Ben het met je eens dat het irritant is als er geen sources bij staan.
Maar laten we vooral niet alle onderzoeken met ogen en frequenties door elkaar halen halen.
De categorieën die in me op komen:
- Flickerfrequency (het artikel over die 11kHz). LED lampen worden (eigenlijk altijd) met PWM gedimt. Dat werkt door snel een LED lampje aan en uit te zetten. Op die manier kun je super nauwkeurig bepalen hoeveel licht er uit de LED lamp komt. Gloeilampen worden soms ook nog wel eens zo gedimt. Maar gloeilampen gloeien (like..duh) na en als je ze met 50Hz aan stuurt, gaan ze dus niet met 50Hz lopen knipperen. Ze dalen elke keer een klein beetje in intensiteit maar dat is wat anders dan hard aan-en-uit.
- Scanning/refresh frequency. De snelheid waarmee een scherm opnieuw gemaakt word. Bij een LCD scherm is dat alleen de snelheid waarmee de pixels veranderen (dus er knippert helemaal geen fluit). Bij een CRT is dat anders; op elk moment in de tijd is er slechts op één enkel plekje licht. Het lichtpuntje gaat horizontaal van over de regels en schuift elke keer een regel op. De plekken die net licht gaven, gloeien nog een klein beetje na, maar tegen de tijd dat het puntje naar de volgende regel gaat, is het eerste deel van de regel allang weer donker. Daardoor is er eigenlijk
altijd licht (behalve bij veel donkere stukken), alleen verplaatst het zich. Dus als de CRT een refresh van 50Hz heeft, knippert niet het hele beeld met 50Hz, maar beweegt "het puntje" zich 50x per seconde over het gehele scherm.
- Backlight PWM frequentie. Om de helderheid van een LCD scherm te sturen, wordt het backlight vaak gedimt, op de zelfde manier als bij LED lampen. Dat doen ze met PWM en zie hier boven (Flickerfrequency): dan gaat je hele scherm dus knipperen. En dat is voor veel mensen zichtbaar.
- FPS (en daar gaat het in het hoofd artikel over). Dat is dus simpelweg hoeveel beeldjes er per seconde worden ververst. Het menselijk oog ziet inderdaad niet echt in frames-per-second, maar er is wel degelijk te meten hoeveel FPS je nodig hebt om er voor te zorgen dat mensen het verschil niet meer zien. Als we een stuiterende bal op een scherm laten zien, laten we eigenlijk niet een bewegende bal zien. We laten een aantal "fotos" zien van een zwevende bal, die elke keer op een andere plek zweeft. Onze hersenen vertalen deze serie ballen naar beweging. Maar het is duidelijk geen beweging en het onderscheid met een echte beweging is vaak ook prima te maken. Het is wel interessant hoeveel FPS je echt nodig hebt om het brein echt helemaal voor de gek te houden. Dat je het verschil ziet tussen een beweging of een opvolging-van-beeldjes is mooi te testen als je bijvoorbeeld op een zwarte achtergrond je muis heel snel beweegt. Zie je losse "zwevende" muiscursortjes? Dan is de FPS nog niet hoog genoeg om je brein voor de gek te houden. Ik zie dat bij mijn 240Hz scherm nogsteeds.
- Ghosting (niet een frequency ding maar wel on-topic). Als de tijd tussen de beeldjes (hoge FPS) korter is dan dat de verschillende beeldpuntjes door blijven "gloeien", dan krijg je ghosting. Hoe snel de pixels aan/uit kunnen is sterk afhankelijk van de gebruikte techniek.
- Motion blur. Als beweging van een object zo snel is dat het oog niet één helder licht in focus krijgt. Eigenlijk een soort reverse-ghosting. De tijd die het oog nodig heeft om het licht op te vangen is langer dan de tijd die het object er over doet om zich te verplaatsen over meerdere eenheden die je ogen kunnen overscheiden (voor het gemak; de pixels van je ogen). Dan ziet je oog het op meedere plekken uitgesmeerd en krijg je motion blur. Een redelijke artificieel iets want in het echt bestaat het natuurlijk niet echt (net als lens-flares op je ogen...)
Persoonlijke note; ik heb een 240Hz scherm en nog zie ik de windowtjes en de miiscursor als losse zwevende dingen als ik ze mer enige snelheid beweeg over het scherm. een 1kHz scherm lijkt me geweldig!
Persoonlijke note 2 (rant):
Ik hoop trouwens ECHT dat iedereen die in de lighting industrie (dus ook die simpele ziel die de aansturing van de LEDs van de achterlichten van de Volco V70 ontworpen heeft!) het onderzoek dat jij gelinkt hebt leest. Mensen zien soms tot 10kHz+ flickering van LED verlichting die gedimd is met PWM. 25kHz is geloof ik het advies. Vrijwel alle LEDs worden met PWM gedimt, en de meesten zijn 400Hz ofzo. Veel te laag!
[Reactie gewijzigd door digigast op 21 mei 2026 21:29]