OESO: AI dreigt leerlingen te veranderen in 'passieve consumenten'

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling waarschuwt voor risico's bij AI-gebruik in het onderwijs. Het kan van leerlingen passieve consumenten maken. AI kan wel positief bijdragen aan onderwijs, maar dat vereist een pedagogische aanpak en oog voor mensen.

Te veel vertrouwen op AI in het onderwijs heeft als risico dat leerlingen veranderen in passieve consumenten en docenten in toezichthouders, waarschuwt de OESO in een rapport over digitaal onderwijs in 2026. Generatieve AI, zoals ChatGPT van OpenAI, is volgens de organisatie veel in gebruik in het onderwijs en maakt veel mogelijk. Het kan docenten ondersteunen, studenten helpen met uitleg, onderwijs persoonlijker maken en de kwaliteit van online lesgeven verbeteren.

Voor deze positieve effecten is wel een goede aanpak nodig, waarbij pedagogiek en aandacht voor mensen vooropstaan. De OESO stelt dat AI met zo'n onderwijskundig verantwoorde aanpak veel meer kan doen dan leerlingen alleen maar helpen om hun huiswerk te doen. AI heeft volgens de OESO de potentie om leren te verdiepen, lesgeven te verbeteren en institutioneel bestuur en onderzoek te stroomlijnen.

Korte versus lange termijn

Daarvoor zijn dan wel AI-tools nodig die ontworpen zijn voor onderwijs, in plaats van de generieke AI-chatbots die nu in gebruik zijn. Beleidsmakers moeten ervoor zorgen dat AI een partner is voor leren en niet domweg een sluipweg in onderwijstrajecten, aldus de Europese denktank. Het negatieve effect van zo'n 'spiekbriefje 2.0' is dat leerlingen niet echt leren. Dit blijkt ook uit een praktijkexperiment in Turkije, waar AI-gebruik studenten wel hielp op de korte termijn, maar waarbij ze daarna zónder toegang tot AI juist slechter presteerden.

Reacties (103)

[lighting_]

met de opkomst van internet en google search zijn we er ook niet slimmer op geworden
Je krijgt alleen makkelijker meer en gedetailleerde info tot je beschikking waar je vroeger de bibliotheek in moest.

met AI is het niet veel anders.
Voor AI moest je je vragen op forum plaatsen of een kennishouder raadplegen.

Het overgrote deel was en is altijd al een passieve consument

[Reactie gewijzigd door lighting_ op 19 januari 2026 12:54]

[Choasmarkk]

Ja, het OESO‑rapport waarschuwt dat AI kan leiden tot passieve consumptie van informatie als het verkeerd wordt ingezet maar laten we eerlijk zijn: dat is geen AI specifieke nieuwigheid, het is een algemeen onderwijsprobleem vermomd als technologiedreiging.

1. Het probleem zit niet in de techniek, maar in het gebruik ervan.
   Of het nu boeken, Google of AI is: als leerlingen passief informatie tot zich nemen zonder kritisch te zijn dan hebben we al een didactisch probleem. Generieke AI hulpmiddelen faciliteren gemak, maar ze veroorzaken geen luiheid. Het gebrek aan bronkritiek en zelfdenken zit al langer in het systeem.
2. Het OESO‑advies is eigenlijk een pleidooi voor betere pedagogiek, niet tegen AI.
   Het rapport zegt expliciet dat AI ze dieper kan laten leren, maar daar moet wél een doordachte onderwijsstrategie voor komen. Het is niet het hulpmiddel dat passiviteit veroorzaakt, maar het ontbreken van methoden om het slim in te zetten.
3. Ironisch dat men waarschuwt voor een ‘spiekbriefje 2.0’, maar dat we dat exact zo al kennen.
   Leerlingen hebben al decennia toegang tot kant‑en‑klare antwoorden via Google, Wikipedia, YouTube Shorts, etc. Dat heeft nooit geleid tot een plotselinge renaissance van diep denken. Het probleem is pedagogische inertie, niet “AI”.
4. Als we leerlingen willen voorbereiden op een wereld met AI, moeten we hun AI‑vaardigheden leren, niet AI verbieden.
   Digitale geletterdheid inclusief hoe AI werkt, wat de beperkingen zijn en hoe je het kritisch benut is essentieel. Door alleen te waarschuwen voor passiviteit zonder praktische oplossingen achter te laten, blijft dit rapport in vage angst hangen.

Kortom: AI is geen dodelijk ‘spiekbriefje 2.0’ dat ons intellect vernietigt maar het is een tool. En zoals met elke tool is het juiste onderwijsmodel bepalend voor het effect.

[Baserk]

Of het nu boeken, Google of AI is: als leerlingen passief informatie tot zich nemen zonder kritisch te zijn dan hebben we al een didactisch probleem.

Wat is dit voor kolder?

Hoe zou je in godsnaam passief informatie uit een boek tot je kunnen nemen?

Het boek niet openslaan en raden of fantaseren over de inhoud? Zoals AI gewoon bruut fabuleren ?

Of bedoel je de sluipweg van het raadplegen van een uittreksel en maar hopen dat die enigszins de lading dekt?

Dat is imao nog steeds niet hetzelfde als een 'boek tot je nemen'.

[Reactie gewijzigd door Baserk op 19 januari 2026 14:39]

[player-x]

Wat is dit voor kolder?

Ik zal een voorbeeld geven.

Ik werk in de petro-chemie, daar moet je een VCA certificaat voor hebben.
VCA1 is voor medewerkers.
VCA2 is voor leidinggevende.

Voor VCA1 moet je alle regels kennen, voor wat je wel en niet mag doen.
Veel die examen doen, (denk aan steigerbouwers, schilders en dergelijke) kennen de regels, maar weten niet waarom ze er zijn, ook al wordt er in het lesboek ook wel degelijk uitgelegd waarom ze er zijn.

Voor VCA2 moet je de regels begrijpen, en waarom we dingen op een bepaalde manier moet doen.
En als je de reden voor de regels niet begrijpt, zak je gegarandeerd.
Dus voor VCA1 moet je de regels kennen, voor VCA2 moet je ze begrijpen.

Dat is het verschil tussen passief lezen/leren en begrijpend lezen/leren.

[DropjesLover]

Ik heb laatst mn VCA-VOL opnieuw gehaald.
Mededeling van de instructeur aan het begin: "schakel je eigen ervaringen uit en volg alleen de antwoorden uit de lesstof, anders zak je gegarandeerd".

Het probleem is dat we overal op de verkeerde manier toetsen.
We vragen naar exact het juiste antwoord, in plaats van de waarom.
Daarom wordt iedereen al decennia slechter in begrijpend lezen. Men leert alleen de signaalwoorden en andere truckjes om het gewenste antwoord te geven, niet de waarom.

[player-x]

Ik heb vorig jaar mijn VCA opnieuw gedaan, en had geen tijd om te leren, had het gehaald met drie of vier fouten.
Maar ben het met je eens, ja de manier waarop de vragen waren gesteld was vreselijk. >_<
^{En misschien zat er nog steeds meer de ervaring van de 3 voorgaande examens in mijn hoofd.}

Maar het voorbeeld was bovenal meer om het verschil aan te geven, tussen passief lezen en leren en begrijpend lezen en leren.

[PuzzleSolver]

Maar het legt ook de vinger op de zere plek van de lesmethode. Dingen exact in je hoofd stampen en niet er bij nadenken is geen goede lesmethode. Het wordt alleen wel vaker gedaan want het is makkelijker en eenvoudiger na te kijken.

[Morelleth]

Kreeg paar maanden geleden bij de VCA cursus (zowel normaal als VOL tegelijk) letterlijk het advies voorgeschoteld bij twijfel het langste antwoord te kiezen, dat was 90% van de tijd het juiste.
En exact te lezen en alleen het antwoord wat precies aan de vraag voldeed te geven, want de test zou vol staan met instinkers die ook in principe goed waren, maar niet het juiste antwoord.

Heel die test was meer een taalexamen dan VCA.
Ben er in elk geval weer 10 jaar vanaf.

[Morelleth]

Door informatie uit een boek te lezen en woordelijk te herhalen maar totaal niet snappen wat er nu eigenlijk staat. Oftewel niet je eigen gedachten er over vormen en kritisch nadenken over een onderwerp.
(Met eventueel de toevoeging dat er mogelijk woorden en termen zijn die niet begrepen worden en eventueel opgezocht moeten worden.)

Ik zie dit eerlijk gezegd gewoon terug in hoe mijn kids leren en wat ik probeer te doorbreken.
Ze lezen de tekst in een opdracht, schrijven letterlijk over wat het antwoord is op de vragen, maar als je dan vraagt wat het inhoudt kunnen ze het vaak maar amper uitleggen.
Ik probeer ze daarom zo veel mogelijk te sturen op samenvattingen maken en het op te schrijven in eigen woorden om zo beter te leren wat ze nu moeten weten.
Iets wat maar heel moeizaam lukt.

[Reactie gewijzigd door Morelleth op 19 januari 2026 14:49]

[ariekanari]

Je legt de vinger op de zere plek, maar je kinderen weten precies waarop ze afgerekend worden: het geven van het juiste antwoord met de juist terminologie of het reproduceren van een opsomming.

Als ze (te veel) antwoorden zouden geven in eigen bewoordingen omdat ze gepoogd hebben en hiertoe aangemoedigd worden [door ouders] tot het begrijpen, doorgronden of leggen van verbanden (vooral met zaken buiten de context van de leerstof vallen) dan levert ze dat geen punten op of mogelijk zelfs punten aftrek omdat een antwoord wordt fout gerekend.

[Hoboist]

Ik ben het met je eens. Je verhaal sluit aardig aan bij degene die beweert dat het om een 'fout' in het schoolsysteem/de didactiek gaat. Je leert als kind te leren voor toetsen, niet (altijd) omdat je iets wilt leren.

Voorbeeld: Ikzelf had een probleem met Frans. Ik kon heel goed op korte termijn woordjes stampen, waardoor ik een probleem had met mijn schoolexamen. Gelukkig bedacht ik dat ik nog wel signaalwoorden als 'ten eerste, omdat, waardoor, bovendien' e.d. kon leren. Gevolg: ik kon het examen als een soort puzzel oplossen en kreeg een 8. Mogelijk had ik geluk, maar ik had werkelijk niet het idee dat ik de tekst begreep.

[Morelleth]

Kan het alleen maar met je eens zijn.

[deputy_droopy]

Het gebruik van het woord passief is hier in didactische context. Passieve kennisverwerving is bijvoorbeeld lezen. Je leest en probeert op te slaan. Een actief proces is bijvoorbeeld hier een opdracht bij plaatsen: "Lees het boek en beantwoordt de volgende vragen". Of een probleemgestuurde opdracht waarbij informatie uit het boek gebruikt moet worden.

We weten uit de didactiek dat er een enorm verschil zit in de retentie van kennis en kunde van passief vs actief geinteracteerde lesstof.

Hoe speelt AI hierin een rol? Die opdracht moest je tot vijf jaar geleden echt zelf doen anders kreeg je een onvoldoende. Nu is het vaak genoeg om die opdracht in een (niet heel moeilijke) prompt te gooien en de uitslag copy-paste in te leveren. Ook al heb je het boek dan gelezen, dan is het leereffect vele malen minder geworden!

Binnen mijn eigen onderwijs (universiteit) wordt hier heel hard aan gewerkt. Het doel is niet zoals ook in het OESO rapport staat om agentje te spelen, maar om een onderwijs zo vorm te geven dat AI niet meer zinnig is, of dat AI gewoon kan bestaan en ondersteunt in het proces. Ik becijfer bijvoorbeeld geen schrijfopdrachten meer die een student thuis kan doen. Totaal onzinnig geworden. We doen het nog wel, maar zijn heel duidelijk dat het een oefening is voor de studenten. De toetsing van schrijven doen we vervolgens in een omgeving die gesloten is (tentamen setting). Een andere optie is om het denkproces veel beter te toetsen bij de studenten. Dat is uiteindelijk ook wat we willen overbrengen aan de student: academisch werk- en denkniveau. Maar dat hebben we de laatste jaren vooral getest in schrijfopdrachten..... Tja, dat kan niet meer.

Samenvatting: OESO rapport staat niet op zichzelf, maar geeft wel een duidelijke trend aan onderwijsland: meer activerend onderwijs ontwikkelen dat zinnig is voor student en behapbaar is voor docent. Moeilijk? Jazeker, maar niet onmogelijk!

[GeroldM]

Dus jij beweert dat je niks leert met een opgeslagen boek onder je kussen terwijl je slaapt?

Ohoh...

(als grap bedoeld, mocht dat niet duidelijk zijn)

[Edrek]

Het is vooral dat iets nieuws leren, moelijk hoort te zijn. Dan is de kans veel groter dat de informatie blijft hangen.

De dag van vandaag moet alles snel en gemakkelijk gaan, waardoor nieuwe kennis niet blijft hangen.

[RVervuurt]

Je krijgt makkelijker heel veel en gedetailleerd, maar misschien verkeerde, info tot je beschikking. Bronkritiek is een stad in Rusland en iedereen neemt klakkeloos over en aan wat een AI je voorschotelt.

Er is een groot verschil met zelf informatie op moeten zoeken en/of dit opvragen op een forum, waarna een persoon een mooie uitleg plaatst, en een vraag stellen aan AI die je een heel opstel terugstuurt zonder bronkritisch te zijn, waarna men het doorplaatst naar de buurtapp en zegt "Lees maar hoe het zit!!".

AI is echt de moordenaar van zelf denken en dat merk ik ook bij mezelf, dus ik trek mezelf af en toe echt weg van AI om eens op de oude manier tot een resultaat te komen en dan merk ik hoe hersendood werken met AI is.

[DealExtreme2]

En exact dezelfde kritiek was er ooit op Wikipedia versus een 'echte' encyclopedie. Denk dat niemand die discussie nu nog zou willen voeren, omdat iedereen nu snapt en inziet dat het superieur is. Het had alleen wat tijd nodig.

[RVervuurt]

"Vroeger" kon je niet in 5 minuten een opdracht afmaken met Wikipedia en/of zoekmachines. OF je kopieerde alles 1:1 (wat de leraar meteen doorhad), of je gebruikte tijd om je opdracht te maken. Nu kan je een opdracht in ChatGPT plempen en 5 minuten later heb je iets dat je in kan leveren, wat helaas ook echt gebeurt.

[DealExtreme2]

Ja, wat wil je precies testen? Welk doel diende die opdracht? Leren opzoeken in een boek of website, informatie verwerken tot eigen woorden, aantonen dat je het echt begrepen had? De validatiemethode is simpelweg niet meer de juiste - de ontwikkeling en techniek van AI echter superieur t.o.v. statische kennis (boeken en wikipedia).

[oef!]

Er is weinig verchil tussen het stellen van een vraag op een forum of aan een AI. In beide gevallen moet je de vraag goed formuleren en in context plaatsen om een goed antwoord te krijgen. De gemiddelde forumposter heeft vooral goede intenties maar de informatie die je krijgt is vaak niet correct of de gewenste.

De vergelijking die @lighting_ maakt is correct. Of het nu om Google, AI of whatever gaat, je moet je altijd afvragen of de informatie die je krijgt wel de correcte is. Iedereen met ervaring weet dat het internet bomvol onjuiste informatie staat en dat hetzelfde voor AI geldt. En daar ligt nu juist de taak van het onderwijs, kinderen moeten leren kritisch na te denken en zaken daadwerkelijk begrijpen zodat ze de tools in hun voordeel kunnen gebruiken.

[RVervuurt]

In beide gevallen moet je de vraag goed formuleren en in context plaatsen om een goed antwoord te krijgen

En daar gaat het al mis: op ChatGPT kan je ook een antwoord krijgen, ondanks dat je je vraag niet goed formuleert en in context plaatst. Er verdwijnt een hele stap in het denkproces, nu je met een halve vraag toch een (foutief) antwoord kan genereren. ChatGPT zal daarnaast jou altijd gelijk blijven geven en je opdrachten uitvoeren (binnen bepaalde grenzen) en niet tegen je in gaan zoals mensen op een forum zou kunnen doen.

[lighting_]

Dat klopt
Maar in elk tijd geest moet je niet elk info voor waarheid aannemen
Ooit zei iemand. Waarom denken mensen als het geschreven staat dat het de waarheid is?
Dat was voor het internet tijdperk ook al zo

[RVervuurt]

Het probleem is niet zozeer AI, AI is een prima gereedschap om ondersteunend toe te passen en te helpen bij bepaalde opdrachten en uitdagingen. Het probleem ligt hem erin dat mensen iets in ChatGPT gooien, antwoord krijgen en dat gebruiken en toepassen zonder kritisch te zijn.

Dat gebeurde vast ook in de tijd van de bibliotheek en de zoekmachines, maar waarschijnlijk op veel kleinere schaal, omdat je daar gewoon meer werk moest maken om tot een conclusie te komen. Nu is ChatGPT zo "dit is mijn uitspraak en daar moet je het mee doen"-achtig, dat mensen het gewoon altijd voor waar aannemen, zonder even stil te staan bij het feit dat het misschien wel eens allemaal verzonnen kon zijn.

[lighting_]

je weet zelf toch ook dat een groot gedeelte van personen die jij spreekt niet altijd de waarheid spreken?

[RVervuurt]

Er is ook een ander groot verschil met ChatGPT en vroegere zoekmachines en fora: een leerling kan een opdracht kopiëren in ChatGPT en dan is het resultaat gewoon een opdracht die af (maar waarschijnlijk incorrect) is en dan kunnen ze weer door met Fortnite.

Dat kon gewoon echt niet voorheen, ook niet met zoekmachines en Wikipedia en dat is dus een gigantisch probleem.

[lighting_]

je kan een leerling beter voorbereiden in het samen werken met elkaar.
Geef ze idd gewoon een opdracht. Laat ze dingen uitzoeken met AI
Want eerlijk gezegd doe ik het op werk ook niet anders meer.
heb ik een vraag dan stel ik het aan AI. Zelfs aan meerdere chatbots en vergelijk de antwoorden.

Het schrijven van een diepgaand onderzoek is leuk voor de uni of onderwijs maar het gros van de leerlingen gaat in het werkend leven geen rapport schrijven of onderzoek doen.

[Reactie gewijzigd door lighting_ op 19 januari 2026 13:52]

[kokx]

Het schrijven van zo'n diepgaand onderzoek is niet perse bedoeld om in de toekomst te kunnen blijven herhalen op het werk. Het is echter wel iets dat specifiek kritisch denken aanwakkert. Het forceert je namelijk om echt na te denken over waar je mee bezig bent.

Doordat AI die prikkel kan wegnemen en gewoon je onderzoek voor je kan maken, hoef je juist die belangrijke stap niet meer te maken. Daarmee wordt het een heel stuk makkelijker om niet meer kritisch na te denken. Als je dat kritisch nadenken niet meer oefent, zul je al heel snel een "passieve consument" worden die gewoon maar accepteert wat de grote bedrijven je voorschotelen.

[lighting_]

Dat kan ook op een ander manier

[kokx]

Op welke manier zou je dat dan aanpakken?

[Overheid]

De 'andere manier' is zeker prompt engineering en vervolgens maar aan te nemen dat het resultaat van een LLM klopt?

Dat is geen nadenken, dat is volgen. En LLMs zijn echt niet onfeilbaar voor fouten. Een simpele vraag over exportregels kan al leiden tot een antwoord waar import- en exportvergunningen door elkaar worden gehaald. Of zelfs leiden tot antwoorden waardoor je een land niet in mag.

[bzzzt]

De mensen die het hardst roepen dat je 'zelf moet nadenken' hebben dan ook weer niet altijd gelijk...

[bzzzt]

Superieur in volume en de mogelijkheid up to date te zijn. Maar als je ziet wat er zich achter de schermen allemaal afspeelt tussen vijandige editors geeft dat wel een hoop ruis en niet altijd een weerspiegeling van feiten...

[Tassadar32]

Als ik kijk hoe kids in gaming communities met google omgaan is het diep triest gesteld hiermee. Veel kids in die communities denken dat informatie niet bestaat als het niet in short video format beschikbaar is.

[xoniq]

Niet alleen daar, open Reddit, scroll door /r/all en sorteer op nieuw. Je ziet al snel simpele vragen voor willekeurige meuk wat je 1 op 1 op Google kunt stellen en je direct de eerste ouderwetse hit krijgt, of dat de vraag zo simpel is dat je er direct vanuit kan gaan dat de AI reactie gewoon kloppend zal zijn.

En daar stel je dan een vraag met onderbouwing waar je 10 minuten bezig bent met je post te typen.

[Tassadar32]

Nog mooier. Stellen ze een vraag en worden ze boos als je ze naar Google stuurt. Iets met teach a person to fish...

[xoniq]

Dat reageer ik dan wel eens: "Copy and paste that question into Google". Ben sowieso gestopt met inhoudelijk te reageren.

Als jij een gestructureerde reactie geeft van 2 alineas, volledig to the point, krijg je snel reacties erop met "Ok bot".

Als het ook maar iets van intelligentie heeft in een reactie dan wordt het gelijk gezien als AI bot.

[Tassadar32]

Of nog mooier, geef je ze nette uitleg, worden ze boos omdat het teveel tekst is

[xoniq]

TL;DR?

Die kreeg ik zelfs op 2 zinnen. Ik kon het letterlijk niet nog korter maken behalve "Mand!" maar dat snapten ze weer niet.

[Tassadar32]

Yes, uiteraard. Op de gaming discord waar ik moderator ben moeten we soms de hele server op slot gooien als de idioten los gaan en niet lezen.

[Mortov Molotov]

ik reageer soms hiermee https://letmegooglethat.com/

Hier op dit forum geleerd en vond 't hilarisch

[PoJa84]

Weet je wat nog mooier is: LMGTFY, 'let me google that for you'. Deze stuur ik nog wel eens als het te makkelijk gevraagd wordt.

https://letmegooglethat.com/

[Stukfruit]

met de opkomst van internet en google search zijn we er ook niet slimmer op geworden

Niet echt hoor. Het is de opkomst van de voorkeur voor commercie boven functionaliteit die dit teweeg heeft gebracht.

Google Search was prima, maar nu kost het vele keren meer tijd om te vinden wat je zoekt. En dat is niet per ongeluk zo ontstaan.

Dat is inderdaad wel van toepassing op huidige AI van de grote spelers. Met de tech is weinig mis, maar het wordt zo enorm moeilijk gemaakt door o.a. alle SEO-troep waarop het (model) gebaseerd is dat je er alsnog maar een beperkte winst mee kan halen in het besparen van tijd of het leren van nieuwe dingen.

[lighting_]

wat is nu werkelijk je punt?
Geen google seacrh meer gebruiken?
Geen AI?

[Stukfruit]

Overstappen naar een partij (desnoods open source) die de juiste data inzet en er geen commercieel belang bij heeft om je onzindata voor te schotelen.

En het punt is dat het niet kan kloppen wat je schreef Het komt niet door de opkomst van het internet (of het web), het komt doordat te veel partijen geld wil verdienen zonder waarde toe te voegen.

[Reactie gewijzigd door Stukfruit op 19 januari 2026 14:15]

[Finraziel]

Ik vraag me af of dat waar is... Bij individuen kan dat zeker zo zijn, en misschien is het op maatschappelijk niveau ook nog wel zo maar dat zou onderzocht moeten worden (als je niet al bronnen had daarvoor). Maar individueel kan het ook juist heel erg de andere kant op werken. Internet biedt heel veel mogelijkheden om te leren, maar ook veel mogelijkheden om je geest te verloederen.

Met AI werkt het eigenlijk hetzelfde. Ik ben mezelf in een projectje op het werk nou Excel Office script aan het leren en onze interne LLM is daar een geweldig hulpmiddel bij. Het begon met vrij abstract mijn probleem beschrijven, aangeven wat ik al voor ideeën had en vragen wat voor oplosrichtingen het ding nog aan kan dragen met voor- en nadelen (inclusief welke tools of platformen er voor te gebruiken). Daaruit een aantal zaken onderzocht zoals power apps en SharePoint lists maar die bleken te beperkt voor wat ik wil, dus nu uiteindelijk met office scripts bezig. Daarbij kan ik ook allerlei vragen stellen zoals ik heb object zus en ik wil daar dit op doen om te koppelen met object zo, hoe kan dat? En dan komt hij met een functie waar ik anders een uur voor door de documentatie had moeten ploeteren, met een voorbeeld van hoe te gebruiken.

Maar wat ik dus niet doe is tegen dat ding zeggen 'hey code dit voor me'... En ik denk dat dat ook belangrijk is voor leerlingen en studenten. Vraag niet naar complete oplossingen maar naar informatie om jou te helpen tot de oplossing te komen. Maar ja daar moet je ze wel echt bij helpen want toen ik een tiener was had ik dat ook echt niet gedaan... Het doel was je huiswerk af krijgen en als de "AI" je gewoon meteen het antwoord kan geven, top! Klaar!

[lighting_]

er zou best een ander manier van leren uit ontstaan
En eerlijk gezegd in mijn tijd was het theorie stampen.
Waar ik mij toen al af vroeg waarom?
Want vaak werden die modellen in het werkend leven niet gebruikt

Je zal een scala aan amateur programmeurs (lees prompt) krijgen.
Maar ook een klein populatie die zich daar volledig in vastbijt tot in de bits en byts
Die krijgen een versnelling omdat ze meteen antwoorden krijgen en als een spons opnemen

Het is vind ik niet veel anders

[Reactie gewijzigd door lighting_ op 19 januari 2026 13:15]

[Yzord]

Het is voornamelijk het sociale gebeuren wat de mens op het internet heeft doen veranderen. Wat jij aangeeft was juist een verijking voor de mens. Maar we gingen het internet exploiteren als een sociaal community gebeuren waardoor we niet meer bij mensen langsgaan want waarom zou je, je kon ze toch ook icqen? En met de komst van social media is dat alleen maar verergerd. Iedereen moet ineens zijn mening kwijt en asociaal gedrag werd steeds meer een feit. Want wie doet je wat daar op je zoldertje?

Het internet met Google search was juist een verademing voor je kennis en om deze op te krikken. Was het daar maar bij gebleven, maar zoals altijd is geld de drijfkracht achter elke tech die zijn oorsprong verliest door het steeds maar weer ‘beter’ te maken. En dat zal ook met AI gebeuren. AI zal volgepropt worden met betaalde ads en trackingtools welke door de modellen door je strot geduwd gaat worden zodra AI genormaliseerd is. En dan is het weer te laat en dan vinden ze weer iets nieuws wat gaat boomen.

[lighting_]

er bestaat geen systeem die louter voordelen kent.
Er is altijd een trade off

[bwerg]

Je krijgt alleen makkelijker meer en gedetailleerde info tot je beschikking waar je vroeger de bibliotheek in moest.

met AI is het niet veel anders.

Met als verschil dat foutjes in boeken veel minder vaak voorkomen. Dat is met AI zeker wel anders. Er zijn genoeg toepassingen waar de uitkomst van AI doorgaans totale kolder is, of waar de AI in ieder geval niet het niveau haalt dat je er professioneel wat aan hebt.

Daar bovenop, er ontbreekt een didactisch kader van hoe je effectief werkt met AI, wat in contrast staat met werken met literatuur. Een goede docent probeert in het onderwijs te toetsen of je de leerdoelen van het vak haalt, met AI is dat vaak te omzeilen. Daar is bij de opzet van een vak vaak (nog) niet over nagedacht, en het is soms ook lastig te voorkomen.

[Reactie gewijzigd door bwerg op 19 januari 2026 17:17]

[Merik]

Maar met AI wordt het helemaal uit handen genomen. En in het andere geval heeft zo'n docent het toch vaak door, als je een opstel kopiëert van scholieren.com ;)

[lighting_]

we kunnen tot de conclusie komen dat het leren in de toekomst anders zal worden.

[Coolstart]

Het zijn allemaal alarmisten. GPT heeft al even een optie voor ‘study and learn’. Veel bedrijven zijn al AI tools aan het maken voor het onderwijs. Het komt wel goed.

Plato dacht ook dat het schrift de mensheid dom ging maken. In tijdens van de opkomst van de drukpers riepen mensen ook dat het tot sociale onrust zou leiden en in de jaren 70 dacht men ook dat de opkomst van de rekenmachine en andere electronica ons wiskundig brein ging lamleggen. Ook de grammafoon en telefoon moesten het ontgelden in die tijd. Het was de stem van de duivel volges de kerk.

Elke oudere generatie klaagt op de jongere generatie en kijkt er neerbuigend op neer. Dat is echt van alle tijden.

Met AI is dat juist hetzelfde. Je het van die zielen die alarmistisch zijn, luid zijn etc. In de praktijk zal blijken dat er weer AI tools kwamen die leerlingen individueel kan helpen en het leerproces beter verliep.

[lighting_]

waarvan akte

[Wouterie]

De wortel-bug heeft decennialang in de Microsoft rekenmachine gezeten. Nu is dat niet iets waar je dagelijks last van zult hebben... Maar het geeft wel aan dat je niet zomaar blind kunt varen op technologie. Kan die nieuwe generatie nog wat wij wel kunnen, of zal het net zo gaan als met ons en de generaties voor ons?

[JWL92]

met AI is het niet veel anders.
Voor AI moest je je vragen op forum plaatsen of een kennishouder raadplegen.

om vervolgens hier op t forum een vraag te stellen die veelal beginnen met ik heb aan "vul een AI in" gevraagd, maar stel nu toch hier ook de vraag.

[Grauw]

met de opkomst van internet en google search zijn we er ook niet slimmer op geworden

Daar ben ik het niet mee eens. Door het internet is informatie veel breder beschikbaar gekomen en gedemocratiseerd.

Als iemand die vroeger en nog altijd als programmeur actief is in de retro computer scene weet ik en zie ik dat mensen tegenwoordig dingen kunnen bereiken die vroeger nooit mogelijk waren geweest, of hooguit beperkt tot een select aantal individuen die in een positie waren om toegang te hebben tot de juiste informatie.

De handleidingen, tools en ook technische informatie voor reparaties die nu makkelijk te vinden zijn kon ik toen alleen van dromen. Alles wat ik toen wist kwam uit derde hand van de artikelen en boeken waar ik toegang toe had, en verder maakte je er maar het beste van op basis van experimenteren en reverse engineering.

Daarnaast is het tegenwoordig ook veel makkelijker om informatie te vinden die uit andere domeinen komt, zoals over hardware, wetenschappelijke papers over algoritmes, e.d. wat aan je algehele kunde bijdraagt. Hier kan AI ook een goede rol bij vervullen, om onderwerpen waar je niet zo bekend mee bent op een interactieve manier uit te leggen.

[Reactie gewijzigd door Grauw op 19 januari 2026 15:37]

[lighting_]

Je IQ stijgt niet omdat je meer tools en info tot je beschikking heb
Je kan alleen meer dan vroeger en dat klopt wel.

[bwerg]

Een riskante stelling. Met onderwijs gaat het er niet per se om wat je nu kan, maar wat je over 5-10 jaar kan. Een student kan met chatGPT vast verslagen schrijven die tig keer beter zijn dan wat hij zelf had gekund, maar kan hij na zijn studie met chatGPT ook meer dan wat hij na een studie zonder chatGPT had gekund? Zodra chatGPT niet meer kan wat je ervan vraagt zal je toch eigen inbreng moeten hebben, en het is sterk de vraag of je dat stukje eigen inbreng goed leert als je chatGPT gewend bent.

Je kan vast eigen inbreng met AI combineren om, ook op lange termijn, betere resultaten te behalen, maar ik betwijfel of dat de meeste studenten nu lukt. Het huidige onderwijs is nog niet op het gebruik van AI ingericht en die combinatie zal de student zichzelf daarom moeten aanleren. Dat vergt behoorlijk wat discipline en inzet. Het is verleidelijk om de opdracht in een AI te gooien en het resultaat direct in te leveren, zonder zelf het antwoord te snappen of verbeteren.

[lighting_]

Je IQ is een genetische aanleg. Je kan het oprekken naar je plafond maar je wordt met 10.000 uur geen Einstein

[Reactie gewijzigd door lighting_ op 19 januari 2026 19:24]

[GeroldM]

Kijk naar wiskunde. Hoe veel daarvan werd al in de 1700's opgeschreven? IQ was er toen dus ook al. Kennis dus ook. Wel was het zeer beperkt beschikbaar en dat is verbeterd nu. Maar dat maakt mensen van toen niet dommer of slimmer...of mensen van nu slimmer of dommer.

De enige voordelen voor mensen van nu is voortschrijdend inzicht over tijd en laagdrempelige beschikbaarheid van (juiste?) kennis.

[kujinshi]

Het gaat al fout met dat men AI en ChatGPT als waarheid gaat gebruiken in het onderwijs.

Juist daar moet je niet van deze bronnen uitgaan, denk ik.

[Tielenaar]

Het probleem is dat wat er op ChatGPT gezegd wordt (mits goed geprompt) meestal gewoon klopt. Het is vrij uitzonderlijk dat je daar in de laatste modellen nog onzin uit krijgt als je het over zaken hebt waar veel informatie over bestaat.

Datzelfde was altijd bij Wikipedia de vrees, op school mag je er niet uit citeren omdat "iedereen de data kan aanpassen", maar in 99.9% van de gevallen klopt de informatie die daar op staat gewoon. Ik neem die 0.1% dan voor lief hoor, scheelt tijd.

[sdziscool]

hmmm, als grootgebruiker van LLMs is er nog wel een hoop onzin dat het kan uitkramen, maar dat is gewoon omdat LLMs helemaal niet feitenmachines zijn, het zijn redeneermachines. Als je ze de juiste data geeft trekken ze de juiste conclusie, maar als ze de data niet hebben dan verzinnen ze maar wat het logischte klinkt met de informatie die ze wel hebben.

[Tielenaar]

Ja, zolang je daar rekening mee houdt weet je waar je aan toe bent. Een gemiddelde scholier kan denk ik niet inschatten of bepaalde informatie wel breed aanwezig is of niet en of daardoor het resultaat klopt, maar ervaringsdeskundigen zoals wij waarschijnlijk wel.

[ecoist]

Helaas is dat maar beperkt waar: LLM's zijn vooral taalmodellen met wat redeneerlogica eraan geplakt. Ik vergelijk het met de breedsprakigheid van een IBM manager en het logisch redeneren van een 6-jarige.

Zie ook de studie van de Stevenson et al.: https://www.uva.nl/shared-content/uva/en/news/press-releases/2025/12/an-8-year-old-defeats-ai.html?cb

De vraag is dus: kun jij als gebruiker de zwakheden in het redeneren van de LLM herkennen? De meeste van mijn studenten niet, omdat ze nog bezig zijn het kennisdomein te leren.

Ik vind de LLM's wel erg geschikt om een taalkundige opdracht te geven, bijvoorbeeld "herschrijf deze tekst in actieve vorm en zonder eerste persoonsvorm".

[bwerg]

Het probleem is dat wat er op ChatGPT gezegd wordt (mits goed geprompt) meestal gewoon klopt.

Dan werk je ofwel in een heel ander domein dan ik, of jij gebruikt niet dezelfde ChatGPT als ik... Zodra ik ergens zelf niet uitkom ga ik het googelen, en dan krijg je tegenwoordig standaard een AI-antwoord voor je neus. Ik durf wel te stellen dat de meerderheid van die samenvattingen die ik voor mijn neus krijg flauwekul is.

Soms zelfs gewoon een vrij vertaalde kopie van de bijbehorende wikipedia-pagina (waar ik eigenlijk naar op zoek was) maar waar in de vertaling fouten zijn geintroduceerd. Fantastisch.

[Tielenaar]

Dat is niet chatgpt he.

[mphilipp]

Dat vrees ik ook, alleen is dat niet de schuld van AI of van de kinderen. Dat ligt aan 'ons'. Wij, en dan specifieker ouders/opvoeders en onderwijzers/leraren/professoren, zijn degenen die de jeugd er goed mee moet leren omgaan. Voorheen was het zo dat je niet alles uit je hoofd hoefde te weten, als je maar wist waar je de info kon vinden. Je moet natuurlijk wel de materie begrijpen en beheersen. Je kunt geen hersenoperatie uitvoeren met Claude naast je...

Mijn generatie (ik ben van 1965) had niet automatisch computerkunde/informatica op (middelbare) school. Op de lagere al helemaal niet, toen bestonden er nog geen huiscomputers en/of apparaten die voor het onderwijs geschikt waren. Pas in de latere fase van de middelbare school kreeg je - als je geluk had - de kans om informatica te volgen. Op de scholengemeenschap waar ik de middelbare school deed, was dat welgeteld één leraar, een wiskunderleraar van de VWO die aan zijn leerlingen op vrijwillige basis computerles gaf. Ik dus niet, want ik ben te dom voor het VWO. Later op de MTS kreeg ik het wel, en ik was meteen verkocht.
Punt is dat er velen van (rondom) mijn generatie ern daarvoor helemaal niets van computers hebben meegekregen via de scholen. Als zij zelf niets ondernamen of op een andere manier met die dingen in aanraking kwamen, wisten ze er gewoon niets of heel erg weinig van. Daardoor kreeg je dus ook een generatie waarvan een flink aantal hun eigen kinderen ook niet kom begeleiden. Want hun kinderen kregen wél computerles op school (zo goed en zo kwaad als dat in het begin ging). Dus ook toen die kinderen gingen deelnemen aan online communities als Habbo enzo, konden veel ouders daar niets mee. Daar ging al best veel mis, wat online pesten en het gevaal van kinderlokkers betreft. Later kwamen de smartphones, waardoor de kloof tussen ouders die niets of weinig wisten en kinderen die zichzelf alles hebben geleerd nóg groter werd. Weer een gemiste kans.

Dit herhaalt zich nu weer, maar dan met AI. Scholen en universiteiten moeten meer doen om jongeren ermee om te leren gaan. Vooral hoe AI jke kan helpen. En dan niet alleen om lekker snel je huiswerk te maken en scripties voor je te genereren. En als je een scriptie of presentatie laat maken, hoe je dat dan goed doet. Dus niet klakkeloos overnemen, maar eigen zaken toevoegen en vooral goed nakijken of het wel kllopt wat ie eruit spuit.
AI kan best een nuttoig hulpmiddel zijn, maar je moet het goed toepassen. Anders ben je gewoon een dom doorgeefluik. Slim AI gebruiken is hetzelfde als slim zaken opzoeken voor je scriptie. Niet zomaar van alles kopieren uit een boek, maar goed kijken wat er staat, begrijpen en je eigen draai eraan geven. Dan leer je er nog iets van ook.

[multikoe]

Ik ben van jouw generatie en onderschrijf veel van wat je zegt. Maar vergeet niet dat wij in onze tijd exact dezelfde discussies hadden rond het gebruik van rekenmachines en (ietsje later) het gebruik van programmeerbare rekenmachines. Die zouden op dezelfde manier als nu AI ook zorgen voor een debilisering van de studenten. Die moesten tot dan toe (in het technisch onderwijs) kunnen werken met een rekenlineaal, en daarvoor met potlood en papier en tabellen waarin je moest opzoeken wat de Sinus van 49 graden was. Ik denk inderdaad dat het "begrip" is afgenomen en vervangen is door "ik weet waar ik het opzoeken moet", maar dat is niet al 20 jaar aan de gang, dat is al veel langer aan de gang en wij (jij waarschijnlijk en ik zeker) hebben die beweging actief gestimuleerd. Want: toen rekenmachines werden toegalaten op school, werden de opgaves bij tentamens ook ingewikkelder en werd veel meer gevraagd naar inzicht in plaats van parate kennis. Een positieve ontwikkeling dus en daarmee kom ik op mijn punt: ondanks alle doemverhalen en vreselijke voorspellingen zie ik het effect van die afname niet echt terug in het dagelijks leven. Wij oudjes mopperen wat af op die verdwenen vaardigheden, maar vaak zijn het vaardigheden die al lang naar een niche in de maatschappij verbannen zijn. Wisselgeld berekenen? Waarom zou je dat nog willen doen, niemand betaald meer contant. Rekenen aan staalconstructies? Overgenomen door software die het beter kan.

Dus: al die tools zijn een godsgeschenk, mits je ze goed integreert in je onderwijs. En daar zit het punt: de ontwikkelingen rond rekenmachines gingen al zo snel dat het onderwijs daar al snel achterliep. Ontwikkelingen rond AI gaan nog heel veel sneller en we (collectief) zijn niet in staat om daar adequaat op te reageren. Je kunt AI prima integreren in je onderwijs, maar we reageren eerst paniekerig door alles te blokkeren en dan duurt het nog zeker een jaar of vijf tot tien voordat we ons lesmateriaal hebben aangepast.

[P8ter]

Nou…. om iets in een rekenmachine in te voeren, of in een spreadsheet, moet je nog wel weten wat je aan het doen bent en kunnen inschatten of de uitkomst redelijk betrouwbaar is. Bij AI is dat ongewis.

90% van mijn studenten kan dat niet en het interesseert ze ook niet. Zij worden dus de prompt-tikkers van de baas later, omdat hij wel oorspronkelijk kan denken en begrijpt hoe dingen werken en hij ze moet afwegen. Maar prompts tikken kan mijn hond ook.

Zo wordt de kennisbasis smaller, en worden de verschillen groter, en kinderen van 18 zijn nu eenmaal liever snel klaar.

[multikoe]

Er is geen verschil. Om een rekenmachine te gebruiken heb je maar weinig kennis nodig en controleren of de uitkomst wel een beetje klopt? Dat deden studenten vroeger ook niet toen ze alles met de hand moesten uitrekenen. Toen wij nog alles met de hand en uit het hoofd moesten uitrekenen waren de antwoorden tijdens SO's en SE's vaak absoluut onbegrijpelijk fout. Met rekenmachines werd dat echt niet erger.

Jij zegt "prompt-tikkers", toen rekenmachines werden toegelaten werd exact hetzelfde gezegd: je tikt je getalletjes in en schrijft het antwoord in het schermpje over op je blaadje.

En de kennisbase wordt niet smaller. Die verschuift. Waar vroeger een deel van je vaardigheden te maken had met hoofdrekenen en handwerk, verschuiven de vaardigheden nu naar modelleren en processen beschrijven. Ik heb de verandering aan den lijve meegemaakt (van MAVO naar HTS) en ik heb de voordelen ervaren van alle nieuwe ontwikkelingen.

En mijn punt was dus ook: we leveren nog steeds goede ingenieurs af, die hele mooie dingen bedenken en maken.

[mphilipp]

Inderdaad. Dat zie je bij elke vernieuwing. Eerst is er weerstand bij de ene groep en snelle adoptie bij de andere. Sowieso is de weerstand tegen AI zinloos en verspilling van de energie die men steekt in protesten enzo. De geest is al uit de fles; die krijg je er nooit meer in.

Het belangrijkste is er verantwoord, slim en efficiënt mee leren omgaan. Mensen worden bang van wat zelfverklaarde futurologen en tech-profeten roepen: AI gaat al onze banen afpakken, AI maakt ons dommer....blablabla. Maar het creëert ook weer nieuwe kansen en nieuwe banen. Ik pas het ook zo af en toe toe, en het heeft mij al best goed geholpen. AI heeft ook een paar keer glashard tegen mij gelogen. Nouja, zolang je het maar op tijd in de gaten hebt, is er niets aan de hand. Met Google kom je ook wel eens op een pagina waar onzin staat, of mensen reageren ergens in commentaar met iets dat niet klopt. AI lijkt net een mens wat dat betreft

[kodak]

Scholen en universiteiten moeten meer doen om jongeren ermee om te leren gaan.

Hoe verwacht je dat docenten hierin dan wel behoorlijk les geven? Docenten in het basisonderwijs en middelbaaronderwijs zijn al 30 jaar vooral gebruikers van ICT-middelen en -diensten. Die gaan dus niet zomaar deskundig zijn om leerlingen wijzer te maken en tot ander gedrag aan te zetten. De eisen zijn daar ook niet hoog genoeg voor. Docentenopleidingen hebben er al net zo lang nauwelijks aandacht voor. Met de algemene eisen om een bevoegdheid te verkrijgen hebben ze al jaren moeite. Want het trekt te weinig docenten. Niet in de laatste plaats omdat schoolbesturen er al jaren niet voor schromen om on(der)bevoegden voor de klas te zetten en daarnaast vooral op de kosten te letten door liever te kiezen voor uitbesteden, inhuren en gemaksmiddelen. 'goedkope' Google-diensten, microsoft-diensten, diensten van grote uitgevers, 'gratis' ai diensten gebruiken, die teren op afhankelijkheod creeeren en verdienen aan gedrag, zijn gewoon gemaakt. Zelfs zo ernstig dat ze privacy van leerlingen en zware afhankelijkheid en minderjarigen en docenten tot product maken absoluut niet belangrijk vinden. De onderwijsinspectie werkt hier ook rustig aan mee. In plaats leerlingen te beschermen treden ze nauwelijks op en houden besturen en docenten al jaren de hand boven het hoofd om van dit soort gemaksdiensten gebruik te maken.

[mphilipp]

Klopt. Het onderwijs (in ieder geval bij ons, ik heb geen zicht op het buitenland) loopt altijd achter. Maar daar is toch waar het vandaan moet komen. Ik ben het met je eens dat het onderwijs, net als de zorg, een nummerspelletje is geworden en de scores zijn belangrijker dan het daadwerkelijke product.

Fun voorbeeld hiervan is overigens de NS. Een aantal jaar geleden werd bekend dat ze een truuk uithaalden om vertragingen te verminderen. Tenminste...de statistiek. De trein vertrok op tijd, om even buiten het station stil te gaan staan. Zo is ie op tijd vertrokken en is de vertraging minder.
Nog een voorbeeld uit de UK (ook van een aantal jaar geleden): Ziekenhuizen hadden de opdracht om ervoor te zorgen dat elke patient die binnenkwam op de eerste hulp binnen een bepaalde tijd werd geholpen door het verplegend personeel (een nurse). Erg druk, personeelsgebrek, dus vonden ze een nieuwe 'nurse' uit, de 'welcome nurse'. Die heette de patient welkom en zei dat er nog wel iemand zou komen om ze verder te helpen. Statistiek is tevreden.

Evengoed weet ik ook niet hoe het beter moet. Misschien eerst het onderwijs verbeteren. Hoewel ik denk dat het voor een bepaald gedeelte van de jongeren vanzelf goed komt, omdat die vanuit zichzelf slim genoeg zijn om dit uit te zoeken en toe te passen, is er ook een deel dat juist in de problemen komt door het kennisgebrek.

[vinkjb]

Ze worden al lui met al die hulpmiddelen tegenwoordig, daar kan de school niet tegenop. Ze kunnen amper begrijpend lezen of schrijven.

[Ronwiel]

Waar in mijn ogen het verschil zit is het wegnemen van de redeneringsfase bij de gebruiker. Het is alsof je wiskundige opdracht oplost zonder de formule in te zien. Dan leer je nog steeds weinig van de uitkomst.

Ander voorbeeld: bij een cursus die ik nu volg vind ik het handig om foute antwoorden tijdens de e-learning te analyseren met AI en me specifiek in het stappenplan voor de oplossing van een case mee te nemen.

Opvallend overigens hoe Sam Altman zelf voor zijn denkproces terugrijpt naar pen en papier .

YouTube: Sam Altman's Method for Clear Thinking

[Reactie gewijzigd door Ronwiel op 19 januari 2026 13:22]

[onok]

AI is een tool, en zoals bij elke andere tool moet je leren hoe ermee om te gaan. Dit geld voor iedereen, dus ook voor scholieren. Ik denk dat AI een uitstekende manier is om snel en efficient gerichte kennis op te doen. Maar het moet wel om de juiste manier gebruikt worden, en tja, dat moet je ook leren.

[Pietopdeheuvel]

Socrates over die moderne gewoonte van het maken van Notities: leerlingen zullen vertrouwen op externe notities in plaats van hun geheugen te trainen, wat ware kennis ondermijnt

In de middeleeuwen klaagden sommige geleerden dat gedrukte boeken luiheid bevorderden, omdat monniken minder hoefden te memoriseren en kopiëren. Dit maakte kennis extern in plaats van intern verankerd, vergelijkbaar met Socrates' vrees.

In de jaren 1970 waarschuwden wiskundedocenten dat rekenmachines leerlingen dommer maakten door het verminderde oefenen van hoofdrekenen en mentaal rekenwerk. Ze vreesden een generatie zonder basisbegrip van getallen.
Nicholas Carr betoogde in The Shallows (2010) dat internet ons brein verandert: het bevordert oppervlakkig scannen boven diep lezen, wat concentratie en kritisch denken ondermijnt. Vergelijkbare zorgen leefden bij tv en smartphones, die ons allegedly korter van aandacht maken.

[Stukfruit]

Je maakt een vergelijking die niet klopt.

De kennis wordt hier opzettelijk ondermijnd ipv dat het door technologische vooruitgang komt. De data waar ChatGPT bijvoorbeeld op gebaseerd is bestaat o.a. uit SEO-artikelen met productreclame.

[Reactie gewijzigd door Stukfruit op 19 januari 2026 13:13]

[Tielenaar]

Ze hebben allemaal een punt en waarschijnlijk nog gelijk ook, behalve die lui in de middeleeuwen natuurlijk.

[bwerg]

Dat klopt ook deels. Je moet je ook afvragen wat je van een student verwacht nadat die een opleiding heeft gedaan, wat zijn de leerdoelen? Is dat specifieke parate kennis uit het hoofd oplepelen of specifieke vaardigheden hebben? Of de opgedane kennis en vaardigheden naar een bredere context kunnen extrapoleren? Vooral voor dat laatste moet je weten wat je doet, moet je begrip vormen in plaats van alleen maar een trucje nadoen. Dan kan AI een belemmering zijn voor het leren.

Als het leerdoel is om "domme" rekensommetjes op te lossen heeft het weinig meerwaarde om dat uit het hoofd te kunnen. Dat gaat prima met een rekenmachine, en zo is het voor sommige toepassingen misschien ook prima om antwoorden uit chatGPT te trekken. Moet je daarna de denkwijze kunnen extrapoleren, dan is degene die alleen maar de knopjes op zijn rekenmachine kent mooi de zak. En zo gaan er ook studenten zijn die een probleem hebben als ze alleen maar antwoorden uit chatGPT kunnen halen.

Er is een reden dat ik bij sommige toetsen wél een rekenmachine mocht gebruiken en bij andere juist niet.

[Reactie gewijzigd door bwerg op 19 januari 2026 13:28]

[Memori]

Nou, ik kan je vertellen uit eigen ervaring dat ik dankzij rekenmachines niet langer meer automatisch en zonder enige moeite, altijdens het praten tegen een ander, bedragen in mijn hoofd optel tijdens het winkelen en bij de kassa precies wist hoeveel ik moest betalen.

Dat ik dankzij de komst van google's zoekmachine niet langer de informatie volledig onthoud, maar onthoud welke zoekopdracht ik moet invullen om bij die informatie te komen.

En sinds GPT ik direct opmerkte dat ik helemaal niets meer onthou, maar gewoon elke keer opnieuw de vraag stel.

Ik voelde me met de dag dommer en lui worden, en dus weer ik AI actief als het gaat om kennis winnen.

[protoss warrior]

Wat is je punt precies? de rekenmachine heeft de leerlingen inderdaad dommer gemaakt. Moeilijke formules doen met hoofdrekenen is iets wat vrijwel niemand meer (goed) kan. basisbegrip van getallen is er nog wel maar of dat zo blijft langere termijn zullen we gaan zien.
Dat over de monniken klopt ook gewoon de kennis is nu extern en als van een boek nu alle exemplaren vernietigd zouden worden samen met dat we een wereldwijde emp te verwerken krijgen(wat niet onmogelijk is met meteoren of extreme zonne activiteit volgens mij) is een hoop kennis gewoon weg omdat niemand meer weet hoe het precies zat.
Kortere aandachtsspanne door tv/internet/social media/etc is ook al bewezen

Als je punt is dat het korte termijn niet zoveel problemen oplevert omdat de skills die we verliezen niet meer noodzakelijk zijn dan heb je wellicht een punt, langere termijn gaat het vanzelf een keer problemen veroorzaken maar dan zullen een hoop mensen weer zeggen dat ze het niet aan hadden zien komen net als vrijwel alle problemen in het verleden.

AI in het algemeen is hiervoor wel echt next level, hoe beter AI word hoe minder mensen zelf hoeven te leren in theorie, wat in de praktijk toch echt een afname in gemiddelde kennis niveau gaat opleveren(niet in de komende 10-20 jaar misschien, juist omdat mensen dan nog de gevaren er van inzien).

[MartienB]

-knip-

[Reactie gewijzigd door MartienB op 19 januari 2026 13:39]

[arjankoole]

In dat opzicht ben ik wel blij dat er bij m'n dochter in de klas ( development opleiding ) heel kritisch naar AI en vooral onethisch gebruik van AI wordt gekeken. Niet door de docenten, door de studenten.

Geeft me hoop.

[beantherio]

Dat proces lijkt me al ruim 20 jaar gaande. Het internet en smartphones/apps lijken steeds meer voor een scheiding te zorgen tussen fundamentele kennis over zaken en de "eindgebruiker". Mensen die opgroeiden in de jaren 80 en 90 lijken vaak een voorsprong te hebben met het begrijpen van de technologische basis van toepassingen omdat ze wat meer gezien hebben van de techniek die er aan vooraf ging (en die vaak veel primitiever was en minder afschermde). AI is de volgende stap in het abstracter toegankelijk maken van kennis en functionaliteit.

[Ersus]

Ik kan mij goed vinden in jouw opmerking. De zelfredzaamheid gaat achteruit zodra de knopjes niet meer doen waarvoor ze gedacht waren.