben.

Overigens zit ik al een tijdje te wachten op het omgekeerde, dat iemand een "spelletje" maakt waarin je in Oekraine mag rondvliegen met een echte gewapende* drone. Geen lastig gedoe met naar het front reizen, basistraining, lid worden van het vreemdelingenlegioen, maar gewoon met je bierbuik vanaf het terras op Ruskies knallen met een drone.... Je kan jezelf wijs maken dat je goed bezig bent omdat je het onderdrukte Oekraine helpt. Als je genoeg "punten" verdient krijg je credits om je volgende potje gratis te spelen. Landen zijn gebonden aan de conventie van Geneva, maar ik er zijn vast genoeg bedrijven die daar lak aan hebben.

* ongewapend kan al jaren
In de vorm van drone vs drone zou je genoeg mensen moeten kunnen vinden die een "real life" sky gamblers zouden willen spelen... En mij verbaast het dat er nog geen bewapende drones voor dal doel zijn.
De piloten zelf zijn veilig en een massaproductiedrone is zo vervangen.

Mogelijk iets ethisch?
Oekraïne heeft van de oorlog al een spelletje gemaakt. Je krijgt e-points per doel en je kunt die punten inleveren tegen betere drones of ander materiaal. Drone catalogus: https://market-brave1.delta.mil.gov.ua/katalog/filter/icons=11;sort_price=ASC/

Puntenuitleg: https://www.jpost.com/international/internationalrussia-ukraine-war/article-861515

[Reactie gewijzigd door lordawesome op 3 juli 2026 18:49]

En doe dat dan met een veelbelovend AI bedrijf uit Nederland zoals www.generalintuition.com van Pim de Witte.
Ja en het Duitse leger kiest een Duits bedrijf.. De Fransen accepteren dat niet dus die kiezen een Frans bedrijf.

Prima stap voor Nederland, dag verlies voor Europese samenwerking?
Sommige dingen moet je gewoon zelf maken. Ook een Duitsland of Frankrijk kan onder externe druk van bv de VS of gewoon uit zichzelf onderdelen weigeren en dan heb je nog niks.
Maar je bent een NATO land. In principe behoren we toch tot alle.

Anders moet je ook geen contintent Europa hebben. Of je zelf geen onderdeel van Europa noemen.

Alsnog is alles apart voor elk land. Dus ja
Dat is natuurlijk een rare vergelijking. De VS is een vreemde mogendheid, Frankrijk en Duitsland zijn onderdeel van de EU.
Sterker nog, de landmacht staat deels onder commando van de Duitsers (uiteraard hebben we wel nog controle over onze eigen militairen), de mariniers deels van het VK, en wij hebben deels de controle over de marine van België. We zijn binnen Europa/de EU zo verweven met elkaar, dat wat jij zegt minder snel gebeurt dan dat een VS iets flikt. Kijk maar naar het terugtrekken van troepen door de VS binnen de NAVO.
We zouden veel beter samen werken, meer europa op dat vlak.. Waarom die nieuwe F35 kopen, gewoon omdat Dassault en Airbus elkaar het zonlicht niet willen gunnen.. Als 2 honden vechten om een been loopt de derde er res mee heen... De amerikaan/chinees kijkt en verdeeld en wij zijn de pineut..

We gaan Oekraine nog op handen dragen met al de technologie dat die aan het ontwikkelen zijn aangaande wapenindustie.. Alleen die gaan het wereldwijd willen verkopen ....
Defensie en Politiek wilden een Wolmelkzeug die eieren kan leggen. Daarom de F35, en eigenlijk is die nergens echt heel erg goed in. Totale kosten per vliegtuig 120 Miljoen, Komen de operationele kosten bij, Voor de F-35A die "wij" hebben liggen de totale operationele kosten momenteel rond de €29.000- €36 .000 per uur vliegen. Daar vallen onderhoud, reserveonderdelen, brandstof, personeel en ondersteuning onder, maar dus niet de afschrijving. Dit voor een toestel wat je met een "speelgoeddrone" kan uitschakelen. Maar alle militairen uitrusten met zaken als pumpguns en een training kleiduiven schieten om Drones uit te schakelen doen we niet (denk de prijs van 1 F35). Ik ken meerdere militairen persoonlijk, maar die snappen er ook niets van. De oorlog in Oekraine en de Golf laat zien dat moderne oorlog asymmetrisch is. Met Drones tanks uitschakelen, met Fiberglas bootjes en RPGs een blauwe zee vloot buiten houden.
Duitse defensie koos voor Damen Shipyards voor Fregatten, realiteit: de kosten liepen gigantisch uit de hand. Order gecancelled

