Star Trek verscheen 60 jaar geleden voor het eerst op tv

Het is deze week precies zestig jaar geleden dat Star Trek voor het eerst op televisie verscheen. Hoewel de iconische sciencefictionserie misschien niet direct een hit was, groeide die uit tot een cultureel fenomeen. Een jaar later voorspelde Spock zonder dat hij het wist de toekomst van de franchise: "Live long and prosper."

Star Trek Sunset Boulevard / Getty Images
Star Trek (1966). Bron:
Getty Images/Sunset Boulevard/Contributor

De allereerste publieke vertoning van Star Trek vond op 6 september plaats in Canada. Op 8 september zond de Amerikaanse omroep NBC de eerste aflevering uit, wat door velen als de echte verjaardag van de serie wordt gezien.

In de Original Series – zoals de eerste Star Trek-serie achteraf werd genoemd – volgen kijkers de avonturen van de bemanning van de USS Enterprise, waaronder iconische personages als Captain Kirk, Spock, 'Scotty' en Lt. Nyota Uhura. Het verkenningsschip gaat op ontdekkingsreis door het universum, op zoek naar nieuwe levensvormen en beschavingen (zoals ook in de intro van de serie gezegd wordt).

Star Trek wordt gekenmerkt door zijn utopistische insteek. Het doel van de USS Enterprise, de overkoepelende Starfleet en het samenwerkingsverband United Federation of Planets is namelijk niet om het universum te domineren. In plaats daarvan willen de ruimtereizigers het universum ontdekken om samen te werken met en te leren van andere levensvormen.

Sciencefiction als metafoor

Zoals in veel populaire sciencefiction ontstaan er in Star Trek door fictieve situaties filosofische dilemma's die als metafoor kunnen dienen voor hedendaagse kwesties. Dat is ook precies de reden waarom bedenker Gene Roddenberry de serie zich in een verre toekomst liet afspelen. Star Trek werd een serie met commentaar op racisme, gelijkheid, kolonialisme, de Koude Oorlog en technologie.

Start van iets groots

Hoewel media als The New York Times en The Washington Post de serie prezen voor de special effects, bleek Star Trek niet aan te slaan bij het brede publiek. Na het eerste seizoen wilde NBC de serie al annuleren, maar uiteindelijk hield de show het drie seizoenen vol.

Daar eindigde het echter niet. De serie had een loyale fanbasis opgebouwd en dat was ongetwijfeld reden genoeg voor NBC en andere netwerken om nieuwe series te starten. Sinds 1966 was er daarom – met uitzondering van een pauze tussen 2005 en 2017 – ieder decennium minstens een Star Trek-serie op tv te zien.

Uiteindelijk verschenen er meer dan vijftig seizoenen met bijna duizend afleveringen verdeeld over meer dan tien Star Trek-series. Ook kwamen er meer dan tien films, uiteenlopende boeken, strips en tijdschriften, tientallen videogames en talloze andere media rondom Star Trek uit. Geen enkele kijker zal dat op die ogenschijnlijk doorsnee donderdagavond in 1966 hebben kunnen voorspellen.

Door Yannick Spinner

Redacteur

08-09-2026 • 17:30

73

Reacties (73)

Sorteer op:

Weergave:

recent mee begonnen (TOS, TNG bijna klaar mee, en ds9 s1) en eigenlijk niet gestoord aan de verouderde effects, wat ik ook wel fijn vindt is dat het kwa actie enigszins beperkt blijft (en als men er dan op los schiet, zit er nog enig niveau aan) "Balance of Terror" bijvoorbeeld. Nou is eigenlijk elke interactie met de Romulans episch :)

Wat ik ook wel geniaal vindt aan TOS is toch ook wel het onderlinge geruzie/geklier wat de hele serie + films doorgaat :P

Als je het nog niet gezien hebt, doe het want het is geniaal :9~
Orginele serie kan ik niet inkomen, dat heb ik eens geprobeerd op Netflix.
Maar vanaf The next generation vond ik het erg leuk, Deep space Nine idd, en Voyager en Enterprise (bijbehorende films enzo).

Maar ook de latere series als Picard, Discovery, het had allemaal wel wat vond ik :)
Strange New Worlds ga je dan denk ik wel tof vinden. En Lower Decks mag je écht niet overslaan!
LD kan ik niet aan wennen. Prodigy daarentegen wel.
Ik heb dat juist andersom. :)
Kan niet wennen aan die tekenstijl. Heb ik met meerdere tekenseries trouwens.
Moeite die ik heb met LD is dat het voor mij te snel gaat. Het lijkt wel een serie gemaakt door ADHR-ers. Iets meer rust en iets minder humor zou het voor mij interessanter kunnen maken.
Als ADHD-er vindt ik het juist fijn dat LD twee tot drie verhaallijnen in een aflevering van twintig minuten weet te proppen :)

Bij veel live action series heb ik juist het idee dat verhalen worden opgerekt om aan een zendtijd van drie kwartier of meer te komen (niet noodzakelijk bij Star Trek).
Prodigy heb ik schijnbaar gemist, zal het eens een poging geven :).
Lower Decks is wat mij betreft de beste van de "nieuwe" Star Trek shows. De comics van Ryan North zijn ook erg goed en sluiten naadloos aan op de show (vooral Warp Your Own Way, een choose your own adventure boek).
Die is zeker ook leuk inderdaad, tevens vind ik The Orville ook wel leuk.
Lower Decks vond ik wel geinig :).
Idd SNW heeft ook een beetje de originele humor, alleen Discovery met de Spore drive ........... dat moeten we maar even vergeten ;-)
Ik vond TOS juist wel goede scripts, special effects moet je tegen kunnen of doorheen kijken maar de verhalen waren best creatief. Het is wel behoorlijk stereotiep, zoals een witte man is de baas en vrouw heeft een lagere rangorde. Ook redelijk seksistisch blijkbaar kon dat in die tijd nog.

Voor SFX moet je uiteraard bij recenter Star Trek series zijn.
Ik denk dat ik een beetje door de oude special effects heen moet kijken, zeker als je dat nu ineens kijkt.
Ik ben heb het vroeger het origineel nooit gekeken, dus ja dat heeft ook voor mij geen nostalgie(De andere series wel).

Maar ik kan het altijd nog eens een keer proberen :)
TNG vond ik wel leuk, maar DS9 absoluut niet. Na TNG ben ik doorgegaan met alle VHS banden te kopen toen van Voyager. Dat vind ik zelf nog steeds de leukste Star Trek serie.
Deep Space 9 heb ik ook veel moeite mee gehad, het heeft ook best een slome/ trage start vind ik.
Dus het duurt even voor je er lekker in zit, tenminste dat had ik.

Heb die ook uiteindelijk pas jaren na de andere series weten te kijken.
Voyager vond ik matig, DS9 is mijn favoriet :p

Ieder zijn meug ;)

Als ik mij niet vergis kreeg TOS Star Trek een grote boost door de maandlanding destijds
Original series heeft een zwaar goeie sfeer vanwege de karakters vooral, maar ook de kleuren.

Het is gewoon fun!
Daarvoor in '64 was er eerst nog de pilot (maar die werd pas veel later uitgezonden lees ik nu), met captain Pike, een goed begin, maar Strange New Worlds (gloednieuw en met die Pike) is het nu een beetje aan het verknallen. Je kunt je ongeloof maar zolang in de koelkast zetten tot het echt aan je gaat vreten, zeg maar...

Verder blijft het een mooie serie, wel een beetje slecht verouderd hier en daar, de rol van verschillende rassen en vrouwen was nog wat anders in die tijd, al waren ze voor hun tijd juist progressief.

[Reactie gewijzigd door teek2 op 8 september 2026 17:38]

Ik vind Strange New Worlds juist geweldig met al de referenties die ze naar andere series en films maken maar ieder zijn ding. Ik ben van hetzelfde bouwjaar als Star Trek, één van mijn eerste herinneringen is een aflevering uit de original series, we zullen in Europa wel enkele jaren achter gelopen hebben.
Nou ik ben net begonnen aan S4, 1 en 2 zijn idd best goed, maar het zakt wel af met 3, en 4 is echt vrij slecht vind ik. Hopelijk was dit het diepte punt en komen er uiteindelijk 7 seizoen met nog een paar van TNG kwaliteit ;) Het is wel beter dan Discovery, dat vind ik geen Trek eerlijk gezegd. Picard vond ik heel goed. Zeker het einde, echte fan pleasing op de juiste manier ;)

[Reactie gewijzigd door teek2 op 8 september 2026 18:49]

SNW is helaas gecancelled, net als Starfleet Academy. Het waren beiden misschien niet de beste Star Trek ooit, maar ik kon me er prima mee vermaken. Het ziet er niet naar uit dat er op korte termijn nog nieuwe Star Trek komt, en met de huidige eigenaren zou ik er ook niet veel van verwachten.
Hoezo cancelled? Die loopt nog en een seizoen 5 is in de maak.
Er komt inderdaad nog een ingekort vijfde seizoen, maar de serie is toch echt gecancelled.
Jij hebt een vreemde definitie van het woord 'gecancelled'. Het 5e seizoen lijkt gewoon het laatste seizoen te worden. Het moet nog helemaal worden opgenomen. Seizoen 4 loopt op dit moment nog.
Strange New world is nu seizoen 4 nog bezig, en volgend jaar seizen 5 nog.
Maar goed dan is toch wel genoeg, het hoeft allemaal niet voor eeuwig mee te gaan.

Beter stoppen na enige tijd een keer, als je verhalen nog goed zijn.

Academy al weer stopt wist ik niet, nog 1 seizoen zo te zien volgend jaar.
Acedemy idd niet de beste serie, maar vermaakte mij er op zich wel prima mee.
Strange New Worlds was toch van in het begin maar voorzien voor 5 seizoenen, dus tot aan wat Spike overkwam in de eerste afleveringen van de TOS, en dat als een afgerond geheel? Seizoen 5 wordt wel ingekort, maar echt cancellen is dat niet. SNW, vind ik trouwens schitterend want die serie gaat terug naar de eenvoud van TOS, de ziel, inclusief de humor.
Probeer ook The Orville eens, Star Trek zonder een licentie om Star Trek te heten.
Ik heb laatst voor de 2e keer de SF reeks The Expanse gekeken. Vanwege de zeer realistische omgeving(en) en de 'sience' in de 'fiction' vindt ik dit wel de beste SF serie ooit (ondanks dat het acteren soms van laag niveau is).
Ik ben nochtans ook wel een Star Trek fan maar ik keek na The Expance naar eerste aflevering(en) van het nieuwe seizoen Star Trek Strange New World en ik moest behoorlijk acclimatiseren in de negatieve zin. In Star Trek (en vele, vele andere SF films en series) ben je de overvloedige aannames dat de makers meegeven gewoon maar als je naar the Expanse gekeken hebt die tegelijkertijd ruw en 'realistisch' is lijkt de laaste nieuwe Star Trek reeks op een sprookje waar je je verstand en verbeelding moeilijk 'in' krijgt.
Heb The Expanse wel eens geprobeerd volgens mij, maar nooit in weten te komen.
Laten we ook vooral niet vergeten wat Star Trek voor bepaalde groepen betekent heeft. De eerste interraciale kus op de Amerikaanse TV was een aflevering van Star Trek.

Ik ben zelf opgegroeid met Star Trek en heeft er ook voor gezorgd dat fantasie, space operas en aliens me blijven fascineren.

Beam me up Scotty...
Beam me up Scotty...
Kirk to Enterprise, Ok Scotty, very funny, now beam down my clothes. :+

[Reactie gewijzigd door Goldwing1973 op 8 september 2026 18:07]

Grappig was het -in de toiletten van een bar- op de muur aangebrachte graffiti paswoord in de fantastische adventure game "Leasure Suit Larry in the Land of the Lounge Lizards": "Scott me up, Beamie!"

[Reactie gewijzigd door Gely op 8 september 2026 19:38]

Klopt, dat waren Kirk en Uhura en dat zorgde voor veel opschudding, want ja, you don't kiss a negro!, dat was vooral in de staten Mississippi en Georgia, daar waar segregatie hoogtij vierde (de film Mississippi Burning geeft dat heel duidelijk weer).
Voor mensen met ook een culinair hart heeft Le Creuset een speciale lijn uitgebracht.

https://www.lecreuset.nl/nl_NL/c/collections/le-creuset-x-star-trek
Die prijzen joh. 450 EURO voor een schaal?
Voor €59 heb je al de communi-grater… Het zou grappig zijn als het niet zo’n slechte woordgrap was.

En ook de dichte ovenschaal in de vorm van een Star Trek Shuttlecraft is wel met veel zorg uitgedacht. Inderdaad zwaar aan de prijs, maar dat is Le Creuset sowieso want het gaat een leven lang mee. Ik geniet hier wel van, ook al ga ik het niet kopen.
Le Creuset had prijsinflatie al vér voor de geheugenfabricanten door.

Wel goede pannen trouwens. Ik heb er een paar al meer dan 10 jaar.
Goeie pannen zou kunnen, maar ga geen 475 euro neerleggen voor een pan.
Dan koop ik wel een keer een andere, waardoor ik nooit op die 475 euro kom in zoveel jaar :).
Die prijzen joh. 450 EURO voor een schaal?
Geëmailleerd gietijzeren braadpan. Die zijn altijd duur als je kwaliteit wil die niet binnen een paar jaar begint te barsten. Le Creuset is dan wel het duurste merk, maar hun meest directe concurrent Staub zit er in prijs niet ver vanaf.
Ik vind de serie Startrek Enterprise met Captain Archer echt wel de beste. Niet te veel rare dingen erin, een goede cast, humor en behoorlijk ondergewaardeerd. Ook het seizoen met de nazi's is heel sterk. Misschien zouden mensen die van deze serie houden ook eens naar The Orville kunnen kijken, lijkt in veel zaken op Startrek.
Ik was niet de grootste fan van Star Trek Enterprise toen het uitkwam, maar ik vind dat de serie goed is opgedroogd. Laatst weer eens opnieuw gekeken en het was gewoon ronduit beter dan ik het me herinnerde. Wel ontzettend jammer dat het na seizoen 4 stopte. Leuk stukje world building: Er was toentertijd een hoop kritiek op het ontwerp van de NX-class Enterprise maar er waren serieuze plannen voor seizoen 5 om het ontwerp een refit te geven waarmee het een zeer logische stap was van de NX-class van Archer naar de Constitution-class van Kirk: https://www.startrekorigi...D_SM_NX-01_REFIT-0011.jpg
Enterprise was inderdaad ook leuk, tevens net als The Orville.
En als het vandaag zou uitkomen zou het door bepaalde groepen onmiddellijk weggezet worden als "veel te woke" :+
Het is inderdaad bizar dat je in 1968 de eerste kus tussen twee verschillende rassen zag, namelijk een blanke man met een zwarte vrouw, en dat er nu de stempel woke op gelegd zou worden. Soms lijkt het alsof we achteruit gaan ipv vooruit

[Reactie gewijzigd door david-v op 8 september 2026 18:41]

Het doel van de USS Enterprise, de overkoepelende Starfleet en het samenwerkingsverband United Federation of Planets is namelijk niet om het universum te domineren. In plaats daarvan willen de ruimtereizigers het universum ontdekken om samen te werken met en te leren van andere levensvormen.
Hoe wrang om te zien hoeveel verder we 60 jaar later van dat toekomstbeeld afstaan.
Op sommige vlakken hadden ze wel degelijk een vooruitziende blik. Mij staat TNG aflevering "The Game" nog op het netvlies gebrand: de Enterprise raakt in gevaar doordat er een entertainment-scherm wordt geïntroduceerd dat iedereen constant bij zich draagt. Door het verslavende karakter zijn de bemanningsleden meer met hun scherm bezig dan met elkaar, en hebben ze niet meer in de gaten wat er om hen heen gebeurt. Een akelig accurate voorspelling van waar we nu staan met mobieltjes, en wat er nog voor ons ligt met Google Glass-lookalikes.
Ik blijf me er over verbazen dat Star Trek een van de zeer zeldzame science fictionseries is die een optimistische visie op de toekomst kan neerzetten. Wat is er nou zo ingewikkeld aan het idee "Hé, ik ga een serie maken over 200 jaar in de toekomst, en ik ga er vanuit dat dan alles beter en mooier is dan vandaag, net als dat vandaag de dag de wereld ook een stuk beter is dan 200 jaar geleden!"?
Er is nog The Orville, maar goed, dat is een soort ode aan TNG. Babylon 5 vind ik ook sterk overigens.
Ik kijk mijn hele leven al Star Trek en heb alle series wel meerdere keren gezien. The Next Generation is nog steeds mijn favoriet. Best uitgewerkte karakters en verhalen. Ook die serie was bijna snel gecanceld door tegenvallende kijkcijfers tot de Borg aflevering. Dat gaf de serie een enorme boost wat kijkcijfers en interesse betrof.
Het is tegenwoordig wel een rommeltje met de series vind ik. Iedereen doet maar wat geloof ik met wisselend succes. Picard geweldig, Starfleet Academy vind ik onderhoudend maar Strange New World (poppen? Belachelijk.) vind ik gewoon slecht.
Toch geniet ik nogsteeds van Star Trek. Als ik een aantal slechte nieuwe afleveringen gezien heb kijk ik wel weer een oude aflevering van een oudere serie en ben ik weer blij.
Ik hoop dat ze nog jaren doorgaan.
Ik kan het niet beter verwoorden! SNW is echt een serie waar je elke aflevering weer een teleurstelling kan verwachten. De poppen waren nog enigszins amusant omdat ik ook groot fan ben van Jim Hanson maar de aflevering daarna is "soapie". Het is werkelijk tenenkrommend en kan me er niet toe zetten om de aflevering af te kijken. En dan heb ik het nog niet over de Musical afleveringen. Of die aflevering in zwart/wit. Brrr. Het lijkt wel of deze serie een speelveld is voor stagiaires die mogen experimenteren met stijlen. Hidious ;)
De aflevering daarna is dan weer kneitergoed.
Het grappig is dat Chekov (Walter Koenig, ook op de foto bij het artikel) in het 1e seizoen helemaal niet meedeed. Zelfs de schrijvers van "Star Trek II - The Wrath of Kahn" waren dat vergeten.

In die film herkent Kahn het personage van Walter, maar dat kon helemaal niet. De aflevering "Space Seed" waarin we Kahn voor het eerst ontmoeten zit namelijk in seizoen 1. Chekov kwam pas in seizoen 2 vers aan boord. Die twee personages konden elkaar dus helemaal niet kennen.

Dat was iets wat Walter tijdens het draaien van de film maar niet hardop zei...
Overigens is het dan weer wel zo dat de introductie van Pavel Chekov in het tweede seizoen met zo weinig ceremonie gebeurt is dat het in theorie wel mogelijk is dat Chekov al aan boord was tijdens die episode, maar dan niet als brug-officier...

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn