Wat een processor goed maakt voor gaming

Als je de beste processor voor gaming zoekt, moet je verder kijken dan de meeste cores of de hoogste kloksnelheid. Games hebben specifieke eigenschappen waardoor een cpu die goed is in veel andere zware taken, niet per se de beste is voor gaming.

Veel games hebben wel voldoende cores nodig, maar hebben niet veel aan méér dan zes tot acht cores. De prestaties per core zijn voor games meestal belangrijker. Ook een goed cachesysteem is extra belangrijk voor games. Tegelijk blijft de videokaart het belangrijkste onderdeel voor de gamingprestaties. Een heel dure gaming-cpu heeft dus alleen nut als je ook een stevige videokaart hebt.

Een goede gaming-cpu in het kort

• Prestaties per core zijn belangrijker dan zoveel mogelijk cores.
• Veel L3-cache zorgt voor betere gamingprestaties.
• De gpu blijft belangrijker voor de gamingprestaties dan de cpu.

Snelle cores versus veel cores

Taken als rendering en videobewerking kunnen vaak goed veel cores benutten. Voor games gaat dat maar in beperkte mate op. Een deel van het rekenwerk daarvoor is niet goed op te knippen over meerdere cores, maar moet in volgorde worden uitgevoerd.

Voor vrijwel alle moderne games zijn zes à acht cores voldoende om de primaire taak van de processor te vervullen: zorgen dat de videokaart alles heeft wat nodig is om het volgende beeld te berekenen. Processors met (veel) meer cores dan dat voegen doorgaans niets meer toe aan de gamingprestaties.

De snelheid per core is voor veel games relevanter. Dat gaat niet alleen om hoe hoog de kloksnelheid is, maar ook om hoe slim de core in elkaar zit. Een core die efficiënter werkt, haalt meer prestaties uit dezelfde kloksnelheid. Dit wordt ook wel de ipc genoemd.

Een grote cache vangt vertragingen op

De hoeveelheid cache maakt wel veel verschil voor de gamingprestaties, in het bijzonder de L3-cache. De processor kan een ordegrootte sneller bij data in de L3-cache dan bij data die uit het werkgeheugen moet komen. Als de processor zo sneller verder kan rekenen aan wat er in het volgende beeld moet komen te staan, is het eindresultaat een soepelere game-ervaring.

Cache toevoegen aan een processor is behoorlijk duur. De cache neemt veel ruimte in beslag en voor andere taken dan games is zoveel cache vaak helemaal niet nodig. AMD heeft daarom een techniek gepionierd om bij bepaalde modellen achteraf extra veel cache toe te voegen: 3D V-Cache.

Een extra voordeel van een grote L3-cache is dat het type werkgeheugen in je pc de prestaties minder beïnvloedt. Het prestatieverschil tussen geheugenkits met verschillende kloksnelheden of latency's wordt met een grote L3-cache kleiner.

Foute scheduling kan de prestaties verslechteren

Goede gameprestaties uit een processor halen is niet alleen een hardwarekwestie. Processors zitten steeds ingewikkelder in elkaar, bijvoorbeeld met verschillende soorten cores. De takenverdeling over de cores noemen we scheduling. Zeker in oudere games, die nog niet berekend waren op dergelijke moderne fratsen, kan dat soms niet optimaal verlopen.

Zowel AMD als Intel proberen daarom softwarematig de scheduling te optimaliseren. Als je de chipsetdrivers voor een AMD X3D-processor installeert, krijg je daar bijvoorbeeld een speciale 3D V-Cache Performance Optimizer bij. Intel heeft op dit vlak onder meer Application Optimization en de Binary Optimization Tool, die zelfs ingrijpt in de manier waarop (oudere) games bepaalde berekeningen doen.

De videokaart blijft het belangrijkste onderdeel voor gaming

Laat je tegelijk niet gek maken door de beschikbaarheid van speciale 'gamingprocessors', waarvoor cpu-makers uiteraard meer vragen dan voor reguliere modellen. Binnen je budget voor een game-pc kan een goedkopere cpu ruimte bieden voor een betere videokaart. Daaraan heb je in de uiteindelijke prestaties meer.

Daarnaast wordt de processor in games minder belangrijk naarmate de videokaart het zwaarder krijgt. Game je bijvoorbeeld op een hoge resolutie en gebruik je hoge grafische instellingen, dan maakt de processor minder uit dan wanneer je een oude game op full-hd-resolutie zou spelen.

Tot slot

Snelle cores, een grote cache en goede scheduling maken een processor extra geschikt voor games. Maar geef niet zomaar een groot deel van je budget uit aan de processor. De videokaart blijft het belangrijkste onderdeel voor je gameprestaties. Het scherm waarop je gaat spelen en de games die je wilt draaien bepalen ook hoe belangrijk de processor uiteindelijk is.