Fransen en Duitsers kozen om politieke redenen om samen een gevechtsvliegtuig te gaan ontwikkelen. Realisteit: De Duitsers hadden eigenlijk een snel opstijgende intercepter nodig met een groot bereik. De Fransen een jachtbommenwerper die ook van hun vliegdekschepen op kan stijgen (en landen) die hun atoombommen kan vervoeren en droppen. Dit bleek niet verenigbaar te zijn.

Het is veel te kort door de bocht om het af te schuiven op nationalisme. Samenwerking van EU Defensie industrie heeft geweldige successen opgeleverd. Denk aan Airbus, Eurofighter Typhoon, MBDA – Europese raketten (Meteor lucht-luchtraket, Storm Shadow / SCALP kruisraket, Aster luchtverdedigingsraketten, Exocet antischeepsraketten) de Meteor-raket, de beste lucht lucht raket te wereld, De Boxer MRAV (gevechstvoertuig).
En je ziet het aan de F-35. Er zou maar 1 vliegtuig gebouwd worden. Uiteindelijk zijn het er toch 3 geworden, omdat men alle belangen niet kon verenigen tussen de verschillende krijgsmachtdelen. En dit gaat dan over de VS. Want de meeste andere landen die de F-35 mee hebben ontwikkeld en gekocht hebben, hebben alleen de A-versie (standaard opstijgen vanaf de grond) gekocht.

[Reactie gewijzigd door William_H op 3 juli 2026 10:57]

Ik lees toch iets anders op Wikipedia: F-35 Lightning II

Vanaf het begin van het JSF-project was het duidelijk dat er drie varianten zouden komen, een standaardversie, een versie voor gebruik vanaf vliegdekschepen en een STOVL (Short Take Off Vertical Landing)-variant. De drie vliegtuigen gebruiken voor meer dan 80% dezelfde onderdelen, om de kosten te beperken.
Tsja, het zou ook de A10 moeten vervangen. Dat is echter nog steeds niet gebeurt, want de A10 is een heel ander toestel en zeer robuust in tegenstelling tot de F35.
Hetzelfde artikel verteld je ook dat er kernwapens liggen op vliegbasis Volkel, hoewel dat officieel nooit is erkend (maar wel zeer waarschijnlijk is, gezien de uitspraken van een voormalig premier van NL).
Of het artikel wel of niet 100% klopt voor de rest, was niet mijn bedoeling, ik moest een bron erbij zetten en in deze bron wordt wel keurig omschreven wat toen de bedoeling was vanaf het begin. Ik heb de F35 ontwikkeling altijd nauwkeurig gevolgd en de drie versies vanaf de design start dat klopt weldegelijk.

[Reactie gewijzigd door Toine1 op 3 juli 2026 19:10]

Ik ben heel erg voor de EU e.d. maar het probleem is wel dat het ontwikkelen van nieuw defensie-spul, veel te duur en vooral ook veel te lang duurt. Het is een grap in het buitenland zelfs. Dus projecten met hooguit 2 landen ontwikkelen (om de kosten wat te delen) is denk ik de max, prima om het idee met de hele EU te bespreken, maar beslissingen zouden omtrend defensie veel efficienter kunnen en dat is denk ik nodig.
Ja, er zijn mislukkingen, het is defensie, maar dat kent de VS zeker ook. (Zumwalt-klasse destroyer, Littoral Combat Ship, Future Combat Systems, Comanche-helikopter, Crusader-artilleriesysteem, CG(X)-kruiser Er zijn echter ook veel grote samenwerkingssuccessen in de EU.
De EU gaat dan ook niet over defensie. Dat is zo bij wet geregeld. Dus buiten investeringsvoordelen die de EU kan geven, is er niks EU's aan de defensie.
Dat snap ik, ik gaf aan "EU e.d.", dus de EU en alles wat daar een beetje mee te maken heeft, zoals de Nato.
Hier is concurrentie binnen europa helemaal niet fout. Of dacht u dat binnen de VS er maar een aanbieder is van immersive technologie?
Ja en het Duitse leger kiest een Duits bedrijf.. De Fransen accepteren dat niet dus die kiezen een Frans bedrijf.

Prima stap voor Nederland, dag verlies voor Europese samenwerking?
Dat is inderdaad de te verwachte reactie en zakelijk gezien is dat niet ideaal. Het hoeft geen probleem te zijn als die bedrijven nog steeds internationaal samenwerken en nieuwe techniek aan elkaar verkopen. Ik weet niet hoe realistisch dat is, ik kan me goed voorstellen dat de regels van defensie zo streng zijn dat het in praktijk niet mogelijk is.
Om souverein binnen Europa te zijn is het vooral belangrijk dat we zelf de controle hebben over ons wapens en bijhorende software. We hoeven ook niet met andere Europese landen te concurreren wie de beste wapens heeft, de EU is onderling niet in conflict. Het is belangrijker om te zorgen dat onze systemen goed samenwerken zodat we als EU gemeenschappelijk kunnen optreden. (wat dat betreft is het ook niet ideaal als ieder land alleen maar lokaal inkoopt).
Dat is ook niet zo vreemd omdat Intellic Nexus ook al langere tijd ingezet wordt in bepaalde Oekraïense drones. Het zal inmiddels bewezen zijn, waardoor Defensie enige controle wil hebben over wie toegang krijgt. Het is vrij standaard binnen militair-industriële relaties, dat de militairen regels willen opleggen aan bedrijven rondom de technologie en desnoods zichzelf gedeeltelijk inkopen om dit af te dringen.

Daarnaast werd recentelijk via een NRC artikel duidelijk hoe diep Defensie betrokken is bij het Oekraïense drone programma. Er wordt aardig wat van gefinancierd vanuit de Rijksoverheid, Defensie werkt al langere tijd samen met de Oekraïense drone eenheden in het ontwikkelen van doctrines en Defensie ontvangt zo ook veel informatie. Laatste is natuurlijk wat Destinus aan het doen is. Er gaan honderden volwaardige kruisraketten van Nederlandse makelij naar Oekraine.
Goede zaak. In de nieuwe wereld waarin we terecht zijn gekomen wil je van volger naar leider gaan.

Buiten dat hebben we uiteraard ook nog een stevig appeltje met de Russen te schillen inzake MH17. Hoe Rusland zich daarin misdragen heeft zal het draagvlak binnen defensie en de overheid als geheel zeker niet verminderd hebben.
Zat laatst een knakker in de podcast van veldheren die een tijd in Oekraïne met drones heeft gevlogen. Die werkt nu bij intellic.
Volgens NRC heeft Nederland al zo'n 1 miljoen drones aan Oekraïne geleverd en zijn die verantwoordelijk voor meer dan 10.000 doden/uitgeschakelden per maand. Sterker nog, het Drone Line Initiative project, wat volledig door Nederland is gefinancierd, heeft een 'kill zone' van zo'n 15km diep gecreëerd en de opmars van de russen gestopt; volgens Oleksi Antonjoek, verantwoordelijk voor internationale samenwerking op het Oekraïense ministerie van Defensie.

Bron: https://www.nrc.nl/nieuws/2026/06/17/de-nederlandse-miljardensteun-voor-drones-blijkt-van-doorslaggevend-belang-aan-het-front-in-oekraine-a4930142
Zo veel mogelijk ik eigen hand houden. Je oude vrienden kunnen in de toekomst vreemden blijken te zijn. Daarnaast investeren in je eigen economie is beter dan het naar het buitenland brengen.

Kijk maar eens hoe afhankelijk we zijn geworden.
Ik las laatst dat Palentir gewoon ook een contractje met defensie heeft afgesloten. Dus wat dat betreft zijn we er nog niet.
Vergis je niet hoe een buitenlandse entiteit, zich gewoon in een bedrijf inkoopt en onder een NL naam en verwijzing in KvK hun ding hier in NL onder het mom, we zijn een NL bedrijf.
Heb je daar voorbeelden van?
De Kruidvat drogisterijketen is sinds 2002 Chinees.
edit:
Misschien beter voorbeeld: Nexperia, sinds 2019 Chinees.

[Reactie gewijzigd door Sando op 3 juli 2026 12:28]

Dat is toch niet onder het mom?

Dat is al lang en breed bekend en overal traceerbaar zijn dat de eigenaars Chinees zijn.

Net als de Action Brits is en Thuisbezorgd Zuid Afrikaans.
Het is toch verplicht publiekelijke informatie? Je kunt het niet verbergen, maar je kunt wel een goedlopende keten overnemen.

Je hebt ook een tussenweg van gedeeltelijke overname. Ik denk dat maar weinig mensen die de laatste 5 jaar dat IBM nog laptops verkocht een laptop kochten wisten dat het een Chinees bedrijf was (tegenwoordig Lenovo), of dat Philips-fans die na 2012 een TV of versterker van Philips kochten allemaal wisten dat het toen het Chinese TP Vision was waar ze zaken mee deden.

Als je niet "onder het mom van" een overname doet, dan krijg je een andere en vaak duidelijk buitenlandse naam:

NUON > Vattenfall
TNT Express > FedEx
vb buitenland;

Gokken in Macau China,bij wie?

Bij ene mevr.Adelson ;) niets Chinees.

In NL;

Zie antwoorden hierboven en zo zijn er vele meer.
Zo veel mogelijk ik eigen hand houden. Je oude vrienden kunnen in de toekomst vreemden blijken te zijn.
Tja, in het verlengde van dat: in hoeverre kan het leger iemand of een partij van buiten het leger (maar binnen de landsgrenzen) wel vertrouwen dan? ;) In dat op zicht kun je vroeg of laat ook niet altijd op iedereen blijven vertrouwen. Er lopen ook genoeg gekken rond binnen de landsgrenzen. ;)

[Reactie gewijzigd door CH4OS op 3 juli 2026 13:32]

Precies. Het liefst wil je dat je informatie over burgers, defensie en infrastructuur binnen de landsgrenzen blijft.

Als je dan kijkt dat ze nu een contract hebben met Palentir is toch wel zorgwekkend, mits het als een aparte instance kan draaien zonder dat er informatie gedeeld wordt.
Ik hoop idd dat ze geleerd hebben van het DigiID verhaal, het kan toch niet zo zijn dat dit soort belangrijke zaken in buitenlandse handen komt.
In buitenlandse handen is m.i. prima, zolang het maar binnen de EU is.
Nu gaat weer elk EU-land het wiel uitvinden terwijl het veel slimmer zou zijn om dat gezamenlijk te doen. Maar ja, er is heel veel (lees: teveel) geld bij defensie op dit moment en ze hebben geen idee waar ze het aan moeten uitgeven.
Hongarije enters the chat.
Ja grappig, maar ook irrelevant. Ja het is een kabouter-staat dat de boel blokkeerde. Maar er is ook gebleken dat er feitelijk geen serieus probleem was. Wel met de crimineel Orban natuurlijk, maar dat heeft zich opgelost.
Nu maar hopen dat men dat bedrijf goed screent en dat qua beveiliging & personeel continue in de gaten houdt. Want het lijkt me weer een typisch Nederlands probleem, als ergens in de toekomst blijkt dat er al jaren een Chinese of Russische spion werkzaam is en/of het bedrijf al heel lang gehackt is. Waardoor alle Nederlandse drones een achterdeur hebben of waarvan de zwakke punten al jaren bekend zijn.

Overigens gaat dat bedrijf het drone-wiel dan weer opnieuw uitvinden :? of vragen wel de Oekraïne om ( tijdelijke ) hulp ?

[Reactie gewijzigd door PsiTweaker op 3 juli 2026 09:29]

Mag hopen dat er een overname bescherming is opgezet. Anders wordt dit een dankbaar hapje voor bigtech....

Dat gouden aandeel..... ben benieuwd of dat helpt.

[Reactie gewijzigd door brigges op 3 juli 2026 08:59]

Staat letterlijk in het bericht....
Defensie overweegt een zogeheten gouden aandeel in het bedrijf. Dat zou een vetorecht opleveren, zonder dat het ministerie meer dan de helft van de aandelen hoeft te bezitten. Zo kan Defensie bedrijfsbeslissingen en nieuwe aandeelhouders blokkeren.
Kijk en dat is een goede actie. Zit wel serieus geld van de burgers in Nederland. Svp geen tweede zivver verhaal.
De website heeft het in ieder geval over 'integriteit' en dat ze gestart zijn om Europa te beschermen, dus dan zou je dat wel verwachten. Maar goed als de zak geld groot genoeg is..
Heel verstandig om zulke informatie op voorhand al publiekelijk bekend te maken.

Dat is een tactisch en strategisch hele goede beslissing.

Het zorgt er ook voor dat buitenlandse mogendheden dat bedrijf links gaan laten liggen.
Totaal niet slim om nu al bekend te maken welk bedrijf daarvoor in aanmerking komt.

Je kan er donder opzeggen dat er nu of later hackpogingen gaan plaatsvinden op hun website of pogingen wordt gedaan op hun netwerk te komen om gevoelige informatie te stelen.
Ik weet niet of het hier in de defensie-industrie hetzelfde is; in sommige landen gelden er strenge regels en voorschriften voor de opbouw van interne netwerken. De WAN-poort is uitgeschakeld voor de meest beveiligde laag van de softwareontwikkeling en er is geen wifi. Succes met het hacken daarvan.
En jij denkt dat dit bedrijf nog niet bekend was bij de verschillende inlichtingendiensten? Ik kende dit bedrijf al iets langer dan dit nieuwsbericht, en ook toen was terloops wel al bekend dat Defensie zich bezighield met dit bedrijf.


En soms wordt er ook bewust iets gezegd om de vijand af te schrikken. Vergis je niet in het spel dat Defensie en inlichtendiensten spelen. Dat is niet altijd met kogels, maar soms ook met informatie. "Smoke & Mirrors" 😉
Defensie gaat niet veilig genoeg met zaken om. Er is een test gedaan en bleek dat ze op niet op een ''veilige plek'' opereerden. Met een tracker wist men wel degenlijk waar ze zich bevonden.Noem je dat veilig?

https://nos.nl/artikel/2610818-locatie-nederlands-marineschip-kon-achterhaald-worden-met-bluetooth-tracker

[Reactie gewijzigd door Its_Me op 4 juli 2026 11:36]

Ah, dus jij maakt nooit fouten. Dit was niet omdat Defensie niet veilig werkt, maar omdat iemand een loop-hole had gevonden, uitgebuit en toen ze vond. Daar is uiteraard op geacteerd en nu gebeurt dit niet meer.
Jaren geleden werd de NL Defensie al geroemd om hun duikboten. Zelfs de Amerikanen konden hun niet vangen want zij konden wel stil in laagwater varen. En konden inlichtingen winnen die de Amerikanen niet konden winnen.
Dus ik zou niet stellen dat onze Defensie niet veilig en slim kan werken.
Gebeurd(e) niet meer?

De bouwtekeningen van de duikboten zijn na failliet verklaring van Scheepsbouwer RVS Verolme door oud mederwerkers gewoon mee naar huis genomen.

Ze hadden net zo goed in verkeerde handen kunnen vallen

[Reactie gewijzigd door Its_Me op 4 juli 2026 11:36]

We praten hier over meer dan 40 jaar geleden? Zullen we Urenco er ook nog even bij halen. Tijden zijn wel veranderd toch?
tijden zijn inderdaad veranderd.

Echter hoe kan het dat ik kortgeleden bij Vliegveld Gilze-rijen zelf drones heb zien vliegen die niet van defensie waren?

In de buurt van een (militair) vliegveld geldt immers een vliegverbod!
Goede ontwikkeling. Nu de rest van al het defensie materieel. Alls binnen Europa. Niets naar amerika en consorten. Die zijn onbetrouwbaar. Laten we onze Europese bescherming ook door Europese bedrijven doen.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn