ASML gaat machines leveren aan nieuwe chipfabriek Indiase Tata Electronics

Het Nederlandse ASML gaat machines leveren voor chipproductie aan het Indiase Tata Electronics. Dat is een zusterbedrijf van Tata Steel, dat een vestiging in het Nederlandse IJmuiden heeft. Behalve machines belooft ASML ook te helpen de fabriek klaar te maken.

ASML en Tata Electronics

Tata wil in de fabriek in het Indiase stadje Dholera aan de slag met 300mm-wafers, zo meldt het bedrijf. Ook gaat ASML helpen met het op gang krijgen van de fabriek. Het gaat om de eerste fabriek in India die aan de slag gaat met 300mm-wafers. Behalve machines leveren gaat ASML ook helpen met het opleiden van personeel in de regio. Tata Electronics heeft het onder meer over 28nm- en 40nm-procedés in de fabriek. Daarmee gaat het om verouderde productieprocessen voor niet de geavanceerdste chips.

De fabriek van Tata Electronics zou ongeveer 9,5 miljard euro gaan kosten. Dat is geen absurd bedrag voor het bouwen van een nieuwe fabriek. De Indiase overheid is bezig om het stadje Dholera in de provincie Gujarat om te bouwen tot een 'slimme stad'. De komst van de chipfabriek is onderdeel van de geplande transformatie van de kleine stad tot een grote stad met goed watermanagement, die de Indiase overheid voor ogen heeft.

ASML en Tata ondertekenden in Den Haag een memorandum van overeenstemming over de samenwerking. Dat gebeurde in het bijzijn van de Indiase leider Narendra Modi en de Nederlandse premier Rob Jetten. Tata Electronics is onderdeel van de Tata Group, die ook eigenaar is van Tata Steel in Nederland.

Reacties (97)

[Pasteis]

Behalve machines leveren gaat ASML ook helpen met het opleiden van personeel in de regio.

India heeft een grote kenniseconomie en als IT'er werk ik veel samen met ze. Nu zullen ze vooral redelijk binnen de gebaande paden blijven omdat dit in hun cultuur zit. Maar wat gebeurt er als de hele innovatieketen, netzoals in China nu, ook floreert? Worden we dan ook weer overschaduwd als continent? Dan komt er nog een grootmacht boven Europa te staan.

Ik vind het goed dat we kijken naar minder afhankelijkheden met China en VS. Maar gaan we op langetermijn niet zo'n zelfde lot tegemoet met India? En dan? Hoe sta je er dan als Europa voor?

Ik hoop dat er wel echt goed gekeken wordt naar de effecten voor Europa en hoe we zelf hooggeavanceerde innovatie blijven stimuleren.

[Lisadr]

China heeft een innovatiecultuur, een cultuur van jaren vooruit plannen en een cultuur van samen dingen bereiken. India heeft dat niet. Politiek en maatschappelijk is het verdeeld, cultureel is het verdeeld en hoewel er heel veel IT'ers uit India komen en Indiërs buiten India (vaak na een generatie) heel succesvol zijn, is het geen cultuur die innoveert. De IT'ers uit India en in India waar ik jaren mee heb gewerkt bij verschillende organisaties, zijn juist conservatief. Ze zijn niet zo goed in innoveren, maar zijn goed in het volgen van processen/stappen en zoals jij noemt "binnen de gebaande paden blijven".

We hebben in Nederland nu al een afhankelijkheid van India. Tata Steel, het bedrijf van de zeer winstgevende Tata Group, waar we zo afhankelijk van zijn dat we ze miljarden euro's ratis geld geven om hun eigen rommel op te ruimen. Er is ook steeds meer een afhankelijkheid van Tata Consultancy en veel bedrijven zijn steeds meer afhankelijk van goedkope migranten uit India.

[Pasteis]

China heeft een innovatiecultuur, een cultuur van jaren vooruit plannen en een cultuur van samen dingen bereiken. India heeft dat niet. Politiek en maatschappelijk is het verdeeld, cultureel is het verdeeld en hoewel er heel veel IT'ers uit India komen en Indiërs buiten India (vaak na een generatie) heel succesvol zijn, is het geen cultuur die innoveert. De IT'ers uit India en in India waar ik jaren mee heb gewerkt bij verschillende organisaties, zijn juist conservatief. Ze zijn niet zo goed in innoveren, maar zijn goed in het volgen van processen/stappen en zoals jij noemt "binnen de gebaande paden blijven".

We hebben in Nederland nu al een afhankelijkheid van India. Tata Steel, het bedrijf van de zeer winstgevende Tata Group, waar we zo afhankelijk van zijn dat we ze miljarden euro's ratis geld geven om hun eigen rommel op te ruimen. Er is ook steeds meer een afhankelijkheid van Tata Consultancy en veel bedrijven zijn steeds meer afhankelijk van goedkope migranten uit India.

Ik ben benieuwd wat AI hiermee gaat doen, want dit is dus wel een groot probleem wat ze in India hebben. Juist het volgen van processen/stappen zal geautomatiseerd worden.

[Lisadr]

Goede vraag. Wat ik om mij heen zie is dat bedrijven minder Indiërs naar Nederland halen dan vorige jaren. Omdat de kosten hoger zijn dan ze dachten, de kwaliteit lager dan hun CV’s doen vermoeden en dat er wat uitdagingen zijn qua communicatie en manier van werken.


Ik zie (vooral bij BIG4) dat een junior + AI steeds vaker het werk doet van seniors en mediors en ondanks dat de kwaliteit niet zo goed is, accepteren klanten het. Vaak weten ze niet dat het door een junior + AI is gedaan tegen 250 à 300 euro per uur!.


Ik denk zelf dat we weer meer outsourcing naar India gaan zien i.p.v. Indiërs naar Nederland halen. Veel bedrijven willen de meest winstgevende optie en outsourcing + AI is winstgevend.

[William_H]

Ik weet niet hoor of outsourcing nu de oplossing is. Ik heb het bij de ING gezien, persoonlijk vond ik het een drama. De cultuur in India is zó verschillend met NL/BE dat het vaak allemaal niet goed werkt zoals we hier verwachten. Kwaliteit kunnen ze gewoon niet leveren. Hoewel ik China tegenwoordig iets hoger acht, hebben ook zij nog steeds heel erg de neiging om de gebaande paden te bewandelen.

[Ramon 73]

Ik heb ook met gedeeltelijk uitbestede engineering in India te maken gehad. Het uurtarief was laag, de snelheid van werken lager en de kwaliteit het laagst. Uiteindelijk zijn we er mee gestopt, de sectie engineering was met India erbij minder productief dan zonder. Eigen engineers waren veel tijd kwijt in de overdracht van projecten, team meetings die traag verliepen en het corrigeren van fouten achteraf. Je kunt tegen de meeste Indiase mensen niet zeggen "Bedenk een oplossing voor XYX" je moet de opdracht veel nauwkeuriger omschrijven en dan is het opstellen van de opdracht in sommige gevallen (in ons metier van hardware engineering) meer werk dan het zelf uitvoeren.

[fenrirs]

Precies mijn ervaring met een indiase stagiair. Na twee maanden modderen, uitleggen en nog eens uitleggen heb ik hem een opdracht gegeven: een blank A4tje en een eind doel. Gelukkig was hij zo slim om wél zelfstandig te gaan denken. Na een half jaar een mooi stage product. Nu is hij zelf manager en doet hetzelfde met zijn stagiairs

[arjankoole]

Precies mijn ervaring met een indiase stagiair. Na twee maanden modderen, uitleggen en nog eens uitleggen heb ik hem een opdracht gegeven: een blank A4tje en een eind doel. Gelukkig was hij zo slim om wél zelfstandig te gaan denken. Na een half jaar een mooi stage product. Nu is hij zelf manager en doet hetzelfde met zijn stagiairs

this is how it's done.

[rhk22463]

Heb dezelfde ervaring met mensen uit India, hoewel er wel nuances zijn. Ik heb bij HP ES en Shell met teams van over de hele wereld moeten werken en heb helaas geen hoge pet op van de mensen in India en landen in de oost-azie regio als Maleisie/China/Filippijnen. Volgens hun CV zijn het allemaal senior engineers met tig jaren ervaring maar ze zijn niet in staat te leveren. Ze beloven iets op te leveren op dag x en dan zijn ze plotseling niet aanwezig op die dag want ze hebben gewoon niets gedaan... je moet ze constant achter de vodden zitten en dan nog leveren ze vaak sub-standard werk. Uitzondering daarop zijn de leidinggevenden in Maleisie want dat zijn veelal vrouwen met chinese roots die wel luisteren en willen leveren maar... en dan komt de grote MAAR... hun mannelijke onderdanen negeren die leidinggevende vrouwen volledig. Die hele cultuur is verrot want zelf kunnen die vrouwen dan niets gedaan krijgen van die luie kerels. Als man uit een westerse cultuur met seniority moet ik dan op mijn strepen gaan staan en die niet presterende vent ter verantwoording roepen, dan is het ja meneer nee meneer zal het niet meer doen. Ze krijgen 1 waarschuwing en dan verknallen ze het toch weer... dan kun je van mij vertrekken en kom je op mijn zwarte lijst... helaas kun je op dit soort IT'ers niet bouwen. Veel beloven maar niet leveren is meer standaard dan uitzondering en dan blijkt die "goedkopere" werkkracht ineens heel onaantrekkelijk en duur. Innovatie en zelfredzaamheid in dit soort landen is nog zeldzaam dus ik denk dat die cultuuromslag naar innovatie in de chipmarkt er eentje van een lange adem zal zijn. China is groot en divers qua performance, sommige centra zijn goed en leveren kwaliteit maar er zijn ook centra waar de kwalificaties op papier mooier zijn dan de werkelijkheid. De Ja-knik cultuur en eventuele bureaucratie moet je voor lief nemen en dan kun je wel volgens strakke regie en standaard processen dingen vlot gedaan krijgen

[Reactie gewijzigd door rhk22463 op 17 mei 2026 19:13]

[Lisadr]

Het is ook niet de oplossing, veel bedrijven (waaronder banken) zijn indieners naar Nederland gaan halen, omdat outsourcing niet goed werkte. Maar jij en ik kijken naar kwaliteit. Top van het bedrijfsleven (vooral bij bedrijven zoals ING) kijkt niet naar kwaliteit, die kijkt naar korte termijn (OPEX) kosten en daarom kiezen ze voor outsourcing naar India.

Hetzelfde gaat op voor grote IT consultingbureaus. 230.000 van de 400.000 Capgemini medewerkers zitten in India. Niet omdat daar de markt zo groot is, maar omdat het salaris daar 600 euro per maand is voor 48 uur per week en ze 60 à 100 euro per uur kunnen rekenen aan klanten in Europa.

Alle grote consultingbureaus gebruiken hetzelfde outsourcingbusinessmodel.
Tata Consultancy Services (TCS) heeft nog een groter percentage van hun personeel in India en vraagt een hoger tarief. Daarom zijn ze qua aantal medewerkers verdubbeld in 8 jaar tijd, ondanks dat ze zodanig slechte kwaliteit leveren dat ze te maken hebben gehad met meerdere rechtszaken in meerdere landen, waaronder Nederland.

[fenrirs]

Vaak weten ze niet dat het door een junior + AI is gedaan tegen 250 à 300 euro per uur!.

Dat wordt dus het volgende ondehandelings punt van de klanten.

[Lisadr]

Bij PWC is het hun nieuwe businessmodel. AI + junior = senior

Zet altijd in het contract dat werkzaamheden die door AI worden uitgevoerd gecontroleerd moeten worden door ervaren mensen die in staat zijn om het te beoordelen. Vraag altijd om de CV's van de mensen die de werkzaamheden doen. Een junior met een halfjaar ervaring hoort niet 250 à 300 euro te kosten, een medior met 3 jaar ervaring ook niet.

Zet ook altijd in het contract dat geen enkele van jullie bestanden gebruikt mogen worden voor AI training. BIG4, maar ook McKinsey gebruiken klantdata om hun AI modellen te trainen! Inclusief zeer gevoelige klantdata. TCS is nog brutaler en verwerkt het in India!

[Tweaker42a]

• "China heeft een innovatiecultuur" voornamelijk productie technology stelen, het weste is gewoon erg naief geweest.
• "een cultuur van jaren vooruit plannen" fabeltje: je vergeet hoe ze gefaald hebben met de 1 kinds politiek en de covid afhandeling.
• "n een cultuur van samen dingen bereiken." het is een land dat erg laat was met industrialisatie, ze hebben een mooie inhaal slag gedaan.

India is een erg vedeeld land, dat is de voornaamste reden dat het minder hard gaat, echter: geen vergrijzing zoals China. China heeft al gepiekt en veel vijanden gemaakt. Van de andere kant is het westen ook erg vreemd bezig: China zou nooit alle kern centrales sluiten als een paniek reactie op Fukushima.

ASML zal echter wel info hebben waardoor ze hier heil in zien.

[Lisadr]

ASML zal echter wel info hebben waardoor ze hier heil in zien.

ASML verkoopt machines met zeer oude technologie van 40 nm en 28 nm aan Tata India. We zitten inmiddels op 2 nm en 1 nm.

Ze kunnen er goed geld aan verdienen. China kan zelf inmiddels machines van 40 nm en 28 nm maken, dus kun je als ASML beter zo veel mogelijk verkopen, voordat China met goedkopere alternatieven komt voor de wereldmarkt.

[fenrirs]

Vergeet niet dat er veel 28nm chips in van alles zit: miljoenen auto’s, miljarden wasmachines, airfryers, en zelfs in satisfyers. Robuust as hell

Niet alles hoeft altijd het snelste on kleinste te zijn

[Lisadr]

Klopt, er worden zelfs groter dan 40 nm gebruikt. Nergens zeg ik dat het de snelste en kleinste technologie is.

[StarZ]

Ben ik niet met je eens. Kijk naar bijna alle tech CEO’s, bijna allemaal Indiase afkomst. Tata verkoopt alles van auto’s tot verzekeringen en zit overal over de wereld. Ze hebben een ruimte programma en ook fintech zijn ze ook ver. Alles gaat via mobiel. Het land komt echter van ver en het gaat wat langzaam omdat het een bureaucratische democratie is maar ze zijn zeker wel innovatief. Tot 20 jaar geleden maakte we over Chinezen dezelfde grappen dat ze alleen maar dingen kopieerde.

[Lisadr]

Ben ik niet met je eens. Kijk naar bijna alle tech CEO’s, bijna allemaal Indiase afkomst.

Wat je zegt is niet waar. Dit zijn op dit moment (data vrijdag 16 mei) de 10 grootste techbedrijven ter wereld, gebaseerd op marktwaarde en geboorteplaats van hun CEO. Slechts 2 van de 10 hebben roots in India, waarbij ze allebei in India zijn geboren, maar hun school en carrière in de VS hebben gehad. Beide zijn ook niet de oprichters of mensen die cruciaal waren bij het innovatieproces dat de bedrijven groot heeft gemaakt. De oprichters van Alphabeth (google) waren Larry Page (VS) en Sergey Brin (Rusland) en de persoon verantwoordelijk voor het innovatieplan waarmee Adwords werd gecreëerd en Google groot werd, was Salar Kamangar (Iran). Microsoft werd opgericht door Bill Gates (VS) en Paul Allen (VS) en Gates was ook de innovatiekracht.

2 op de 10 lijkt nog steeds veel, maar pak de top 100 grootste tech bedrijven en slechts een handvol komen uit India. Terwijl 18% van de wereldbevolking Indiër is (1,5 miljard inwoners en naar schatting tussen de 30 en 50 miljoen diaspora)

Top 10 grootste bedrijven en geboorte plaats van hun huidige CEO.

Nvidea - Taiwan

Alphabeth - India

Apple - VS

Microsoft - India

Amazon - VS

TSMC - Taiwan

Broadcom - Malaysia

Tesla - Zuid Africa

Meta -VS

Samsung - Korea

Bonus AMD - Taiwan


p.s. Alles gaat via mobiel in de meeste ontwikkelingslanden, India is daar niet uniek in. India is ook niet een voorbeeld van vaste kabel management.

[StarZ]

Dat was niet anders in China. Ik kom regelmatig in India en ik vind het echt te kort door de bocht om te zeggen dat ze niet innoveren

[Lisadr]

Ik zeg niet dat ze niet innoveren (elk land innoveert). Ik zeg dat ze niet dezelfde innovatiecultuur, cultuur van jaren vooruit plannen en een cultuur van samen dingen bereiken hebben als China. India is geen China. India heeft haar eigen krachten.

[Zwarte_os]

dit soort dingen zeiden we over de Chinezen ook; kunnen alleen goed kopiëren, wordt nooit kwaliteit.

Zeiden ze ooit ook over Europeanen. Ik vind het een dom soort arrogantie. Japan, zuid Korea, Singapore, China. Allemaal landen die ons nu overtreffen terwijl ze vroeger niets voorstelde.

[SaraNostra]

Dat heet je superieur voelen. Helaas kunnen we dat in Europa maar al te goed, zonder de - met name - Aziatische culturen goed te begrijpen. We kunnen er nog veel van leren en vice versa.

[mambo5]

Er is geen 'afhankelijk, geheel niet. Misschien wel andersom, eerder dat. Helemaal met ASML investeringen - machines die alleen ASML produceert en in ieder geval een ontwikkelingslijn naar modernere machines die alleen ASML produceert. En India ontwikkelt een hele stad voor chip-ontwikkeling, met moderne water-infrastructuur. Heel wat.
Tata Steel? Behoort tot de modernste staalfabrieken ter wereld. Ook met de 'tariffs' zou Tata Ijmuiden nog steeds een belangrijke leverancier zijn geweest voor de Amerikaanse auto industrie: licht èn sterk èn betaalbaar. Knap werk!
Dus, wie is 'afhankelijk' van wie? Tata heeft de boel gered, door ervoor te betalen, als investeerder. Denk je dat ze hun geld willen verliezen. En tja, de overheid draagt bij grote organisaties bij aan de nodige infrastructuur. Allicht, doen ze voor iedereen.

[Llopigat]

Ik denk niet dat India een grootmacht wordt. Daar is de cultuur niet naar. Er is enorm veel corruptie, ook tussen provincies. Sommigen werken keihard mee aan bijvoorbeeld de scam callcenters puur om eigen gewin. Ook is de cultuur een van "yes-men", nee zeggen is onbeleefd.

Dat leidt tot organisatie onderdelen die tegen elkaar lopen te vechten voor eigen gewin en zwakke besluitvorming omdat niemand durft te zeggen waar het misloopt. Daar bouw je geen wereldmacht mee.

China is wat dat betreft heel anders. Heel harde lange-termijn strategie, die hard van de top-down wordt aangestuurd. Mensen die tegen de stroom in roeien worden meteen afgestraft (maar het is niet zoals in India en de Sovjet Unie dat er nepresultaten worden gerapporteerd). Ook geen fijn land maar qua geopolitiek/strategisch oogpunt werkt dat veel beter natuurlijk.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 17 mei 2026 17:02]

[fenrirs]

We horen er nog niet veel van, maar jeugdwerkloosheid is een probleem in china. Die kunnen ‘zomaar’ anders gaan denken over hun leiderschap. We hoeven maar 200 jaar terug om te kijken hoe dat kan aflopen

[Llopigat]

Nou 40 jaar is ook genoeg. Het bloedbad op het plein van de hemelse vrede.

[fenrirs]

Ja die ook. Ik bedoelde meer de franse geschiedenis. Er is een opvallende gelijkenis. Niet exact, maar toch. Hopelujk keert het een keer teurg naar het midden zonder schreeuwende bejaarden

[William_H]

Mensen die tegen de stroom in roeien worden meteen afgestraft

Dit is natuurlijk een ding wat China niet zo leuk maakt. En ze ook een stuk kwetsbaarder / niet in staat maakt om écht innovatief te zijn. Het probleem is dat je soms tegendraadse mensen nodig hebt om verder te geraken. Als dat afgestraft wordt in een cultuur, gaan mensen dat niet meer doen en vooral erg doen wat er van hun gevraagd wordt en niets meer. Overigens zie je dat laatste ook steeds meer in het Westen gebeuren. En daarom dat veel jongeren stoppen met werken bij grote bedrijven.

[Wazzim]

Bang zijn voor alles gaat ons helpen ja. Misschien moet je simpelweg zorgen dat je concurrentie gebruikt om zelf te blijven innoveren, in plaats van muren bouwen omdat je geen zelfvertrouwen hebt.

[arjankoole]

Bang zijn voor alles gaat ons helpen ja. Misschien moet je simpelweg zorgen dat je concurrentie gebruikt om zelf te blijven innoveren, in plaats van muren bouwen omdat je geen zelfvertrouwen hebt.

Ik denk dat in dit geval mensen de outsourcing ellende naar India in gedachten hebben. Of, zoals een Indier waarmee ik samen heb gewerkt ooit zei: "De goeie zitten in het westen, degenen die dat niet kunnen blijven in India".

Maar in dit geval zie ik 0,0 problemen met india die middelen en een stuk know-how verkopen. We hebben onszelf veel te afhankelijk gemaakt van 1 communistische dictatuur. Eentje die ronduit genocide pleegt. Eentje die nu veel te veel macht heeft gekregen over onze economie.

Spreiden van de risico's.

[Dan the Man]

"India heeft een grote kenniseconomie"

Ja, ja, dat weten we.

Nederland had de Koninklijke Hoogovens, nu heeft het Tata Steel.
Moeten al onze ICT-ers voortaan werken voor Tata Consultancy Services?

[arjankoole]

Moeten al onze ICT-ers voortaan werken voor Tata Consultancy Services?

Dat doen de Indiërs zelf niet eens. En ik hoor echt hele slechte dingen over die hut.

[matthew2300]

Er is een gezegde dat luidt: je moet geen apen leren klimmen. Het verleden heeft al talloze keren aangetoond dat de export van kennis de economie in de staart bijt.

[Pasteis]

Er is een gezegde dat luidt: je moet geen apen leren klimmen. Het verleden heeft al talloze keren aangetoond dat de export van kennis de economie in de staart bijt.

Als land richtten we ons heel erg tot de kenniseconomie, want dit is "schoon" en besteden we al het "vieze werk" zoals metaal produceren uit aan landen waar het goedkoper kan en ze het minder nauw hebben met milieu.

Die landen worden vervolgens op korte termijn opgeleid door de kenniseconomieën om dit efficiënter, effectiever en hoogwaardiger te doen. De diensten zijn onze export. Maar kennis is te leren... en daar wringt het. Wij hebben steeds minder productiecapaciteit, andere landen hebben straks kennis en produtiecapaciteit.

Prima als het goed gaat in de wereld, maar als de wereld op spanning staat is het toch van cruciaal belang dat we een goede basis neer hebben gelegd waarmee we onze broek omhoog kunnen houden. Met alleen kennis lukt dit niet.

[Hemingr]

Wellicht goed te vermelden, dit "stadje" is een nieuw te plannen "smart city" in het buitengebied bij Ahmedabad (een enorme stad) waar ook bijvoorbeeld op dit moment een internationale luchthaven in de planning zit.

Dit is niet een of ander dorp in de rimboe.

[Reactie gewijzigd door Hemingr op 17 mei 2026 19:53]

[dasiro]

benieuwd wat de VS ervan vinden dat een van de belangrijkste BRICS landen gesteund wordt door ASML en PSMC in het opstarten van de voor het land wél meest geavanceerde fab.

[dmantione]

Het kleinste proces dat genoemd wordt is 28nm, waarschijnlijk zal men aanvankelijk op 40nm of 55nm produceren. Dat zijn schaalgroottes waar zelfs China om lacht (wel een stuk beter dan NXP die niet kleiner dan 90nm kan maken. Chipfabrieken zijn ook omzet voor Amerikaanse bedrijven. Ik denk dat de Amerikanen dit als handel gaan zien.

[dasiro]

Je vergeet wel dat er nog enorm veel andere industrieën zijn die chips gebruiken en niet de kleinste nodes nodig hebben. Een paar weken geleden heeft Renesas nog een nieuwe chip op 28nm voor de automotive industry voorgesteld en laat Tata met Tata Motors nu toevallig of niet nationaal ook de grootste speler zijn die zelfs hier in Europa JLR (jaguar/landrover) in handen heeft.

[rjmno1]

Dat ze niet aan de chinezen kunnen gaan laveren dat wisten we al maar india heeft ook 1,2 miljart inwoners en heeft ook best veel p;roductie maar ze komen hun machinetjes wel kwijt in zo een groot land.

Ook al gezien op het nieuwd op de tv.De koning was erbij.

[Reactie gewijzigd door rjmno1 op 17 mei 2026 16:13]

[William_H]

Het is niet omdat ze 1.2 miljard mensen hebben, dat dat ook meteen zoveel consumenten zijn. Een heel groot deel van India leeft nog in de middeleeuwen qua voorzieningen.

[batjes]

Daar komt bij dat we als westen al die mooie kleine nm chips momenteel verkwanselen in datacenters en er eigenlijk moet zo veel praktisch mee doen.

China kan die chips niet maken of kopen en is gewoon on par met het westen op die LLMs.

[Fronkie]

T is natuurlijk niet dat er geen toepassingen zijn voor chips met een groter procede. Er is een groep toepassingen voor de kleinste procede's maar ook chips met een groter procede hebben zat afzet markt. denk aan wasmachines, auto's etc. T feit dat ze niet naar veel kleinere procede's gaan hoeft niet perse een issue te zijn. Sterker nog, ik kan me voorstellen dat, juist omdat meer fabs naar kleiner procede gaan (want grote vraag aan chips) dat de markt voor groter procede chips groter wordt.

[dmantione]

Er zijn legio goede toepassingen voor oudere procedé's, maar ze worden niet als strategisch gezien, omdat iedereen ze heeft: Voor een 5nm chip moet je bij de grote drie zijn, voor een 40nm chip zijn er tal van partijen die die kunnen maken en dus heeft het weinig zin om een land als India een dergelijke fabriek te weigeren.

[Llopigat]

Het is niet state of the art maar wel waar de grote volumes liggen qua chips en de meeste winst wordt gemaakt.

[tweakuwe]

Het breekt de afhankelijkheid van de VS en andere landen van enkele bottlenecks af. Ze hadden vast liever dat alles in de VS kwam, maar dit is beter voor ze dan de status quo.

[MSalters]

28 nm is niet iets waar de VS ook maar bij benadering een monopolie heeft. Dit is een commodity. Alsnog, India produceert dat alsnog graag zelf, maar ze hebben opties bij de vleet .

[adje123]

VS is druk bezig met oorlogen voeren. Tegen de tijd dat zij doorhebben dat dit speelt hebben aliens al nieuwe technologie naar de aarde gebracht en is ASML overbodig.....

[R_Zwart]

Ik heb + gegeven niet omdat ik het met je eens bent over het laatste stukje, maar omdat ik het wel grappig vindt.

[Accretion]

In beide gevallen is het onjuist modereren

[david-v]

offtopic:
We missen een "gevoel" moderatie systeem: grappig, niet mee eens, enz. Nu wordt moderatie gebruikt omdat je de mening van de poster deelt of juist niet.

[AJM94]

offtopic:
Eens, je opmerking zou in dat geval een +2 van mij krijgen :)

[theduke1989]

voor vele klinkt dat raar, maar je hebt wel echt ergens een punt. ook als je dit misschien sarcatisch vindt.
Maar als andere creatures ons al kunnen bereiken zijn we inderdaad te laat.

Onze afweringssystemen zoals je die nu ziet, zijn natuurlijk een lachertje. hebben nu al moeite met het tegenhouden! laat staan als er iets groters, machtiger komt.

[MrMonkE]

VS is druk bezig met oorlogen voeren. Tegen de tijd dat zij doorhebben dat dit speelt hebben aliens al nieuwe technologie naar de aarde gebracht en is ASML overbodig.....

Kunnen we eindelijk weer eens een pyramide bouwen.

[dasiro]

Je vergeet de leverage die een geïntegreerde wereldeconomie heeft. Eens mutual dependency wegvalt vergroot het risico op conflicten juist.

[zfxwm5z1]

Indiase!? 🤨.

[BrammeS]

Mooi verhaal over investering in chipfabricage over een plaats in India waar niemand ooit van gehoord heeft. Allemaal logisch maar ik ben echt clueless wat watermanagement er mee te maken heeft?

[adje123]

Als Tata Steel in Nederland al zo'n lak heeft aan NL wetgeving, dan wil ik niet eens weten hoe ze zich in India gedragen. Ja, het gaat werkgelegenheid opleveren, maare, wat merken de inwoners qua gezondheid?

The love of money is the root of all evil.

Nieuwsbericht van twee dagen geleden.
https://nos.nl/artikel/26...eken-tata-steel-intrekken

[Mit-46]

Tata Steel heeft die fabriek overgenomen. Die fabriek stond daar letterlijk al voor de oorlog. Hoogovens heette deze vroeger. Opgericht door Nederland(ers) en al vaker overgenomen door buitenlandse bedrijven.

Tata Steel is pas sinds 2007 eigenaar, want toen namen zij het Britse bedrijf over welke op dat moment eigenaar was is wat ik op Wikipedia lees.

Deze fabriek is het milieu sinds oprichting ergens rond 1925 al aan het verkloten natuurlijk, want dat doen staalfabrieken (of misschien alle fabrieken die dingen verbranden?) nu eenmaal.

Ze hadden toen vast geen betere filters als nu kan ik mij voorstellen.

[Rogers]

Jaren terug was er een rapportage dat het moederbedrijf via IT licenties alle winst afroomt van Tata steel naar India. Ze overschrijden al jaren de maximale uitstoot en nu krijgen ze 2 miljard van ons belastinggeld om te verduurzamen. Te idioot voor woorden.

[Reactie gewijzigd door Rogers op 17 mei 2026 13:53]

[Mit-46]

Dat zal ongetwijfeld, maar we hoeven niet te doen alsof die fabriek niet al sinds dag 1, ergens rond 1925 toen het gewoon nog een volledig Nederlands bedrijf was, vervuilend is.

Een staalfabriek die niet vervuilend is. Ik ben benieuwd of die bestaat. Enlighten my world

Wat betreft die winst. Het is geen Nederlands bedrijf meer. Al heel lang niet meer. Voordat Tata Steel eigenaar werd al niet meer.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 17 mei 2026 13:58]

[Pasteis]

Dat zal ongetwijfeld, maar we hoeven niet te doen alsof die fabriek niet al sinds dag 1, ergens rond 1925 toen het gewoon nog een volledig Nederlands bedrijf was, vervuilend is.

Een staalfabriek die niet vervuilend is. Ik ben benieuwd of die bestaat. Enlighten my world

Wat betreft die winst. Het is geen Nederlands bedrijf meer. Al heel lang niet meer. Voordat Tata Steel eigenaar werd al niet meer.

Tata Steel had nooit in buitenlandse handen moeten komen en we moeten accepteren dat het van strategisch belang is dat we zo'n fabriek in Nederland hebben. Sinds 1925 bestaat het al, maar we hebben er een handje van gekregen binnen Europa en Nederland als het om milieuschade gaat "Not in our backyard". Om het vervolgens elders minstens of vaak schadelijker te laten gebeuren. Dat is gewoon hypocriet zijn van de hoogste categorie.

[Mit-46]

Dat laatste ben ik helemaal met jou eens.
Of we die fabriek nu nog nodig hebben weet ik niet. Of anders, of we deze goed benutten weet ik niet.

Toen deze 100 jaar terug gebouwd werd waren het logischerwijs hele andere tijden en was het op dat moment verstandig om te doen (mag ik aannemen, want anders had men die vast niet gebouwd destijds).

Of wij deze nu 100 jaar later nog steeds daar in IJmuiden moeten hebben met hoe de wereld (en ons land) er nu uitziet weet ik niet. Daarvoor heb ik het totale plaatje niet helder. Het is al 100 jaar een aanslag op het milieu dus er zou dan wel bizar veel voordeel uitgehaald moeten worden wil dat compenseren naar mijn mening.

Als het net zo gaat als met de (onnodige) voedselproductie waarvan wij het overgrote deel niet zelf consumeren, maar exporteren (met alle vervuiling die ermee gepaard gaat) dan vraag ik mij af of we deze wel echt zo nodig hebben.

Ik heb mij niet verdiept in hoeveel staal van deze fabriek daadwerkelijk door onze eigen industrie gebruikt wordt en hoeveel ervan enkel voor de export is.
Lijkt mij dat het alleen nodig is, wanneer wij er zelf ook volledig gebruik van maken i.p.v. dat de boel wordt geëxporteerd ten goede van Tata Steel hun bankrekening (wat natuurlijk dubbel zo waardeloos is).

Ik heb de cijfertjes niet bij de hand, maar die maken het verschil wat mij betreft.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 17 mei 2026 16:02]

[_Dune_]

Leuk dat je voedsel productie nog even aanhaald, Maar wil je daar iets aan doen, dan zal je eerst de supermarktketens moeten aanpakken. Zodat een boer eerlijk betaald krijgt voor zijn produkt. Dat betekend weer minder winst of wij moeten gruwelijk veel meer gaan betalen voor ons eten…

[Mit-46]

Het is een compleet andere discussie natuurlijk, maar in principe heeft alles gevolgen. Linksom of rechtsom.
Niets doen heeft gevolgen en alles veranderen heeft gevolgen.

Als de context is "nodig hebben als Nederland zijnde" dan is de eerste vraag die in mij opkomt of er niet simpelweg gewoon veel te veel boeren zijn. Hebben wij deze als Nederland nodig?

Doordat de boeren kunnen exporteren hebben wij "goedkoop" eten is wat je beweert. Begrijp ik dat goed of interpreteer ik dat verkeerd?

Lijkt mij dat die supermarkten niets te vertellen hebben, wanneer ze niet zomaar naar tig andere concurrerende boeren kunnen. Zo houden we natuurlijk met het één het ander in stand. Natuurlijk moet shoppen bij goedkopere boeren over de grens dan geen mogelijk alternatief zijn.

Een vlugge blik op Google geeft aan dat 60% van de stikstofuitstoot vanuit de landbouw komt. De overige 40% dus van alle andere sectoren samen.
Ook via een vlugge blik op Google lees ik dat 75% van de landbouw wordt geëxporteerd. Dus 25% is voor onszelf.
Nu valt onder landbouw ook bloemen e.d. en is het niet allemaal voedsel, maar een groot deel wel en met name de vleesproductie is het probleem. Niet de bloemen. De vleesproductie is voor 75% voor de export lees ik.
Dat lijkt mij enorm onnodig gezien de enorme gevolgen die deze productie met zich meebrengt. We zijn boos op Tata Steel, maar deze sector vervuilt veel meer.

De gevolgen van het stikstofprobleem zitten we nu al enkele jaren mee en met name de doorwerking op de woningmarkt met alle gevolgen van dien. Dat is inmiddels maatschappelijk probleem zoveel mensen gaat het aan en niet enkel een probleem van IJmuiden zoals Tata Steel. Het wordt zelfs een crisis genoemd.

Dus ja, linksom of rechtsom zijn er gevolgen. Nu ervaren wij met z'n allen deze gevolgen. Als dit anders geregeld zou worden zullen wij daar de gevolgen van moeten ervaren.

Zoals John Wick zou zeggen:
"Consequences" :)

Ik denk niet dat rigoureuze wijzigingen goed zijn, maar als je altijd hetzelfde doet zal je altijd hetzelfde resultaat krijgen en de resultaten die we nu hebben zijn niet best.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 17 mei 2026 20:48]

[MSalters]

De oprichting van de EGKS (Europese gemeenschap kolen en staal) na de tweede wereldoorlog was al omdat we inzagen dat staal niet nationaal geregeld moet worden. Dus van de eeuw die Hoogovens bestaat is het overgrote deel niet in de situatie die jij nu wenst.

[Rogers]

Maar er mag wel wat van gezegd worden als ze via schimmige constructies nauwelijks belasting betalen in Nederland maar wel subsidie krijgen en wij opgescheept zitten met de vervulling.

[Mit-46]

Zeker!

Wat het verder met vervuiling van de fabriek te maken heeft is mij niet echt duidelijk, maar roep vooral wat je nodig vindt.

[Llopigat]

Ja dat gebied zal wel nooit meer goed te krijgen zijn denk ik. Als die fabriek eenmaal weg is zie ik dat niet gebruikt gaan worden voor bewoning. Destijds met Ijburg was het ook zwaar verontreinigd en dat was een mega-operatie en heel veel gif ligt er nog gewoon onder, het is alleen ingepakt in plastic zodat het (hopelijk) niet naar boven komt.

En nu zijn de regels nog veel strenger. Ik denk dat het altijd wel industrieterrein zou blijven.

Maar Tata heeft er wel echt met de pet naar gegooid. Ik denk dat een Europees bedrijf het veel beter had gekund.

[Mit-46]

Ik denk het ook niet. Ik kwam in de zomers wel eens in IJmuiden. Met vrienden er heen op de motor en ff uurtje uitwaaien op de pier. De geur van Tata Steel is niet te miskennen. Die waait daar al 100 jaar dus dat zit in alles. Van de lucht tot aan de bodem.

[Hemingr]

Gelukkig gaan we als Nederland deze hoog gereguleerde en bijzonder (in de industrie) schone staalfabrieken wegpesten zodat we staal kunnen importeren uit landen waar er zo goed als geen regelgeving op het gebied van milieu is.

Want de atmosfeer die we inademen houdt zich ook aan de landsgrenzen.


/s

[Mit-46]

Wij importeren veel meer staal dan dat Tata Steel produceert zegt een vlugge blik op Google. Heb mij er niet in verdiept dus pin mij er vooral niet op vast.
Ondanks dat gegeven exporteren wij ook staal van Tata Steel. Het is dus niet zo dat alles wat zij produceren voor ons bestemd is terwijl het nog niet eens voldoende is.

Dus ja

En om nou te zeggen dat het een schone fabriek is betwijfel ik. Kom je wel eens in IJmuiden? Jouw neus doet dan anders vermoeden en daarvoor hoef je niet eens pal naast die fabriek te staan.

Bovendien zijn er ook ook gewoon andere Europese landen met staalfabrieken waar dergelijke regels zoals bij ons gelden. Het hoeft niet allemaal uit China of de VS te komen. Sterker nog, voor buiten de EU gelden er importtarieven. Het meeste komt uit Duitsland en Belgïe zegt Google.

Wel fijn. Kan je ook weer rustig slapen vanavond.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 18 mei 2026 10:50]

[RRRobert]

Je bent appels met peren aan het vergelijken. Alsof je auto's van Honda vergelijkt met hun grasmaaiers. Of de motorfietsen van Husqvarna met hun naaimachines, of kettingzagen.

Laten we wat verder kijken dan de geopolitieke neus lang is. De wereld is vrijwel totaal afhankelijk van China en Taiwan voor de chips productie. Dus is de keuze voor een ander land an sich niet vreemd. Maar tijdens de Covid pandemie was de roep om hiervoor lokaal of regionaal ook productie faciliteiten te gaan verzorgen groot, ondanks de vereiste miljarden investeringen. Maar eenmaal deze pandemie overwonnen, is die roep weer net zo snel verstomd als dat die opkwam. En dat mag je onze beleidsmakers gerust kwalijk nemen.

[Stukfruit]

Met de smog die daar na het uitstappen in New Delhi of Mumbai je luchtwegen aantast en de deur van de taxi die er net niet uit valt nadat de chauffeur grappend zegt dat je je als malle Europeaan geen zorgen hoeft te maken over het dragen van een gordel om te voorkomen dat een ongeluk met zo'n andere heilige koe die midden op de weg staat je van het leven berooft, vermoed ik dat ze er daar inderdaad wat soepeler mee zullen omgaan.

Maar zeggen dat geld, een middel om economische waarde mee "op te slaan", de bron van al het kwaad is in een land waar de weg van New Delhi naar dat ene wereldwonder geplaveid is met zand, hutjes en nog meer koeien lijkt me een vreemde uitspraak.

[adje123]

Ik heb nergens gezegd dat geld een bron van kwaad is. Sterker nog, ik heb zelf ook geld.

[FiberSam]

Goed bedoeld sarcasme is lastig, voor sommigen.

Maar goed, dan had ik er wellicht '/s' aan moeten toevoegen.

[Mathi159]

Heb een donkerbruin vermoeden dat ze zich prima aan de Indiase milieuwetten houden

[zonglew00]

zolang jij goedkope kleding kan kopen, goedkope it dienstverlening kan krijgen en goedkope programmeurs, wie gaat erom zeuren of ze daar niet naar Nederlandse maatstaven leven?

Er zijn 2 volkeren die relatief vredelievend zijn, de Indiërs en Chinezen. Ook al vechten over een stukje grond ondertussen zijn ze economisch met elkaar verbonden.

En tata? Tja als ze hier niet maken dan gaan ze daar wel maken, alsof de vervuiling niet hier in Nederland komt. Wel de lusten maar niet de lasten.

Ik zeg alleen extra geld voor asml en uiteindelijk voor ons schatkist. De rest? Ik haal mijn schouders op want ik ga geen vingertje wijzen naar de ander omdat ik weet dat ik niet vroomer dan de paus ben.

[Reactie gewijzigd door zonglew00 op 17 mei 2026 13:51]

[thomasv]

Fair punt. Mijn kritiek was bedoeld richting staatspropaganda en geopolitieke beïnvloeding, niet richting afkomst of etniciteit. Dat heb ik in die laatste alinea ongelukkig verwoord en ondertussen verwijderd.

[zonglew00]

Jij neemt je woorden terug en ik neem mijn woorden terug.

Zand erover en verder discussiëren.

En ja er is veel propaganda en geo politieke beïnvloeding, daar heb je gelijk.

[Rogers]

Ik vind het altijd bijzonder dat je de EU nooit over India hoort klagen. Daar rijden ze de vuilniswagens letterlijk naar de rivieren om te dumpen. Mischien wel het vervuilendste land ter wereld. We zouden sancties moeten geven niet investeringen.

[Lisadr]

Omdat Europa India ziet als een afnemer en een bron van arbeid. Daarom is er begin dit jaar een overeenkomst getekend met India voor makkelijker verkeer van goederen en mensen. China zien ze als een concurrent, India niet.

Milieu is helaas vaak een argument alleen wanneer het uitkomt. Daarom kan Polen nieuwe vervuilde kolencentrales bouwen, flink uitstoten met fabrieken en grote nieuwbouwwijken bouwen, terwijl Nederland dat niet mag (van zichzelf). Alsof vervuiling op aarde niet een wereldwijd probleem is dat aangepakt moet worden.

[downtime]

Khan was een Pakistaan. Niet een Indiër.

[nzbee]

Vergeet ook niet dat het India was die onze atoom geheimen stal waardoor Nederland en de wereld aardig in de problemen zijn gekomen.

Dat was Pakistan: Wikipedia: Abdul Qadir Khan

[dmantione]

Zo was het in China ook. Een land moet zich ontwikkelen om meer aandacht te krijgen voor zaken als milieu en arbeidsomstandigheden. Een ontwikkelingsland heeft aanvankelijk geen wetten en handhaving voor dit soort zaken, omdat het niet nodig is. Daarna trekt het bedrijven aan, en die bedrijven zijn nodig om het land te industrialiseren, dus er wordt alles aan gedaan om ze het hof te maken. Pas als men ontdekt dat er ook een keerzijde is aan wat bedrijven doen, gaat een land bedrijven reguleren.

Hoe India zich ontwikkelt van lagelonenland naar techindustrie, hoe meer dit soort zaken aangepakt zullen worden. India heeft evenwel nog een lange weg te gaan, het loopt ver achter op China. Dit wordt de eerste Indiase chipfabriek, China begon in de jaren '80 al chips te maken en heeft inmiddels tientallen fabs.

[Exodai]

Verkrachtingen en vervuiling heeft echt niks met individualisme te maken hoor. Verkrachtingen en vervuiling kwamen ook voor in de Soviet Unie, China, Venezuela etc etc. En dat waren/zijn toch echt collectivistische samenlevingen.

[g4wx3]

Het heeft te maken met verantwoordelijkheid nemen voor je daden in een dictatuur communistisch of fascistisch theocratisch neem je niet de verantwoordelijkheid voor je daden. Het kapitalisme geeft de volledige verantwoordelijkheid aan het individu

[Exodai]

Dat is ook niet zo gek omdat Kapitalisme juist uitgaat van individuele vrijheden.

[bie100]

Dat geloof ik niet die maken zich eigen ook wel zorgen daar over. Alleen het grootse gedeelte van de bevolking heeft andere zorgen elke dag een bord eten bijvoorbeeld daar hebben wij de meeste dan in dit land geen last van

Waar ik niet vrolijk van wordt en ik ben vaak in India geweest is het kastenstelsel bij wet verboden maar dat is zo diepgeworteld

En het feit dat een miljard Indiërs heeft geen besteedbaar inkomen heeft al schijnt dat wel beter te worden